In de nieuwe rubriek ‘vraag van de maand’ leggen we een praktische missionaire vraag voor aan een van onze mensen. Dit keer belicht Agnes van Haaften de vraag: hoe richten we ons pastoraat in als we een missionaire kerk willen zijn?
‘Hoe kan pastoraat onderdeel zijn van missionair gemeente-zijn?’ Die vraag klinkt steeds vaker in gesprekken met kerkenraden. En terecht. Want wie de kerk wil zien als een levende, naar buiten gerichte gemeenschap, kan niet om het pastoraat heen. Juist daar, in het omzien naar elkaar, wordt zichtbaar wie we zijn – en dat we Christus volgen.
Bij de IZB stellen we dan graag eerst een andere vraag: wat geeft vreugde in het pastoraat, en wat schuurt, hoe is het pastoraat georganiseerd? Want achter structuren gaan altijd ervaringen schuil. Gemeenteleden die zich gezien weten – of juist niet. Ouderlingen die trouw bezoeken brengen – maar zich afvragen of het anders kan. Teveel adressen om echt een pastorale relatie op te kunnen bouwen. En hoe kom je echt in contact met de brede rand, de randkerkelijken? Het eerlijke gesprek daarover opent vaak nieuwe perspectieven.
In een gemeente waar we een missionaire oriëntatie deden, klonk in een gemeentebrede enquête ook kritische feedback. Tijdens een retraite met de kerkenraad werd duidelijk dat het pastoraat vaak bleef steken in het ‘zorgende’. En dat is begrijpelijk: juist bij ziekte, rouw of werkloosheid wil je er zijn. Vragen als ‘Waarom gebeurt dit?’ en ‘Waar is God?’ horen daar wezenlijk bij.
Maar er kwam ook een andere laag naar boven: het toerustende pastoraat. Pastoraat dat niet alleen meeloopt in het lijden, maar ook helpt om het leven als leerling van Jezus vorm te geven. Dan verschuiven de vragen: ‘Wat is God hier aan het doen?’ en ‘Hoe kun jij in deze situatie vrucht dragen?’ Ineens wordt pastoraat niet alleen zorgend, maar helpt ook richting te geven. Niet alleen troost, maar ook toerusting.
Dat vraagt iets van ons denken. Want veel gemeenten herkennen het patroon: pastoraat komt in actie als er iets aan de hand is. Maar wat als pastoraat juist ook bedoeld is om mensen toe te rusten in hun werk, studie, buurt en relaties? Om hen te helpen het evangelie handen en voeten te geven, juist daar waar ze elke dag zijn?
In een andere gemeente kreeg dat concreet vorm in iets nieuws: buurtpastoraat. Kleine groepen, geografisch ingedeeld, met een contactpersoon die omziet naar zo’n tien pastorale eenheden. Niet alleen kerkleden, maar ook randkerkelijken. Het resultaat? Meer verbinding, meer zicht op elkaar – en een open deur naar het dorp. Pastoraat werd ineens ook missionair: een netwerk van aandacht, midden in het dorp. Een mooi resultaat van het gevolgde Focustraject in deze gemeente.
Missionair gemeente-zijn gaat niet allereerst over projecten of programma’s, maar over mensen die leren leven als discipel van Christus in hun eigen context. Hoe krachtig is het dan als het pastoraat daarin meebeweegt. Als het niet alleen reageert op nood, maar ook toerust en uitreikt naar mensen die aan de randen van de kerk zich bevinden of daar buiten.
Bij de IZB denken we graag mee hoe dat er in uw gemeente uit kan zien. Want elke gemeente is anders. Maar de uitnodiging is dezelfde: laat het pastoraat volop meedoen in het missionair gemeente-zijn.
Tekst: Agnes van Haaften, teamleider Gemeentecontact & advies
Heb je ook een vraag of wil je ergens over doorpraten? Elke maand is er een online missionair spreekuur. Meer info vind je hier.