Weekpreek voor het radioprogramma EO Live, zaterdag 17 maart, door Gert van den Bos (IZB, Capelle-Schollevaar)

Stephen Hawking, die 14 maart overleed, was natuurkundige, wiskundige en kosmoloog en hij was net als Einstein en Newton wereldberoemd. Hij was op zoek naar wetmatigheden in de zwarte gaten van het heelal. Het bracht hem tot een aantal sterke uitspraken. ‘Vrouwen zijn een mysterie voor mij’. Dat had hij als kosmoloog kunnen weten. Vrouwen komen immers van Venus en mannen van Mars. Iets dieper waren zijn uitspraken over het ontstaan van de aarde: ‘Met natuurkunde en astrologie kan je ontdekken waar we vandaan komen en waarom we hier zijn.’ De wetenschap bracht hem niet tot geloof in God, want hij zei: ‘Het geloof dat er een hemel of leven na de dood bestaat is een sprookje voor mensen die bang zijn voor de dood.’ Hoewel hij in wetmatigheden geloofde, verklaarde hij het menselijk leven meer als een toevalligheid. Die ambivalentie tussen verrassing en wetmatigheid proef ik ook in de uitspraak: ‘Ik heb gemerkt dat zelfs mensen die beweren dat alles van tevoren is bepaald en daar niets aan kunnen doen, toch kijken voordat ze de weg oversteken.’

Natuurwetten verklaren veel. Onverwachte dingen zijn lang niet altijd te verklaren. Zwarte gaten in ons wereldbeeld. Hij heeft dat zelf aan den lijve ondervonden toen hij op zijn 21e hoorde dat hij de ziekte ALS had. Daarover zei hij: ‘Mijn verwachtingen zijn teruggebracht tot 0 toen ik 21 was. Alles is sindsdien bonus geweest.’ Deze uitspraak ligt dichtbij het ‘maak je geen zorgen over de dag van morgen’, een levenswijsheid van Jezus. Maar juist geloof in díe God sprak hij tegen. Zou je eigenlijk wel bij God kunnen uitkomen als je op zoek bent naar antwoorden in het heelal? Of als je de gebrokenheid aan den lijve ondervindt? Want je krijgt niet overal een antwoord op zei iemand in de straatreacties. Niet alles is meetbaar.

Juist daarom vind ik deze tekst zo prachtig en krachtig: ‘Het geloof is de zekerheid van de dingen die je hoopt, en het bewijs van de dingen die je niet ziet.’ Hebreeën 11:1

Geloof gaat dus over dingen die je niet ziet, niet te verklaren dingen, los van welke wetmatigheid dan ook. Geloof geeft dan zelfs zekerheid, hoop én bewijs. God komt naar je toe met een verhaal van hoop en zekerheid om de wereld om je heen, inclusief het oneindige heelal, nog een beetje te kunnen begrijpen. Een beetje, want God laat zich namelijk niet vangen in een theorie of wet. Dat is spannend, noem het mystiek maar het is ieder geval een boeiende ontdekkingsreis die geloven heet.

Natuurwetten en het heelal kunnen je brengen tot verwondering over God. Maar ook in de gitzwarte gaten in je leven is geloof hoopgevend. Kinga Bán kent ook ziekte, net als Stephen Hawking. Zij legt eveneens de focus bij vandaag als ze zingt: ‘Vandaag is alles wat je hebt, morgen komt later en gisteren is alweer weg.’ Maar ze gelooft ook in Gods verhaal als ze zingt: ‘In goede Handen, ik weet dat ze er zijn’.

Geloof in dat verhaal is geen wetmatigheid. Het is hoopgevend in de zwarte gaten in ons bestaan en geeft zeker weten een hemelse verrassing als het leven hier ophoudt.
Heb je het in de gaten?

 

Deel dit nieuws: Twitter Twitter Google E-mail

Schrijf je in voor de IZB nieuwsbrief