De zomer is voor de meesten van ons een tijd om afstand te nemen. Even weg van de e-mails, de voorbereiding van activiteiten en samenkomsten, het bezoekwerk en de vele afspraken. Vakantie is fijn, maar het kan ook meer zijn dan dat. Juist wanneer het tempo lager ligt, ontstaat er ruimte om opnieuw te luisteren: naar God, naar anderen en naar jezelf.
Ruim zestien eeuwen geleden dacht Basilius van Caesarea (329–379) al na over de waarde van afstand nemen. Basilius was bisschop in Caesarea (in het huidige Turkije) en een pionier in de zorg voor armen en zieken. Rond zijn kloostergemeenschap ontstond een omvangrijk centrum waar reizigers werden opgevangen en zieken en kwetsbaren werden verzorgd (dit initiatief wordt vaak gezien als een belangrijke voorloper van het christelijke ziekenhuis).
Voordat hij bisschop werd, bezocht Basilius verschillende kluizenaars en kloostergemeenschappen. Hij ontdekte daar de waarde van stilte en afzondering. Toch koos hij zelf een andere weg. Hij wilde de kracht van stilte verbinden met een leven midden in de samenleving. Juist daar, zo ontdekte hij, vertroebelt de drukte van het leven gemakkelijk onze aandacht voor God.
In zijn één van zijn geschriften schrijft Basilius: "De afzondering biedt hierbij de grootste hulp: zij brengt onze hartstochten tot rust en geeft het verstand de ruimte om ze volledig uit de ziel te verwijderen[1]." Hij wil aangeven dat afzondering helpt om de innerlijke onrust tot bedaren te brengen en ruimte schept om opnieuw gericht te raken op God. Juist wanneer we loskomen van de drukte van ons werk, ontstaat er ruimte om opnieuw te luisteren en richting te vinden.
Die overtuiging bleef niet bij woorden. Basilius gaf er concreet vorm aan in de gemeenschap die hij stichtte. Gebed en zorg voor armen en zieken hoorden er onlosmakelijk bij elkaar. Voor hem was afstand nemen geen doel op zichzelf, maar een voorbereiding op een leven van liefde en dienstbaarheid.
Misschien ligt daarin ook een mooie les en uitdaging voor de vakantieperiode. Rust is niet alleen bedoeld om op adem te komen, maar ook om opnieuw richting te vinden. Even afstand nemen helpt ons om daarna weer met aandacht aanwezig te zijn in het leven van de mensen om ons heen.
Na de zomer wachten het werk, de ontmoetingen en de verantwoordelijkheden weer. Maar misschien keren we anders terug wanneer we de tijd hebben genomen om stil te worden. Niet om de drukke wereld achter ons te laten, maar juist om haar opnieuw tegemoet te treden met een hart dat zich opnieuw heeft laten richten op God.
[1] Regulae fusius tractatae (De langere regels), antwoord 2