Impact nieuws

Dabar zorgt voor gouden momenten

2026-04-29T15:22:31Z

Dit seizoen start op veel campings het Dabarwerk weer op. Jaarlijks doen ruim 200 jongeren tussen de 17 en de 25 jaar mee aan Dabar. Ze brengen een week op een camping door, organiseren christelijk animatiewerk, en proberen zo met woorden, daden en oprechte aandacht het evangelie te delen met campinggasten. De IZB vervult een rol in de werving en toerusting van deze jeugdige vrijwilligers of ‘dabaristen’.

Jaarlijks horen we mooie getuigenissen hoe campinggasten zijn geraakt door Gods liefde. Maar ook het effect op de jongeren die Dabar doen is groot. Want Dabar daagt jongeren uit om hun geloof te delen, samen te werken als team en hun talenten in te zetten. De combinatie van de gedeelde missie met leeftijdgenoten, zelf verantwoordelijkheid dragen en een stap buiten de eigen christelijke comfortzone te zetten, zorgt voor deze steile leercurve.

Houvast

Ik moet denken aan het meisje dat meedraait in de organisatie van de kinderclub op de camping, en veel liefde – Gods liefde - voelt voor dat wat onzichtbare kind dat niet zo lekker meekomt in de groep. Of die stoere gast die in het leger zit en naar eigen zeggen nooit z’n geloof deelt, maar nu een bootcamp regelt voor de tieners. Ik herinner me een dabarist die met veel zenuwen voor het eerst een dagsluiting leidt en in aanwezigheid van meerdere campinggasten een getuigenis geeft. Of die gast die tot in de late uurtjes in gesprek is met een getroebleerde tiener en kan getuigen van het houvast van Jezus in je leven. Gouden momenten van persoonlijke ontwikkeling en geloofsgroei.

Ook op de lange termijn werpt Dabar vruchten af. We zien vaak dat dabaristen een actieve rol oppakken in missionair werk en de kerk. Ook veel predikanten, pioniers en missionair werkers blijken ooit Dabar te hebben gedaan, en geven aan dat deze ervaring heel bepalend is geweest voor hun openheid naar en omgang met mensen buiten de kerk.

Investering

Wat kunnen we uit deze verhalen opmaken? Het kan voor een kerkelijke gemeente niet alleen een waardevolle diaconale actie, maar ook een strategische investering zijn om jongeren aan te moedigen om Dabar (of iets soortgelijks) te gaan doen. De lessen die zij daar opdoen, nemen ze terug naar hun eigen gemeente en hun persoonlijke kring.

Ken je jongeren voor wie Dabar iets zou kunnen zijn, spreek hen aan of stuur een berichtje en vertel hen dat je hen dit echt ziet doen. Diverse dabarteams hebben nog plekken vrij. Ook zijn er campings die nog complete teams zoeken. Heeft jullie gemeente een grote jeugdvereniging, daag hen dan uit om een stukje zomervakantie in missionair werk te investeren door één of twee teams naar een dabarcamping uit te zenden.

Wie weet vergaat het hen zoals Alita van Wijk, voor wie Dabar een inspirerende leerschool was. ‘Wij bedachten allemaal gekke dingen, alles mocht en kon. Dat leerde mij improviseren, dat iets ook goed gaat als je het niet voorbereidt.’

Nelleke Rebel-Kruijmer is coördinator bij IZB-Impact

Deze column verscheen in De Waarheidsvriend, orgaan van de Gereformeerde Bond. Meer weten over Dabar? Klik hier voor info, campings en ervaringsverhalen.

Labels: Columns, Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Drempels weghalen in Rosmalen

2026-04-29T17:04:54Z

Sinds een paar weken organiseert een welzijnsorganisatie koffieochtenden voor de wijk. Heel goed natuurlijk, het zorgt voor verbinding. Zelf heb ik daar ook behoefte aan: ik zit de hele week thuis, en dan is het best lekker om even ergens een bakkie te doen en ergens anders te kunnen werken dan thuis. Het is alleen jammer dat er tot dusver weinig mensen komen. Toen ik de eerste keer wilde binnenlopen, ervaarde ik zelf ook wel even een drempel. Want wat tref je aan?

Ik realiseerde me dat het zo ook is voor mensen die ik uitnodig voor Messy Church, een van onze eigen initiatieven bij CRUX (op andere plekken wordt Messy Church wel 'kliederkerk' genoemd). Het kan allemaal heel laagdrempelig zijn, maar er is toch een drempel die je over moet stappen, zowel letterlijk als figuurlijk. Zo komt het dat je mensen soms jarenlang uitnodigt, voordat ze echt komen. En er zijn ook genoeg mensen die nooit komen.

Voorhof

Als pioniersteam houdt dat ons bezig. Hoe overbrug je de afstand tussen de wijk en de gemeenschap die ontstaat rond Messy Church? David van der Meulen schrijft hierover in zijn boek 'Welkom in de voorhof'. Ik heb het boek nog niet uit, maar hij schrijft praktijkgericht over hoe je als kerk de mensen op kunt zoeken. Vroeger in de tempel was er de voorhof, waar Joden en niet-Joden elkaar konden ontmoeten. Dit was niet de tempel zelf, maar een tussenwereld. Als pioniersplek zoeken we ook naar hoe we in deze tussenwereld in verbinding kunnen komen met mensen. Er zijn allerlei ideeën. Het is zoeken hoe we met dat wat voorhanden is aan menskracht, middelen en locatie kunnen voorzien in wat nodig is.

In onze bijbelstudiegroep lazen we Kolossenzen 4, waarin Paulus vraagt om gebed. Onze omstandigheden zijn heel anders dan die van Paulus destijds, toch is het gebed dat hij vraagt verrassend actueel. Ook wij verlangen ernaar, in Paulus’ woorden, dat God voor ons de deur van het Woord opent, om van het geheimenis van Christus te spreken. Dat we met wijsheid wandelen bij hen die buiten zijn, de geschikte tijd uitbuiten en dat ons woord altijd aangenaam zal zijn, met zout smakelijk gemaakt, opdat we weten hoe we iedereen moeten antwoorden.

Ontmoetingen

We danken voor de Messy Church van onlangs, waarin het Paasevangelie voor de kinderen en ouders werd verteld en uitgebeeld. ‘Hij is opgestaan uit de dood, zoals Hij gezegd heeft.’ Bij die woorden uit Mattheus 28 stonden we stil. We maakten het graf van Jezus na; met Pasen mag de steen worden weggerold en kan het kaarsje aan om Jezus' opstanding zichtbaar te maken. Er was een parcours omdat de vrouwen snel naar de leerlingen moesten om te vertellen dat Jezus was opgestaan. Er was een kruis waaraan kinderen hun zorgen en blijdschap konden spijkeren, als gebed voor God. De cupcakes in paasstijl mochten niet ontbreken!

En in de gymzaal werd een dansje geleerd wat de kinderen tijdens de viering lieten zien. De vertelling was dit keer interactief. De kinderen dachten goed mee over vragen bij het paasverhaal. Wat zegt het over God dat Hij een engel naar het graf stuurde, die de steen wegrolde en erop ging zitten? En wat zegt het over Jezus dat Hij eerst stierf en daarna opstond? Hoe kan het verhaal ons helpen in het leven vandaag als wij door moeilijke dingen gaan? We zijn dankbaar dat we samen het paasverhaal mochten ontdekken en elkaar mochten ontmoeten.

Binnenkort, op 7 juni, is de volgende Messy Church, dit keer een outdoorvariant. Op 6 juni hebben we een kraampje kunnen bemachtigen op de braderie van het Actieve Wielen Festival in onze wijk De Groote Wielen. We hopen daar wat meer bekendheid aan onze pioniersplek CRUX te kunnen geven, en we hopen op mooie ontmoetingen in de voorhof. We hopen dat mensen de drempel over komen en dat we goede avonden met elkaar hebben. En natuurlijk hopen we op mooie ontmoetingen in het leven van alledag. We zijn dankbaar dat God ons steeds gezegend heeft met alles wat we nodig hadden, vaak op onverwachte manieren, en we weten dat we onze blik op Hem gevestigd mogen houden voor wat nog komt.

Barbara van Nieuw-Amerongen is pionier bij CRUX, een missionaire plek in Rosmalen die door de IZB wordt ondersteund.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Het is fantastisch om jonge mensen te zien groeien’

2026-04-01T12:46:30Z

Vanaf Camping Schippers, een familiecamping aan de kust van Zeeuws-Vlaanderen, loop je binnen een paar minuten naar het strand. Inmiddels staat de derde generatie aan het roer, vertelt eigenaresse Anneke de Hullu-Schippers. ‘Vanaf de jaren 60 kwamen hier de eerste kampeerders. Mijn opa is met de camping begonnen en mijn oom en tante hebben hem uitgebreid tot 175 plaatsen. Daarna hebben mijn ouders het overgenomen; wij zijn verhuisd naar de camping toen ik 6 was.’

Anneke de Hullu is naast campingeigenaar ook scriba in de plaatselijke hervormde gemeente van Nieuwvliet. In de kerk hoorde ze over Dabar via haar gemeentelid Carolien Mostert. ‘Iedereen stelt zichzelf weleens de vraag wat je wilt bereiken met je werk. We zitten hier dicht bij het strand. De meeste mensen komen daarvoor, maar ik wilde graag meer bieden dan alleen een mooie locatie. Via Carolien hoorde ik over Dabar. Wij richten ons niet op een christelijk publiek, in die zin zijn wij geen christelijke camping, maar ik zou mijn campinggasten wel graag iets willen meegeven.’

Carolien: ‘Ik had kort daarvoor iets op de radio gehoord over Dabar. Mijn man heeft vroeger Dabar gedaan. Toen hebben we tegen Anneke gezegd dat wij ons daar op de camping wel voor willen inzetten.’

Leerschool

Al snel raakte ook Jadita de Hullu betrokken. Zij woont in het Groningse Uithuizermeeden en heeft al 25 jaar een vakantiehuisje in de buurt. De familie van haar man, die predikant is in de Nederlandse Gereformeerde Kerken, komt uit Zeeland. ‘Mijn man en ik zijn actief geweest voor het missionaire campingwerk van Evangelisatie & Recreatie, een organisatie met een vergelijkbaar doel als Dabar. Anneke is nog verre familie van mij en we kennen de Hervormde kerk hier goed. We hebben een ochtend van gedachten gewisseld over de vraag hoe je een programma in elkaar zet.’ Anneke belde vervolgens naar de IZB om te vragen wat er nodig was om Dabar te starten. ‘Wij werden gekoppeld aan het team van Stavenisse, die veel tips heeft gegeven.’

Hoe is het voor haar als campingeigenaar om zo’n groep tieners bezig te zien? ‘Wij waren overrompeld door het aantal aanmeldingen. Uiteindelijk hadden we twaalf jongeren voor twee weken; dat was boven verwachting.’

De tieners sliepen in tipitenten, met vier personen samen. ‘Dat was een hele belevenis voor ze. Ik heb gezien dat het Dabarwerk een enorme leerschool voor ze is geweest. Hoe geef je leiding aan anderen? Hoe houd je een avondsluiting? De één verwoordde een soort geloofsbelijdenis en zocht daar liedjes bij, de ander vertelde een anekdote. Het viel me op dat ze dicht bij zichzelf bleven.’

Pluktuin

De eerste week hebben de tieners het thema ‘Gods schepping en zorg’ uitgewerkt, vertelt Jadita. ‘Het poppenkastspel van Jan Klaassen werd aangepast met een regenboog. Met lego en klei konden kinderen de verhalen uitbeelden.’ De tieners verzonnen gebaren bij de liedjes. Er werd ook gebruikgemaakt van de pluktuin die bij de camping hoort. ‘Het is ongelofelijk wat er aan talent naar voren komt als ze zelf dingen mogen verzinnen.’

Soms ontstond er een bijzonder gesprek met de campinggasten, zegt Carolien. ‘Op een avond vertelden twee meiden wat een bepaalde psalm voor hen betekend had in een moeilijke periode. Er bleven een moeder met een dochter van een jaar of achttien luisteren. Zij kwamen daarna naar voren en bedankten voor het persoonlijke verhaal. Zulke ervaringen, daar doe je het voor.’ Sommige mensen boekten een dagje extra omdat de kinderen het afsluitende feest met pannenkoeken niet willen missen. ‘Van een andere orde, maar ook leuk.’

De Dabarcommissie heeft veel werk op de achtergrond gedaan, zoals koken, boodschappen doen, t-shirts wassen. Dat kostte veel tijd, maar toch zet Carolien zich komend seizoen graag weer in. ‘Ik hoop dat het net zo veel impact heeft als afgelopen zomer, op het team en op de gasten. Een van de teamleden zei dat het geloof voor hem veel meer is gaan leven. Na een van de avondsluitingen liepen we samen op met een gezin dat niet gelovig is. Zij vonden het bijzonder om mee te maken. We hebben nog wel een halfuur in het donker staan praten.’

Campingpastoraat

Uiteindelijk meldden drie mensen zich aan om een aantal dagen campingpastor te zijn. Terwijl het team zich op de kinderen richt, is een campingpastor een luisterend oor voor volwassenen. ‘Naast de Dabartent hadden we een kleinere tent neergezet met koffie en thee’, vertelt Jadita. ‘Veel ouders kwamen er koffiedrinken. We hebben ‘‘gratis koffie en een praatje’’ op een schoolbord gezet. Ik heb ook een kruis omgehangen, zodat ik herkenbaar was.’

Ze kijkt met veel plezier terug. ‘Ik krijg er heel veel energie van om over God te vertellen. Het is ook fantastisch om jonge mensen te zien groeien. Ik had een paar jongeren uit mijn eigen gemeente meegenomen. Voor mijzelf als zeventienjarige was het destijds een overweldigende ervaring om te zien hoe de Heilige Geest werkt. Het was ook mijn eerste confrontatie met radicaal ongeloof. Je groeit tijdens zo’n periode; emotioneel doet het ook veel met je.’

Komend seizoen is ze weer beschikbaar. ‘Ik heb bijzondere gesprekken mogen voeren als campingpastor. Een vrouw vertelde me dat haar zoontje van dertien een ernstig ongeluk had gehad. Ik was blij dat ze haar hart bij mij kon luchten. Het is bijzonder dat je de diepte in kunt gaan bij mensen die je voor het eerst ziet. Mensen komen tot stilstand op de camping. Ze gaan nadenken: hoe was mijn leven in het afgelopen jaar?’

Anneke, ten slotte, kijkt met vertrouwen uit naar het tweede seizoen. ‘Er was bij ons ook een jongetje wiens vader niet meer naar de kerk ging. Hij was hele dagen in de Dabartent te vinden. Hij wilde volgend jaar graag terug. Met het oog op deze kinderen wil ik graag een verbintenis voor de langere termijn aangaan. Ik vond wat dat betreft het eerste seizoen bemoedigend. Het leek wel vanzelf te gaan, ook al is het veel werk. Dat zie ik als het werk van de Geest.’

Tekst: Nels Fahner. Foto’s: Sjaak Boot

Wil je meer weten over Dabar? Kijk dan hier voor het overzicht van campings en vakantieweken.

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Duizend excuses!

2026-04-01T12:11:25Z

Onlangs was er een stille tocht in de wijk waar wij wonen. Die werd gehouden vanwege een jongen die om het leven was gebracht. Hij was op het verkeerde pad gekomen en moest nu met zijn jonge leven de hoogste prijs betalen.

Er waren ballonnen tijdens de tocht. Die wiegden zachtjes boven de hoofden, wit tegen een grijze lucht. Symbolen van hoop en verbondenheid. Van samen omhoogkijken, terwijl ons hart naar beneden zakt. En ik was er ook, ergens onder die plastic ballonnenwolk. Uitgenodigd als ‘buurtpastor’.

Ik keek omhoog en zei niets. Niets over de latex in bomen, niets over de bende afval die in de uren na zo’n herdenkingstocht op aarde neerdaalt. Niets over PFAS of microplastics en de schade aan mens en dier. Dat werd mij niet in dank afgenomen, zo bleek. Een omstander maakte het mij en de twee tienermeiden uit de wijk die de tocht hadden georganiseerd bijzonder duidelijk dat dit niet de bedoeling was, veel te slecht voor het milieu. Zijn reactie bracht een schuldgevoel naar boven bij me, maar niet over het punt wat hij had gemaakt.

Schuld

Meestal heb ik mijn woordje wel klaar over ‘zorg voor Gods goede schepping’ en ‘verantwoorde keuzes maken in je dagelijks leven’. Maar nu zweeg ik. Niet omdat het me ineens niets meer kon schelen. Maar omdat ik weigerde het verdriet van ouders, vrienden, broers en zussen te kapen voor mijn gelijk.

Er is een tijd om te waarschuwen. Er is een tijd om te zwijgen. Tijdens een stille tocht is de straat geen debat-arena, geen podium voor groene principes. Wie dan begint over duurzaamheid, kan honderd keer gelijk hebben - op het verkeerde moment. Er is ook nog zoiets als fijngevoeligheid. Dus zweeg ik. En dat zwijgen vind ik, ook nu, in de terugblik, de juiste houding.

Maar laat ik nu dan spreken. Want mijn echte schuld ligt dieper dan een tros ballonnen. Mijn mea culpa gaat niet over wat ik daar níét zei. Het gaat over wat ik jarenlang níét deed. Ik heb kansen gehad. Een veilig thuis. Goed onderwijs genoten. Ik had een netwerk dat deuren opende nog vóór ik aanklopte. Ik ben geboren met vinkjes die mij moeiteloos door de systemen loodsen die anderen vermalen. Misschien heb ook ik wel te veel weggekeken van jongeren voor wie het leven geen uitdagende markt-van-mogelijkheden is maar een doolhof zonder uitgang. Jongeren die opgroeien in armoede. In huizen waar het behang is opgetrokken uit schimmel en stress. Die in een wijk wonen waar verveling geen fase is, maar een dagelijkse voedingsbodem. Waar zinloosheid zich vermomt als stoerheid. Waar de parallelle criminele wereld de enige plek lijkt waar je wél meetelt en carrièrekansen hebt.

Veilige wereld

Ik heb de cijfers gezien. De rapporten gelezen. De incidenten betreurd. En daarna ben ik maar al te vaak weer overgegaan tot de orde van de dag. Naar mijn agenda. Mijn prioriteiten. Mijn veilige wereld. En dat, dat is mijn schuld.

Die ballonnen zijn niet het grootste probleem. Ze zijn slechts een signaal. We uiten ons verlangen om iets tastbaars te doen in een wereld die ons ontglipt. We laten te vaak los wat we slechts met moeite kunnen vasthouden. Maar als we dat toch eens zouden proberen? Die jongen die uitvalt op school. Dat meisje van 16 die zwanger werd van haar ex-vriendje. De scholen die we voorbijfietsen omdat die voor onze eigen kinderen niet goed genoeg zijn. De mensen uit de wijk die we - natuurlijk: ‘Goedemorgen, fijne dag!’ - wel mooi voorbijlopen omdat ze niet in onze bubbel zitten.

Duizend excuses dus. Ik vraag vergeving … Niet omdat ik zweeg over ballonnen. Maar omdat ik te vaak zweeg waar ik met mijn stem, mijn positie en mijn privileges verschil had kunnen maken. Dat zwijgen wil ik doorbreken. Voor de jongeren. Voor de wijk. En ik hoop - God, wat hoop ik het - dat als méér mensen zich daarnaar gaan uitstrekken, er minder stille tochten nodig zijn. Minder witte ballonnen. Meer verbinding.

Nico van Splunter is buurtpastor in Rotterdam.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

IZB publiceert boek over kerk-zijn op het platteland

2026-04-03T11:18:35Z

Hoe kun je Christus zoeken samen met je dorpsgenoten? Hoe houd je zicht op je roeping als kerk wanneer gebouwen met sluiting worden bedreigd? Dit boek brengt een beweging in beeld van lokale dorpskerken in Drenthe, die op initiatief van dominee Mark de Jager de afgelopen jaren experimenteerden met pionieren op het platteland. De Jager en zeven andere mensen vertellen over hun verbondenheid met verschillende initiatieven.

Verbeelding

Drenthe is niet de enige plek waar een zoektocht op het platteland gaande is. Dit boek is daarom een uitnodiging aan christenen en zoekers die een ‘heilige onrust’ voelen, om hun verbeeldingskracht de ruimte te geven, aldus auteur Henk Boerman. Hij is hoofd van de afdeling van de IZB die pioniersprojecten begeleidt. ‘Ik hoop dat mensen zich herkennen in de gewone verhalen in het boek. En dat ze zich kunnen verbeelden dat dit op hun eigen plek ook kan.’

Tegenbeweging

Kees van Ekris, scriba van de Protestantse Kerk, schreef in zijn voorwoord: ‘Dit boek is een verademing om te lezen. Er zit in onze kerk soms een sfeer van gelatenheid en resignatie. Alsof we ons er al bij hebben neergelegd dat interesse in geloof afneemt en ophoudt. Maar als ik het goed aanvoel, is er ook een tegenbeweging gaande.’

Het boek kost € 14,99 en is te bestellen via uitgeverij Vuurbaak of de lokale boekhandel. Ben je geïnteresseerd om ‘Biertje met de dominee’ in een groep te lezen? De uitgever biedt voor kerkenraden en andere belangstellenden een ‘sixpack’ aan à € 75, zes boeken voor de prijs van vijf. Gespreksvragen bij het boek en meer informatie over het concept 'Biertje met de dominee', gestart door dominee Folkert de Jong in Aalten, vind je hier.

Lees hier een uitgebreid interview met de auteur, Henk Boerman. Een leesfragment van het boek is hier te vinden.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Iets alledaags kan veel groter zijn dan we denken’

2026-04-03T11:19:34Z

Op de zolder van het Pakhuis in Amersfoort kijk je uit over rode daken, kerktorens en een moestuintje aan een plein. Hier spreek ik Henk Boerman, hoofd van de afdeling Impact, over pionieren op het platteland.

Drie jaar geleden begon dominee Mark de Jager in Drenthe een opmerkelijk missionair project. De gemeente Westerveld, waar zijn toenmalige woonplaats Dwingeloo onder valt, stelde in een rapport dat als er niets veranderde, 10 van de 13 kerken in de regio zouden sluiten. Mark schrok daarvan en ook van de lauwe reacties van collega’s. ‘Dat schuurde enorm, dat bracht iets in beweging bij mij’, zo vertelde hij in een interview.

Hij nodigde alle kerken in de regio uit voor een missionair project. Uiteindelijk deed bijna iedereen mee en ontstond er iets als nieuw elan. Er groeide een gemeenschap van jongeren rond het initiatief ‘Een biertje met de dominee’, er worden maaltijden voor ouderen georganiseerd en het initiatief 'Grond' over natuur en zingeving werd opgestart.

Voor Henk Boerman is Missie Westerveld een goed voorbeeld van wat hij op veel plekken in het land ziet gebeuren. ‘Je zou dat wat Mark overkwam een heilige ontevredenheid kunnen noemen. Hoe kan het dat er in mijn kerk niet meer mensen bij komen, vragen sommige mensen zich af. Het kan ook gaan kriebelen als je onrecht in je omgeving ziet. Waarom doen we in onze kerk niet iets tegen eenzaamheid? Er zijn in onze samenleving veel mensen ontevreden, maar bij heilige ontevredenheid komt daar iets bij: het gaat je om de ander. Je onrust wordt gevormd door het evangelie.’

Daaruit ontstaat het besef: hier kunnen we het niet bij laten. ‘En ergens beweegt God daarin mee. Mijn advies zou zijn: Als je zo’n onrust ervaart, praat er dan over met anderen. Zo ontstaat een gezamenlijke roeping. Iets alledaags kan veel groter zijn dan we denken.’

Wortels
Waarom publiceert de IZB hierover? ‘Vanuit onze landelijke rol ervaren wij ook een heilige onrust over het feit dat het zo moeilijk is om kerk te zijn op het platteland. Ik geloof niet dat pionieren beperkt moet blijven tot een stedelijke omgeving met veel mensen.’

Typerend voor het platteland is dat ogenschijnlijk kleine veranderingen grote invloed kunnen hebben. ‘In Sebaldeburen, een andere plek waar de IZB bij betrokken is, hebben we gezien wat een invloed een verhuizing heeft. Als er een gezin bij komt, kan dat een grote impuls zijn voor een kerk. In Sebaldeburen, Siddeburen en bij Missie Westerveld zien we dat er verandering mogelijk is. Het kan moeizaam gaan, maar God is niet weg.’

Hij beseft dat de positie van dorpskerken moeilijk is, met vaak dure en monumentale gebouwen. ‘Ook op het platteland zal er een omslag moeten komen in het denken over wat kerk-zijn betekent. De verbinding met mensen is er al, in kleine dorpen. Dat is anders dan in de stad, waar je die verbinding eerst moet zoeken. Maar je moet op een andere manier met de mensen in verbinding zien te komen.’

Wat valt op als je pionieren in de stad met het dorp vergelijkt? ‘Mensen hebben diepe wortels. Ze kennen elkaar al. Ook hun geschiedenis met de kerk is bekend. Dat is in een stedelijke omgeving anders. En alles is dichtbij. Dat is ook wel spannend. Je kunt niet ongezien een keer naar de kerk. Het kost ook meer tijd om het vertrouwen te winnen van mensen die teleurgesteld zijn in de kerk. Maar aan de andere kant kunnen kleine veranderingen, bij elkaar opgeteld, wel degelijk een grote verandering zijn.’

Voorhof
Het boek bevat 8 portretten van mensen die betrokken zijn bij Missie Westerveld. Wat viel hem op aan die verhalen? ‘Er zit ook een portret bij van Alexander, een Colombiaanse theoloog die getrouwd is met de nieuwe dominee van Havelte. Hij vertelt dat hij werkt als postbode in het dorp. Hij komt uit een andere cultuur, zoekt naar zijn plek en ervaart een omslag bij zijn baan als postbode: hij wordt een vertrouwd gezicht. In de missionaire activiteiten in Havelte proberen ze de natuur te verbinden met God, bijvoorbeeld door fietstochten te ontwikkelen. Ze zijn een beginnende plek, ze zijn aan het luisteren naar de omgeving. Ik denk dat dit veel potentie heeft.’

In Dwingeloo initieerde Mark de Jager het initiatief ‘Een biertje met de dominee’, in navolging van ds. Folkert de Jong die hier al eerder mee pionierde in Aalten. Een lokaal team van twintigers nodigt nu telkens een dominee uit de regio uit om in een café in gesprek te gaan over geloof. Een van de teamleden, Maartje, komt in het boek aan het woord. ‘Zij vertelt dat het haar opviel hoe benaderbaar de dominee is. Dat is ook een belangrijke vraag voor andere contexten: is de kerk zo benaderbaar dat je iemand zou meenemen? Je kunt op allerlei manieren een ‘voorhof’ inrichten, zoals het ‘Biertje met de dominee’ dat is. Dat zorgt ervoor dat iemand die geïnteresseerd is, ook een Alpha-cursus kan doen, zoals in het boek beschreven wordt.’

Onverwacht
Missie Westerveld bestaat uit drie proefplekken en is ook een regionaal netwerk dat een jaarlijkse kerkenradendag organiseert, waarbij ook de burgerlijke gemeente wordt betrokken. ‘Ik denk dat een dergelijke werkwijze heel goed mogelijk is op andere plekken. Het is relatief betaalbaar om ook elders iemand voor één of twee dagen als coördinator aan te stellen die het vermogen heeft om mensen uit twee of drie wijkgemeenten missionair toe te rusten en te verbinden met de context.’

En toen kwam er van alles in beweging - zo heet het afsluitende hoofdstuk. Dat is wat Boerman eigenlijk altijd ziet gebeuren als mensen gaan pionieren. ‘Als mensen zich geroepen weten en hun oor te luisteren leggen in de omgeving, gebeuren er altijd mooie, onverwachte dingen. Het is niet maakbaar, maar het is bijna een wetmatigheid dat God daarin meebeweegt. Dit ligt ook heel erg in het verlengde van de manier waarop Jezus zelf afdaalde. Dat draagt vrucht. Daarom heb ik ook zo veel respect voor pioniers. Zij willen bij mensen zijn en dan is God daar ook. Die ervaring van incarnatie, van menswording, is in heel de kerkgeschiedenis terug te zien.’

Wat hoopt hij dat er met het boekje gebeurt? ‘Dat mensen zich herkennen in de gewone verhalen in het boek en dat ze zich ertoe kunnen verhouden. Dat ze zullen ervaren dat God in heel kleine dingen te vinden is. En dat ze zich kunnen verbeelden dat dit op hun eigen plek ook kan.’

Het boek ‘Biertje met de dominee’ is onder anderen hier te bestellen of in de lokale boekhandel. Er is ook een 'sixpack' beschikbaar voor als je het met anderen samen wilt lezen, 6 boeken voor de prijs van 5. Gespreksvragen bij het boek zijn hier te vinden.

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten, Over missionaire en contextuele verkondiging, Impact nieuws

Dabar 2026: ga mee op missie deze zomer!

2026-03-03T16:30:52Z

Dabar is al jarenlang een begrip. Afgelopen zomer deden meer dan 250 jongeren mee. ‘We ontvingen zóveel mooie en bemoedigende verhalen,’ vertelt Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact. ‘Vrolijke kinderclubs, waardevolle gesprekken over het geloof met tieners, en ouders op de camping die hun kind voor het eerst voorlazen uit een ontvangen kinderbijbel.’
Ook waren er vier pop-upcampings, speciaal voor gezinnen met een minimuminkomen. Dankzij Dabar konden zij genieten van een onbezorgde vakantie, met aandacht, ontspanning en geloofsgesprekken.

Dabar betekent veel voor campinggasten, maar minstens zoveel voor de jongeren zelf. Rebel: ‘Dabar daagt jongeren uit om hun geloof handen en voeten te geven. Ze leren samenwerken in een team, ontdekken hun talenten en groeien in vertrouwen om over hun geloof te spreken. Het is prachtig om te zien hoeveel invloed dat heeft.’

Die impact werkt vaak nog jarenlang door. Veel oud-deelnemers zijn later actief in kerk en missionair werk. ‘Voor gemeenten is het daarom een waardevolle investering om jongeren te stimuleren een deel van hun vakantie aan Dabar te besteden.’

Sinds 2023 wordt Dabar georganiseerd door lokale kerken, met ondersteuning van de IZB. De IZB faciliteert de aanmeldprocedure en verzorgt toerusting voor commissies en teams. Zo is er op 30 mei een landelijke voorbereidingsbijeenkomst waar deelnemers worden toegerust en bemoedigd voor hun missie.

Aanmelden, overzicht campings en meer informatie: www.izb.nl/dabar

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Het speelcaf�: een zegen voor de buurt

2026-03-04T13:15:17Z

Veel kerken hebben wel een crècheruimte die alleen op zondagochtend wordt gebruikt. Waarom zou je die doordeweeks niet openstellen voor gezinnen uit de buurt? Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact beschrijft in de brochure verschillende mogelijkheden om als kerk of pioniersplek een speelcafé te starten. ‘Het speelcafé is niet ingewikkeld om te organiseren’, zegt ze. ‘De kern is dat het gericht is op kinderen én hun ouders. Het is dus geen kinderclub, maar een plek waar je relaties op kunt bouwen, waar een community ontstaat en waar je tot rijkere contacten komt.’

Vriendschappen

De brochure is bedoeld voor kerken die het Evangelie graag handen en voeten willen geven en iets willen doen om het sociale weefsel in de buurt te versterken. ‘Er kunnen vriendschappen ontstaan en gesprekken over geloof’, zegt Rebel. Engels onderzoek toont aan dat dit daadwerkelijk gebeurt. ‘De kern is dat je als kerk dienstbaar wilt zijn en een brug wilt slaan met de buurt. Die afstand kan heel groot zijn. Mensen die op zondag niet naar de kerk komen, kun je doordeweeks zegenen met dit speelcafé, of ze nu betrokken raken bij de kerk of niet.’

Praktijkverhalen

Waarom zou je een speelcafé opzetten, en zo ja, hoe kun je dat aanpakken? De brochure deelt praktijkverhalen van pioniersplekken en kerken uit Rotterdam-Overschie, Brakel en Warmond. ‘Je kunt een eenvoudige structuur aanhouden, waarbij de kleintjes eerst een halfuurtje spelen terwijl de ouders kletsen, daarna samen iets drinken aan tafel en ten slotte weer een halfuurtje spelen. Je kunt dit concept uitbreiden met een voorleesmomentje, knutselen of koekjes bakken, maar dat hoeft natuurlijk niet.’

De brochure is gratis te bestellen en digitaal in te zien via www.izb.nl/speelcafe

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Dit is nog maar het begin

2026-01-28T12:53:22Z

Woensdagavond. De sporthal loopt langzaam leeg. Zweet op het voorhoofd, vermoeide benen, maar het hoofd van Mosi zit nog vol. Na het sporten blijft hij even hangen en ik luister naar zijn gemopper. We kennen elkaar al jaren via Pandsport, onze sportactiviteiten voor tieners uit de buurt, waar hij zich als vrijwilliger inzet. En dan zegt hij: ‘Ik word niet gezien door organisaties.’ Meer dan een half uur blijven we doorpraten en ik beloof hem hierop terug te komen.

Mosi komt uit Tanzania. Het leven heeft hem niet gespaard. Door schade en schande heeft hij geleerd wat overleven is. Op straat kent hij de jongeren die anderen vaak alleen van het nieuws kennen: kleine criminelen, drugsrunners, soms zelfs jongeren met een wapen op zak. Letterlijk schietgevaarlijk. En juist hén zoekt hij op. Andersom ook, er zijn ook jongens die Mosi opzoeken.

Hij probeert ze uit de criminaliteit te halen. Niet met grote woorden, maar door te sporten. Door gesprekken. Door inzicht te geven in gedrag. Door te laten zien dat verandering mogelijk is. Op scholen geeft hij workshops, preventief. Voordat het misgaat. We sparren samen vaak: over jongeren, over kansen, over hoe je écht verschil maakt.

En dan ontstaat een idee. Wat als we een evenement organiseren? Niet denken in problemen, maar in talenten. Zo wordt ‘Foundation’ geboren. Wij stellen Het Pand gratis ter beschikking. Op het evenement komen sprekers die hun verhaal delen. Er wordt samen gegeten, gedanst, gelachen. Er worden filmpjes geschoten, kleding gepimpt. Jongeren die normaal tegenover elkaar staan, staan nu naast elkaar. Sommigen hebben eerder met pistolen tegenover elkaar gestaan en werken nu samen aan iets goeds. Foundation wordt een groot succes. Voor herhaling vatbaar. Meer dan dat: het werkt.

Weer een woensdagavond. Ruim een half jaar later. Dit keer staat Mosi zelf voor de groep sporters van Pandsport. Hij vertelt hoe hij tegen de organisatie van het evenement op heeft gezien. Hoe groot het voelde. Hoe spannend. Dat hij tot God gebeden heeft, want hij is een gelovige jongen. En daarna: rust. De rust om het gewoon te doen.

Maandagochtend. Nu zijn we in het gemeentehuis. Aan tafel zitten Mosi, zijn maat Sep, Bibi en ik. We zitten voor vier ambtenaren. Op tafel: een aanvraag voor €200.000 subsidie voor twee jaar. Voor een reeks evenementen. Voor workshops. Voor één-op-één begeleiding. We krijgen één uur om te pitchen. Voldoet het aan de criteria? Is het een goed idee? Wordt er goed samengewerkt? We vertellen. Over jongeren. Over keuzes. Over pistolen die plaatsmaakten voor plannen. Over hoop, structuur en toekomst. Over iemand die ooit niet gezien werd.

Na een uur volgt het oordeel: ‘Jullie zijn door. De aanvraag mag officieel gemaakt worden.’ We zijn zó blij. En zó dankbaar. Wat begon met gemopper op een woensdagavond na het sporten, groeit uit tot iets dat levens verandert.

En het mooiste? Dit is nog maar het begin.

Jan Waanders

Jan Waanders is als missionair werker verbonden aan Het Pand in Groningen.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Inschrijving Dabar 2026 geopend

2026-01-07T14:10:26Z

Afgelopen jaar deden meer dan 250 jongeren mee aan Dabar. We kregen inspirerende verhalen terug: vrolijke kinderclubs, waardevolle gesprekken over het geloof met tieners, en ouders op de camping die hun kind voor het eerst voorlazen uit een ontvangen kinderbijbel. Daarnaast waren er vier pop-up campings, waarmee gezinnen met een minimuminkomen toch een zorgeloze vakantie konden beleven. Dabar raakt mensen met de liefde van Christus!

Ook voor de jongeren zelf is de impact groot. Dabar daagt hen uit om hun geloof te delen in woord en daad, om samen te werken als team en om hun talenten in te zetten. We horen vaak hoe Dabar jongeren laat groeien in geloof. Jaren later blijken veel ‘dabaristen’ nog steeds actief in missionair werk en in de kerk. Het is daarom voor gemeenten een waardevolle investering om jongeren aan te moedigen om Dabar te doen.

De plaatselijke commissies hebben in overleg met de IZB de periodes voor 2026 vastgesteld. Het zou prachtig zijn als jongeren in de gemeenten gestimuleerd worden om een deel van hun vakantie aan dit werk te wijden. Op onze website staan alle plaatsen en periodes vermeld, met de mogelijkheid om je direct aan te melden.

Doe jij mee? En helpt u mee met werven? Kijk voor campings en periodes op Campings & Stadswijken - IZB

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Ik ben gaan zien dat God in het heden werkt’

2026-03-25T09:44:36Z

Het uitgestrekte Dwingelderveld. De iconische radiotelescoop. De omgeving van Dwingeloo kent een aantal bekende en geliefde plaatsen die in april, als The Passion er neerstrijkt, ongetwijfeld in beeld zullen komen. Minder bekend is dat er in deze regio de afgelopen jaren een brede samenwerking tussen kerken is gegroeid, onder de naam ‘Missie Westerveld’. Ds. Mark de Jager is daar de initiatiefnemer van. Ik spreek hem in Heerde, in de gloednieuwe pastorie van zijn nieuwe kerkelijke gemeente. Bij een kop koffie blikken we terug op zijn tijd in Drenthe, waar hij als predikant begon en een bijzondere samenwerking initieerde tussen heel verschillende kerken in de regio.

De aanleiding voor wat nu Missie Westerveld is, is een overheidsrapport uit 2021 waarin werd aangegeven dat als er niets zou veranderen, 11 van de 14 kerken in de gemeente Westerveld zouden moeten sluiten. ‘Het rapport kwam uit in de coronacrisis. Ik was net aangesteld als dominee in de Brug-Eskerk in Dwingeloo. Bij de werkgemeenschap van predikanten hoorde ik de reacties van collega’s op deze ‘kerkenvisie’ van de gemeente. Een collega zei: ik ben hier al dertig jaar dominee en ik heb nog nooit een kind gedoopt; straks doe ik het licht uit. En zo waren er meer reacties. Ik raakte gedesillusioneerd van die gelatenheid. Dat schuurde enorm, dat bracht iets in beweging bij mij.’

Roeping

Bij kerkenraadsleden merkte hij dat het rapport van de gemeente hard aankwam. ‘Ik zag verdriet bij mensen die heel hard bezig waren geweest om de kerk als organisatie draaiende te houden. Ze konden niet meer vooruitkijken en tijd voor theologische verdieping was er ook niet meer. Ik was bezig met een promotieonderzoek en dat voelde opeens als de makkelijkste weg. Ik dacht: ligt hier niet een roeping voor mij?’

De Jager besloot contact te leggen met de toenmalig IZB-directeur Sjaak van den Berg. ‘Hij was mijn dominee in Groningen, toen ik daar studeerde. Hij luisterde naar me en zei: als jij denkt dat dit een roeping is, dan nemen wij jou in dienst. Ik heb eerst nog de dertien kerken in de regio aangeschreven – één was al langer geleden gesloten. Ik vroeg: ik zou jullie graag drie jaar lang willen meenemen in een missionair project; de financiering komt van de IZB, maar ik heb wel draagvlak nodig. Bijna allemaal deden ze mee; één kerk had weinig affiniteit met het begrip ‘missie’, sommigen hadden vragen bij het wat orthodoxe imago van de IZB, maar uiteindelijk zijn twaalf van de dertien kerken betrokken geraakt.’

Biertje met de dominee

Zo ontstond Missie Westerveld. Er is in de Protestantse Kerk weinig ervaring met structurele missionaire projecten op het platteland, constateerde De Jager al snel. ‘Ik vroeg me af: kan Westerveld niet een soort proeftuin zijn? Er is hier een situatie van krimp, zoals op veel plekken. We hebben te maken met heel kleine dorpen, vrijwilligers die vermoeid zijn. Hoe kun je dan iets zien van wat God je geeft? We wilden geen pioniersplek starten, maar wel losse missionaire activiteiten aanbieden, zoals de Alpha-cursus. Én we wilden onderzoek doen naar de sociale functie van de kerk, om op basis daarvan in gesprek te gaan met de overheid. In de kerkenvisie was daar weinig aandacht voor: die ging vooral over de bestemming van de gebouwen.’

Wie op de website van Missie Westerveld kijkt, ziet dat er in de afgelopen drie jaar meerdere missionaire initiatieven zijn ontstaan, onder meer in Havelte, Dwingeloo en Diever. Drie daarvan worden zogeheten ‘proefplekken’ genoemd: dat zijn geen aparte pioniersplekken, maar missionaire initiatieven onder het dak van een bestaande kerk. ‘Het was niet zo dat het van meet af aan de bedoeling was dat er drie proefplekken zouden komen’, vertelt De Jager. ‘Het ging eigenlijk andersom: we hadden bepaalde missionaire activiteiten en die hebben we gebundeld als de doelgroep ervan ongeveer hetzelfde was. We zijn enthousiast begonnen met bijvoorbeeld de Alpha-cursus en een activiteit om Oekraïners te helpen. Toen kwam van alles in beweging. De burgerlijke overheid kreeg ons in beeld. De kerken werden daardoor een beetje zenuwachtig: wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor dit project? Er was ook een bepaalde diversiteit in kerkelijke ligging bij de kerken die betrokken zijn. Daarom leek het goed om het eigenaarschap bij een bepaalde kerk te leggen.’

In Dwingeloo ontstond zo de proefplek ‘Jong’. ‘In Dwingeloo is er een eetgroep voor dertigers, de maandelijkse bijeenkomst ‘Biertje met de dominee’ in een café, en Alpha Youth, de Alpha-cursus voor jongvolwassenen. Die activiteiten hebben we gebundeld onder één proefplek. Bestuurlijk valt die onder de kerkenraad. Het team wordt inhoudelijk begeleid, via onder meer intervisie, door de IZB. Op die manier zijn de proefplekken onderdeel van Missie Westerveld. In Vledder wordt ongeveer hetzelfde gedaan, maar dan voor ouderen. In plaats van een biertje is hier een koffieochtend, er is een Alpha-cursus voor senioren. Daarnaast zijn er liturgische momenten, bijvoorbeeld rond 4 mei en rond Allerzielen.’ Dit sluit aan bij de missionaire theorie over graden van betrokkenheid.

Fietsroutes

Het doel is bij deze proefplekken dus niet het vormen van nieuwe gemeenschappen, maar het versterken van de missionaire taak van de bestaande kerken en het creëren van een soort ‘voorhof’. ‘De helft van het team van ‘Jong’ is via de activiteiten van Missie Westerveld actief betrokken geraakt bij de Brug-Eskerk in Dwingeloo. In een dorp werkt het sowieso niet goed om een nieuwe gemeenschap te stichten, want een dorp is al een gemeenschap; iedereen komt elkaar tegen in de supermarkt of bij de school. Je kunt wel proberen te zoeken naar waar God al aanwezig is. Vervolgens kun je dat zichtbaar proberen te maken. In een café, waar jongeren zitten, krijg je een ander gesprek als daar een dominee binnenstapt.’

In de zomer verviervoudigt het aantal inwoners van Westerveld, door het toerisme. De kerken organiseren daarom ook gezamenlijk activiteiten voor toeristen onder de paraplu van Missie Westerveld, vertelt De Jager. ‘We hebben fietsroutes rond de kerken gemaakt en sommige kapelletjes zijn als rustpunt opengesteld. Die activiteiten kun je niet onder een proefplek scharen omdat de doelgroep anders is, dus die worden vanuit het centrale team van Missie Westerveld georganiseerd.’ Per 1 januari 2026 zal Anita Eenkhoorn alle activiteiten van Missie Westerveld coördineren.

Verantwoordelijkheid

Dat deze organisatiestructuur er ligt, heeft te maken met de begeleiding door de IZB, die meedacht nadat De Jager aangaf dat hij ook weer zou vertrekken na de proefperiode van drie jaar. ‘Ik had mezelf eindverantwoordelijk gemaakt voor het project en dat was geen goede situatie voor de continuïteit. Daarom heb ik al vrij vroeg gezegd: ik ga aan het eind van de projecttermijn van vijf jaar stoppen. Dat dwong ons als team van Missie Westerveld om vooruit te kijken. Daardoor ontstond ook een nieuwe verhouding. Het team van de proefplek ‘Jong’ in Dwingeloo zei bijvoorbeeld meteen tegen mij: prima, wij nemen de verantwoordelijkheid zelf wel over.’

Uiteindelijk nam hij dit jaar een beroep naar de hervormde gemeente van Heerde aan. Een kerk die graag meer op het dorp betrokken wil zijn. Dat trok hem aan. ‘Toen we in de auto terug zaten, zeiden mijn vrouw Julia en ik tegelijkertijd tegen elkaar: dit moeten we doen. Ik denk dat dit een roepingsmoment was. Ik had er vanaf dat moment ook vrede mee om Missie Westerveld los te laten, al is dat ook ingewikkeld. Er zijn mensen met wie we gezamenlijk hebben gestreden – dat is het juiste woord, denk ik - en het is moeilijk om dan afscheid te nemen.’

Vlak voor hij wegging kreeg hij een telefoontje van de wethouder dat The Passion naar Westerveld zou komen. Dat was een mooi moment. ‘Hij vroeg of Missie Westerveld een van de lokale partners wilde worden. Als losse kerken ben je te klein en te kwetsbaar om daarin partner te zijn, maar gezamenlijk kan dat wel. Dat is ook een effect van de samenwerking geweest.’

Boswachter

In Vledder, waar de proefplek ‘Westerveld bloeit’ is gestart, was er een andere situatie dan in Dwingeloo. ‘In Vledder wilden ze aanvankelijk dat ik zou beginnen met het organiseren van kliederkerk, voor jonge gezinnen. Maar er zat bijna niemand meer in de kerk onder de 70 jaar. De meeste kerkgangers zijn gepensioneerd. Daarom hebben we ons afgevraagd: wat kunnen we bieden aan ouderen die hier ooit gedoopt zijn? Daar zijn onze activiteiten op gericht. Ondertussen is het wel zo dat die gemeente zich heeft herpakt en dat zich weer een of twee gezinnen hebben aangesloten. En sinds Missie Westerveld bestaat, zijn er een paar nieuwe predikanten beroepen in Vledder en Havelte met een missionair profiel. Het initiatief doet kennelijk ook iets met de kerkelijke cultuur.’

Naast een plek voor ouderen in Vledder en een plek voor jongeren in Dwingeloo is ook een derde proefplek ontstaan onder de noemer ‘Grond’. ‘In dit gebied in Drenthe komen allerlei grote maatschappelijke thema’s bij elkaar. Denk aan de lelieteelt, de stikstofproblematiek en de wolf. Bij onze buurman zijn schapen doodgebeten. Gaandeweg ontstond het besef: hier moeten we als kerk iets mee. Hoe kunnen we de thema’s hoop, duurzaamheid en verworteling bij elkaar brengen? Daarom hebben we het thema ‘grond’ gekozen voor de proefplek in Havelte. De kerk van Havelte heeft zelf veel grond; een van de kerkrentmeesters beheert de bossen daarop. We hebben vertegenwoordigers van allerlei initiatieven uitgenodigd, zoals iemand van een biologische pluktuin. Hoe kunnen we nadenken over de bloei van Havelte, letterlijk maar ook geestelijk? Al die dingen samen hebben we samengevoegd onder de noemer ‘Grond’, waarbij het gaat om de verbinding van natuur en zingeving.’

Relaties

De kerk heeft hier een rol als initiator van gesprekken, vanuit de gedachte van Missio Dei: de overtuiging dat de wereld Gods werkterrein is, waarin lokale christenen mogen meewerken. Die gedachte spreekt De Jager erg aan. ‘In het contact met mensen kom je op theologische vragen. Kees van Ekris zou dat missionaire intelligentie noemen. Specifiek voor het platteland is dat mensen diepe wortels hebben: als jouw opa een conflict had met iemand die ook in de kerk zat, kon dat zomaar een reden zijn om niet meer in de kerk te komen. Die diepe wortels kunnen ook leiden tot argwaan tegen alles wat nieuw is. Of een afkeer van ‘import’ uit de stad. Hoe kun je de mooie en kwetsbare kanten van die verworteling ook een plek geven in de missie van de kerk?'

Die vraag werd actueel bij de protesten rond de stikstofproblematiek. 'Als dominee heb ik na de boerenprotesten met tractors alle boeren uit Dwingeloo uitgenodigd. Dat zijn er niet zo veel. We hebben een gesprek gevoerd over de vraag: wat doet het met je dat je bedrijf onder druk staat? Het ging daarbij om de spirituele en emotionele kant. Wat doet dat met je hart? Waar vind je nog hoop? Daarbij kwam veel los. Boeren hebben onderling veel hechte contacten.’

Die onderlinge relaties zijn cruciaal in het dorp, ontdekte hij al snel. Soms kan de kerk ook een samenbindende rol spelen terwijl je dat van te voren niet ziet aankomen. ‘Een bepalende gebeurtenis voor mij in de periode in Dwingeloo was het overlijden van een jongen die lid was van onze kerk en actief was bij de schaatsvereniging. Er zaten heel veel mensen uit het dorp in de kerk bij zijn uitvaart. De tijd daarna werd ik vaker aangesproken in de supermarkt. Er ontstond blijkbaar bij een aantal mensen het besef: deze dominee hoort ook bij mijn meubilair. Dat heeft eraan bijgedragen dat ik in 2024 werd verkozen tot ‘Dwingeler van het jaar’; dat is iets wat in die omstandigheden ontstond. Vertrouwen en relaties zijn altijd belangrijk, maar door de lange verworteling van mensen in het dorp, geldt dat extra. Mensen van buiten willen vaak graag iets betekenen voor een nieuw project, maar het is juist belangrijk om mensen in je team te hebben die er al lang wonen, die in de haarvaten van het dorpsleven zitten. Deze mensen hielpen me bijvoorbeeld bij de keuze van het café voor het ‘Biertje met de dominee.’

Hoezeer je van betekenis kunt zijn, als je als kerk zichtbaar bent, bleek na een ernstig ongeluk in Dwingeloo. ‘Er waren twee jongeren omgekomen. Er was gereden onder invloed van drank. De burgemeester vroeg mij toen: wil jij met mij de keten langs? Er was rouw, verslagenheid. Er waren ook wraakgevoelens jegens de jongen achter het stuur, die het had overleefd. Vanwege het initiatief ‘biertje met de dominee’ wisten de jongeren dat ik niet afwijzend stond tegenover hen. Daarom vroeg hij me om samen met hen in gesprek te gaan.’

Elkaars lasten dragen

Er is dus veel in beweging in Westerveld, maar ondertussen is het allemaal ook kwetsbaar. ‘Ik had het zonet over de bijeenkomst die we hadden naar aanleiding van de Kerkenvisie van de overheid. Van de elf kerken die zouden sluiten, zijn er ondertussen wel twee gesloten. Ik bedoel: Missie Westerveld gaat kerksluitingen niet voorkomen. De kapel in Zorgvlied wordt nu opengehouden door iemand die in de 80 is. Als die man overlijdt, houdt dat op. Dat is lastig om mee te dealen. Wat ik ben gaan zien, is dat God ook in het heden werkt. We zijn vaak gericht op de toekomst. We gaan de sluiting van kerken niet stoppen, maar het grotere verband van Missie Westerveld helpt wel om elkaars lasten te dragen. Samen kun je meer doen dan alleen, voor toeristen, voor vluchtelingen.’

De kerken in Westerveld hebben een lange geschiedenis van zorg voor vluchtelingen. Dat is een belangrijk aandachtspunt binnen Missie Westerveld, maar geen aparte proefplek. ‘Dit werk is ontstaan door het azc dat hier een aantal jaren geleden gekomen is. Door Missie Westerveld is het zichtbaarder geworden. Wat er nu gebeurt, is dat de overheid de kerk belt met de vraag: willen jullie helpen om activiteiten te organiseren voor vluchtelingen? Het gevolg is dat minderjarige asielzoekers les krijgen in de kerk van Diever. Dat doet ook iets met de kerkleden zelf: er wordt iets van ons verwacht, we mogen iets doen.’

Passion

Dat The Passion naar Dwingeloo komt, waarbij Missie Westerveld een van de lokale partners is, ziet De Jager als de kroon op het werk van heel veel mensen in de afgelopen jaren. ‘Hier is een situatie ontstaan waarbij overheid en kerk samen proberen om allerlei spanningen te overbruggen. Dat het grootste christelijke evenement van Nederland hiernaartoe komt, is prachtig. De lijntjes worden snel gelegd. Er komt bijvoorbeeld een ondernemersbijeenkomst over The Passion. Die wordt in de kerk gehouden. Kerkelijke mensen weten nu dat het hun roeping is om als kerk naar buiten te treden.’

Ten slotte, wat geeft hem vreugde als hij terugdenkt aan de tijd in Drenthe? Waarin zag hij iets van het Koninkrijk? ‘Ik heb gezien dat mensen tot een nieuw besef komen dat het evangelie een schat in de akker is. Dat is iets anders dan de vraag: hoe houden we de kerk draaiend? Die verandering in hoofden en harten zien gebeuren, was mooi om mee te maken. We hebben geen spectaculaire verhalen, wel was er een enkele dopeling die zei: ik ben gaan geloven dat Jezus van mij houdt. Dat zijn vreugdevolle momenten.’

Tekst: Nels Fahner

In april 2026 verschijnt bij uitgeverij Vuurbaak een boek met portretten van mensen betrokken bij Missie Westerveld. Ook pionieren? Informeer dan eens bij IZB-Impact naar de mogelijkheden. Eerdere interviewden we in deze serie over missionair werk de pioniers Gerben Bremmer en Rik Zwalua.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Het verlangen om met elkaar te bidden

2025-12-09T15:48:29Z

Een paar weken geleden vertelde Appie mij via de app dat hij kanker heeft. Appie was eerder af en toe met zijn kinderen bij de viering. Altijd kritisch zonder vervelend te zijn. Hij werd vrijwilliger binnen het bestuur, een betrokken en aanwezig iemand. Nu is hij met zijn zoon terug bij de viering. Bij het vragen naar gebeds- en dankpunten deelt hij eerlijk en open dat hij een vorm van lymfeklierkanker heeft. En hij vraagt om gebed. Om licht in donkere dagen.

En er is Walter. Een paar maanden geleden hielp hij Robert. Robert kwam trouw op de viering, ook toen de kanker hem in een scootmobiel dwong. Op een dag rolt hij tijdens het uitlaten van zijn hond Indy om, waarbij de scootmobiel op hem valt. Gebroken ribben, een stalen pen in zijn dijbeen en dus veel pijn. Walter steunt hem meteen: ‘Ik pas wel op Indy, geen zorgen daarover.’ Via het UMCG gaat Robert naar een verzorgingstehuis. Op beide plekken bezoeken wij hem.

En dan overlijdt hij. Zijn uitvaart is in Het Pand. Walter is erbij met de honden Ollie en Indy. En vanaf die dag zit hij elke week in Het Pand, met Ollie naast zich. Nu vraagt hij gebed voor zijn broer, die in december een behandeling krijgt. En ook dát mag worden gedeeld.

Zwemdiploma

En als we dit alles horen, beseffen we opnieuw hoe bijzonder het is dat we samen kunnen bidden. Want juist deze zondag hadden we een viering over het verhaal van Farao en Jozef: over de zeven vette en de zeven magere jaren. Over overvloed en tekorten, over goede tijden en moeilijke tijden die elkaar afwisselen in een mensenleven. En het bijzondere is: ook dat zien we vandaag terug.

Er is een kind dat haar zwemdiploma haalde, blij en trots vertelt ze het. Er zijn mensen die dankbaarheid voelen, hoop, kleine en grote zegeningen. En tegelijk zijn er de magere jaren: ziekte, verlies, vragen die zwaar op het hart liggen. Soms lijkt het allemaal tegelijkertijd te gebeuren.

En juist in gebed mag dat samenkomen. In gebed brengen we de donkere en de lichte momenten voor God. In gebed is ruimte voor vreugde en ruimte voor verdriet. Voor dankbaarheid én voor nood. Voor de mooie momenten die je wilt delen én voor de zware die je niet alleen wil dragen. Dat is het wonder van bidden: niet dat het leven meteen verandert, maar dat we samen gedragen worden. Dat de mooie en de moeilijke momenten bij elkaar horen, en dat God in beide nabij is.

Het is een fijne gewoonte dat in Het Pand iedereen mag vragen wat er gebeden wordt. Dat we luisteren. Dat we delen. Dat we niet oordelen, maar meedragen. Dat we samen de vette en de magere jaren voor God neerleggen.

Jan Waanders is missionair werker in missionair-diaconaal centrum Het Pand in Groningen

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Anita Eenkhoorn benoemd als co�rdinator Missie Westerveld

2026-01-14T16:05:34Z

Anita Eenkhoorn is student theologie aan de Christelijke Hogeschool Ede en pionier-pastor van De Schone Poort, een pioniersplek van de PKN gevestigd in Almere Poort. Eerder werkte ze als relatiemanager bij Stichting Gave, waarbij ze kerken motiveerde en inspireerde om gastvrij te zijn voor vluchtelingen. Voor Missie Westerveld gaat zij een dag in de week aan de slag.

In haar rol als coördinator zal Anita het team van Missie Westerveld aansturen, overkoepelende activiteiten organiseren, en lokale kerken motiveren en toerusten om kerk voor het hele dorp te zijn. Verder onderhoudt ze contact met de aangesloten kerken, de burgerlijke gemeente en andere maatschappelijke instellingen.

Anita ziet ernaar uit om te starten bij Missie Westerveld: ‘Van nature ben ik een echte pionier die graag de weg verkent en onderzoekt. Met name de vraag hoe we als kerk een voorhof kunnen zijn voor hen die het evangelie nog niet kennen, heeft mijn aandacht. Ik zie er dan ook naar uit om samen met het team Missie Westerveld sporen van Gods aanwezigheid te ontdekken en hoopvol en verbindend aanwezig te kunnen zijn in Westerveld.’

We zijn dankbaar dat met de komst van Anita de vacature vervuld is, en verwelkomen haar bij Missie Westerveld en in het netwerk van de IZB.

Labels: Impact nieuws

'Geen kloppend verhaal, maar een kloppend hart'

2025-12-03T14:51:21Z

Het is een rustige maandagochtend, Martijn (34) zit achter zijn laptop in het wijkgebouw ‘Tussen Hemel & Aarde’. Een groot deel van de week is het hier een gezellige drukte: er wordt huiswerkbegeleiding gegeven, er is een kindercoachclub, er zijn Mom(m)ents – ‘inspirerende sessies voor krachtige vrouwen’ – en elke donderdag kunnen buurtgenoten aanschuiven bij een wijkdiner met een mysteryguest. Twee keer in de week is er specifiek aandacht voor jongeren die gestopt zijn met hun opleiding of werk. Kartrekker van dit project is Samsson, een Mozambikaan met een groot hart die hier op een goede dag aanklopte – hij wilde graag iets doen met en voor deze groep. Een typisch voorbeeld van de manier waarop hier gewerkt wordt: onderlinge relaties staan centraal.

Sportschool
Martijn mag gewoonlijk de dag graag beginnen in de sportschool, maar deze keer niet. De afgelopen dagen waren actief genoeg. Hij zit nog na te genieten van het gemeenteweekend. Het thema ‘Mission possible’ werd op alle mogelijke manieren ingekleurd: Bijbelstudie, verdieping, sport en spel, lekker eten. ‘En we hebben onder meer gesproken over pastoraat, dat we op een andere manier gaan vormgeven. Eerst was het vooral crisispastoraat; nu komt er meer structuur in.’ Er is een werkwoord voor bedacht: spreeuwen. Afgekeken van een spreeuwenzwerm, waarbij duizenden vogels een dans uitvoeren zonder tegen elkaar aan te vliegen. Het geheim: elke spreeuw houdt zeven andere spreeuwen in de gaten. De bedoeling is dat ieder lid van Geloven in Spangen komend seizoen aandacht geeft aan zeven anderen door hem of haar uit te nodigen voor een kop koffie, samen te wandelen ‘of in de viering naast je spreeuw te zitten’.

Die zondagse vieringen (Geloven in Spangen is als kerngemeente onderdeel van de PKN) vormen het kloppend hart van de geloofsgemeenschap. En vanuit het verlangen om het geloof handen en voeten te geven wordt een heel scala van activiteiten aangeboden, waarbij de rijke culturele diversiteit (meer dan 80 verschillende culturen op een vierkante kilometer) leidend is.

Aan deze jonge, multi-etnische kerk is Martijn de Jong verbonden als buurtpastor. Ook zijn vrouw, Klaske, is nauw bij het werk betrokken. ‘Ze is jobcoach; via contacten vanuit onze weggeefwinkel helpt ze mensen hun talenten ontdekken en een match te vinden. Ze is ook een buurtverbinder en in die rol werkt ze mee aan het sociaal cement in de wijk.’ Elke maandagochtend sport ze met een groep vrouwen. Het resultaat is merkbaar. ‘Vrouwen van mijn leeftijd die eerst puffend bovenaan de trap stonden, doen nu bootcamp-achtige dingen.’ Ze wonen aan de Mathenesserdijk, ‘midden in de dynamiek van Spangen. We kijken uit over de trambaan, zien de bakker die het brood van gisteren naast de container zet (waarna de meeuwen zich erop storten) en de bakfietsouders.’

Dabar
Martijn is de oudste in een gezin van vijf kinderen, groeide op in Waddinxveen, waar zijn vader een pluimveebedrijf had. Een degelijke hervormde opvoeding: twee keer per zondag naar de kerk, naar zondagsschool, (belijdenis)catechisatie. ‘Vanaf mijn 18e zat ik op een interkerkelijke Bijbelkring, daar ging de Bijbel op een nieuwe manier voor mij open, er was ruimte om breder te kijken dan alleen naar de hervormde theologie.’ Tijdens belijdeniscatechisatie wordt hij uitgenodigd om mee te doen met evangelisatiewerk op een grote seizoenscamping in de buurt. ‘Het was een van mijn eerste missionaire activiteiten. In diezelfde tijd ging ik ook Dabar doen.’ Niet dat hij zo’n vrijmoedig getuige was. ‘Van huis uit ben ik best introvert en ik was in het begin heus wel aan het stuntelen.’ Maar een sterk missionair verlangen overheerste. Hij ervaarde – en ervaart nog steeds – een roeping, die zich vooral op de volgende manier manifesteert: ‘Ik rol van het ene in het andere, en op het moment dat ik daar ben, weet ik dat het de goede plek is voor mij.’

Hij deed vwo in Gouda en ‘vond alles een beetje leuk’. Een studieadvies wees in de richting van houthakker, boswachter of meubelmaker. Lekker met je handen bezig zijn dus, iets wat hij nog altijd graag doet trouwens. Theologie trok hem het meest, ook al ambieerde hij niet per se de kansel. Na het EH-basisjaar deed hij een hbo-studie theologie. ‘Bezig zijn met de Bijbel, én met mensen – ik heb er onwijs van genoten.’ Hij volgde diverse aanvullende cursussen, onder andere voor het bedienen van de sacramenten, en gaat op zondag regelmatig voor in de (wijde) omgeving.

Intussen was Martijn via een stage bij de IZB terechtgekomen. Sinds 2020 is hij buurtpastor bij Geloven in Spangen, waarbij hij sinds 2024 wordt geassisteerd door junior-pastor Louise Newland.
Daarnaast werkt hij als begeleider van IZB-pioniersplekken. ‘Daar voelen mensen wat een mooie organisatie de IZB is. Die voor hen zorgt, voor hen bidt.’

‘Gevaarlijk’
Of hij in de loop der jaren anders is gaan denken over missie? ‘We zeggen weleens tegen elkaar: pionieren is gevaarlijk; optrekken met mensen die niet zoveel hebben met God, geloof en kerk, verandert je.’ Hij voelt zich nog steeds verwant met zijn eigen kerkelijke roots, maar plaatst wel een kanttekening. ‘Je kunt redeneren “We hebben dit verhaal en dat verhaal klopt. Het geeft een antwoord op alle vragen.” Maar als het niet meer werkt… Hier geloven we dat God mensen roept en helpt een warme gemeenschap te zijn, waar Jezus centraal staat én waar Hij gevonden kan worden. Geen kloppend verhaal, maar een kloppend hart.’

Gelukkig wordt dat opgemerkt, ook door de partnerkerken (gemeenten die Geloven in Spangen ondersteunen). ‘Hun ogen gaan echt open voor wat God doet.’ Natuurlijk speelt de klassieke reflex weleens op. ‘Rond een diaconale activiteit wordt dan gevraagd: maar komen er ook mensen naar de vieringen? Dan antwoord ik dat de mooiste ervaringen die dingen zijn die ons overkomen, waar we geen invloed op hebben. Ik ben niet degene die het licht aan hoef te doen in een donkere wijk. Maar als ik in een bepaalde fase van iemands leven word ingeschakeld en langszij mag komen, blijkt God allang met hem of haar aan het werk te zijn.’

Zoals die dame, laten we haar Monique noemen, die langsfietste. ‘Ze zag onze banner, raakte geïnteresseerd en komt nu geregeld naar onze vieringen. Soms maakt ze een schilderij naar aanleiding van de preek. En misschien haalt ze er dingen uit die ik zelf helemaal niet zo heb bedoeld. Maar daar gaat het niet om; blijkbaar werkt het voor haar op deze manier.’

Zeeman
Een markante figuur die hij in zijn rol als wijkpastor heeft leren kennen was Adriano, een Kaapverdiaanse zeeman in ruste. ‘Ons contact groeide uit tot een vriendschap. Hij vervulde een beetje de rol van buurtopa. Een paar jaar geleden overleed hij, ik mocht zijn uitvaart leiden.’ Meteen een mooi missionair moment. ‘Een groot deel van de mensen die bij die dienst aanwezig waren, kwam nooit naar de kerk. Het is bijzonder om dan – midden in het verdriet van mensen – woorden van goed nieuws te vinden, die iets van troost en licht brengen.’

Spectaculaire radicale bekeringen – altijd mooi, maar dat is niet het streven. ‘Regelmatig zie je bij mensen een verandering, als ze een tijdje met ons oplopen. Ze gaan vragen stellen. Met hele kleine stapjes komen ze soms dichter bij het evangelie. En soms ook niet. De mensen die wij ontmoeten – die misschien niet eens kunnen lezen en schrijven – kunnen wel zien en proeven hoe we zijn. Wij bidden voor hen, en voor wat hen bezighoudt – een zieke vader bijvoorbeeld.’

Vanmiddag gaat hij naar een dame uit de wijk die ongeneeslijk ziek is. ‘Toen ik eerder bij haar op bezoek was, had ik mijn bijbel en mijn dienstboek bij me. Ze vroeg of ze de bijbel mocht lenen, en pakte het dienstboek. Daar is ze blijkbaar in gaan lezen. En het deed haar goed.’ Martijn kan glimlachen om dergelijke situaties. ‘Op zulke momenten ervaar ik dat het allemaal helemaal niet van mij afhangt.’

Drumstel
Werk en privé lopen bij Martijn nogal eens door elkaar. Als je je daar maar bewust van bent is dat geen ramp. Maar juist daarom zoekt hij gericht naar momenten om even met iets heel anders bezig te zijn. De hond – een golden retriever – helpt daarbij. ‘Tijdens het uitlaten spreek ik dan ook weleens mensen die ik niet in mijn werk tegenkom, en dan heb je het dus over bijvoorbeeld… honden.’

Afleiding vindt hij in taal. Goede teksten zijn aan hem zeer besteed, en in de vakanties leest hij dan ook veel. ‘Theologie, filosofie, maar ook fictie. Van schrijvers als Dostojevski en Tolstoj kan ik enorm genieten.’

Recent heeft hij weer een drumstel aangeschaft. ‘Dat staat bij mijn ouders. Dan neem ik de hond mee, daar kan-ie lekker rauzen. En zelf raus ik dus ook.’

www.geloveninspangen.nl

Tekst: Anneke Verhoeven. Foto's: Sjaak Boot.

Labels: Digitaal nieuws, Interviews, Missionaire toerusting, Nieuwsberichten, Over missionaire en contextuele verkondiging, Impact nieuws

Jonge gemeenten reflecteren op liturgie en aanbidding

2025-11-26T14:25:45Z

In de Protestantse Kerk in Nederland zijn de afgelopen decennia verschillende nieuwe christelijke gemeenschappen ontstaan. De IZB begeleidt 13 gemeenten die op die manier ontstaan zijn en al langer dan vijf jaar bestaan. Zij vormen samen het netwerk jonge gemeenten. Op 11 november kwamen teamleden van 9 gemeenten samen op de jaarlijkse netwerkdag, georganiseerd door IZB-Impact. Dit keer waren ze te gast bij Cross Culture, een interculturele gemeente in Nieuwegein.

Jonge gemeenten hebben een missionair DNA waardoor het voor nieuwkomers gemakkelijk is om aan te sluiten. Tegelijkertijd hebben ze in de loop van de tijd wel degelijk een eigen cultuur gekregen. Het thema van de dag was daarom: ‘Zo zijn onze manieren – over leitourgia, ‘bij ons kan alles’ en openheid’.

Henk Boerman, hoofd IZB-Impact, kijkt terug op een dag met een goede sfeer, over een thema dat in veel nieuwe gemeenten actueel is. ‘Bij deze derde netwerkbijeenkomst hebben we ervoor gekozen om naar de vormgeving van samenkomsten te kijken. Sommige plekken beginnen met heel kale, laagdrempelige vieringen. Maar ook nieuwe kerkplekken hebben al snel een bepaalde cultuur. Er wordt over pioniersplekken wel gezegd ‘bij ons kan alles’ – vandaar de ondertitel – maar dat is in de praktijk natuurlijk niet zo. Dat levert een spanningsveld op: je ontwikkelt een eigen cultuur en je wilt open blijven, je missionaire DNA behouden.’

Luisterlied

Aan welke veranderingen moet je denken op gebied van liturgie als een gemeente meer gesetteld raakt? ‘Als je start met vieringen als onderdeel van een missionaire plek, is een veelgehoorde vraag of je überhaupt een lied kunt zingen met elkaar. Veel aanwezigen zijn immers niet bekend met kerkelijke liederen. Een oplossing kan zijn: een luisterlied. Of een lied als optreden. Dan is het de vraag: wat ga je zingen? Dat hangt vaak af van de context en ook van de missionair werker. Is de groep samen voor een maaltijd, die je uitbouwt tot een viering? Of een gesprekskring, die je uitbreidt tot een wat grotere activiteit?’

Een belangrijke factor is ook de plek waar je samenkomt. ‘Een kerk of een aula van een school, dat maakt echt veel uit. Ik denk dat de liturgie op pioniersplekken over het algemeen sober is. Er wordt een kaars aangestoken. Ik heb weleens meegemaakt dat aan een kind werd gevraagd wat die kaars betekent. Die kleine variaties hebben als doel dat mensen de liturgie als een levend geheel ervaren. Ik pleit wat dat betreft voor heilige flexibiliteit.’

Gezindheid

Hoe helpt de IZB deze jonge gemeenten verder op weg? ‘Bij de IZB gebruiken we een tool die vijf kenmerken van de eerste christelijke gemeenschappen vertaalt naar deze tijd’, vertelt Boerman. Elk jaar wordt de komende tijd ingezoomd op één kernwoord, om samen te bekijken hoe dat terugkomt in de eigen gemeenschap. Het gaat om de Griekse woorden didachè (vorming), kerugma (verkondiging) koinonia (community en zorg voor elkaar), diakonia (liefde en zorg voor de ander) en leitourgia (aanbidding en geloof).

Boerman koos ervoor in zijn bijdrage over liturgie aan te sluiten bij Romeinen 12 vers 1 en 2, waar de apostel Paulus spreekt over ‘de ware eredienst’. ‘Paulus maakt daarbij het punt dat je zelf een levend offer bent. De samenkomst is niet het centrale punt van de eredienst. Aanbidding hangt samen met een vernieuwing van je gezindheid. Hij zegt: laat de stem van God voortdurend een plek krijgen in je leven, want dat vernieuwt je.’

Ontvankelijkheid

De theoloog John V. Taylor sluit hierbij aan in zijn denken over liturgie. ‘Hij benadrukt dat aanbidding ertoe leidt dat je meer opmerkzaamheid krijgt voor de werkzaamheid van God in deze wereld. Een aanbiddend leven maakt dat je als vanzelf weer die wereld in gaat. Samenkomsten zouden daaraan mee moeten werken, dat je ook buiten de kerk meedoet aan Gods werk.’

In de liturgie is het soms de verleiding om te denken dat het gaat om muzikale kwaliteit, om presteren, maar dat is niet de essentie, benadrukt Taylor. Het gaat niet om wat wij doen of aanbieden, maar om ruimte maken voor Gods initiatief. Stilte, ontvankelijkheid en beschikbaarheid vormen de kern.

De filosoof en theoloog James K. A. Smith sluit op weer een andere manier aan bij de woorden van Paulus, vertelt Boerman. ‘Aanbidding speelt een grote rol in het vormen van verlangen. In de liturgie kom je als het ware op toonhoogte van Gods verhaal. De Geest zorgt ervoor dat jouw kleine dagelijkse verhaal wordt verbonden met Gods verhaal. Na de eredienst in de kerk gaan we naar buiten. In het doordeweekse leven vallen we onszelf tegen, maar gelukkig kunnen we een week later weer naar de samenkomst, is dan de gedachte.’

Tijdlijn

Met de organisatie van deze dag worden de jonge gemeenten uitgedaagd om de komende maanden in de teams aan de slag met hun samenkomsten. Hiervoor heeft IZB-Impact werkvormen ontwikkeld. ‘Een daarvan is voor elke kerk waardevol om eens met elkaar te doen: maak een tijdlijn van jullie samenkomsten. Wanneer is er iets toegevoegd, is er ergens mee geëxperimenteerd? Wanneer is iets weggelaten? En waarom? Het is in veel kerken niet gemakkelijk om over liturgie te praten. Wellicht is dit een goede manier om daarover in gesprek te gaan.’

Bij de vormgeving van je liturgie is het ook goed om te kijken wat waarden zijn in je gemeenschap. ‘Als je plek intercultureel is, dan kan dit een belangrijke waarde zijn. Je kunt wel stellen dat heiligheid en stilte belangrijke waarden zijn, maar past dat ook bij de mensen die bij jou naar de eredienst komen, als je weet dat ze van Frans Bauer houden? Het is belangrijk om aan te sluiten bij de eigen context.’

Een andere opdracht die de jonge gemeenten meekregen, was om het gesprek te voeren over bouwstenen die onderdeel uitmaken van een samenkomst. ‘De christelijke kerk heeft aanbidding altijd op een heel diverse manier vormgegeven. Maar tegelijkertijd zijn er wel patronen die telkens terugkomen. Denk aan zang, gebed, lofprijzing, een geloofsbelijdenis en de verkondiging. Meerdere plekken gaven aan een losstaand element van verootmoediging, schuldbelijdenis of het benoemen van een leefregel niet als vanzelf een plek heeft in de samenkomsten. Wij zeggen niet dat dit moet, maar de bezinning erover is goed. Waarom doe je dingen wel en niet in je samenkomst? Dit kan zeker afhankelijk zijn van de context. We zijn benieuwd hoe deze bezinning verdergaat.’

Tekst: Nels Fahner

Lees hier het verslag van de vorige netwerkdag voor jonge gemeenten.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

Alie, waar is je bril?

2025-10-29T11:14:48Z

Alie is een vaste bezoeker van onze inloop, drie keer in de week. Er liggen zelfgemaakte kaartjes van de bezoekers. Als er iets met iemand aan de hand is, schrijven we daar iets op en gaan ‘m brengen.

Ook bij de warme maaltijd is ze elke week. Het is daar net de kerk: je hebt geen vaste plek, maar ondertussen zit iedereen wel altijd op dezelfde plek. Zo leerde ze verschillende buurtbewoners goed kennen. Ze was verdrietig, net als ieder van ons, toen een mevrouw overleed die naast haar aan tafel zat. ‘Ze is van mijn leeftijd, hè’, zei ze.

In oktober 2024 raakte ze haar bril kwijt. Ze kwam erachter toen ze net haar auto in de garage onder haar appartementje had gezet. Zo kwam het dat ze op zondagmiddag om halfeen naar ZuidRijk kwam bij de Bijbelstudie. We hebben de ene zondag een Bijbelstudie, de andere een viering. We dronken koffie en ik zocht voor haar naar haar bril. We vonden niets. ‘Je bent vrij om te gaan, natuurlijk, maar misschien vind je het wel leuk om erbij te zitten’, zei ik. ‘Je hoeft niks te zeggen.’ Ze bleef bij de Bijbelstudie en ze vond het fijn dat ze gewoon welkom was.

Op maandag vertelde ze dat ze haar bril gevonden had, op het dak van haar auto in de garage. De volgende zondag nodigde ik haar uit voor de viering. We zouden Heilige Avondmaal vieren, en ik legde uit dat bij ons mensen meedoen die zestien jaar of ouder zijn en geloven in Jezus. ‘Je denkt toch niet dat ik christelijk word?’, zei ze. ‘Nee, ik leg gewoon uit wat we doen’, antwoordde ik.

Dat was eind oktober. Daarna maakten we haar een tijdje niet mee op zondag. Toen kwam kerst. Op kerstavond eten we met elkaar en lopen daarna naar een kerk in de wijk. Toen was ze er, want ja, ‘het is kerst, hè?’. De grap van de bril bleven we bij de maaltijden en de inloop natuurlijk telkens maken: Alie, waar is je bril?

In januari en februari overleden twee tafelgenoten van haar. Dat was een schok. Een van hen overleed heel onverwacht, we werden kort daarop gebeld. Bij de ander duurde het langer voor we het doorhadden. ‘We moeten allemaal een keer gaan, hè’, zei ze.

In maart wordt ze ziek. We hebben een bezoekregistratie, dus we nemen snel contact op via de telefoon. ‘Ik versta je niet’ zegt ze. Ze is doof geworden, zo lijkt het. Rianne, mijn vrouw, bezorgt een kaartje en belt een paar keer aan. Iemand komt de trap af in het trappenhuis en zegt: je bent niet welkom daar, hoor. Maar Rianne ziet Alie, die voor het raam komt en wenkt dat ze naar boven kan komen.

Rianne schrijft op wat ze wil zeggen, omdat Alie haar niet horen kan. Zo hebben ze toch een gesprek. Alie is verwonderd dat we zoveel moeite doen. Dat we bezorgd zijn. Ze had dit wel gezien bij anderen, maar nu ze zelf aan de beurt was, verwonderde ze zich daarover. ‘Ik ben immers niet van de zondag, maar van doordeweeks.’

Rianne zei: ‘We gaan voor je bidden dat je gehoor weer beter wordt. Vind je dat goed?’ Dat vond ze goed. Bij de inloop wordt er altijd gebeden voor de maaltijd, de zieken en nu dus ook voor het gehoor van Alie. ‘We hebben een God die wonderen kan doen, wie weet komt je gehoor terug of komt er een andere oplossing’, zeggen we tegen elkaar.

Rianne heeft een paar dagen later een afspraak met Alie. Haar gehoor lijkt iets beter. Haar gehoorapparaat is nagekeken. ‘Kom naar de inloop’, zegt Rianne tegen haar. Het is een verzetje. ‘Een beetje saamhorigheid zal je goeddoen.’

Dan is ze er opeens ook op zondag. We gebruiken de iPad tijdens de viering, zodat ze de preek kan meemaken. In Word laten we spraak naar tekst omzetten. Zo kan ze er toch wat van volgen, ook al staan er fouten in de tekst. Mij kan ze sowieso vrij goed verstaan, omdat ik een harde stem heb. Telkens blijven we voor het gehoor van Alie bidden.

In augustus, nu twee maanden geleden, hielden we het Bijbelfeest. Zo noemen we bij ons de kliederkerk. Voor wie niet van knutselen houdt, is er de mogelijkheid om mee te doen aan een gesprek. ‘Weet je, ik bid ’s avonds thuis ook; bidden helpt’, zegt ze in dat gesprek tegen de anderen. Ze is nu een trouwe bezoeker van onze wekelijkse viering op zondag.

Die overtuiging is niet meer weg te krijgen. Net als de grap die we telkens blijven maken: ‘Alie, waar is je bril?’

Elwin Dekker

Elwin Dekker is missionair werker in ZuidRijk in Rotterdam. Lees hier meer over dit inloophuis.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

Belangstelling voor Dabar blijft groot

2025-09-18T15:40:41Z

In de zomer van 2025 deden ruim 250 vrijwilligers één of meer weken mee aan Dabar, vertelt Boerman. ‘Daar zijn we dankbaar voor, want dat is best veel.’ Hij is blij dat de belangstelling voor Dabar iets lijkt te groeien ten opzichte van voorgaande seizoenen. Er zijn campings waar minder teams zijn, maar over de hele linie ziet hij een lichte stijging van het aantal Dabaristen. ‘We zien dat campings en lokale Dabarcomissies veel voor elkaar krijgen in de werving van jongeren. Deze lokale inzet werkt goed samen met onze landelijke rol in de werving.’

Sinds 2023 wordt Dabar door lokale kerken georganiseerd, maar de IZB blijft wel betrokken, onder meer door de aanmeldprocedure te faciliteren, te helpen bij de pr en toerusting te verzorgen.

Nieuwe camping Zeeuws-Vlaanderen

Bij Camping Schippers in Nieuwvliet-Bad, in Zeeuws-Vlaanderen, werd dit jaar voor het eerst Dabar gedaan. ‘De eigenaresse, Anneke de Hullu, belde me op dat ze over Dabar had gehoord’, vertelt Boerman. ‘Ze vroeg hoe ze Dabar op haar camping kon krijgen. Vervolgens hebben we overlegd wat daarvoor nodig is. Er is een commissie opgericht. Zij is zelf gestart met werven, met behulp van onze materialen en ons inschrijfformulier. Uiteindelijk zijn er ook een paar vrijwilligers via ons aangehaakt. Toen er een team was, hebben we dat gekoppeld aan het Dabarteam van Stavenisse, zodat die teams gezamenlijk toerusting van de IZB kregen.’

Pop-upcampings

Dabar wordt gedaan op reguliere campings, maar er zijn ook vier pop-upcampings. Dit zijn campings waar mensen met een smalle beurs gratis op vakantie kunnen. In 2025 startte er een nieuwe pop-upcamping, De Schapekop, in Dordrecht. De camping draaide twee weken en bood plaats aan zestien gezinnen. De regionale krant De Dordtenaar ging kijken en maakte een sfeerverslag. ‘Tussen de appelbomen staan acht tenten opgesteld. In het midden is er een grote speelplek waar kinderen in de zandbak graven en een jongetje bezig is met het bouwen van een Duplo-toren.’

Ook de pop-upcamping De Alblashoeve in Oud-Alblas kwam in het regionale nieuws. Een van de campinggasten vertelt over haar 9-jarige zoon: ‘Ik merk aan alles dat mijn kind beter in zijn vel zit, hij leeft op. In de stad is hij heel druk en soms gefrustreerd. Hier kan hij zijn energie kwijt en ontspant hij.’

Leerschool

Henk Boerman is blij dat ook dit jaar weer zo veel jonge mensen hun schouders zetten onder Dabar en op die manier ervaren wat het is om het Evangelie te delen. ‘Ik denk dat het voor kerkelijke gemeenten wezenlijk is dat jongeren Dabar gaan doen. Omdat ze anders terugkomen. Deze jonge mensen doen belangrijke levenservaring op en ervaring met missionair werk. Daarbij zien ze hoe je zelf verschil kunt maken.’

Lees hier meer over Dabar. Weten hoe het is om mee te doen aan Dabar? Lees het verhaal van Lotte van der Poel.

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Rick in Jezus' naam

2025-08-28T14:09:59Z

Het ene moment zat hij op een fiets, het volgende speelde hij met een bal, dan weer was hij in gesprek met iedereen en niemand tegelijk. Zo’n kind met een licht dat niet te doven leek. Het was fijn als Rick een club of sportactiviteit bezocht waar hij iedere keer over Jezus hoorde.

Maar thuis was het anders. Met zijn moeder ging het steeds slechter. Tot het misging — echt mis. Ze had thuis brand gemaakt. Niet alleen letterlijk in het huis, ook in het gezin. Alles viel uit elkaar. En zoals dat vaak gaat: kinderen verdwijnen dan uit beeld. Uit school, uit de wijk, uit je leven. Ook Rick… Jarenlang hoorden en zagen we niets.

Tot hij opeens weer opdook. Gewoon, op de fiets, door de wijk. De eerste keer dat ik hem zag, schrok ik. Z’n tanden zwart, z’n blik dof. Je zag het meteen: dit was een jongen die te veel had gezien, te veel had gebruikt en gedronken, te veel had verloren.

Inmiddels zie ik hem steeds vaker. Meestal slingerend over de stoep. En dan slaat de zorg toe: zou hij het nog redden? Is dit het einde van dat licht van vroeger?

Maar dan — op een onverwachte avond — loop ik met Anneke en onze hond Bruno. En daar is hij. Rick. Op de fiets, weer die lach, alsof het gisteren was. Ik groet hem: 'Hé Rick!'

Hij roept terug, helder, stralend zelfs: 'Jan! Alles goed — in Jezus’ naam!' Op dat moment breekt er iets open.

Want hoe zwaar het ook is geweest, hoe diep hij ook gezakt is — ergens, ergens diep vanbinnen, leeft er nog iets. Een vonk. Een naam. Een herinnering aan hoop. Dan denk ik: als hij dát vasthoudt, als die ene naam nog betekenis voor hem heeft, dan is het nog niet voorbij. Dan kan het licht weer terugkomen. Misschien langzaam, misschien met vallen en opstaan. Maar misschien — ja misschien — wordt het leven toch weer zacht voor Rick.

In Jezus’ naam.

Jan Waanders is missionair werker in Het Pand in Groningen. Op de foto: kinderen maken een timmerdorp in de speeltuin bij Het Pand (zomer 2025).

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

'Het Evangelie is verbonden met het welzijn van mensen’

2025-12-17T10:50:07Z

In Het Badhuis in Zwijndrecht is het koffietijd als ik deze woensdagmorgen aankom. Een groep mensen uit de wijk zijn samengekomen om vandaag te gaan bewegen op muziek. Bij de bar is een koffietafel, achter in de zaal is een biljart. Wat meteen opvalt: aan de wand hangen tekeningen. Pionier Gerben Bremmer vertelt dat hier allerhande activiteiten zijn. ‘We kijken waar behoefte aan is in de wijk en welke talenten mensen zelf hebben. Zo zijn de tekencursussen op maandagmiddag ontstaan, maar je kunt hier bijvoorbeeld ook kaarten en biljarten en er is een koffie-inloop.’

Het Badhuis heeft een belangrijke sociale functie in de wijk. ‘We zoeken de samenwerking met andere organisaties. Daarbij kijken we of de activiteiten passen bij wie wij zijn. Zo zit hier op dinsdag een organisatie die zich inzet voor mensen die opgenomen zijn vanwege psychosen of andere psychische klachten. Daarbij wordt professionele hulp geboden aan een groepje mensen die elkaar helpen om terug te keren in de maatschappij. Zo zijn er tal van activiteiten. Elke dinsdagavond wordt hier een cursus Line-dance gegeven. Daar is veel belangstelling voor.’

Sporten

Het Badhuis zit in een oude volksbuurt van Zwijndrecht. ‘Dit was vroeger het badhuis van de wijk. Sommige van onze oudere bezoekers herinneren zich nog dat zij hier als kind gedoucht hebben. Het volkse zie je ook terug in onze activiteiten. Kaarten, bingo, sjoelen: dat zijn activiteiten die in een yuppenwijk in Amsterdam misschien iets minder zouden aanslaan’, zegt hij met gevoel voor ironie.

‘Meer bewegen voor ouderen’ begint bijna, maar het wachten is nog op de instructrice. Haar stagiaire is er al wel. Even later komt een dame in sportkleding binnenstuiven. Met een kordaat gebaar zet ze de deelnemers, die inmiddels in een kring zijn gaan zitten, in beweging. Bremmer: ‘We hebben een heel leuke sportinstructrice. Zij is echt zo gek als een deur. Eerst hadden we vijf deelnemers, al snel werden het er meer. Als mensen iets leuk vinden, dan geven ze het door aan anderen.’ De instructrice werkt bij een lokale sportorganisatie. Haar betrokkenheid is mogelijk dankzij een eigen bijdrage van de deelnemers en een subsidie van de gemeente.

Lego

In de hal van Het Badhuis is een spelletjeskast en een weggeefplank te vinden. Ook is er een ruimte waarin de legosets worden bewaard. Van grote bouwwerken tot setjes voor Serious Play, om met elkaar tot inhoudelijke gesprekken te komen. ‘Als je lego gaat uitlenen, zien sommige mensen al snel leeuwen en beren. Voor je het weet ben je stukjes kwijt, denken ze dan. Maar als er iets kwijt is, kun je het vaak wel bijbestellen. We vragen mensen wel om hun naam en telefoonnummer op te schrijven.’

Hij heeft het idee om lego uit te lenen overgenomen van Het Pand, een missionaire plek van de IZB in Groningen. ‘Ik zou zeggen: begin er gewoon mee en leer van je fouten. We hebben een oproep gedaan waardoor we onder meer een bijdrage kregen van de plaatselijke Rotary. Het is supergaaf dat kinderen iets kunnen bouwen waar ze anders nooit mee bezig zouden kunnen zijn.’

Er zijn ook heel veel volwassenen die lego leuk vinden, zegt hij. ‘Zeker de helft van de mensen die hier lego leent, is volwassene. En je kunt er ook creatieve dingen mee doen. Ik weet van Jan Waanders (de missionair werker in Groningen, red) dat daar bijvoorbeeld ook Bijbelverhalen worden nagespeeld met lego.’

Potjescheck

Op de website van Het Badhuis wordt ook verwezen naar de zogeheten Potjescheck. Dat is een manier om na te gaan of je recht hebt op toeslagen of subsidies. Voor Bremmer is dat een van de middelen om armoede tegen te gaan, vertelt hij. ‘Ik heb onlangs het boek Vrede op aarde van Stefan Paas gelezen, ik heb ook bij hem college gelopen toen ik in Kampen theologie studeerde. Hij benadrukt dat de Blijde Boodschap ook betekent: recht doen. De cijfers laten ons zien dat er veel armoede is in Nederland. Daar kunnen we echt wel wat aan doen. Op een gegeven moment werden wij benaderd door Geldfit, de organisatie die de Potjescheck heeft ontwikkeld. Er zijn allerlei maatschappelijke organisaties die daarmee werken, zoals de Protestantse Kerk. Wij zijn er ook mee aan de slag gegaan.’

Vaak zijn er potjes waar mensen wel recht op hebben, maar waar ze geen gebruik van maken. ‘Wij stimuleren mensen om jaarlijks hun gegevens in te vullen. Sommigen hebben genoeg, maar we horen ook schrijnende verhalen van mensen die geen geld op hun bankrekening hebben. Of ze hebben geen geld om eenmalige uitgave te doen, zoals een wasmachine. Iedereen is wel bekend met zorg- of huurtoeslag, maar dat daar ook regelingen voor zijn, dat weten veel mensen niet.’ Onder leiding van Ria van Beuzekom, coördinator bij Het Badhuis, zijn er inmiddels zo’n 70 potjeschecks uitgevoerd. ‘We werken daarvoor samen met vrijwilligers van SchuldhulpMaatje.’ Het Badhuis haalde hiermee onlangs het nieuws als een belangrijk initiatief in de regio Dordrecht.

Stress

In de gevestigde protestantse kerken zitten veel mensen met kennis van zaken op financieel gebied, ziet Bremmer. Maar niet iedereen heeft altijd evenveel begrip voor de situatie waarin mensen die schulden hebben zich bevinden. ‘Ik kan me storen aan het gemakkelijke oordeel dat soms over armere mensen, volksmensen, wordt geveld. Dit zijn mensen die hard moeten werken om het hoofd boven water te houden. Toch wordt er weleens gezegd: als je iets stoms doet, dan is het je eigen fout. Maar niet iedereen heeft financiële kennis met de paplepel ingegoten gekregen. En als je als christen denkt dat je het beter weet, help dan! Met name de schuldhulpverlening zit te springen om vrijwilligers. Het is zo mooi om mensen te helpen.’ Hij pauzeert even. ‘Ik wil dit graag gezegd hebben, want financiële problemen hebben veel impact.’

Nederland is het land van de regelingen, subsidies en toeslagen. Maar dan moet je wel weten hoe je ze aanvraagt. ‘Voor een rioolheffing kun je bijvoorbeeld ontheffing krijgen. Dat vraagt dat je een brief goed kunt lezen en interpreteren en dat je adequaat kunt reageren. Dat vraagt om kennis en inzicht die veel mensen niet van huis uit hebben meegekregen. Daar krijg je stress van. Je wordt kortaf. Je bent de hele dag bezig met de vraag of je iets wel kunt kopen. Die continue stress heeft gevolgen voor je gezinsleven. En dan gaan mensen sneller naar de drank grijpen. Financiën zijn een intiem onderwerp. Het is vaak met schaamte omgeven.’

Interactief

Het Badhuis is ook een plek waar vieringen worden gehouden. Hoe zien zijn overdenkingen eruit? Wat valt daarvan te leren voor andere plaatsen?

‘De overdenking heeft vaak een wat interactief karakter, passend bij een volkswijk. Ik stel vragen en gebruik voorbeelden. In de Veertigdagentijd ging het over het Pesachfeest, waar Jezus naar onderweg was. Ik ben begonnen met te vragen wie wist wat Pesach betekent. Daarna hebben we gesproken over de actualiteit: dit jaar vieren we 80 jaar bevrijding. Waarom zou je dat vieren? Daar geven mensen dan verschillende antwoorden op. Vervolgens trek ik een parallel tussen de bevrijding uit Egypte en de bevrijding van de Duitsers. Doordat ze die boodschap van bevrijding doordacht hebben, en naar het nu gehaald, komt die meer binnen.’

Bremmer vertelt dat hij regelmatig mensen vraagt om niet alleen te luisteren, maar ook iets te doen. ‘Ik heb weleens een schilderij gemaakt en dat laten zien. Vervolgens legde ik het op de grond en vroeg ik mensen om eroverheen te lopen. Dat deden ze niet. Dat is toch zonde, was de reactie. Toen kon ik vertellen dat God ons gemaakt heeft, als de grote Kunstenaar. Zo mag je jezelf zien: gemaakt door God. Laat dus niet over je heen lopen. En ga met respect met anderen om.’

Een andere keer trok hij doelbewust een wit shirt met een vlek erop. ‘Veel mensen zeggen dan: hé, daar zit een vlek. Dat gebruik ik vervolgens in de overdenking. Ik vind dat een prachtig element van spreken in het openbaar. Dat je de boodschap naar deze tijd kunt halen en dat je een beroep kunt doen op het inlevingsvermogen van mensen, dat vind ik geweldig.’

Hij verpakt zijn boodschap dus in beelden en maakt daarbij heel bewust gebruik van inzichten uit de didactiek. ‘We weten dat als mensen iets alleen horen, ze ongeveer 20% onthouden. Als ze daarbij ook iets te zien krijgen, onthouden ze 40%. En als ze ook iets doen, onthouden ze 80%. Waarom zou je die inzichten niet in een dienst gebruiken, als je weet dat je boodschap daardoor beter landt?’

Dagelijks brood

Een van de gebeden uit het Onzevader is ‘Geef ons heden ons dagelijks brood’. Wat leest hij in dit gebed? Op welke manier is het op zijn plek actueel? ‘Het boek ‘Vrede op aarde’ van Stefan Paas beschrijft de gereformeerde traditie, die er altijd op gericht is geweest om het evangelie naar de ziel te brengen’, zegt Bremmer. ‘Hij benadrukt dat je die boodschap niet los moet zien van het bredere welzijn van mensen. Het is in die zin mooi dat pioniersplekken als de onze een geestelijk verhaal en ontmoeting bieden aan mensen. Want ‘geef ons heden ons dagelijks brood’, dat is voor heel veel mensen ook: een goede, gezellige dag hebben. Door alle activiteiten heen willen we er zijn voor de buurt, door eenzaamheid te bestrijden, door mensen aan elkaar te verbinden. Door vriendschappen mogelijk te maken. ‘Dagelijks brood’ is ook een plek waar je je verhaal kunt doen als je partner is overleden.’

Openheid

‘En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze’, staat er in het Onzevader. Wat ervaart hij in zijn werk van het kwaad? ‘Veel mensen in een volksbuurt als de onze staan open voor het spirituele. Denk aan paranormale beurzen bezoeken, je handen laten lezen, tarotkaarten laten leggen. Veel mensen denken dat ze bijzondere krachten hebben of in het verleden hebben gehad. Ik ben niet geneigd om dat meteen als het ultieme kwaad te zien, maar ik constateer dat hier een openheid voor is en ik probeer die zoektocht naar het spirituele - het besef dat er meer is tussen hemel en aarde - om te buigen naar God toe.’

Gezinnen die uit elkaar vallen, daarin ziet hij heel duidelijk het kwaad aan het werk, zegt hij. ‘Een groot onderdeel ervan is dat mensen nooit echt geleerd hebben om te reflecteren. Kijk, als je als jongere wekelijks naar de kerk gaat en daar te horen krijgt dat je zondig bent, dan wordt er een bepaalde laag van reflectie aangeboord. Je bent je er bewust van dat je fout zou kunnen zitten. De neiging om het kwaad te zoeken bij de ander en niet bij jezelf, dat heeft mijns inziens met secularisatie te maken, dus dat het land bij God en de kerk vandaan gaat. Mijn vrouw werkt in de contextuele hulpverlening. Zij ziet wat er gebeurt als je niet hebt aangeleerd hoe je omgaat met boosheid. Dan verval je in het verkeerde gedrag dat je is aangeleerd. Het kwaad is ook dat we als kerk deze mensen de schuld daarvoor in hun eigen schoenen schuiven en zeggen: het komt door jezelf. Maar had het echt anders gekund?’

Koninkrijk

‘Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid’, daarmee sluit het Onzevader af. Wat ziet hij hier van dat Koninkrijk? ‘Er is hier een goede sfeer, mensen worden geholpen en men kijkt naar elkaar om. In sommige opzichten wordt daarin het Koninkrijk zichtbaar. Ik zeg het weleens zo: daar hoort ook een koning bij en dat is Jezus. Wil je dat die glimpen van het Koninkrijk voor altijd blijven, dan is het belangrijk dat je bij die koning hoort, die dat voor ogen heeft. Er komen hier doordeweeks heel veel goede mensen die zich inzetten voor armoedebestrijding, maar zeggen niks met Jezus te hebben. Dat is mooi, maar wil je dat dit uiteindelijk voor altijd is, dan heb je Jezus nodig. Dat geloof ik. Ons werk zal niet nutteloos zijn, we bouwen mee aan het Koninkrijk.’

Welke ontwikkeling maakt hem verheugd? ‘Ik ben blij dat er zoveel activiteiten zijn en dat we zo veel vrijwilligers hebben, terwijl je op andere plekken vaak hoort dat er een tekort is aan vrijwilligers. En ik denk aan iemand die hier op zondag komt, een spirituele achtergrond van hekserij heeft en zich wil laten dopen. Diegene leert hier over Jezus, over God. Ik ben blij dat hij ontdekt dat er een God is waardoor hij zich geliefd weet. Het is supergaaf om iemand dat te zien ontdekken. Ik ben ook verheugd dat hierin iets zichtbaar wordt van wat het Koninkrijk gaat worden. Dat geeft me kracht, want zonder dat eindperspectief zou ik nihilist zijn. Waar doe je het anders allemaal voor? Dus daar word ik blij van.’

Tekst: Nels Fahner

Dit is het tweede deel in een serie gesprekken met missionair werkers naar aanleiding van thema’s uit het Onzevader. Het eerste gesprek, met pionier Rik Zwalua, is hier te lezen. IZB-Impact ondersteunt en begeleidt nieuwe vormen van kerk-zijn, zoals Het Badhuis in Zwijndrecht. Lees hier meer over dit project. Zelf interesse om een missionair project te beginnen? Kijk dan hier voor meer informatie.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

Toer voor het Goede Doel 2025

2025-07-03T09:11:33Z

Vanuit het Drentse Dwingeloo namen 38 (race)fietsers deel aan de jaarlijkse sponsortocht, over een afstand van 110 of 150 kilometer. Traditiegetrouw is het evenement bedoeld om inspiratie op te doen bij verschillende IZB-projecten. Zusterorganisatie GZB was voor het eerst aangehaakt, zodat ditmaal zending in binnen- én buitenland op de kaart werd gezet.

Warme gemeenschap
De aftrap van de Toer vond plaats in de Brug-Es Kerk in Dwingeloo, waar de aanwezigen een speciaal voor deze gelegenheid gemaakte aflevering beluisterden van de Bijbelpodcast ‘Eerst Dit’. Eerste pleisterplaats op de tocht was het Groningse Sebaldeburen, waar – evenals bij de andere rustpunten – achter de schermen hard was gewerkt. Zo had vrijwilliger Trijnie de hele middag en avond tevoren besteed aan het verpakken van de lunchpakketten en het bereiden van 16 liter tomaten- en kippensoep.

Pioniersplek ‘De Verbinding’ functioneert als een ‘voorhof’ tussen kerk en dorp. Joost van den Berge, die hier kerkelijk werker is, vertelde hoe God allang aan het werk was en ‘op een wonderlijke manier’ mensen uit onverwachte hoeken samenbrengt. Een van die mensen is Annelieke, die via de Alpha-cursus is aangehaakt. Met haar zoontje voelt ze zich opgenomen in een warme gemeenschap. ‘Ik woon hier al 16 jaar maar ik kan nu pas zeggen dat ik me thuis voel.’

Voor de volgende tussenstop was de karakteristieke middeleeuwse kerk net buiten het Friese dorp Wijnjewoude gereserveerd. Hier verzorgde ook de GZB een deel van het programma. Deelnemers konden hun meest creatieve idee pitchen op het gebied van fondsenwerving. Eén team kwam, geheel in stijl, met de suggestie om een onderhoudsbeurt aan de racefiets te laten verzorgen voor € 50,00 (netto voor het goede doel). Een van de renners is ook organist en als je dan de kans krijgt plaats te nemen op de bank van een historisch orgel, laat je je die natuurlijk niet ontnemen. ‘Geloofd zij God met diepst ontzag’ was tot in de wijde omtrek te horen.

Witte vlek
Aldus gemotiveerd reden de fietsers het laatste traject om in Dwingeloo te finishen, waar ze zich tegoed deden aan de inhoud van pannen pasta die uit alle hoeken van het dorp waren aangevoerd. Intussen praatte Mark de Jager hen bij over het ontstaan van Missie Westerveld. Een onderzoek dat van overheidswege was ingesteld, kwam eind 2021 met een sombere conclusie: van de 14 actieve kerken in de gemeente Westerveld zouden er 11 sluiten in de komende decennia. Een dreigende ‘witte vlek’ dus op de kerkelijke kaart. Van Mark maakte zich een heilige onrust meester; samen met de IZB legde hij de basis voor dit missionaire project.

Wat het betekent om een kleine, vergrijzende kerk te zijn werd treffend geïllustreerd aan de hand van het verhaal van Wim uit Vledder. Met zijn 81 jaar is hij een van de jongste gemeenteleden en hij combineert verschillende rollen: voorzitter van de kerkenraad, scriba, koffieschenker en lid van het pioniersteam…

Op diverse manieren zijn bruggen geslagen tussen kerk en dorp. Zo worden er, naar het voorstel van de burgemeester, openluchtdiensten gehouden op de Brink. En de boeren uit de omgeving kregen een uitnodiging om een avond in de kerk te praten over de stikstofproblematiek – en dan vooral over de vraag ‘Wat doet het met jou?’ Persoonlijke drama’s én geloofsverhalen werden openhartig gedeeld.

Niet afwachten
Mark de Jager is inmiddels vertrokken naar een andere gemeente, maar wat hij geleerd heeft blijft van kracht. Een van zijn lessen: ‘Als je alleen afwacht, krijg je automatisch een doodzieke kerk. Heb je nog jongeren: ga dan nú nadenken over de missie voor je dorp!’

De organisatoren van de Toer voor het Goede Doel benadrukken dat het vooral gaat om de inspiratie; het bijeengebrachte sponsorgeld is niet het belangrijkste. Wat uiteraard niet wegneemt dat het fraaie bedrag van ruim € 22,000 zeer welkom is. Het geld zal worden besteed aan verschillende missionaire projecten.

Hoofdsponsor van de Toer voor het Goede Doel 2025:

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

Verkondiging belangrijk onderwerp voor jonge gemeenten

2025-06-30T14:08:43Z

Een gemeentepredikant heeft doorgaans een deel van zijn werkweek tijd om zijn zondagse preek voor te bereiden. Voor missionair werkers ligt dat vaak veel minder vast en is er doorgaans minder tijd om met de Bijbel door te brengen: de nadruk van hun werk ligt bij concrete aanwezigheid in de buurt. Naarmate een missionaire plek langer bestaat en ook vieringen organiseert, begint de vraag naar toerusting op het gebied van prediking toe te nemen, constateert Henk Boerman, hoofd IZB-Impact. Daarom organiseerden IZB-Impact en IZB-Areopagus voor de derde keer een preektraining voor pioniers, gehouden door Kees van Ekris.

Universeel

Volgens Boerman, die verantwoordelijk is voor de begeleiding van pioniersplekken, maar ook voor een groeiend netwerk van jonge gemeenten die al vijf jaar of langer bestaan, is zo’n preektraining van grote waarde. ‘Je kunt bij een overdenking een thema kiezen en daar vervolgens een Bijbelgedeelte bij zoeken. Kees bepleitte het omgekeerde, hij stelt voor om uit te gaan van een bepaald Bijbelgedeelte en daar je vragen uit te laten voortkomen. Hij benadrukte ook om als het ware een sensor te ontwikkelen voor wat de mensen om je heen ervaren en wat je zelf ervaart. Het meest persoonlijk is immers vaak ook het meest universele. Dat zijn leerzame gedachten voor de missionair werkers.’

Zorgvuldigheid

Bij IZB-Areopagus worden predikanten getraind om veel werk te maken van de exegese en vervolgens veel tijd te besteden aan de vertaalslag naar de huidige tijd en context. Boerman: ‘Kees deelde zijn aantekeningen die hij voor een preek gemaakt had. Wat me opviel was de zorgvuldigheid van de voorbereiding. Alle gedachten en associaties bij een tekst schrijft hij op. Dan laat hij het een tijdje liggen. Op donderdagavond begint een ordeningsproces: wat ga ik gebruiken? Op vrijdagochtend heeft hij de meest frisse energie en dan schrijft hij zijn preek uit. Op zaterdagavond of zondagochtend schaaft hij de preek nog wat bij. Het verraste mij dat hij dit voor elke preek doet, want dat is heel veel werk.’

Vieringen

Missionair werkers kunnen die werkwijze niet een-op-een kopiëren, ziet Boerman. ‘Ze zullen een vertaalslag moeten maken naar hun eigen context. Maar er gaat wel een belangrijk signaal van uit: je voorbereiding van vieringen is een belangrijk onderdeel van je werkweek, dus geef daar structuur aan. Zeker voor pioniers die een grotere plek leiden, waar ook vieringen georganiseerd worden, is dit een verschuiving in werktijd die bevochten moet worden op andere prioriteiten.’

Een goede tip is het opzoeken van collega’s die ook met preken bezig zijn. ‘Het is goed om jezelf te verplichten om op plekken te komen met anderen die min of meer hetzelfde doen, want goede feedback is zeldzaam.’

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘In mijn blauwe Dabar-shirt voel ik me vrij om ervoor te gaan’

2025-09-18T15:42:46Z

Hoe ben je bij Dabar betrokken geraakt?

‘Mijn oudere zus deed mee aan Dabar en kwam met enthousiaste verhalen terug. En ik houd ervan om met kinderen om te gaan. Toen ik met een klasgenoot in de trein zat, kwamen we op het idee om ons gezamenlijk op te geven. Het eerste seizoen heb ik op een camping in Katwijk meegedaan en daarna twee jaar in Ouddorp.’

Hoe ziet een dag op de camping eruit?

‘Je maakt zelf een programma, waar de IZB handvatten voor geeft. Wij begonnen afgelopen seizoen meestal om half tien ’s ochtends met de kinderclub. We zongen liedjes, vertelden een Bijbelverhaal of speelden het na, we knutselden met de kinderen of speelden een spel. Daarna gingen we met tieners in gesprek over onderwerpen die aansluiten bij hun leefwereld. Daar weefden we geloofsthema’s doorheen. Er was een middagactiviteit, bijvoorbeeld buikschuiven of levend ganzenbord. Vroeg in de avond deden we een kwartiertje een poppenkastspel. Kinderen vinden het heel leuk om daarnaar te kijken en zelf mee te doen. Daarna speelden we regelmatig nog een avondspel met de tieners, zoals een voetbaltoernooi. Dat sloten we af met een avondsluiting. Er zijn avonden geweest waarop we met tieners nog gingen sterrenkijken op het strand, of samen naar de McDonald’s. Dat waren geen geplande activiteiten, maar dat was wel waardevol.’

Hoe doe je dat, in gesprek gaan met tieners over het geloof?

‘Groepsdruk en vriendschap zijn thema’s die onder tieners leven. Wat vind je belangrijk in vriendschappen? Daarover gingen we met elkaar in gesprek. Wat is vertrouwen? Hoe zou je daar zelf woorden aan kunnen geven? Kunnen wij vriendschap opbouwen met God en Jezus? Of voelt het raar om daar zo over te praten? En als dat kan, wat zoek je dan in het contact met Jezus? Waar zou je met Hem over in gesprek willen gaan? Over dat soort vragen ging het. In het tweede jaar in Ouddorp zagen we veel dezelfde tieners terug. Daarbij konden we voortbouwen op de band die we al hadden gekregen in het eerste seizoen. Dat zorgde voor mooie gesprekken.’

Als je terugkijkt op de afgelopen seizoenen, welke momenten zijn je dan bijgebleven?

‘In Ouddorp deden we onze activiteiten in een deel van een schuur. In het andere deel is een sportschool gevestigd. Ik hoorde op een dag een volwassene die op de camping stond, ons liedje fluiten. Ik wilde wel weten hoe hij daaraan kwam, dus dat vroeg ik hem. Hij zei dat hij ons altijd hoorde zingen met de kinderen als hij ’s ochtends in de sportschool was. Voor mij was dat een teken dat Gods werk letterlijk door muren heen gaat. Wat me ook is bijgebleven, is de belangstelling van campinggasten, die vaak heel lief en warm reageren als ze naar ons toe komen om te vragen wat we doen. Dat is erg mooi om mee te maken.’

Wat waren voor jou mooie momenten in het contact met de kinderen?

‘In ons eerste jaar hadden we een groep kinderen op de camping in Katwijk die niet met het geloof waren opgegroeid. Maar zij zongen onze liedjes mee en kenden de Bijbelverhalen die we vertelden. Dat kwam doordat er op die camping elke zomer Dabar was. Ik vond het bijzonder om te merken dat daar zo veel van was blijven hangen.’

Wat heeft het werk op de camping voor jouw eigen geloof betekend?

‘In de voorbereidingstijd voor activiteiten leerde ik nieuwe dingen, bijvoorbeeld over hoe je over het geloof vertelt. Ik ben zelf met het geloof opgegroeid, maar hoe vertel ik aan kinderen dat er een God is die hen kent en ziet, als zij daar nog nooit over gehoord hebben? Wat ook veel betekent, is dat er een Dabarcommissie is die achter je staat en een plaatselijke kerk. Ik heb ervaren dat we gedragen werden door het gebed van anderen.’

Waarom zou je het aan iemand anders aanraden?

‘Dabar moet je beleven. Ik heb te weinig woorden om dat gevoel te beschrijven. Dabar past bij je als je liefde voelt voor kinderen en voor God, maar het is ook een kans om te ontdekken wie je zelf bent. Drie jaar geleden durfde ik echt niet voor een groep te staan. Afgelopen zomer sprak ik voor een volle kerk en toen realiseerde ik me dat ik veel heb geleerd van Dabar. In mijn blauwe Dabar-shirt voel ik me vrij om ervoor te gaan. Ik dacht dat ik het lastig zou vinden om met mensen die ik niet kende in gesprek te gaan, maar dat is me alles meegevallen. Het is een mooie ervaring om te beseffen dat je niet altijd overal antwoord op hoeft te hebben. En als ik God vraag om me te helpen, dan mag ik daarin groeien. Dabar is voor mij: handen en voeten geven aan je geloof.’

Dabar 2025: nieuwe campings

Henk Boerman, hoofd IZB-Impact, is blij dat er voor deze zomer weer veel Dabarteams zijn gevormd. Op het moment van schrijven ligt het aantal aanmeldingen rond de 200. ‘We zien dat de combinatie van landelijke inzet door de IZB en lokale inzet van Dabarcommissies om jongeren te werven vruchten afwerpt.’ Dit jaar wordt op 16 campings Dabar gedaan. Op camping Schippers in Nieuwvliet-Bad (Zeeuws-Vlaanderen) zal dit voor het eerst zo zijn. Drie campings zijn zogeheten pop-upcampings, die een gratis verblijf aanbieden voor gezinnen die door geldgebrek de afgelopen drie jaar niet op vakantie konden. Mogelijk komt daar een vierde pop-upcamping bij, als de vergunningen daarvoor rond komen.

Meedoen met Dabar deze zomer? Er is zeker nog ruimte om je aan te sluiten. Kijk op: www.izb.nl/dabar.

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws, vandaag

Missionaire kansen liggen dicht bij huis

2025-06-19T15:30:53Z

Als ik het verzoek van de redactie van ‘Tijding’ krijg om een artikel te schrijven over missionaire initiatieven die ‘klein en goed’ zijn, moet ik daar even over nadenken. Bijna alle pioniersprojecten die wij als IZB-Impact begeleiden zijn wel goed, maar niet per se klein. Veel plekken hebben (parttime) een pionier in dienst, en dan heb je automatisch te maken met hogere begrotingen en een projectmatige manier van werken. Maar ook teams die zonder betaalde werker pionieren, runnen vaak een behoorlijk programma aan activiteiten. Toch betekent het feit dat we vooral grotere projecten in ons IZB-netwerk hebben niet dat klein niet goed zou zijn, of dat groot automatisch beter is. En het wordt al helemaal een probleem als de indruk ontstaat dat het kleine niet kan bestaan omdat het grote vooral meetelt. En er is het gevaar dat té grote verhalen niet inspireren, maar intimideren omdat ze de reactie oproepen: ‘Dat lukt bij ons toch nooit’ of ‘Daar ben ik het type niet voor’. Dat geconcludeerd hebbende, ga ik nog wat verder graven naar gerichte activiteiten die behapbaar zijn en anderen kunnen inspireren om ook missionair in beweging te komen.

Wat is goed?
Maar eerst een stap terug. Wat verbindt goede missionaire initiatieven, of ze nu groot of klein zijn? Eenzelfde patroon is keer op keer zichtbaar. Bewogen door Gods liefde ervaar je een groeiend verlangen om het Goede Nieuws te delen met mensen die daar niet (meer) bekend mee zijn, en tot zegen te zijn van de omgeving. Biddend en zoekend wordt onderzocht wat passende manieren zijn om in verbinding te komen met die ander. Uit activiteiten die volgen – sporten, moestuinieren, kinderclub aan huis – ontstaan oprechte relaties waarin ruimte is om leven en geloof te delen.

Missionair in actie komen kan in het klein – met buren, vriendjes van je kinderen die komen spelen, teamgenoten van de voetbalclub – en ook in het groot: die volkswijk waar geen kerk is, de afgehaakte twintigers en dertigers van de kerk, de asielzoekers waar een deel van het dorp heel negatief over is. Luisteren speelt altijd een rol in de zoektocht naar een antwoord op de vraag hoe missionair-zijn eruit kan zien. Wat legt God me op het hart? Voor wie zijn mijn ogen opengegaan? Welke nood valt me op? Wat kunnen we doordeweeks met ons kerkgebouw? Wat kan ik persoonlijk geven aan tijd en talenten? Heb ik ‘bondgenoten’ die mijn verlangen delen om ook iets te gaan doen?

In dit proces van luisteren gebeurt er keer op keer iets moois: de heilige Geest – Geest van de creativiteit – werkt scheppend in mensen en omstandigheden. Er ontstaat ruimte voor nieuwe dingen. Zo geeft God de bereidheid om het hart te openen voor anderen en in beweging te komen. En dát is goed, of het nu in het groot of in het klein is.

Van buurtbos tot bootcamp
Tijd voor wat concrete voorbeelden! Heel vaak ontstaat een mooi idee rondom een bepaalde passie die mensen inzetten om in contact te komen met anderen. Zo organiseert een sportief kerklid van Noorderlicht Charlois elke woensdagavond een uurtje bootcampen voor gemeenteleden en mensen uit de wijk. Al sportend sluiten mensen vriendschappen. Sommige deelnemers vinden via de bootcamp zelfs hun weg naar de Alpha-cursus of naar de zondagse dienst. In Sebaldeburen in Groningen hebben gemeenteleden met groene vingers een stuk terrein bij de kerk omgewerkt tot moes- en pluktuin. Dorpsgenoten – kerkelijk of niet – helpen de tuin te onderhouden. Juist die gezamenlijke liefde voor tuinieren helpt om diepere relaties op te bouwen.

Een missionair idee kan ook ontstaan door iets kleins om te denken. De Schenkelkerk in Capelle aan den IJssel heeft bijvoorbeeld de ‘buurtbos’ ingevoerd. Eens per maand wordt de traditionele bloemengroet bezorgd bij iemand uit de wijk. Gemeenteleden kunnen namen aandragen van mensen die ze willen bedanken of bemoedigen. Bijvoorbeeld een buurvrouw die boodschappen deed bij ziekte, of een winkelier die net is neergestreken in de buurt. Een klein gebaar dat zorgt voor vertrouwen en waardering.

Soms ligt een missionaire kans heel dicht bij huis. In Rosmalen is een van de betrokkenen bij pioniersplek Crux een Bijbelclubje begonnen waar vriendjes en vriendinnetjes van haar eigen kinderen aan meedoen. Gewoon op eigen titel, als moeder. Ook op andere manieren kun je initiatief nemen in je eigen wijkje. Bijvoorbeeld door met buren mee te doen met Nederland Schoon, of door op Oudejaarsdag oliebollen te bakken in de schuur, en de buurt uit te nodigen om een oliebol te komen eten.

Zo zijn er nog veel meer verhalen te vertellen. Sommige van deze activiteiten groeien door, andere blijven klein of verdwijnen na verloop van tijd ook weer.

Denken in kansen
Misschien herken jij je in het verlangen om het evangelie te delen, en ben je zoekend wat voor kleins en goeds jij kunt doen. Waar te starten? Begin door je verlangen bij God te brengen: ‘Heer, hier ben ik. Wilt U mij laten zien hoe U mij wilt gebruiken met wie ik ben en wat ik kan?’

Probeer vervolgens eens met frisse ogen rond te kijken waar jij initiatief kunt tonen en anderen kunt zegenen. Misschien zijn er hobby’s die je met anderen kunt delen. Niet altijd in je eentje gaan hardlopen, maar eens per week wat mensen vragen om mee te trainen. Buren die ook van creativiteit houden uitnodigen voor een fröbelavondje. Mocht je veel van kunst weten, overweeg dan eens om enkele ‘Bijbel en kunst’-avonden te organiseren. Samen lees je een Bijbelverhaal en bestudeer je hoe diverse kunstenaars dit verhaal verbeelden.

Kansen liggen vaak ook in het verlengde van je dagelijks leven door hart en huis open te stellen. De vrienden van je puberzoon bij jou thuis laten gamen en openstaan voor een gesprekje met hen. Een kind laten spelen dat het thuis niet makkelijk heeft. Eten met andere singles of alleenstaanden. Contact zoeken met die buren die niet zo goed Nederlands spreken.

Soms levert het iets op om het bestaande om te denken. Die mooie crèche van de kerk staat doordeweeks leeg. Is het mogelijk om op woensdagochtend een inloop te organiseren voor ouders met peuters? Waarom zou de jeugdvereniging niet een paar keer per seizoen een kampvuur organiseren voor alle jongeren uit het dorp, dus niet alleen de kerkjeugd? En dat gelegenheidskoortje met Kerst kan toch prima worden opengesteld voor mensen uit de wijk?

Wat ook helpt, is je verlangen en ideeën met iemand delen. Om erover te sparren en ervoor te bidden. En misschien werkt jouw visie wel aanstekelijk en sluiten meer mensen zich aan bij jouw initiatief.

Tot slot
Missionair zijn in het klein is soms misschien wel spannender dan meewerken aan een groot project met plan en begroting en alles erop en eraan. Juist in het kleine voel je je soms kwetsbaarder. Wat kan het onzeker maken om een eerste stap te zetten naar anderen, met de intentie om iets van je leven en daarin hopelijk ook van je geloof te delen. Zitten mensen er wel op te wachten? Kan ik het wel? En misschien wel de spannendste vraag: ‘Wat als het lukt...?’ Doe het toch maar. Iets proberen is beter dan nooit iets durven. En je zult zien: God gebruikt mensen die zich beschikbaar stellen voor zijn missie, en geeft moed en creativiteit om in beweging te komen.

Tekst: Nelleke Rebel-Kruijmer

Dit artikel is geschreven voor de juni-editie van de Tijding met als thema 'klein en goed'.

Labels: Lessen uit projecten, Missionaire toerusting, Nieuwsberichten, Impact nieuws

De wereld als werkplaats van God

2025-05-21T16:03:05Z

‘Welkom bij de Blokken’ staat er op een bordje bij de voordeur van het huis van Oeds Blok. In zijn eigen buurt, het Amersfoortse Soesterkwartier, is Blok sinds 2012 betrokken bij een buurtkerk, naast zijn werk als docent Gemeenteopbouw aan de ETF in Leuven en pionierend leiderschap aan het Baptisten Seminarium. Hier, met uitzicht op een tuin in voorjaarskleuren, spreek ik hem en co-auteur Jack Barentsen, hoogleraar praktische theologie aan de ETF, over hun boek ‘Wakker in Gods wereld, Kerkzijn in de 21^ste eeuw’. Het boek is opgebouwd aan de hand van interviews met voorgangers in heel verschillende contexten.

‘Wakker in Gods wereld’ is bedoeld voor voorgangers en andere leidinggevenden, zoals theologiestudenten en kerkenraadsleden die op zoek zijn naar verdieping op het gebied van missionair kerkzijn, vertelt Barentsen. ‘Ik heb Oeds gevraagd om met mij een boek over gemeenteopbouw te schrijven, omdat hij midden in de praktijk staat en betrokken is bij verschillende trainingen en opleidingen. Daar konden we gezamenlijk academische inzichten aan toetsen. We hebben over dit boek samen een colloquium gegeven. Dat leidde tot veel interactie met studenten. De meeste studenten gaven aan voor dit vak meer gedaan te hebben dan voor een gemiddeld vak. Ze vonden het spannend om over deze missionaire thematiek in gesprek te gaan omdat het raakt aan de vraag: wat geloof ik en hoe leef ik daarmee?’.

Leren

Het boek biedt een grondige inleiding in thema’s zoals vieren, leren en leidinggeven, maar ook praktische opdrachten om bijvoorbeeld samen erachter te komen wat het eigene is van jouw dorp of stadswijk. Blok: ‘Ons ideaal is de kerk als een lerende gemeente. Hoe kun je manieren vinden om min of meer bewust te leren? Hoe kun je bijvoorbeeld een viering vormgeven die in verbinding staat met het dagelijks leven? Je kunt in alle tradities variëren met de liturgische elementen die daar deel van uitmaken. We bieden daarvoor geen model aan, maar bieden wel drie overkoepelende thema’s, waar elke kerk op zijn eigen manier invulling aan kan geven. Dat zijn de drie delen van het boek geworden: houding, bronnen en praktijken.’

Veel aandacht krijgt de context van de kerk. Hij geeft een voorbeeld. ‘Stel, een kerk komt samen in een schoolgebouw. Dan is het niet vreemd om de conciërge een keer in de dienst uit te nodigen, om te vragen wat er leeft. Je kunt vervolgens bidden voor de school. Je kunt ook de leerlingen uitnodigen. Dan leg je uit wat er op zondag gebeurt.’

Barentsen: ‘Het is dus een boek om samen te leren over wie we zijn als kerk. Het is geen receptenboek, maar een boek om je eigen recept mee te schrijven, met lokale ingrediënten. De tijd van modellen voor gemeenteopbouw is voorbij, maar er zijn wel allerlei gezamenlijke leerprocessen gaande. Daar kun je uit putten om erachter te komen wat past bij jouw plek en context.’

Evangelie

Zelfs met het centrale thema ‘Evangelie’, dat wordt beschreven onder het hoofddeel ‘bronnen’ gaat dit boek flexibel om, legt Barentsen uit. ‘De Bijbel heeft veel metaforen om te duiden wat het Evangelie inhoudt. Dat resoneert verschillend in verschillende contexten.’

Een belangrijke notie in het boek is ‘meerstemmigheid’ als het gaat om het heil, vult Blok aan. 'Het is een meerstemmigheid waarmee het ene lied van het Evangelie van Jezus wordt gezongen, in de Bijbel en in het heden. In het boek noemen we vijf dimensies van het Evangelie. We bieden ook een oefening aan om daarover in gesprek te gaan.’ Met de vijf dimensies worden terreinen waarop God aanwezig is verkend, die zonder gesprek onderbelicht zouden blijven.

Het heil kan zichtbaar worden in de veiligheid die wordt gevonden in Gods liefde, in een wereld van angst, onzekerheid en dreiging. Een tweede dimensie is het gevoel van veiligheid dat in een gemeenschap ervaren wordt. En een derde dimensie is Gods aanwezigheid in lijden en verlies. ‘De ervaring van verdriet en machteloosheid is misschien wel dé meest bepalende levenservaring’, zegt Blok. ‘De vraag is dus: kunnen we het evangelie niet alleen met groei verbinden, maar ook relateren aan verlies? Gaat het goede nieuws van het Evangelie daar ook over?’

Ten vierde is er nog de dimensie van gastvrijheid, waarin het heil doorklinkt, en de thematiek van herstel van kwaad. Een vijfde thema is: is er hoop voor de schepping? Blok en Barentsen doen de suggestie om het kruis opnieuw te verbinden met het beeld van de levensboom, wat in de kerkgeschiedenis al vaker is gedaan. ‘Dat beeld komt uit de lezingenserie Construïng the Cross van Frances Young, een theologe uit de methodistische traditie. De levensboom is een universeel beeld dat in alle culturen terugkomt. In de Vroege Kerk was het een beeld dat gebruikt werd door de kerkvader Irenaeus. Irenaeus lijkt te zeggen dat Christus’ gehoorzaamheid tot in de dood aan een boom, de poorten van het paradijs opnieuw opent en de mensheid toegang geeft tot de boom des levens. Young betoogt in deze tijd opnieuw dat het sterven van Christus aan het kruis kan worden begrepen als een teken van nieuw leven.’ Op die manier kun je het kruis verbinden met de uitbuiting van de schepping en daarover in gesprek gaan.

Broedplaats

De kerk wordt in het boek gekarakteriseerd als een ‘broedplaats van theologie’. Barentsen en Blok noemen vier ‘soorten’ theologie: getuigende theologie (geloofsverhalen), normatieve theologie (bijvoorbeeld officiële geloofsbelijdenissen) de academische theologie (de studie van de Bijbel), en ten slotte de impliciete theologie zoals die tot uiting komt in gezamenlijke en individuele praktijken.

Barentsen: ‘De indeling in vier theologieën komt uit een Engels onderzoek. Daaruit blijkt ook dat we die praktijken – van zingen tot koffiedrinken – echt nodig hebben, want die geven body aan het geloof. Zonder die praktijken haken kerkleden sneller af. De vraag die we in ons boek stellen, is: kun je oog krijgen voor die gelaagdheid van theologie? De academische theologie moet zich laten voeden door ervaring. De theologie begint in onze ogen bij de praktijk van het christelijk geloof. Het is zaak dat die theologieën geen parallelle werelden vormen, maar elkaar beïnvloeden.’

Blok geeft een voorbeeld. ‘Er zijn jongeren die via TikTok zien hoe anderen vertellen over hun geloof. Zij willen weten hoe het zit. Op dat punt heeft een predikant een belangrijke taak. Hij is niet alleen een kenner van de traditie, maar kan ook antwoord geven op vragen die opkomen in het geleefde geloof. Een andere taak is het wijzen van de gemeente op waar hij of zij theologie ziet oplichten. We noemen in het boek het voorbeeld van een Syrische vluchtelinge die in de veiligheid die ze hier ervaart, iets van Gods goede boodschap ziet. Dat houdt de kerk een spiegel voor: hoe verhoudt zich dit met onze traditie? De taak van de theoloog is die dialoog voeren. Een traditie loopt altijd het gevaar om zichzelf tot een afgod te maken. Daarom kan die niet zonder het geleefde geloof, om zichzelf te vernieuwen. Het komt ook voor dat je juist bijna geen bagage hebt, zoals jongeren die het geloof alleen van TikTok-influencers kennen. Die jongere generatie heeft juist eenheid, vastigheid en eenduidigheid nodig. Maar beiden, het geleefde geloof en de normatieve theologie, hebben die dialoog nodig. Waar die vier theologieën elkaar ontmoeten, wordt het spannend.’

Moestuin

Op welke manier heeft het evangelie een transformerende kracht? Hoe kunnen we niet alleen in de vieringen leren te groeien in geloof, maar ook daarbuiten? Barentsen: ‘Ons hele boek is een oefening in het vinden van theologie in de praktijk. Kan ik God bijvoorbeeld vinden in de moestuin? In het boek wordt het voorbeeld besproken van een missionair werker die zichzelf die vraag stelt. Hij ziet dat twee buurtbewoners onenigheid hebben en dat bijleggen. Hij ziet daardoor iets van de verzoeningsleer in de praktijk gebracht. En op het moment dat ze dat een keer hebben gedaan, kunnen ze dat weer doen, in een andere situatie.’

Blok: ‘Er zijn veel manieren waarop er in de kerk geleerd wordt. Veel vormen van leren vinden in het dagelijks leven plaats, in gesprekken. Heeft de kerk een buurtmoestuin? Goede kans dat dit bij uitstek een plek is waar mensen veranderen, waar ze transformerend leren van wat ze samen aan het doen zijn. De meerderheid van de mensen is in het dagelijks leven niet intellectueel bezig, maar praktisch. Door dat gegeven serieus te nemen, kan de kerk een plek zijn waar herstel en genade in de omgang met elkaar beleefd wordt, waar de overtuiging dat alles een geschenk is gaandeweg kan groeien.’

Stress en krimp

Het boek begint met een uitgebreide reflectie op een gelovige houding in deze tijd. Een wakkere houding, gekenmerkt door vertrouwen en door een gezamenlijke leergierigheid. Verrassend is de koppeling die Blok en Barentsen maken tussen de situatie van krimp in veel gemeenten en het belang van bouwen aan onderling vertrouwen. Waarom is vertrouwen zo’n belangrijk thema? Op welke manier kun je als voorganger bouwen aan onderling vertrouwen in je gemeente? Blok: ‘Krimp geeft stress. En stress maakt veel zaken lastig. Je gaat rare dingen doen. Je bent niet meer rustig. Dat gebeurt gewoon. Dat raakt aan het onderlinge vertrouwen.’

Barentsen: ‘Stress geeft desoriëntatie. Je moet je daar niet door laten overspoelen. Daarom bepleiten we in ons boek een ‘wakkere’ houding. Hoe vormt God ons in de stress? Hoe kunnen we leren om elkaar juist meer toe te vertrouwen?’

Blok: ’Door je te verdiepen in het gezamenlijke leerproces kun je de ervaring hebben dat God ook in het verlies aanwezig is. Dat is een heel diepe levenservaring. Er is geen groei zonder verlies. Ook in de natuur is dat zichtbaar. In de herfst wordt het voorjaar voorbereid.’

Hij zwijgt even. ‘In de titel van ons boek ‘Wakker in Gods wereld’ wordt de kerk niet genoemd’, zegt hij ten slotte. God is met de wereld bezig, en in die bedding werkt de kerk. Dat is naar ons idee de zonde van de kerk: te veel met zichzelf bezig zijn. Kunnen we ook in de stress nog dit grotere perspectief zien? Kunnen we nog ademhalen? Zelfs als het stopt op een bepaalde plek, is niet alles verloren. God is in het verlies aanwezig, dat laat het kruis van Christus zien.’

Gods werkplaats

Het boek ziet deze wereld nadrukkelijk als Gods wereld: de wereld is Gods werkplaats. Dat sluit aan bij de gedachte van Missio Dei. Het geeft ook nieuwe woorden en beelden voor de kerk. Blok en Barentsen vergelijken de kerk onder meer met een vrijplaats, zoals die in het Oude Testament er was. Blok: ‘Een vrijplaats is in het Oude Testament een plek van herstel voor mensen die doodslag hadden gepleegd. Het is een effectief beeld voor de kerk, juist omdat het benadrukt dat de kerk een plek mag zijn waar veel misgaat. Een plek waar herstel gevonden wordt, midden in de wereld, dat is een verlossende plek. Dat betekent overigens niet dat je geen grenzen stelt. Een kerk zonder grenzen is schadelijk.’

Barentsen: ‘Maar de kerk is dus niet een plek waar alleen maar verlosten zijn. Het is een plek van genezing, waar mensen een nieuwe kans krijgen.’ Volgens Blok heeft de kerk dan vanzelf uitstraling: ‘We willen mensen aan het denken zetten over wat een verlossende plek is. Bij ons in de buurtkerk omschrijven veel mensen de sfeer als gezellig. Mensen voelen iets op een plek, daarom blijven ze of blijven ze niet. Hoe langer mensen deel uitmaken van je netwerk, hoe meer ze gaan zien hoe een hersteld leven met elkaar eruit kan zien.’

Tekst: Nels Fahner

Jack Barentsen en Oeds Blok. Wakker in Gods wereld – kerk-zijn in de 21ste eeuw.
Amsterdam: Buijten & Schipperheijn, 2024. 399 pagina’s. €29,99.

Wil je je samen met anderen verdiepen in 'Wakker in Gods wereld'? In het voorjaar van 2026 start het nieuwe vak 'Kerk als lerende gemeenschap' aan de ETF in Leuven. In de minor Missionair Leiderschap aan het Baptisten Seminarium in Amsterdam wordt het boek ook gebruikt, bij de vakken Geleefd Geloof en Pionierend Leiderschap.

Meer interviews lezen? Abonneer je hier op onze nieuwsbrief Company of Preachers.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws