Het Sociaal Cultureel Planbureau constateert een verdere ontkerkelijking en teruggang in het christelijk geloof in Nederland. Bij alle sombere statistieken valt ook te noteren dat de jongere generatie kerkleden echter steeds gemotiveerder blijkt te zijn. Cristenmigranten vormen een steeds belangrijkere geloofsgroep. Dat valt op te maken uit het vandaag gepubliceerde SCP-rapport ‘Christenen in Nederland: kerkelijke deelname en christelijke gelovigheid’.

Download het rapport hier.

In 2002 beschouwde nog 43% zich lid van een religieuze gemeenschap, in 2016 was dit 31%. Daarnaast ging in 2002 49% (soms) naar een religieuze bijeenkomst, in 2016 is dat gedaald naar 38%. Ook de breuk met de kerk wordt radicaler: driekwart van de Nederlanders geeft aan dat de kerken weinig of niet aansluiten bij zijn eigen visie op de zin van het leven. Twee derde zegt weinig of geen vertrouwen te hebben in de kerken of religieuze organisaties.

‘Aangenomen mag worden dat je vandaag de dag als jongere sterker persoonlijk gemotiveerd moet zijn om nog kerklid te zijn en te blijven’, schrijven de onderzoekers en dat blijkt ook het geval. Onder de jongeren neemt de betrokkenheid bij kerk en geloof steeds meer toe. Zij typeren zichzelf vaker als uitgesproken gelovig en geloven zonder enige restrictie in God, de Bijbel en een leven na de dood. Opvallend is ook dat zij wat veel vertrouwen hebben in het vermogen van de kerken om antwoord te geven op de belangrijke spirituele vragen van deze tijd’.

In Nederland wonen ongeveer 1 miljoen christenmigranten, evenveel als het aantal moslims. Zij vormen een belangrijke christelijke geloofsgroep in ons land. Migrantenkerken spelen een belangrijke rol bij de integratie van deze groep. Onder meer met allerlei vormen van steun zoals taallessen en hulp met solliciteren. Christenmigranten zelf zijn vaak verbaasd en soms ook teleurgesteld over het seculiere karakter van de Nederlandse samenleving.

Kerkleiders

Uit de gesprekken met de kerkleiders blijkt dat zij enige onzekerheid hebben over de rol en de toekomst van kerken. René de Reuver, scriba van de Protestantse Kerk, constateert dat mensen rondlopen met ‘een lege ziel en die dan toch iets hebben van waarom doe ik het allemaal, waarom is het er (…). En dat er iets van een kentering van het belang van religie van mensen en voor hun samenleving, niet als een gepasseerd station, maar als een blijvend belang weer wat meer terugkomt, herontdekt wordt.’ Kardinaal Simonis ziet ‘menselijkerwijs gesproken geen enkele redding voor West-Europa’, dat hij typeert als ‘een geweldig crisisgebied’. Het doet hem denken aan Klein Azië en Noord-Afrika, waar ooit bloeiende christelijke gemeenten waren, maar ‘er is geen spaan van over. Dat kan met West-Europa ook gebeuren.’

Relativering

Onderzoeker Joep de Hart draagt zelf wel enige relativering aan bij het onderzoek. Geloofsgemeenschappen zijn nog altijd nadrukkelijk aanwezig. ‘De Rooms-Katholieke Kerk heeft in ons land ook volgens de laatste tellingen een omvang die het ledental van de ANWB benadert, de Protestantse Kerk in Nederland is maar half zo groot, maar nog altijd groter dan bijvoorbeeld de KNVB of de vakbond FNV, en er zullen niet veel commentatoren zijn die de stelling voor hun rekening willen nemen dat het voetbal, of vakbonden in ons land aan het verdwijnen zijn.’

Nog altijd zijn meer dan 6 miljoen Nederlander aangesloten bij alleen al zes van de grootste christelijke geloofsgemeenschappen, is twee derde van de bevolking in een geloof opgevoed, typeren vier op de tien Nederlanders als een gelovig mens en vormen atheïsten een minderheid van ongeveer een vierde van de bevolking, aldus het rapport.

Het is voorbarig om een oordeel te vellen over de toekomst van de godsdienst, na twee millennia christendom en 1400 jaar islam, op basis van enquêtes die sinds nauwelijks meer dan een halve eeuw onder de bevolking van westerse landen worden gehouden. Beide godsdiensten hebben een lange en veelzijdige geschiedenis van ups en downs, concludeert De Hart. Hij noemt het veelzeggend dat die constatering niet klonk in de gesprekken met de kerkleiders over de cijfers.

Deel dit nieuws: Twitter Twitter Google E-mail

Schrijf je in voor de IZB nieuwsbrief