3 juli 2026

In het café naast de Joriskerk in Amersfoort waar we afspreken voor dit interview, hebben we ruim uitzicht over het marktplein. Het is een frisse woensdagochtend, het café is net open. "Mag ik een chai latte met havermelk?", vraagt Mette (24). "Dit moet je noteren", zegt Dick (46), lachend tegen de interviewer. Zelf bestelt hij een cappuccino, met koemelk. "Jij bent gewoon een boomer, dat je havermelk niet normaal vindt", geeft Mette terug.

Dat generatie Z anders denkt dan de gemiddelde babyboomer, merken ze ook in hun gezamenlijke onderzoek naar twintigers in opdracht van de IZB. "Je hebt soms een ander perspectief op dezelfde dingen", zegt Dick, die als missionair predikant in de Amsterdamse binnenstad veel met twintigers te maken heeft. "Jonge mensen weten toch wat ze willen? Zo dacht ik over Generatie Z." Hij kijkt naar opzij. "Maar dat is de buitenkant", vult Mette aan. "Mijn generatie heeft bijvoorbeeld veel last van sociale angst. Veel leeftijdgenoten durven nauwelijks iemand te bellen die ze niet kennen."

Waarom dit onderzoek? "Omdat jongvolwassenen uiteraard heel belangrijk zijn voor de toekomst van de kerk, niet alleen voor het voortbestaan, maar ook om de intergenerationele lijn in de kerk te houden", legt Mette uit. "Het is een generatie die de wereld naar binnen brengt, doordat ze veel seculiere leeftijdgenoten hebben. Dat geeft een nieuwe energie, ook op missionair gebied."

Voor de IZB is dit aandachtsveld een strategische keuze, zegt Dick. "Missie draait om openheid voor nieuwe mensen, maar ook om het vasthouden van kerkelijk betrokken jonge mensen. Dat gaat niet vanzelf. Daar ging het IZB-jongerenrapport uit 2025 van collega Agnes van Haaften over. Dat een nieuwe generatie dreigt af te haken, baart de achterban van de IZB zorgen. Ouderen voelen daar veel pijn over. Tegelijkertijd zoeken twintigers naar geloofsgroei en een hechte gemeenschap. Soms ervaren ze daaraan een gebrek bij hun eigen kerk. Wat doe je aan die kloof? Dat is voor veel kerken een urgente vraag."

En dan is er nog de beweging van jongvolwassenen buiten de kerk die op zoek zijn naar zingeving, zoals die vooral op sociale media op gang is gebracht. "Hoe breng je die jongeren in contact met een fysieke kerk? En omgekeerd, hoe bereid je gemeenten voor om zich te openen voor nieuwe mensen? Dat zijn allemaal vragen die op veel verschillende plekken spelen", zegt Dick.

Het thema van deze Tijding is 'Trouw zijn'. Generatie Z vindt het moeilijk om commitment te tonen. Waar komt dat door en hoe zou dat anders kunnen? "Twintigers willen op elk gebied uitblinken: in sport, in vriendschap, in relaties. En ze willen authentiek zijn. Dan is het makkelijker om dingen te laten vallen dan om je voor langere tijd te binden", zegt Mette.

"De waarde van authenticiteit eist dat je vooral trouw bent aan jezelf", analyseert Dick. "Door je nog niet te binden, ontstaat ruimte om je eigen leven te ontdekken, is de gedachte. Maar iedereen voelt wel aan dat een mens geen eiland is. Jongeren ervaren in zichzelf een strijd tussen authenticiteit en de behoefte aan gemeenschap."

Het onderzoek van Dick en Mette richt zich ook op de behoeften van lokale kerken. Welke vragen hebben kerken als het om twintigers gaat en wat kan de IZB daarbij betekenen? De vragen van kerken zijn heel divers, vertelt Dick. "In de ene kerk zijn bloeiende jongerengroepen, andere kerken hebben nauwelijks jongeren in de kerkbanken. Wat wij graag willen doen, is met hen ter plekke luisteren naar de context."

Tijdens zo'n traject wordt het netwerk van kerkelijke jongeren in kaart gebracht. "Wat is nodig om bij de vragen van jongeren en hun vrienden aan te sluiten? Sommige kerken hebben een sterk kerkelijk kader in huis. Hoe kunnen zij jongeren helpen op het punt van geestelijke vorming? Want christen zijn is geen set regels, maar een proces van navolging. Andere kerken zijn een sterke gemeenschap. Hoe kun je dan toch blijven openstaan voor nieuwkomers? Bij dat soort vragen komt de IZB graag langszij."

"Veel kerken zitten in een zogeheten liminale fase", zegt Mette. "Ze lopen ertegenaan dat oude manieren van werken niet meer voldoen. Ze beseffen op onbekend terrein te zitten. Vanuit de kennis die hier in huis is, kan de IZB een begeleidende rol hebben in die zoektocht."

In een recent artikel in De Volkskrant over jonge bekeerlingen wordt gesproken van een omslag in denken in kerken die mede door sociale media wordt aangewakkerd: de kerk is altijd gefocust geweest op catechese – kennisoverdracht – maar ze ziet nu dat evangelisatie, het delen van geloofservaringen, voor veel jongeren het beginpunt van hun zoektocht is.

"Dat is een herkenbaar punt", zegt Dick. "Door de schermpjes leren twintigers anders dan veertigers, en desondanks blijven veel kerken catechese aanbieden zoals ze dat twintig jaar geleden deden. Maar ik denk dat jongvolwassenen leren door vormende praktijken. Laten we ze leren te bidden, te zingen en onderdeel te zijn van een gemeenschap, zoals dat ook in een gezin gebeurt. Later komt daar reflectie uit voort."

Dick vertelt over gesprekken die hij had met belijdeniscatechisanten in de Noorderkerk in Amsterdam. "Een van de oefeningen die we doen, is het opstellen van een eigen leefregel. Die jongvolwassenen zijn daar heel serieus mee bezig. Dagelijks Bijbellezen, twee keer per dag bidden, een maand lang vasten van alcohol. Ze grijpen zo'n leefregel aan om concreet te werken aan zichzelf. Ik geloof niet dat dit in mindering komt op cognitieve kennis, maar het komt op een andere manier binnen."

Hij geeft een voorbeeld. "Een van mijn catechisanten vertelde sinds kort meer trinitarisch te bidden, dus niet alleen tot God, maar ook tot Jezus en tot de heilige Geest. Door kennis kon hij daar woorden aan geven. Een ander zette in haar leefregel dat ze niet meer wilde weglopen voor eerlijke gesprekken met haar vriendinnen over haar geloof. Ze vroeg om boektitels om die gesprekken op een goede manier te voeren." Ze is nu 'Onversneden christendom' van C.S. Lewis aan het lezen. "Vanuit de leefregel ontstaat dus verdieping die ook een cognitieve kant heeft."

Kerkelijk betrokken of niet, Generatie Z heeft een grote behoefte aan verworteling, concludeert Dick. "Een jongere zonder kerkelijke achtergrond kwam bij ons binnen en zei: 'Om te groeien heb je wortels en vleugels nodig, maar onze generatie heeft alleen maar vleugels gekregen; het ging allemaal om ons, maar ondertussen staan we allemaal op omvallen.' Dat zoek ik in de kerk, zei hij: een plek van eeuwenoude wortels."

Dick Wolters en Mette van Hell geven onder meer de training 'Predikant voor Gen Z' en het traject 'Ruimte voor twintigers'.