Op 5 maart geeft Arjan Plaisier samen met Paul Visser een preektraining over Pasen, voor IZB-Areopagus. We kijken in een kort interview vooruit naar deze bijeenkomst. ‘Pasen is het enige relevante mysterie in de geschiedenis.’
Uitgangspunt van de training is het Paasevangelie van Johannes 20 vers 1 tot 18. Wat spreekt u aan in dit fragment?
‘Hoewel ik ook de andere Evangeliën prachtig vind, zit bij de evangelist Johannes Pasen misschien wel het meest in de genen. Ik vind het ontroerend hoe hij beschrijft dat Jezus zich openbaart aan Maria Magdalena. Die interactie roept in weinig woorden zo veel op. Bij de preektraining hopen we niet alleen de tekst in te duiken, maar de vraag te stellen wat we nu eigenlijk vieren met Pasen. Pasen is een heel bijzonder feest, maar het heeft ook iets onvoorspelbaars. Kerst, met zijn kribbe, de wijzen, ‘God met ons’ – het is tastbaar. Goede Vrijdag heeft een andere tastbaarheid, die van de gekruisigde, de pijn en het kwaad van deze wereld. Die voorstelbaarheid zit niet aan Pasen. Toch is dit het eerste feest dat door de christenen gevierd werd. We vieren het eigenlijk elke zondag. Het is levensnoodzakelijk, de basis van ons bestaan. Maar er zit ook iets raadselachtigs in. Dat hoeven we niet meteen in te vullen, het is goed om daarbij stil te staan. In de voorbereiding zullen we dan ook de vraag stellen: wat spreekt er tot je, als het over Pasen gaat? Daarvoor hebben we een paar ‘flitsen’ gekozen, waaronder een oud Paaslied, een icoon, een tekst uit een roman van een Engelse schrijver uit de twintigste eeuw. Dat is bedoeld om te prikkelen: waar wil Pasen ons naartoe meenemen?’
Als voorbereiding is ook gekozen voor een preekfragment van Augustinus en één van Kohlbrugge.
‘Ja. We gaan ook in op de vraag: hoe heeft de kerk over Pasen gepreekt? We zijn immers niet de eersten die hierover preekten. Ik heb gekozen voor een preek van de kerkvader Augustinus en van Kohlbrugge. Vervolgens gaan we heel nederig luisteren naar wat de evangelist Johannes ons vertelt. Dat is exegetische arbeid die we ook hopen te verrichten met elkaar.’
Er wordt ook een stukje uit een roman betrokken, getiteld ‘The red and the green’ van Iris Murdoch.
‘Het boek speelt zich af aan de vooravond van de opstand van Ierland tegen Engeland. Daarin wordt een personage gevolgd die zich afvraagt wat deze Paasopstand te maken heeft met Pasen. Christus is dichtbij, we trekken Hem met Goede Vrijdag onze wereld in, maar we kunnen Hem ook te veel inkapselen. Hij realiseert zich dat we met Pasen omgekeerd ook Christus’ wereld ingetrokken worden. Dat vond ik een mooi inzicht, van een schrijfster die wel dicht bij het christendom zit, maar niet zelf christen is. Zo’n fragment is niet bedoeld als de ultieme waarheid, maar het geeft een perspectief dat ons kan helpen. Hetzelfde geldt voor een oud lied over Christus die de hel openbreekt en mensen meeneemt. Dat is zoiets moois. Dat zijn geen zaken die we zelf kunnen bedenken, waar we zomaar toegang toe hebben.’
In 2018 werd u ook geïnterviewd voor deze nieuwsbrief. U vertelde toen over de kloof tussen de leescultuur waarin veel predikanten zich thuis voelen en de mainstreamcultuur die gedomineerd wordt door sociale media. ‘Het levensgevoel maakt het niet makkelijk om contact te houden met de boodschap van de kerk.’ Wat zijn uw manieren om daarmee om te gaan, om te preken voor tijdgenoten? Hoe doorbreek je de barrières die er zijn?
‘Dat is nooit een kunstje of iets dergelijks. Uiteindelijk springt de vonk over op een manier die je niet verwacht. Je moet ergens wel gevoel hebben voor de stress en de wanhoop van de mensen. Als die niet ook een stukje zijn van jezelf, wat heb je dan te vertellen? Als er wordt gesproken over opstanding uit de dood, wat is dan dood, wat gaat er allemaal wel niet dood in onze wereld? Het gaat over deze wereld die we om zeep helpen. Dan komt de boodschap op ons af dat er een opstanding is. Dat er een liefdevolle kracht doorbreekt in deze wereld. Daar verwijs je naar. Dat wordt ook tastbaar in de doop. Dat is ook zoiets wonderlijks – je wordt door het water heen gehaald. Dat is de Paasboodschap in een wereld waarbij ons alles bij de handen afbreekt.’
Hij zwijgt even. ‘En je moet als predikant ook iets hebben van: dit verzint de kerk niet; nee, hier verwijst de kerk naar. Dit wil je toegankelijk maken. Je ziet ook dat het mensen aanspreekt. Dit mysterie is het enige relevante mysterie in de geschiedenis.’
Tekst: Nels Fahner
Meer informatie over de preektraining voor Pasen op 5 maart en aanmelding vindt u hier.