Blog

‘Kinderen zijn geen lege vaten om te vullen’

2026-10-28T15:13:22Z

Corina Nagel (43) is godsdienstpedagoog en oprichter van expertisecentrum KiemPlaats. Ze brengt haar kennis in de praktijk in haar eigen gezin met man en vier eigen kinderen. Daarnaast hebben ze in de loop van de jaren verschillende pleegkinderen onder hun hoede gehad. Samen met theoloog en podcastmaker Daan Molenaar schreef ze het boek bij de podcast: Omdat ik het zeg! Inderdaad, over opvoeden. Of beter: christelijk opvoeden, want dat maakt verschil.

Eerst wat over de titel: Omdat ik het zeg! Zo gaat het bij jou toch niet?

‘Haha, zo heet de podcast, het is natuurlijk met een dikke knipoog bedoeld. In het boek werken we vier opvoedstijlen uit, waarbij de autoritatieve stijl wel onze voorkeur heeft. Je hoeft niet altijd streng te zijn, maar ook niet altijd lief. Autoritatief wil zeggen dat het allebei kan. Je stelt duidelijk regels en kaders, maar je hebt ook oog voor de behoeften van het kind. Je spreekt kinderen aan op wat je afgesproken hebt, maar stelt jezelf altijd de vraag: welk signaal heb ik gemist dat het nu even niet goed ging? Wat is er precies gebeurd?’

Twee seizoenen hebben de IZB en de EO inmiddels online staan van de podcast, bij elkaar twintig afleveringen. Presentatoren Chris Segers en Rosa Douma (alleen eerste seizoen) leggen hun opvoedvragen voor aan Jurrien ten Brinke (eerste seizoen: ds. Bart de Bruin) en Corina. De derde staat al op de rit.

Als er al twintig thema’s behandeld zijn, waarom moest er dan ook nog een boek komen?

‘Een podcast is een makkelijke manier om onderweg, bijvoorbeeld naar je werk, iets inhoudelijks te beluisteren. De toon is luchtig, je kunt er ontspannen naar luisteren. Zelfs met kinderen op de achterbank. Met het boek willen we er verdieping aan geven. Dat doen we in de teksten, maar we geven ook handvaten om het gesprek aan te gaan. Met andere opvoeders, in een opvoedkring in de kerk, of voor het gesprek me je kinderen zelf.’

In acht hoofdstukken worden evenzoveel thema’s uitgewerkt, met modellen en schema’s erbij: wie is de baas; slaapstrijd; belonen en straffen; motiveren tot het goede; vrijheid of bescherming; respect; geloofsgesprekken met je kind; mee naar de kerk (of niet). Achter in het boek staat een literatuurlijst waar je een boekenwand mee kunt vullen. Tussendoor veel kaders en lijstjes: praktijkverhalen, gespreksvragen en praktische tips.

‘Het was wel een zoektocht,’ licht Corina toe. ‘Gaan we niet te diep? Qua taal streefden we ernaar het zo toegankelijk mogelijk op te schrijven. Maar, het boek moet ook verdieping geven aan de podcast. De grote issues die nu spelen zijn: hoe stel ik grenzen, en hoe kan ik mijn kind echt zien? Dat gaat vaak een kant op die veel ruimte geeft. En grenzen vinden we bijna iets engs. Het interessante is: dat werkt door in het geloof. Als je in het gewone leven niet kunt zeggen dat je kind geen snoepje mag, kun je dan wel duidelijk zijn als het over de kerkgang gaat? Durf je nog richting te geven? Of ben je bang dat je gaat indoctrineren? Daar zit geen oordeel in, maar de vraag: ben je je bewust van het spanningsveld waarin je staat? Ik ben opgegroeid met te veel richting. Ik begrijp ook wel waarom veel leeftijdsgenoten de kerk van mijn jeugd verlaten hebben. Vanuit mijn onderzoek – ik werk aan een proefschrift – weten we dat veel ouders van nu als kind te weinig ruimte ervaarden als het om het geloof ging. Er was geen plek voor hun ideeën en kritische vragen. Dat blijkt echt schadelijk voor kinderen. Van de weeromstuit zie ik nu ouders naar de andere kant doorschieten, maar kinderen hebben ook richting nodig.’

We lichten er een paar dingen uit. De slaapstrijd, vertel eens, wat bedoel je daarmee?

‘Het gaan slapen voelt vaak als een strijd tussen jou en je kind. Je kind heeft er geen zin in, of het lukt gewoon niet en staat weer bovenaan de trap. Jij hebt na een lange dag behoefte aan rust, en je bent ’s avonds de minst goede versie van jezelf. Die lieve geduldige ouder zijn is dan een uitdaging. Daar ben je wel eens klaar mee. Hoe kun je strijd voorkomen? Dat begint vaak al overdag. Slaaprituelen helpen ook. Of je energieke kind nog even laten springen op de trampoline, of een rondje fietsen. Voordat je kind naar bed moet, is er al winst te behalen.

Je zegt ergens dat kinderen hun eigen spiritualiteit moeten kunnen ontwikkelen.

‘Ja, kinderen zijn geen lege vaten om te vullen. Hoe leer je je kind van God houden? Wij denken vaak dat wij weten hoe het zit, maar juist dat hoeven we ze niet te leren. Kinderen hebben op hun eigen manier een heel natuurlijk contact met God. Jezus zegt niet voor niets dat we als een kind moeten worden. Wij mogen uitpakken wat God ze al gegeven heeft. Toen een van mijn kinderen voor het eerst over de kruisiging hoorde vertellen, zei hij: “Ik vind God stom.” Daar moet je niet van schrikken. Dat Jezus doodging aan het kruis, dat is ook echt stom, in kindertaal. Hij zag al jong het aanstootgevende daarvan. God valt echt niet van zijn stoel van zulke vragen.’

Jullie spreken van onderbescherming waar het gaat om digitale opvoeding. Waarom is dat?

‘Met een paar keer klikken komen kinderen online in aanraking met dingen waar je geen idee van hebt, terwijl hun hersenen nog in ontwikkeling zijn. Op veel kinderapps komen volwassenen met foute bedoelingen. Daar heb je als ouders nauwelijks zicht op. Maar we moeten het wel in de gaten houden. Door gesprekken erover te voeren, maar ook controleren op welke sites je kind komt.’

Je hebt ook pleegkinderen opgevoed. Hoe anders is dat?

‘Alles wat ik geleerd had over opvoeden, kon ik in de prullenbak gooien. Het is een heel groot verschil. Het zijn per definitie kinderen met een stevige rugzak. Ze hebben vaak een onveilige basis gehad. Daar kan zo’n kind niets aan doen. Het mooie is wel dat ik door de pleegkinderen een manier van kijken en opvoeden ontwikkeld heb, waar mijn jongste kinderen baat bij hebben.’

De IZB is een zendingsorganisatie. Waarom houdt de IZB zich met opvoeden bezig?

‘Ik heb jaren geleden als toeruster bij de IZB gewerkt. Je geloof delen is best lastig. Thuis is een plek waar je er met je kinderen en kleinkinderen onbekommerd mee kunt oefenen en experimenteren. Het is een nog veel effectievere manier ook. De kerk en de school en andere plekken waar het geloof geleefd wordt, zijn belangrijk voor kinderen en jongeren, maar thuis is de allerbelangrijkste plek waar ze leren leven als leerling van Jezus. Leren ze het thuis niet, dan is de kans groter dat ze God vaarwelzeggen als ze ouder zijn.’

Tekst: Arie Kok

De podcast 'Omdat ik het zeg' is hier te beluisteren. Het boek is te bestellen bij de lokale boekhandel of online.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, Vandaag, Voor gemeenten, Voor jou, IZB

Welke urgentie voelen we eigenlijk?

2026-10-28T10:28:34Z

Vaak komen gemeenten bij de IZB op de lijn met vraag: hoe kunnen we een (verdiepte) missionaire houding ontwikkelen, als gemeente, maar ook als gelovigen op de plek waar we in ons dagelijks leven zijn? Nadat we die vraag samen met de gemeente dieper hebben onderzocht (bijvoorbeeld met behulp van een missionaire oriëntatie) starten we vaak met een Focustraject of een missionair jaarthema. We zijn altijd weer blij als in de gemeente de missionaire urgentie wordt gevoeld en dat wordt omgezet in een concreet bezinningstraject.

Wat er soms onder vandaan komt

De laatste tijd merken we echter dat het nogal eens gebeurt dat onder de vraag naar de missionaire urgentie eigenlijk een andere vraag schuilgaat: die naar de toekomst van de gemeente. Als een gemeente te maken heeft met krimp en/of vergrijzing geeft dat vaak veel zorg en stress: waar gaat het heen, zijn we er over 10 jaar nog, wat is onze toekomst? Als we dan een tijdje op weg zijn met een traject, komt soms aan het licht wat de diepste hoop en verwachting was bij de keuze ervoor: dat de gemeente weer zou gaan groeien door de aanwas van nieuwe mensen. Een gevoel van teleurstelling is in dat geval meestal niet ver weg. Maar is de urgente vraag naar de toekomst van de gemeente niet een andere dan die naar het groeien in een missionaire levenshouding?

Een andere vraag, een ander antwoord

Wanneer duidelijk wordt dat de vraag naar de toekomst eigenlijk de hoofdvraag is, vraagt dat om een ander soort bezinning. De kern van die bezinning bestaat uit wat in de pioniersbeweging viervoudig luisteren is gaan heten. We luisteren naar vier kanten, om van daaruit tot een nieuwe visie te kunnen komen over waar God onze gemeente toe roept. De vier luisterrichtingen zijn: welke weg wijst God ons (ziet Hij toekomst voor onze gemeente en welke dan?), welke vragen worden ons gesteld vanuit de context (tijd en plaats), welke stem klinkt er uit de kerk in zijn geheel (wat beweegt er in de kerk), en welke stemmen klinken in de gemeente? Het zijn vier heel fundamentele vragen die om echte oefening in luisteren vragen. Die oefening kost tijd, maar is de inspanning zeker waard.

Maatwerk

Als IZB denken we graag mee in beide genoemde processen. Soms kan de aanvullende bezinning worden ingevoegd in het lopend Focustraject of het jaarthema. Maar soms moet het er echt naast of zelfs even in plaats van. Hoe dat er jouw gemeente precies uitziet, hangt uiteraard van de situatie af, maar daar denken we graag over mee.

Voor iedere gemeente is het hoe dan ook een goede vraag: welke urgentie vraagt om voorrang, de missionaire of die over de toekomst van de gemeente. Wat zijn jouw eerste gedachten over die van jouw gemeente?

Tekst: Bas van der Graaf, Teamleider Toerusting

Heb je ook een vraag of wil je ergens over doorpraten? Neem dan contact op via info@izb.nl.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, Voor gemeenten, IZB

‘God gaat altijd door het onmogelijke heen’

2026-10-20T15:14:47Z

Regenwolken drijven boven de uitgestrekte wijk De Groote Wielen in Rosmalen, waar ds. Wolter Stijf woont. We spreken elkaar in zijn studeerkamer aan de voorkant van het huis. Voor de deur staat zijn fiets, het vervoermiddel waarmee hij zich bij voorkeur door de wijk beweegt. In juli nam hij afscheid van verschillende missionaire initiatieven in de regio waar hij bij betrokken was, waaronder pioniersplek CRUX, hier in De Groote Wielen in Rosmalen.

Je hebt eerst in de agrarische sector gewerkt, voordat je predikant werd. Hoe is theologie op je pad gekomen?

‘Je kent het verhaal van Zacheüs de tollenaar, hè? En hij was nieuwsgierig, hij wilde weten wie Jezus is. Met die nieuwsgierigheid is het bij mij ook begonnen. Ik ben opgegroeid in een kerkelijke context. Gaandeweg kwam ik op het spoor van de theologie terecht. Je zou kunnen zeggen: was dat een roeping? Dat kan in een flits gebeuren, maar ook stap voor stap. Zo is bij mij geleidelijk aan duidelijk geworden waar ik enthousiast van werd. En enthousiast betekent ‘in God’ zijn. Het is bij mij een proces van rijping geweest. Dat vind ik een mooi woord, rijping – het past bij mijn landbouwachtergrond.’

De afgelopen jaren ben je betrokken geweest bij verschillende pioniersprojecten, in Tilburg en hier in Rosmalen. Hoe is jouw weg van dorpspredikant naar pionier gelopen?

‘Ik zie het als een wijziging van context. Ik ben in 2004 begonnen als gemeentepredikant in Meeuwen en Hagoort. Die gemeente had te maken met krimp. Daardoor werd ik in deeltijd gedetacheerd als predikant in de hervormde gemeente Bethel in Den Bosch. Omdat er veel moest gebeuren aan de pastorie van Meeuwen, heb ik voorgesteld dat wij zelf een huis zouden zoeken, en toen kwam Rosmalen in beeld. Vanaf hier kon ik op de fiets naar Den Bosch, en hier in Rosmalen en omgeving woonden ook gemeenteleden.’

Ondertussen leerde je deze wijk in Rosmalen kennen.

‘Ja. Ik vroeg me af: wat is hier gaande? Ik kwam op zondagochtend vooral hardlopers en wielrenners tegen. De wijk heeft geen kerkgebouw. Een heel andere context dan Meeuwen. Toen ben ik met de IZB om tafel gegaan vanuit de gedachte dat de IZB weinig pioniersplekken in het zuiden van het land begeleidt.’

Wat waren je eerste ervaringen?

‘Het is hier een welvarende wijk. Je organiseert een maaltijd en er komt niemand. Het is een wijk met veel jonge gezinnen die allemaal thuis eten. Ik dacht: ik moet een netwerk opbouwen, dus ik legde contact met welzijnsorganisaties, de wijkagent. Omdat het een nieuwe wijk was, raakte ik betrokken bij een groep mensen die bewonersactiviteiten organiseert. Kunnen we ook iets met zingeving, opperde ik. De mens is immers meer dan het lichamelijke. Zo ontstond de gespreksgroep ‘Kijken in de ziel’. Buren en andere mensen die ik sprak, nodigde ik uit. Ik kende twee musici uit Tilburg die wel wilden participeren in een avond met klassieke muziek. Er is in die tijd ook een wijkkrant van de grond gekomen, waar ik een column in ben gaan schrijven. Zo had ik vier keer per jaar een podium om te schrijven voor de mensen om me heen, veelal met een rooms-katholieke of seculiere achtergrond. Later kwam de vraag om iets voor nieuwkomers te doen. We zijn vanuit CRUX taallessen gaan geven; daar is mijn vrouw nauw bij betrokken.’

De coronacrisis zorgde in veel kerken en missionaire plekken in eerste instantie voor een impasse. Hoe zijn jullie daar doorheen gekomen?

‘Een maandelijkse activiteit als ‘Kijken in de ziel’ mocht niet meer. Maar God gaat altijd door het onmogelijke heen, zoals het verhaal van de Schelfzee zo mooi laat zien. We kwamen toen in gesprek met Marc en Barbara van Nieuw Amerongen. Zij woonden in Veenendaal en zijn hier vanuit missionaire overwegingen naartoe verhuisd. Op zo’n moment krijg je mensen om je heen met jonge kinderen, die hier in de wijk naar school gaan. Zo heb je ineens allerlei ingangen. Na verloop van tijd kwam de vraag of we niet iets met samenkomsten konden gaan doen. Dat is Messy Church geworden, in het Nederlands: kliederkerk. Wij hebben gekozen voor de Engelse naam, omdat die duidelijker is voor mensen van buitenaf in onze wijk. Netwerken bleef belangrijk, ook in de kerkelijke gemeenten om ons heen. Zij steunen ons financieel, maar ook met menskracht. Dat is waardevol, want regelmatig Messy Church organiseren vraagt intensieve voorbereiding en creativiteit.’

CRUX is nauw verbonden met de buurt. Kun je daar een voorbeeld van geven?

‘Met de bedrijfsleider van de supermarkt was bijvoorbeeld goed contact. Hij stelde een parkeerplaats beschikbaar om een Paasevent te houden met muziek. En een tijdje daarna vroeg hij: wanneer gaan jullie weer eens een event organiseren? Maar het begon dus allemaal met een gesprekskring om te kunnen praten over de dingen die iets dieper gaan dan de vakantie en het weer. Wat geef je door aan je kinderen, over je werk, behalve dat je er druk mee bent? Ik heb eigenlijk nooit een agenda bij deze bijeenkomsten, ik vraag aan het begin waar ze zich mee bezighouden en dan komt het gesprek vanzelf.’

Steeds meer gemeenten bevinden zich in een missionaire context. Welke kwaliteiten heb je als predikant nodig om ook pionier te kunnen zijn?

‘Als predikant kan het lastig zijn om te pionieren, omdat je te maken hebt met de verwachtingen van je gemeente. Een gemeente heeft altijd bepaalde tradities, in woordgebruik bijvoorbeeld. De missionaire context heeft een ander taalveld. In eredienst en pastoraal bezoek kun je het hebben over dat we allemaal zondaar zijn, en iedereen zal instemmend knikken. In een seculiere context zullen mensen snel zeggen: ja, maar ik doe toch goede dingen? Ik ben toch een goed mens? Je moet je dus weg van de vanzelfsprekendheid bewegen.’

Wat voor taal gebruik je in die meer missionaire gesprekken?

‘Dat hangt af van de persoon tegenover me. Wat dat betreft is er niets nieuws onder de zon, het evangelie heeft altijd al heel verschillende en diverse mensen geraakt en meegenomen. Een term als ‘verlorenheid’ is wel herkenbaar. Veel mensen voelen zich verloren. Ze werken hard, maar wie is er voor hen? Je moet dus een antenne ontwikkelen voor degene die tegenover je zit. Je komt dichtbij door te luisteren, en relevante vragen te stellen, niet zozeer door te vertellen. Zoals Jezus vooral vragen stelde aan de teleurgestelde Emmaüsgangers. Teleurstellingen kent iedereen. Jezus vroeg hen wat er aan de hand was, niet omdat hij dat niet wist, maar om het gesprek op gang te brengen. En om bij kern van de mens te komen.'

Heeft het werk in de wijk ook je manier van preken veranderd?

‘Ik spreek een paar keer per jaar af met iemand met wie ik heel goed kan opschieten, die niet in God gelooft. Seculiere mensen zoals hij verwoorden wat er in ieder mens leeft, kerkelijk of niet-kerkelijk. Kijk maar wat een puinhoop de wereld is, dan kan er toch ook geen God zijn? De taal die ik gebruik in die gesprekken, zou ik meer in preken willen gebruiken, denk ik vaak. Eigenlijk zou iedere predikant de confrontatie moeten aangaan met de gedachten van seculiere mensen. Omdat die de vragen hardop stellen die bij de eigen gemeenteleden en bij jezelf leven en daar voor lauwheid kunnen zorgen.’

Missionair werk is werk van de lange adem. Waar haal jij het geduld daarvoor vandaan?

‘Kijk, in de traditionele kerkbank krijg ik mensen uit de wijk waarschijnlijk niet, hoewel God een God van wonderen is. Ik ga liever terug naar de bron, dat is de Bijbel. Daarin staat: beweeg de mensen tot het geloof. Dat is mijn drijfveer. Misschien ontstaat er iets van kerkgang, maar dat is niet mijn intentie. Er is hier in de wijk wel een groep ontstaan die bij elkaar komt rond de Bijbel. Iemand vroeg: mag ik eens met je meegaan als je ergens voorgaat in de omgeving? Diegene is een paar keer mee geweest. Ik probeer zo over het geloof te communiceren dat het niet afschrikt. Opschrikken is weer iets anders. Soms valt het me op dat iemand christelijke termen gebruikt. Dan wijs ik daarop en zeg ik: volgens mij zit er bij jou misschien meer geloof dan jij denkt. En dan hebben we daar een gesprek over.’

Je noemde al dat Messy Church bij CRUX een centrale activiteit is. Daaromheen zijn verschillende andere activiteiten ontstaan. Hoe zie je daarin de leiding van Gods Geest?

‘Op veel plekken is het zo dat ouders hun kinderen meenemen naar de kerk. Bij de Messy Church zien we een omgekeerde beweging: de kinderen vinden het boeiend en nemen hun ouders mee. Het is spannend om een balans te vinden, want je richt je in de taal op de kinderen, maar je wilt ook de ouders aanspreken. Daarnaast zijn er uitlopers zoals een gesprekskring over geloof en actualiteit en het jongerenwerk met tieners die al langer betrokken zijn bij de Messy Church, dat Barbara vormgeeft. Zij is nu de nieuwe pionier. Het is een Godswonder dat Barbara en haar gezin hier zijn komen wonen. In de coronatijd was het heel spannend of er een gemeenschap zou ontstaan. Toen kwam God met dit gezin uit Veenendaal. Dat kun je niet organiseren en toch gebeurt het. Dat is Gods Geest.’

Tekst: Nels Fahner

Meer info over het pioniersproject CRUX in Rosmalen vind je hier.

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws, Voor gemeenten, Voor pioniers, Voor voorgangers, IZB

‘Met de catechisanten gaan we een proces van vorming aan’

2026-10-12T13:55:45Z

Hoe ziet mentoraat er in jullie gemeente uit?

‘Voor ons is het cruciaal om de belijdeniscatechisatie niet alleen te zien als het overdragen van kennis over het christelijk geloof. Met de catechisanten gaan we een proces van vorming aan. Zo willen we ze begeleiden op de weg die zij achter Christus aan willen gaan. Als predikanten helpen wij hen daarbij. We zijn dus zelf als mentoren aanwezig. We oefenen samen met gebed, de catechisanten stellen een leefregel op die hen helpt om gevormd te worden, en ook krijgen ze concrete opdrachten mee voor hun dagelijks leven.

Een van die opdrachten is om kennis te maken met onze gemeente waar ze nu formeel onderdeel van gaan worden door een gesprek met een van de gemeenteleden. Dit gemeentelid is vaak al wat ouder, heeft daardoor ervaring en wijsheid opgedaan in het geloof, en gaat met hen een gesprek aan over wat het betekent om deel te zijn van de gemeente. Het is geen start van een langdurige mentoraatsrelatie. Je zou het meer kunnen zien als een mentoraatsgesprek. Maar we zien dat het zich in een aantal gevallen ontwikkelt tot iets langdurigs. We krijgen er eigenlijk altijd positieve reacties op, zowel van de gemeenteleden als van de belijdenisgroep.’

Wie koppelt de catechisanten aan de gemeenteleden?

‘Mijn collega Johan Visser en ik doen dit, omdat wij als predikanten de belijdeniscatechisatie begeleiden. Doordat wij de koppeling maken, voorkomen we dat de catechisanten binnen hun bekende, veilige kring kiezen. Omdat wij lang met de catechisanten optrekken, krijgen we vaak een gevoel voor de specifieke vragen of worstelingen waar elke catechisant mee zit. Op basis daarvan kiezen we een gemeentelid. Het betekent niet dat er altijd een perfecte match is, maar er gebeuren geregeld mooie dingen.

Zo hebben we een jonge vrouw met een niet-gelovige partner gekoppeld aan een oudere vrouw in de gemeente, die getrouwd is met iemand die niet gelovig is. De gesprekken deden beide vrouwen goed. Ze willen hieraan vervolg gegeven door een kring te starten voor gemeenteleden zonder gelovige partner.

Een ander voorbeeld: een van onze catechisanten was een vrouw die opgroeide in een stevig reformatorische kerk. Ze had het geloof van haar ouders vaarwelgezegd en is de Noorderkerk weer betrokken geraakt. Het was merkbaar dat bepaalde vragen en manieren van geloof beleven uit haar jeugd de kop opstaken bij haar. Ik heb daar nauwelijks ervaring mee – ik weet niet wat het is om echt bang te zijn voor God. Daarom hebben we haar gekoppeld aan een gemeentelid dat uit hetzelfde milieu komt en die zelf Gods genade heeft leren kennen, maar die wel ervaren heeft hoe een ander godsbeeld als een soort angel in je leven kan zitten. Deze gesprekken waren ontzettend behulpzaam voor deze vrouw.’

Is het ongemakkelijk om dit te doen, voor de belijdeniscatechisanten of voor de kerkleden?

‘Wij hebben nog nooit een negatieve reactie teruggekregen. We vragen wel aan onze gemeenteleden of we ze mogen koppelen. Een enkele keer krijg ik dan de reactie: “Mijn agenda zit zo vol, het komt nu niet uit. Maar volgende keer ben ik graag van de partij.” We horen vooral terug: “Wat was dit gaaf, kan dit nog een keer?”. Voor gemeenteleden is het nog op een andere manier waardevol. Een deel van onze belijdeniscatechisanten komen uit het studentennetwerk van de stad. Deze studenten zijn voor veel gemeenteleden best wel onbekend. Door deze mentoraatgesprekken wordt zowel het netwerk van de studenten als van de gemeenteleden vergroot.’

Hoe zou je hiermee kunnen starten in je eigen gemeente?

‘Het is echt eenvoudig. Toen ik predikant was in Vollenhove had ik vier belijdeniscatechisanten. Het is heel makkelijk om een paar mensen te vragen om in gesprek te gaan met deze catechisanten. Vaak hebben mensen een concrete aanzet nodig om met elkaar in gesprek te komen. Een vraag rond een belijdenistraject is daarom heel geschikt. Je moet het wel faciliteren en aanzwengelen in je gemeente.

Als het gesprek tussen generaties nog erg lastig is, kun je een cultuur kweken van wederzijdse verantwoordelijkheid in de gemeente. Een paar jaar geleden hebben wij bijvoorbeeld bij de start van het nieuwe kerkelijke seizoen alle namen van kinderen en jongeren op een briefje geschreven. De gemeenteleden trokken allemaal een naam uit de pot en hebben een seizoen voor het kind op het briefje gebeden. Daarmee heb je ze nog niet met elkaar in gesprek gebracht, maar je hebt al wel in het gebedsleven van de kerk geïntegreerd dat jongeren in de gemeente bij naam worden genoemd. Ik mag hopen dat daaruit iets voortvloeit.’

Tekst: Mette van Hell

Meld je onderaan deze pagina aan voor de kwartaalmailing ‘Twintigers’ van de IZB.

Meer weten over mentoraat? Kom dan naar de IZB-Toerustingsdag op 14 november 2026 met als thema ‘Metamorfose – over de geestelijke vorming van nieuwgelovigen’.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Voor gemeenten, Voor voorgangers, IZB

‘Iedere gemeente kan een plek van vorming zijn’

2026-10-09T16:06:45Z

De IZB-Toerustingsdag start dit jaar met lezingen over de weg van nieuwe gelovigen, over inwijding, en over het overkoepelende thema ‘metamorfose’. De rest van het programma kent vier sporen waar je als team of gemeentelid verdieping in kunt vinden. Bas van der Graaf licht het programma toe.

Jouw lezing heeft als titel ‘metamorfose – over het veranderen van je denken’. Welke metamorfose staat je daarbij voor ogen?

‘Als het in de Bijbel gaat om karaktervorming, wordt vaak het beeld van een boom die vrucht draagt gebruikt. Dat is iets anders dan een setje vaardigheden ontwikkelen. De term ‘metamorfose’ komt in het Nieuwe Testament twee keer voor, bijvoorbeeld in Romeinen 12 vers 2. Daar staat dat nieuwe gelovigen ‘door de heerlijkheid van Christus zullen worden veranderd naar zijn beeld’. Dat is een belofte. De mystica Teresa van Avila gebruikt het beeld van de metamorfose ook letterlijk, door te schrijven dat Christus de gelovige omringt als een cocon, waardoor deze gevormd wordt van rups tot vlinder. In Hem vindt verandering plaats. Het belang van het opdiepen van dit soort beelden is dat de jongere generatie echt op zoek is naar verandering. Maar weten we ook hoe dat gaat in de gemeente? Kunnen we dit soort geloofsprocessen niet alleen uitleggen, maar een ander daarin ook meenemen? Hoe doe je dat? Daarvoor hopen we een bodem te leggen op de Toerustingsdag. Het missionaire zit ‘m erin dat de toekomst van de kerk meer en meer in de vorming van mensen zou kunnen liggen, als een plek waar zij ondersteund worden om een leven met Christus te leiden. We zien dat bijvoorbeeld al gebeuren in de Oosters-Orthodoxe kerk, waar de priester voor toetreders een belangrijke gids en adviseur is.’

Er is bij de Toerustingsdag ook aandacht voor zogeheten geestelijke disciplines. Termen als ‘onthouding’ en ‘toewijding’ zijn woorden die haaks lijken te staan op een cultuur van individuele vrijheid. Waarom zijn ze belangrijk?

‘Vanuit het christelijke denken zijn ze belangrijk, omdat geestelijke vorming altijd kruisvormig is. Jezus zegt: ‘neem je kruis op je’ en ‘verlies je leven om het te vinden’. Eenzelfde beeld gebruikt de apostel Paulus als hij spreekt over het afleggen van de oude mensen en het aandoen van de nieuwe mens. Dat is het beeld van oude kleding die je vervangt. De doopsymboliek van Romeinen 6 spreekt van sterven en opstaan in een nieuw leven. Dat is dezelfde dynamiek. Die geestelijke disciplines zijn daar onderdeel van. Toewijding en onthouding wijst op een proces van afsterven van datgene dat niet vruchtbaar is in het Koninkrijk van God. Dat lijkt soms haaks op de tijdgeest te staan en tegelijkertijd ook weer niet. Als mensen ervaren dat hun leven niet is zoals het moet zijn, dan hebben ze vaak ook al het besef dat ze dingen moeten, of mogen, loslaten.’

Wat valt er voor gemeenteleden op te steken op deze dag? Waarom is het een aanrader om te komen?

‘Als je dit spoor volgt, raak je aan het hart van het evangelie. Ik geloof ook dat de toekomst van de kerk hieromheen cirkelt. We hebben veel geprobeerd in het missionair werk, van het aantrekkelijker maken van kerkdiensten tot het organiseren van events, maar in de kern gaat het telkens om dit proces: wat betekent het om met God te leven? Getuigenissen van nieuwe gelovigen spreken ervan dat zij, soms na een periode van mentale chaos en duisternis, thuiskwamen in het geloof. In hun gevoelsleven veranderde iets waardoor hun denken weer gezond werd. Ik zie ernaar uit om gemeenten te bemoedigen om dit het hart te laten zijn van gemeente-zijn: met elkaar spreken over hoe het evangelie je wezen kan veranderen. Dat zien we ook vaak gebeuren bij een IZB-Focustraject. Veel gemeenten zoeken naar hun rol, soms in een situatie van krimp. Maar het goede nieuws is dat het voor iedere gemeente, groot of klein, mogelijk is om een plek van vorming te zijn.’

'Bijbellezen met nieuwkomers' is een van de sporen die je kunt kiezen. Waarom is het belangrijk om daar iets van af te weten?

‘Op veel plekken kloppen jongeren aan die online een hele reis achter de rug hebben. Zij hebben via internet veel informatie gevonden over de Bijbel en het christelijk geloof. Die kennis kan goed zijn, maar ook vermengd met allerlei ongefundeerde ideeën die niet stroken met de christelijke traditie. Het is dus goed dat er een praktijkruimte ontstaat waarin datgene wat ze al weten waar nodig wordt gecorrigeerd, en hoe dan ook op een hoger plan wordt gebracht. Hoe leef je met die kennis en hoe verandert het je leven? Het gaat dus om ontmoetingen rond de Bijbel waarin iets anders gebeurt dan wat ze online kunnen vinden. En waar ze leren om datgene wat ze gelezen en gehoord hebben toe te passen in het dagelijks leven.’

Wat kun je als gewoon kerklid doen voor nieuwe gelovigen?

‘Ik denk dat het belangrijk is dat nieuwkomers voorbeelden vinden. Je kunt als gemeentelid een mentor worden, dus dat je met iemand een relatie aangaat. Daarvoor is het wel nodig dat je zelf ook al gevormd bent door het evangelie. Zoekende mensen hebben soms niemand in hun omgeving die christen is. Dan is het heel belangrijk dat er mensen zijn die herkennen wat er met hen gebeurt. Zij zitten in een proces van levensverandering, maar kunnen dit met niemand delen. Getuige zijn betekent steeds vaker: deze dingen herkennen, er een antenne voor krijgen en het evangelie kunnen verwoorden in termen van deze zoektocht. Ik zou zeggen: sluit je aan bij wat er gaande is in iemands leven en probeer iemand ‘tevoorschijn te luisteren’. Dan hoef je niet te zenden, maar kun je ontspannen openstaan voor de ontmoetingen die op je pad komen.’

Tekst: Nels Fahner

Bekijk hier het programma van de IZB-Toerustingsdag op 14 november, ‘Metamorfose – over de geestelijke vorming van nieuwgelovigen’. Met o.a. Agnes van Haaften, Benno van den Toren, Rik Mager, Jaap van den Born, Mette van Hell en Leon van den Dool.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws, Voor gemeenten

IZB-Toerustingsdag ‘Metamorfose’ op 14 november

2026-10-09T16:03:57Z

‘Zoekende mensen hebben christenen nodig die herkennen wat er met hen gebeurt en daar woorden aan kunnen geven’, aldus ds. Bas van der Graaf, hoofd IZB-Toerusting. De Toerustingsdag kent dit jaar een programma met vier sporen waar je als team of gemeentelid missionaire inspiratie in kunt vinden. Naast thema’s als ‘mentoraat’ en ‘Bijbellezen met nieuwgelovigen’ kun je ook onderzoeken hoe je met je gemeente aan de slag wilt met ‘geestelijke disciplines’ of de ‘basics’ van het geloof.

Mogelijkheden

De dag is bedoeld voor kerkenraadsleden, voorgangers, evangelisatiecommissies, teams die een IZB-Focustraject doen en individuele kerkleden. Van der Graaf hoopt dat zij geïnspireerd worden om met een nieuwe blik naar hun mogelijkheden te kijken. ‘Iedere gemeente, groot of klein, kan een plek van vorming zijn.’

Zaterdag 14 november, Oude Kerk (en Huis van Zending IZB/GZB) in Zeist. Meer informatie over het programma en aanmelding vind je hier. Lees ook het interview met Bas van der Graaf over de Toerustingsdag.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Waarom je als kerk een pop-upcamping zou starten

2026-09-30T15:24:07Z

Dit jaar konden tientallen gezinnen met een minimuminkomen terecht op een pop-upcamping voor een kosteloze vakantie. In Dordrecht, Oud-Alblas, Overberg en Zoetermeer werden tijdelijke campings gerealiseerd op de grond van een boer of particulier, compleet met sanitair, een ontmoetingstent, speeltoestellen en soms zelfs een zwembad. Tientallen vrijwilligers uit de ondersteunende gemeenten kwamen in touw om de campings op te zetten, eten te koken, schoon te maken, een recreatieprogramma te zetten, een luisterend oor te bieden en in alles liefdevol present te zijn. Geen van de plaatselijke commissies die een pop-upcamping heeft georganiseerd zal ontkennen dat het ontzettend veel werk is en je na afloop bekaf bent. Waarom zou je het dan toch doen?

Kloof

De kloof tussen rijk en arm in Nederland is fors. Ongeveer 1 miljoen mensen moeten rondkomen van een inkomen op of iets boven het sociaal minimum. Veel van hen leven in (langdurige) armoede en slagen er niet (meer) in om hun hoofd financieel boven water te houden. Armoede vreet aan je eigenwaarde, en sluit je uit van heel veel activiteiten die voor anderen vanzelfsprekend zijn. In de zomervakantie is dit extra voelbaar als veel Nederlanders op vakantie gaan, maar zoiets er voor gezinnen in armoede echt niet in zit. Gods koninkrijk en zijn gerechtigheid zijn nauw met elkaar verbonden. Jezus viel op doordat hij juist oog had voor mensen aan de randen van de samenleving. In navolging van Hem zien we de waarde van ieder mens en delen we wat we zelf hebben ontvangen. Vanuit deze overtuiging is het idee voor de pop-upcampings geboren. Kunnen we mensen in armoede vanuit Gods liefde zegenen met een verzorgde en zorgeloze vakantie?

Groep

Hoe ziet een week op de pop-up camping eruit? Voordat de gasten komen, wordt alles in gereedheid gebracht door lokale vrijwilligers. Tenten worden opgezet, sanitaire gebouwtjes worden geplaatst, een grote ontmoetingsruimte in schuur of grote tent wordt gezellig ingericht, en het terrein wordt verder camping-waardig gemaakt met speelhoeken, zitplekken, een kampvuurplaats, en soms zelfs een zwembad. Op maandag komen de gasten aan. Meestal blijven ze tot vrijdag of zaterdag. De eerste dag staat in het teken van settelen en kennismaken. De kunst is om van verschillende gezinnen (met vaak verschillende culturele achtergronden) een fijne groep te smeden. De rest van de week kunnen de campinggasten meedoen aan het recreatieprogramma. Kinder- en tienerclub, allerlei uitjes (vaak gesponsord door of geregeld met lokale ondernemers), sport en spel, kampvuuravonden en ga zo maar door. Op elke pop-upcamping is ook een campingpastor aanwezig die een luisterend oor biedt.

Aanstekelijk

André Bos coördineert de pop-upcamping in Zoetermeer, die de afgelopen zomer maar liefst zes weken heeft gedraaid, en elke week gerund wordt door een andere Zoetermeerse kerk. Wat André zo mooi vindt aan de pop-upcamping, is dat de vruchten ervan heel divers zijn. Hij ziet de campinggasten genieten en tot rust komen. Ze kunnen even afstand nemen van het dagelijkse bestaan dat vaak getekend wordt door veel (financiële) stress. André ziet ook het positieve effect op de deelnemende kerken. Het is verbindend om als kerken samen zo’n interkerkelijk, missionair-diaconaal project te runnen. Daarnaast observeert hij dat het een vitaliserend effect heeft naar de eigen kerkgemeenschap. Voor alle leeftijden zijn er vrijwilligerstaken op de camping. Van klussen, activiteiten organiseren, gesprekken en koken. De pop-up camping werkt aanstekelijk, en vrijwilligers vragen: 'Zouden we door het jaar heen ook niet iets kunnen betekenen in de wijk rondom onze eigen kerk?'

Denk je erover om in jouw plaats ook een pop-upcamping te starten, dan kan de IZB meedenken over de aanpak. Vanuit de vier campings die nu jaarlijks draaien is veel expertise opgebouwd over de praktische aspecten van een tijdelijke camping opzetten, hoe je aan campinggasten komt, hoe je een mooi programma opzet, hoe je vrijwilligers werft en aanstuurt, en hoe je door alles heen Gods liefde tastbaar kunt maken. We geven deze kennis en ervaring graag door, en denken met liefde met je mee.

Tekst: Nelleke Rebel

Lees hier meer over de pop-upcampings. Heb je een praktische missionaire vraag namens jouw gemeente? Meld je dan hier aan voor ons gratis online missionaire spreekuur.

Labels: Dabar nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Kerstmagazine om breed te verspreiden 'Sporen van Licht'

2026-10-21T16:44:12Z

In dit nummer ontdekken én volgen we ‘Sporen van licht’. Daarbij valt te denken aan de bekende Lichtjestochten zoals die op veel plekken in het land worden gehouden, maar bijvoorbeeld ook andere missionaire initiatieven door het jaar heen

De rijk gevarieerde inhoud – verhalen, interviews met ‘lichtverspreiders’, reportages, columns – wordt verpakt in een aantrekkelijk jasje. Een laagdrempelig blad, met een uitgesproken missionair karakter.

Bij uitstek geschikt dus om te worden uitgedeeld aan een brede groep binnen en buiten de kerk!

Inhoud

In ‘Sporen van Licht’ een interview met Marinka Mulder, burgemeester van Culemborg. Ze vertelt hoe ze via de podcast ‘Eerst Dit’ (weer) op het spoor kwam van kerk en geloof. Joke Verweerd schreef speciaal voor dit nummer een verhaal waarin ‘elkaar wat licht gunnen’ op een eigentijdse manier wordt ingekleurd.

En hoe ga je verder ná december? Dat lezen we in een reportage over de ‘maand van het licht’ (januari!) in het Friese Zwaagwesteinde. Bas van der Graaf geeft nuttige tips over het toeleven naar het (Kerst)feest. Verder onder meer bijdragen van Margriet van der Kooi en Nico van der Voet.

Kijk voor verdere informatie én om te bestellen op Lichtspoor Kerst - IZB

Labels: Advert/Kerst, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws, Vandaag, Voor gemeenten

Feest van herkenning – bemoediging voor werkers in de kerk

2026-09-25T11:54:42Z

Je zet je in voor de kerk. Soms gaat dat vanzelf en soms loopt het stroef. Een gesprek waar je op blijft kauwen. Iemand die afhaakt. Gedoe in een groep. Of een taak die meer van je vraagt dan je dacht. De Rotterdamse missionair werker Martijn de Jong (Geloven in Spangen) reflecteert in drie korte video’s speels op dat soort momenten aan de hand van het Emmaüsverhaal. ‘De vrede van Christus is te diep, te mysterieus, te getekend door spijkers om in een app, een cursus, een shake of een oneliner te vangen. Die vrede doemt soms op en groeit in oplopers.’

De video’s zijn, met achtergrondinfo, te zien en te delen via www.izb.nl/feestvanherkenning

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws, Voor pioniers

Dabar 2026: spel en ontmoeting op de camping

2026-10-21T16:45:23Z

Van een knutseltafel tot een campingdienst: bij Dabar, bij het missionaire animatiewerk op campings kwam afgelopen seizoen weer veel creativiteit los. ‘Bijna 50 teams verzorgden afgelopen zomer een of meer weken Dabar’, vertelt Nelleke Rebel van IZB-Impact. ‘We zien ook dat jongeren terugkomen op campings en zo een band opbouwen met campinggasten. Het is bijzonder om te zien hoe jongeren zich geven aan dit missionaire werk.’

Dabar wordt gedaan op reguliere campings, op pop-upcampings en in stadswijken. Rebel merkt dat het werk gewaardeerd wordt. ‘We horen weleens van campinggasten – ouders van kinderen – die willen weten wanneer er Dabar is, zodat ze in die weken kunnen reserveren. Blijkbaar draagt Dabar bij aan de aantrekkingskracht van een camping.’

Dabar is bedoeld om op een speelse manier het evangelie handen en voeten te geven. Daarbij richten de pop-upcampings zich op mensen met een smalle beurs die anders niet op vakantie kunnen. ‘De teams hebben veel liefde gebracht, maar ook mooie gesprekken gehad met mensen die vragen hebben over God en geloof’, constateert Rebel.

Het kinderwerk brengt ook contact op gang met ouders. ‘Zo was er een moeder die na een verhuizing het contact met de kerk verloren had, maar zich door de campingdienst en gesprekken met het Dabarteam weer in de Bijbel wilde verdiepen.’

Campingpastores

Plaatselijke commissies zijn van onmisbare waarde voor het Dabarwerk, zegt Rebel. ‘Zij werven teamleden, faciliteren alle praktische zaken, houden tijdens de Dabarweken intensief contact met de teams, en vormen zo een steunend thuisfront voor de dabaristen.’

Op sommige campings waren er meer vrijwilligers dan vorig jaar. ‘Dit jaar lukte het bijvoorbeeld om in Ouddorp weer een team samen te stellen, terwijl dat vorig jaar niet haalbaar bleek. Daar zijn we erg blij mee.’

Rebel is ook onder de indruk van de inzet van campingpastores. ‘Ze zijn er in de eerste plaats voor de campinggasten, voor een luisterend oor, een goed gesprek. Ze zijn ook betrokken bij de campingdienst, of bij avondsluitingen. En daarnaast zie je vaak dat ze er ook echt zijn voor de Dabarteams. Met steun en advies, of gewoon een keer de afwas doen of koken.’

Kickstart

De verantwoordelijkheid en de praktische uitvoering van Dabar ligt bij de plaatselijke commissies. De IZB is betrokken bij de landelijke werving en de inschrijving. Daarnaast organiseert de IZB missionaire inspiratie en toerusting van de teams en plaatselijke commissies. ‘Dit jaar hebben we na een paar jaar afwezigheid weer een landelijke toerustingsdag georganiseerd, de Dabar Kickstart. Diverse oud-dabaristen en missionair werkers gaven workshops over leiderschap, missionair kinderwerk, tentdiensten en omgaan met lastige situaties of moeilijke verhalen waarmee je als dabarteam soms te maken krijgt.’

Rebel ziet dat dit bijdraagt aan de vormende rol die Dabar heeft. ‘Jongeren geven niet alleen veel liefde aan de kinderen op de camping. Ze geven op langere termijn ook veel aan de kerk: je ziet ze, eenmaal volwassen, vaak terug in kerkenraden en missionaire commissies.’

Meer weten over Dabar? Lees hier verder.

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws, Vandaag