In de Zuiderzeewijk in Lelystad hebben de meeste mensen het in materieel en sociaal opzicht niet breed. Missionair werker Annemieke van den Dool leidt hier pioniersplek Zuiderlicht, die ondersteund wordt door de IZB. Veel vrijwilligers komen uit de wijk. ‘Wij doen dankbaar werk.’
Sjoelen, bouwen, kleien, lego: in een bovenzaal van het moderne wijkcentrum Zuiderzee zijn zo’n twaalf basisschoolkinderen druk bezig. ‘Dit is onze inloop’, vertelt Annemieke van den Dool, die me deze zaterdagochtend rondleidt. Op de gang oefent een groepje meisjes een toneelstukje, dat straks het Bijbelverhaal zal inleiden. Ze worden geholpen door Robbert de Pater, die hier met een groepje tieners van hervormd Elburg een ochtendje meehelpt. ‘Je kunt samenwerken met een kerk in Afrika, maar ook met een missionaire plek in de buurt’, zegt hij. Vier tieners uit zijn kerk helpen vandaag een handje in het kader van jeugddiaconaat.
In de grote zaal beneden is teamlid Adrianne bezig om de beamer klaar te zetten om straks het verhaal van Zacheüs te vertellen. Ondertussen druppelen wat tieners binnen die helpen met ranja inschenken. Als de kinderen uitgeknutseld zijn, worden ze beneden door haar ontvangen. Adrianne krijgt de stemming er al snel goed in: ‘We gaan een lied zingen met alle namen van Jezus, en als we bij de letter van jouw naam zijn, mag je gaan staan!’
Aardappels
De kinderen zingen en dansen mee met de liedjes, sommige oudere kinderen doen de bewegingen voor op het podium. Aan de wand afbeeldingen van regionale iconen: windmolens, de Batavia, het standbeeld van Lely.
‘Hoe lang komen jullie hier al?’, vraagt Adrianne even later. ‘Ik twee jaar’, zegt een meisje op de achterste rij. ‘Ik elf jaar, zij acht jaar’, zegt een ander. Dan is het tijd voor het verhaal van Zacheüs, die in een boom klimt en door de mensen wordt geminacht. ‘Jezus wil er zijn voor iedereen. Mensen die verkeerde dingen hebben gedaan, mogen ook bij hem horen’, houdt Adrianne de kinderen voor. ‘Zacheüs verandert, omdat hij ook bij Jezus wil horen. Wie hoort er al bij Jezus?’ Er gaan heel wat vingers de lucht in.
Buiten rijdt een kar met aardappelen het plein voor het wijkcentrum op. Al snel staat het pleintje vol met groepjes mensen uit de wijk, die allemaal een eigen tas hebben meegenomen. Teamleden van Zuiderlicht staan op de kar om te helpen om de tassen vol te stoppen met aardappelen.
In de hal van het wijkcentrum tref ik Annemieke van den Dool, die hier sinds 2024 als missionair werker is aangesteld, nadat ze al jaren actief was als vrijwilliger. De Hervormde gemeente Lelystad organiseert hier in de Zuiderzeewijk al zo’n 25 jaar kinderwerk, vertelt zij. Sinds 2019 is er begonnen om dit werk uit te bouwen tot een pioniersplek, in samenwerking met de IZB. ‘Toen we begonnen als pioniersplek was het net coronatijd. Wat kunnen we doen om met de wijk in contact te komen, vroegen we ons af. Een van onze teamleden heeft een boerderij. Hij vertelde dat de prijs voor aardappelen en uien erg laag was. Waarom delen we die niet uit, zei hij. Dan zetten we er een tafel bij voor koffie en thee.”.’
Vrouwenochtenden
Ze kijkt even naar buiten, waar niet alleen aardappelen, maar ook warme wafels worden uitgedeeld. ‘We doen dit zo’n acht keer per jaar. We wisten niet dat het zou uitgroeien tot een soort evenement. Iedereen die komt, krijgt ook een uitnodiging voor de viering.’ Ze vertelt dat ze lang erover hebben nagedacht of ze het gratis zouden houden. ‘We hebben nu besloten om twee euro te vragen. Bijna niemand vindt dat een probleem. Zo maken we mensen niet afhankelijk. De inkomsten kunnen we gebruiken voor onze activiteiten. En als mensen het echt niet kunnen betalen, krijgen ze het natuurlijk wel gratis mee.’
Zuiderlicht organiseert ook een wekelijkse inloop en vrouwenochtenden. En als mensen daar behoefte aan hebben, worden ze thuis bezocht. ‘De vrouwenochtenden zijn ongeveer tien jaar geleden ontstaan. Als je ergens mee blijft doorgaan, groeit het, is onze ervaring. Meestal zijn we nu met ongeveer twaalf vrouwen uit de wijk. In het begin verzonnen we telkens een thema. Maar nu hoeven we niets meer te organiseren. We delen gewoon het leven met elkaar.’
De KinderBijbelClub is voor alle kinderen van de basisschool, vertelt ze. ‘Op een van de basisscholen organiseren we op vrijdagochtend een schoolontbijt. Je smeert op zo’n ochtend zo zes broden weg.’ Annemieke schat dat ergens rond de 20% van de kinderen thuis geen ontbijt krijgen, maar het ontbijt is voor iedereen, zodat het onderscheid wegvalt. ‘Eén kind vroeg een keer of ze een extra zakje mocht, dan had ze voor ’s avonds ook wat.’
Voor de liefde verhuisde Annemieke zo’n 20 jaar geleden naar Lelystad. Zoals wel meer missionair werkers heeft ze een achtergrond als ondernemer. Na haar studie HTS-Bouwkunde richtte ze met een compagnon een eigen bedrijf op, waar ze nog twee dagen in de week bij betrokken is. ‘Maar mocht het werk van Zuiderlicht groeien, dan ligt mijn hart hier.’
Erwtensoep
Georgette, een van de vrijwilligers die buiten bij de koffietafel heeft gestaan, loopt naar binnen. ‘Hé Annemieke, zal ik over twee weken erwtensoep maken?’ Ze vertelt dat ze voor de Alpha-cursus ook erwtensoep heeft gemaakt. ‘Wel 9 liter! Ik zal voor je zoon een bakje apart houden.’
‘Ik ben heel blij dat we zo veel vrijwilligers uit de wijk hebben’, zegt Annemieke. ‘De meeste mensen die bij ons naar de vieringen komen, kennen we al jaren. De dochter van Georgette bijvoorbeeld, ging als kind naar de KinderBijbelClub. Als tiener bleef ze ons helpen. Zij is pas gedoopt en heeft belijdenis gedaan. Haar moeder helpt ons nu ook bij van alles. Bij de vrouwengroep vertelde ze pas dat ze ook bidt. Dat vond ik bijzonder om te horen. Als je je leven deelt, verandert er iets.’
De vieringen worden eens in de maand gehouden, in een zaal boven de Wibra in het winkelcentrum. ‘We zijn ermee gestart doordat mensen uit de wijk zeiden: jullie organiseren wel iets voor kinderen over het geloof, maar niet voor volwassenen; kunnen jullie dat ook gaan doen?’ De eerste keer was spannend: zou er wel iemand komen? Nu zijn er telkens ongeveer 25-30 mensen, waarvan de helft zonder kerkelijke achtergrond. ‘We volgen eigenlijk een traditionele liturgie, in vereenvoudigde vorm. We starten met koffie en na de viering eten we altijd samen. Dan kun je makkelijker napraten.’
Deze zaterdagochtend is voorbij. Het pleintje wordt steeds leger. Ik krijg van een van de vrijwilligers nog een warme wafel toegestopt. De KinderBijbelClub is klaar, kinderen komen naar buiten gerend met een knutsel en een zakje met wat lekkers. Annemieke staat op om vier kinderen zelf naar huis te brengen. ‘Wij doen zulk dankbaar werk. Of er nu vijf of vijfentwintig kinderen komen, dat maakt mij echt niet uit.’
Tekst Nels Fahner, foto's Wouter Muskee
Dit artikel over het werk van pioniersplek Zuiderlicht in Lelystad verscheen in Vuur, een uitgave ter gelegenheid van 125 jaar GZB.