Hoe creëer je ruimte voor de bijbelse verkondiging in de publieke sfeer, zonder dat je terugvalt op ‘vervreemdende’ liturgische vormen en gebruiken? Bij het missionaire pionierswerk in Utrecht-Kanaleneiland bedachten ze het ‘Havenvuur’. ‘Als bij een haardvuur zitten we bij elkaar, terwijl iemand vertelt een bijbelgedeelte vertelt. Spannend, laagdrempelig, toegankelijk.’

‘Zo’n vorm ontstáát, al pionierend’, zegt Marius van Duijn. In de afgelopen vier jaar was hij predikant-pionier van ‘De Haven’, de beginnende geloofsgemeenschap in Utrecht-Kanaleneiland. Het initiatief is indertijd gestart met (hoofdzakelijk jonge) actieve kerkleden uit de wijk, die voorheen elke zondag op de fiets stapten om in de binnenstad naar de Jacobikerk of Nieuwe Kerk te gaan. De Triumfatorkerk, in het hart van hun woonwijk, werd de nieuwe thuisbasis; de kleine vergrijsde gemeente die voorheen samenkwam in het kerkgebouw, ging voortaan ter kerke in de buurgemeente of het verzorgingscentrum in de wijk. ‘Die gemeente had best veel geïnvesteerd in contact met de wijk, via gespreksgroepen, de Voedselbank, etc. Maar resultaten uit het verleden bieden ook in de kerk geen garantie voor de toekomst. De jonge pioniersplek moest het nieuwe netwerk van de grond af aan opbouwen.’

‘Er zijn’ is het belangrijkste advies dat je missionaire vrijwilligers in zo’n situatie kunt meegeven, zegt Marius. ‘Wonen in de wijk, dezelfde atmosfeer ademen, meeleven met de leuke en de vervelende dingen – dat is essentieel.’ Hij voegde de daad bij het woord en streek ook zelf neer in de wijk.

Aanvankelijk bood ‘De Haven’ om de andere zondag ’s middags een ‘eredienst-light’ gecombineerd met een maaltijd, de overige zondagen waren er ’s ochtends bijbelstudies in de huiskamer. ‘Op de duur was dat onbevredigend, verschillende activiteiten en tijdstippen. We kozen voor een ander format: elke zondag, half vijf. De activiteiten concentreren zich op drie brandpunten: Jezus, contact (met de omgeving) en samen (de gemeenschap). De ene keer ligt het accent meer op contact/samen, bijvoorbeeld bij de maaltijd. Die trekt telkens nieuwe mensen; ze vinden het weldadig als ze deel kunnen maken van een kring waarin er naar hen geluisterd wordt. Een andere keer leggen we de nadruk meer op Jezus/samen, als we bijbelstudie doen, bidden, zingen en werken aan gemeenschapsvorming.’

Inleven

In dat kader ontstond ook het idee van het ‘Havenvuur’, de eigentijdse hervertelling van een bijbelgedeelte. ‘Je kruipt in de huid van een hoofdpersoon, bijvoorbeeld de vrouw die Jezus zalft. Ik heb helemaal niet het idee dat die vorm in mindering komt op de traditionele verkondiging. Integendeel, door je helemaal in te leven in die situatie, tot in de lichaamsbeweging toe, de daad van het zalven, nodig je je toehoorders ook uit om daarin mee te gaan. Wat zou je Jezus willen geven, zeggen, vragen? Wat leeft er diep van binnen bij jou voor Hem? Elk verhaal vraagt om een eigen creatieve ‘vertaling’. Ik heb ook weleens op de ladder gestaan, om het verhaal van Zacheüs uit te spelen.’

Het is experimenteel, de ene keer komt het beter uit de verf dan de andere keer. ‘Geeft niks. Je doet je best, en als het dan een keer niet landt, dan zij dat zo. We pionieren, proberen dingen uit. We doen het ook niet omdat we zo nodig ‘iets anders’ willen doen. Het is eerder noodzaak: we proberen met alle mogelijke creativiteit een brug te slaan naar bezoekers. Als ik over twee jaar weer ’s te gast ben bij ‘De Haven’ hoop ik dat ze dan weer heel andere dingen doen. Dat is eigen aan pionierswerk.’

Bakfiets

De Triumfatorkerk, waar de missionaire pioniersplek onderdak had, is kortgeleden verkocht. Het goede nieuws is dat het werk doorgaat, een paar honderd meter verderop in het buurtsteunpunt Bij Bosshardt, van het Leger des Heils. ‘De activiteiten van De Haven staan daar op het weekprogramma tussen het kickboxen, de breiclub en de open maaltijd.’ Elke zondagmiddag is er voorafgaand aan de samenkomst ‘Koffiehuis’. En dankzij een subsidie is er bij goed weer de Haven-bakfiets, waarmee vrijwilligers de wijk intrekken. ‘Je creëert zo een hangplek, met gratis koffie.’

Marius: ‘We hebben niet langer meer de verantwoordelijkheid voor een kerkgebouw. Het typeert de beweeglijkheid van pionierswerk. ‘Die Liebe liebt das Wandern – Gott hat sie so gemacht – von einem zu dem andern.’ De liefde zwerft van de één naar de ander.’

Voorbijganger

Marius heeft kortgeleden afscheid genomen in Kanaleneiland. Hij werkt nu parttime als verbindend specialist voor missionair werk op het Landelijke Dienstencentrum van de Protestantse Kerk in Nederland. Voor de andere helft van de week komt er vast weer iets anders op zijn pad, een parttime of interim-predikantschap, anders wellicht een nieuwe pioniersplek. ‘Ik heb me goed gerealiseerd dat ik een “voorbijganger” was in Kanaleneiland. Daarom heb ik geïnvesteerd in mensen. Niet in een wijkgemeente, maar in een wijkgemeenschap.

Binnen afzienbare tijd zal er een vacature worden geplaatst voor een opvolger.

 

Deel dit nieuws: Twitter Twitter Google E-mail

Schrijf je in voor de IZB nieuwsbrief