Nieuws

Uw Koninkrijk Kome 2026

2026-04-15T14:27:08Z

Marco Batenburg, directeur-bestuurder van de IZB, draagt Uw Koninkrijk Kome een warm hart toe: ‘Als IZB ontdekken we telkens weer dat gebed een fundamentele rol speelt in de uitbreiding van Gods Koninkrijk. Het boek Handelingen laat zien dat de Geest juist in de weg van het gebed deuren opent en mensen tot vernieuwing brengt. Daarom brengen we ook dit jaar de gebedscampagne Uw Koninkrijk Kome onder de aandacht. Laat jij je ook inschakelen?’

Deelnemers bidden dagelijks voor bijvoorbeeld vrienden, familieleden, buren of collega’s, met het verlangen dat zij Jezus leren kennen.

EO-presentator en ambassadeur Jurjen ten Brinke benadrukt: ‘Het mooiste dat je voor iemand kunt doen, is voor die persoon bidden.’ En HGJB-jongerenwerker Menno Hanse: ‘Welk groter cadeau kun je iemand geven dan hem of haar in gebed voor de troon van God brengen? Het is klein en groots tegelijk. Bid mee!’

Gebedsdagboek en boekenleggers

Het thema dit jaar is God met ons. Daarbij staat het werk van de Geest in de wereld centraal, uitgewerkt in een brede waaier aan Bijbelgedeelten. Om deelnemers te ondersteunen zijn er diverse hulpmiddelen beschikbaar. Zo is er een gebedsdagboek met dagelijkse overdenkingen en gebedspunten, dat ook digitaal te volgen is via de online kanalen van de IZB. Daarnaast zijn er boekenleggers waarop deelnemers de namen van vijf personen kunnen noteren. Voor kerken en gezinnen is er ook speciaal materiaal voor kinderen en tieners.

Kerken kunnen eenvoudig aansluiten door materialen te verspreiden, aandacht te geven aan de campagne in diensten en samen gebedsmomenten te organiseren.

Meer informatie en materialen zijn hier te downloaden.

Voor vragen kunt u contact opnemen met IZB en mailen naar vandaag@izb.nl of bel 033-4611949.

Labels: Nieuwsberichten, vandaag

Tips voor het gesprek met Generatie Z

2026-04-15T10:11:09Z

In de eerste hoofdstukken van zijn boek laat Van der Leij zien hoe belangrijk zingeving is voor jongeren, ook wanneer zij zelf niet altijd (meer) weten wat het woord betekent. Waarom is dat gesprek zo essentieel? ‘Het leven van Gen Z’ers is voller, sneller en vaak ook eenzamer dan het leven van jongeren van andere generaties’. Technologie is onmisbaar geworden, terwijl die ook overprikkelt. Jongeren voelen druk om financieel zelfstandig te zijn, en ze worden geconfronteerd met een wereld die chaotisch en veeleisend voelt. Niet voor niets is het motto van het boek geleend van Coldplay’s Fix You: 'When you try your best, but you don’t succeed. When you get what you want, but not what you need.' Juist omdat jongeren zoveel druk ervaren, zijn gesprekken over wat hen drijft in het leven zo belangrijk om te voeren.

Drijfveren

Hoe voer je zulke gesprekken dan? In een aantal hoofdstukken beschrijft Van der Leij hoe je dit kunt aanpakken. Een belangrijk punt dat hij maakt is dat rolmodellen in het echte leven zo belangrijk zijn voor jongeren: mensen die oprecht zijn, zich kwetsbaar durven opstellen en bereid zijn om vragen te stellen die en laag dieper gaan. Juist omdat jongeren vaak niet gewend zijn om over waarden en drijfveren te spreken, moedigt hij volwassenen aan om die stap te zetten en jongeren te ontmoeten in hun vragen. Er is bij de jongeren namelijk echt de behoefte om gezien te worden.

Verhalen

Een verrassend inzicht uit het boek is de aandacht voor de verhalen die een rol spelen in het leven van jongeren. De series die ze kijken en de games die ze spelen zeggen vaak veel over wat zij belangrijk vinden. Jongeren kunnen zich spiegelen aan deze verhalen, en oprechte interesse in deze media kan een goede ingang vormen voor gesprekken over identiteit en waarden.

Elk hoofdstuk sluit af met praktische tips om zelf aan de slag te gaan. Daarmee is dit boek een waardevolle gids voor jeugdouderlingen, predikanten, ouders en docenten die zoeken naar verbinding met Generatie Z. En, zo benadrukt Van der Leij: geniet ervan. Als je je voor ze openstelt, zullen de jongeren die je spreekt je verwonderen, raken en inspireren.

Tekst: Mette van Hell

N.a.v. Stephen van der Leij, Geef Gen Z gewoon haar zin, uitg. Thema, €20,-

Mette van Hell en Dick Wolters doen voor de IZB onderzoek naar twintigers en de kerk. Abonneren op hun kwartaalmailing kan onderaan deze pagina. Zij geven vanaf 30 september de leerkring 'Predikant van Gen Z' en verzorgen op aanvraag het traject 'Ruimte voor twintigers' voor kerkelijke gemeenten.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Recensies

‘Het is fantastisch om jonge mensen te zien groeien’

2026-04-01T12:46:30Z

Vanaf Camping Schippers, een familiecamping aan de kust van Zeeuws-Vlaanderen, loop je binnen een paar minuten naar het strand. Inmiddels staat de derde generatie aan het roer, vertelt eigenaresse Anneke de Hullu-Schippers. ‘Vanaf de jaren 60 kwamen hier de eerste kampeerders. Mijn opa is met de camping begonnen en mijn oom en tante hebben hem uitgebreid tot 175 plaatsen. Daarna hebben mijn ouders het overgenomen; wij zijn verhuisd naar de camping toen ik 6 was.’

Anneke de Hullu is naast campingeigenaar ook scriba in de plaatselijke hervormde gemeente van Nieuwvliet. In de kerk hoorde ze over Dabar via haar gemeentelid Carolien Mostert. ‘Iedereen stelt zichzelf weleens de vraag wat je wilt bereiken met je werk. We zitten hier dicht bij het strand. De meeste mensen komen daarvoor, maar ik wilde graag meer bieden dan alleen een mooie locatie. Via Carolien hoorde ik over Dabar. Wij richten ons niet op een christelijk publiek, in die zin zijn wij geen christelijke camping, maar ik zou mijn campinggasten wel graag iets willen meegeven.’

Carolien: ‘Ik had kort daarvoor iets op de radio gehoord over Dabar. Mijn man heeft vroeger Dabar gedaan. Toen hebben we tegen Anneke gezegd dat wij ons daar op de camping wel voor willen inzetten.’

Leerschool

Al snel raakte ook Jadita de Hullu betrokken. Zij woont in het Groningse Uithuizermeeden en heeft al 25 jaar een vakantiehuisje in de buurt. De familie van haar man, die predikant is in de Nederlandse Gereformeerde Kerken, komt uit Zeeland. ‘Mijn man en ik zijn actief geweest voor het missionaire campingwerk van Evangelisatie & Recreatie, een organisatie met een vergelijkbaar doel als Dabar. Anneke is nog verre familie van mij en we kennen de Hervormde kerk hier goed. We hebben een ochtend van gedachten gewisseld over de vraag hoe je een programma in elkaar zet.’ Anneke belde vervolgens naar de IZB om te vragen wat er nodig was om Dabar te starten. ‘Wij werden gekoppeld aan het team van Stavenisse, die veel tips heeft gegeven.’

Hoe is het voor haar als campingeigenaar om zo’n groep tieners bezig te zien? ‘Wij waren overrompeld door het aantal aanmeldingen. Uiteindelijk hadden we twaalf jongeren voor twee weken; dat was boven verwachting.’

De tieners sliepen in tipitenten, met vier personen samen. ‘Dat was een hele belevenis voor ze. Ik heb gezien dat het Dabarwerk een enorme leerschool voor ze is geweest. Hoe geef je leiding aan anderen? Hoe houd je een avondsluiting? De één verwoordde een soort geloofsbelijdenis en zocht daar liedjes bij, de ander vertelde een anekdote. Het viel me op dat ze dicht bij zichzelf bleven.’

Pluktuin

De eerste week hebben de tieners het thema ‘Gods schepping en zorg’ uitgewerkt, vertelt Jadita. ‘Het poppenkastspel van Jan Klaassen werd aangepast met een regenboog. Met lego en klei konden kinderen de verhalen uitbeelden.’ De tieners verzonnen gebaren bij de liedjes. Er werd ook gebruikgemaakt van de pluktuin die bij de camping hoort. ‘Het is ongelofelijk wat er aan talent naar voren komt als ze zelf dingen mogen verzinnen.’

Soms ontstond er een bijzonder gesprek met de campinggasten, zegt Carolien. ‘Op een avond vertelden twee meiden wat een bepaalde psalm voor hen betekend had in een moeilijke periode. Er bleven een moeder met een dochter van een jaar of achttien luisteren. Zij kwamen daarna naar voren en bedankten voor het persoonlijke verhaal. Zulke ervaringen, daar doe je het voor.’ Sommige mensen boekten een dagje extra omdat de kinderen het afsluitende feest met pannenkoeken niet willen missen. ‘Van een andere orde, maar ook leuk.’

De Dabarcommissie heeft veel werk op de achtergrond gedaan, zoals koken, boodschappen doen, t-shirts wassen. Dat kostte veel tijd, maar toch zet Carolien zich komend seizoen graag weer in. ‘Ik hoop dat het net zo veel impact heeft als afgelopen zomer, op het team en op de gasten. Een van de teamleden zei dat het geloof voor hem veel meer is gaan leven. Na een van de avondsluitingen liepen we samen op met een gezin dat niet gelovig is. Zij vonden het bijzonder om mee te maken. We hebben nog wel een halfuur in het donker staan praten.’

Campingpastoraat

Uiteindelijk meldden drie mensen zich aan om een aantal dagen campingpastor te zijn. Terwijl het team zich op de kinderen richt, is een campingpastor een luisterend oor voor volwassenen. ‘Naast de Dabartent hadden we een kleinere tent neergezet met koffie en thee’, vertelt Jadita. ‘Veel ouders kwamen er koffiedrinken. We hebben ‘‘gratis koffie en een praatje’’ op een schoolbord gezet. Ik heb ook een kruis omgehangen, zodat ik herkenbaar was.’

Ze kijkt met veel plezier terug. ‘Ik krijg er heel veel energie van om over God te vertellen. Het is ook fantastisch om jonge mensen te zien groeien. Ik had een paar jongeren uit mijn eigen gemeente meegenomen. Voor mijzelf als zeventienjarige was het destijds een overweldigende ervaring om te zien hoe de Heilige Geest werkt. Het was ook mijn eerste confrontatie met radicaal ongeloof. Je groeit tijdens zo’n periode; emotioneel doet het ook veel met je.’

Komend seizoen is ze weer beschikbaar. ‘Ik heb bijzondere gesprekken mogen voeren als campingpastor. Een vrouw vertelde me dat haar zoontje van dertien een ernstig ongeluk had gehad. Ik was blij dat ze haar hart bij mij kon luchten. Het is bijzonder dat je de diepte in kunt gaan bij mensen die je voor het eerst ziet. Mensen komen tot stilstand op de camping. Ze gaan nadenken: hoe was mijn leven in het afgelopen jaar?’

Anneke, ten slotte, kijkt met vertrouwen uit naar het tweede seizoen. ‘Er was bij ons ook een jongetje wiens vader niet meer naar de kerk ging. Hij was hele dagen in de Dabartent te vinden. Hij wilde volgend jaar graag terug. Met het oog op deze kinderen wil ik graag een verbintenis voor de langere termijn aangaan. Ik vond wat dat betreft het eerste seizoen bemoedigend. Het leek wel vanzelf te gaan, ook al is het veel werk. Dat zie ik als het werk van de Geest.’

Tekst: Nels Fahner. Foto’s: Sjaak Boot

Wil je meer weten over Dabar? Kijk dan hier voor het overzicht van campings en vakantieweken.

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Duizend excuses!

2026-04-01T12:11:25Z

Onlangs was er een stille tocht in de wijk waar wij wonen. Die werd gehouden vanwege een jongen die om het leven was gebracht. Hij was op het verkeerde pad gekomen en moest nu met zijn jonge leven de hoogste prijs betalen.

Er waren ballonnen tijdens de tocht. Die wiegden zachtjes boven de hoofden, wit tegen een grijze lucht. Symbolen van hoop en verbondenheid. Van samen omhoogkijken, terwijl ons hart naar beneden zakt. En ik was er ook, ergens onder die plastic ballonnenwolk. Uitgenodigd als ‘buurtpastor’.

Ik keek omhoog en zei niets. Niets over de latex in bomen, niets over de bende afval die in de uren na zo’n herdenkingstocht op aarde neerdaalt. Niets over PFAS of microplastics en de schade aan mens en dier. Dat werd mij niet in dank afgenomen, zo bleek. Een omstander maakte het mij en de twee tienermeiden uit de wijk die de tocht hadden georganiseerd bijzonder duidelijk dat dit niet de bedoeling was, veel te slecht voor het milieu. Zijn reactie bracht een schuldgevoel naar boven bij me, maar niet over het punt wat hij had gemaakt.

Schuld

Meestal heb ik mijn woordje wel klaar over ‘zorg voor Gods goede schepping’ en ‘verantwoorde keuzes maken in je dagelijks leven’. Maar nu zweeg ik. Niet omdat het me ineens niets meer kon schelen. Maar omdat ik weigerde het verdriet van ouders, vrienden, broers en zussen te kapen voor mijn gelijk.

Er is een tijd om te waarschuwen. Er is een tijd om te zwijgen. Tijdens een stille tocht is de straat geen debat-arena, geen podium voor groene principes. Wie dan begint over duurzaamheid, kan honderd keer gelijk hebben - op het verkeerde moment. Er is ook nog zoiets als fijngevoeligheid. Dus zweeg ik. En dat zwijgen vind ik, ook nu, in de terugblik, de juiste houding.

Maar laat ik nu dan spreken. Want mijn echte schuld ligt dieper dan een tros ballonnen. Mijn mea culpa gaat niet over wat ik daar níét zei. Het gaat over wat ik jarenlang níét deed. Ik heb kansen gehad. Een veilig thuis. Goed onderwijs genoten. Ik had een netwerk dat deuren opende nog vóór ik aanklopte. Ik ben geboren met vinkjes die mij moeiteloos door de systemen loodsen die anderen vermalen. Misschien heb ook ik wel te veel weggekeken van jongeren voor wie het leven geen uitdagende markt-van-mogelijkheden is maar een doolhof zonder uitgang. Jongeren die opgroeien in armoede. In huizen waar het behang is opgetrokken uit schimmel en stress. Die in een wijk wonen waar verveling geen fase is, maar een dagelijkse voedingsbodem. Waar zinloosheid zich vermomt als stoerheid. Waar de parallelle criminele wereld de enige plek lijkt waar je wél meetelt en carrièrekansen hebt.

Veilige wereld

Ik heb de cijfers gezien. De rapporten gelezen. De incidenten betreurd. En daarna ben ik maar al te vaak weer overgegaan tot de orde van de dag. Naar mijn agenda. Mijn prioriteiten. Mijn veilige wereld. En dat, dat is mijn schuld.

Die ballonnen zijn niet het grootste probleem. Ze zijn slechts een signaal. We uiten ons verlangen om iets tastbaars te doen in een wereld die ons ontglipt. We laten te vaak los wat we slechts met moeite kunnen vasthouden. Maar als we dat toch eens zouden proberen? Die jongen die uitvalt op school. Dat meisje van 16 die zwanger werd van haar ex-vriendje. De scholen die we voorbijfietsen omdat die voor onze eigen kinderen niet goed genoeg zijn. De mensen uit de wijk die we - natuurlijk: ‘Goedemorgen, fijne dag!’ - wel mooi voorbijlopen omdat ze niet in onze bubbel zitten.

Duizend excuses dus. Ik vraag vergeving … Niet omdat ik zweeg over ballonnen. Maar omdat ik te vaak zweeg waar ik met mijn stem, mijn positie en mijn privileges verschil had kunnen maken. Dat zwijgen wil ik doorbreken. Voor de jongeren. Voor de wijk. En ik hoop - God, wat hoop ik het - dat als méér mensen zich daarnaar gaan uitstrekken, er minder stille tochten nodig zijn. Minder witte ballonnen. Meer verbinding.

Nico van Splunter is buurtpastor in Rotterdam.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Ik wil wel zelf betuttelen, maar niet betutteld worden’

2026-04-01T13:34:47Z

In de ruim opgezette groene wijk niet ver uit het centrum van Amersfoort liggen her en der nog wat plukjes sneeuw. Een herinnering aan het winterweer dat Nederland begin januari stevig in z’n greep hield. ‘Wat heb ik ervan genoten!’, verzucht mevrouw Waaning. Ze zit op haar favoriete plek in de lichte serre van haar twee-onder-een-kapwoning uit 1919.
In de vensterbank staat een deel van de verzameling santons uit de Provence. Het verhaal daarachter is het waard om verteld te worden – je bent oud-lerares of niet. ‘Deze santons (“kleine heiligen”) waren bedoeld om tijdens de Franse Revolutie, toen kerkdiensten verboden waren, toch Kerstmis te vieren door de geboorte van Christus uit te beelden. Dat gebeurde met behulp van uit provençaalse klei gebakken beeldjes in de klederdracht en met de ambachten van de steden en dorpen uit die streek.’
Ze heeft ze in alle soorten en maten, aangeschaft tijdens haar eigen reizen én als cadeau gekregen van Franse vrienden met wie ze in haar lange leven een band heeft opgebouwd.

Vanaf deze plek heeft mevrouw Waaning een perfect uitzicht op haar geliefde tuin. ‘Als het even kan ben ik daar te vinden.’ De afgelopen sneeuw- en vorstperiode, met de daarbij behorende gladheid, werd ze bepaald niet aan haar lot overgelaten. Mensen uit de kerk boden hun diensten aan. Buren houden een oogje in het zeil. ‘Ze doen niet anders dan vragen of ik nog iets nodig heb. Trouwens, hoe erg zou het nou helemaal zijn als er een keer iets ontbreekt aan je levensmiddelenvoorraad?’

Er moet heel wat gebeuren wil Ans Waaning in de stress schieten. Amersfoort is op dit moment al vele dagen in de ban van een bacterie in het drinkwater – dat moet voor consumptie eerst drie minuten worden gekookt. Aan die richtlijn houdt ze zich zoveel mogelijk, maar ze relativeert: ‘De soep wordt heus niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend; zo’n bedrijf maakt gewoon gebruik van algoritmes en moet nu eenmaal het zekere voor het onzekere nemen’, zegt ze laconiek. En al zou je door zo’n vervelende bacterie worden getroffen, ‘wat dan nog? Dan heb je maar even wat darmproblemen.’ Typerend voor haar levenshouding; ze laat zich geen paniek aanpraten.

‘Complete waanzin’
Op de salontafel ligt, naast dagblad Trouw, het onlangs verschenen boek ‘Buig niet’ van Ad van Nieuwpoort. ‘Ge-wel-dig!’ Aan de hand van het Bijbelboek Daniël roept de auteur op tot verzet tegen de tijdgeest, tot mentale weerbaarheid. De rol van koning Nebukadnezar wordt in zijn optiek nu gespeeld door (onder anderen) Donald Trump. “Waag het niet zijn humeur te bederven. Als wij niet door zijn hoepeltjes springen, zijn wij verloren, zo is het idee.” Van Nieuwpoorts kritische analyse van het huidige tijdsgewricht is haar uit het hart gegrepen.

De nasleep van de Amerikaanse inval in Venezuela beheerst het nieuws, temeer omdat Trump inmiddels ook hard bezig is Groenland te annexeren. ‘En wat volgt er nog meer? Het is toch complete waanzin? Hoe bestaat het dat er niet alleen in de VS maar ook in Nederland mensen zijn die zo’n figuur steunen?’ In één moeite door ventileert ze ook haar aversie tegen ‘die hele veramerikanisering, ook in de taal. Daardoor verliezen we een cultuur, en wat je kwijtraakt, krijg je niet meer terug.’ Aha, horen we hier de frustratie van een francofiel…? ‘Nee hoor, dat staat er helemaal los van!’

Niet iedereen met wie ze haar inzichten deelt, of het nu gaat over Trump of allerlei vormen van onrecht, is het met haar eens, heeft ze wel gemerkt. Met de haar zo kenmerkende gulle lach laat ze merken dat ze niet bang is om in de spiegel te kijken: ‘Ik wil wel zelf betuttelen, maar niet betutteld worden!’
Dan, serieuzer: ‘Soms voel ik me niet meer thuis in deze maatschappij. Dat brengt een stuk eenzaamheid met zich mee.’ Niet dat ze per definitie meezingt in het koor van vroeger-was-alles-beter. ‘De voorrechten van deze tijd, de technologische vooruitgang, die zie ik heus wel.’ Met een schuine blik op haar laptop voegt ze eraan toe: ‘Als het allemaal functioneert tenminste…’

Brits bombardement
Ans Waaning werd in november 1932 geboren in Amsterdam, als eerste in een gezin van uiteindelijk acht kinderen. De oorlog zou niet alleen haar jeugd, maar ook haar hele leven stempelen. Ook al geeft ze ruiterlijk toe dat ze nogal snel het avontuur inzag van de gebeurtenissen, ze was oud genoeg om de ernst van de situatie te beseffen. Haar vader werd onder de wapenen geroepen in Alkmaar, maar hoefde daar geen strijd te leveren. Moeder vond met vier kinderen onderdak bij zijn ouders in Amsterdam. ‘De herinnering aan die eerste oorlogsdagen komt weer in allerlei details terug.’

In 1944 zat Ans in de eerste klas van de Christelijke HBS vlak bij de Euterpestraat. Evenals de toenmalige meisjesschool in deze straat werd haar school op 26 november van dat jaar getroffen door een Brits bombardement. Doel van de aanval was onder meer het hoofdkwartier van de Nederlandse afdeling van de SD, die in deze straat gevestigd was. ‘Het gebeurde op een zondag, we zaten te eten. Van angst ben ik onder tafel gedoken.’ Tientallen mensen vonden de dood, het precieze aantal is nooit vastgesteld.

Een deel van de hongerwinter heeft ze in Amsterdam doorgebracht. Gelukkig was er een mogelijkheid om op het platteland het eind van de oorlog af te wachten. ‘Ik zie me nog lopen met mijn vader en twee broertjes, de hele stad door, naar de haven. Daarvandaan gingen we per boot naar Kampen, en vandaar met een trekschuit, vrachtauto en paard en wagen naar Stadskanaal. We bleven er tot de bevrijding, bij een jong gezin op een grote boerderij.’

Opgroeien in oorlogstijd – het heeft haar gevormd. ‘Ik ben echt anders gaan denken. Dat vooruitgangsgeloof, het maakbaarheidsdenken sinds de Tweede Wereldoorlog…’ Met stemverheffing: ‘De hoogmoed! En nu weer alle dreiging.’

Onuitwisbare indruk
Natuurlijk was de naoorlogse periode ook voor de jonge Ans een tijd van hoop, van zelfontplooiing. In de zomer van ’45 werd het normale leven zoveel mogelijk opgepakt. Omdat het eigen schoolgebouw niet meer bestond, werd op verschillende locaties lesgegeven. In de vierde klas was een aanzienlijk deel van de leerlingen afkomstig uit Indonesië. ‘Die hadden op hun beurt dingen meegemaakt waar wíj ons geen voorstelling van konden maken. Ik denk dat het leven in oorlogsomstandigheden altijd een onuitwisbare indruk achterlaat.’

Liefde voor taal zat er bij Ans al vroeg in. ‘Vooral etymologie, het onderzoeken van de herkomst van woorden – heerlijk!’ Ze had een bijzonder goede leraar Duits. ‘Maar zo vlak na de oorlog Duits gaan studeren, dat lag niet voor de hand.’ Het werd Frans – de belangstelling voor taal en cultuur van dat land zou de rest van haar leven een constante blijven.

Kinderkolonie
Na de HBS kreeg ze een volledige baan op kantoor. Daarnaast deed ze in de avonduren de opleiding voor MO Frans. ‘Aan het eind van het cursusjaar had ik de luxe om drie maanden naar Frankrijk te gaan!’
Ze was namelijk in contact gekomen met een echtpaar dat in een badplaats in de Médoc een soort kinderkolonie beheerde. ‘Het was o.a. mijn taak om als ‘monitrice’ met de kinderen naar het strand te gaan.’ De jonge Nederlandse werd ondergedompeld in de Franse taal en zo ging dat jaren achtereen. Met een dochter uit het gezin heeft ze nog steeds contact.

Ans kon aan de slag als docent Frans op een middelbare school in Alphen aan den Rijn, waar ze zes jaar heeft gewerkt. Een benoeming aan het protestants-christelijke Corderius College (toen nog het Corderius Lyceum) bracht haar naar Amersfoort. Nog regelmatig komt ze oud-leerlingen tegen.

Zoals gezegd: mevrouw Waaning kan er slecht tegen wanneer andere mensen voor haar denken. Zelf wordt ze wel graag aan het denken gezet. Ook in de kerk. Ze is lid van de Nederlandse Gereformeerde Kerken, en heeft in haar gemeente het ambt van diaken vervuld.

Van gekissebis over dingen die in haar ogen vallen onder bijzaken heeft ze een afkeer. ‘Wat betekent kerk-zijn? God eren in eerbied, dáár gaat het om. In de Bijbel staat: Gaat heen en maak alle volken tot mijn discipelen. En niet: gaat bakkeleien over dit of dat.’

Missionair-zijn houdt voor haar niet in dat ze op de buren afstapt om over kerk en geloof te praten. ‘Daar voel ik me niet toe geroepen. Ik hoop dat mijn manier van leven laat zien waar ik voor sta.’

Bloemetje
Sinds 1992 is ze met pensioen. De eerste jaren daarna was ze nog vrij actief op verschillende gebieden, maar de laatste tijd is dat steeds moeilijker. Twee keer een heup gebroken, een niet goed sluitende hartklep en kortademigheid – ach, ze wil er niet te veel woorden aan vuil maken. ‘Natuurlijk ben ik op deze leeftijd afhankelijk van hulp. Gelukkig krijg ik die in ruime mate.’

Ans Waaning hoopt zo lang mogelijk in dit huis te kunnen blijven wonen, in de buurt die haar zo vertrouwd is. Mensen uit diverse fasen van haar leven weten haar te vinden, soms verrassen ze haar met een onaangekondigd bezoek. ‘Een tijdje geleden belde er een oud-leerling uit Alphen aan den Rijn aan, die nu in Amersfoort woont. Hij kwam een bloemetje brengen. “U zorgde er in 1961 voor dat ik herexamen kon doen, anders had ik van school gemoeten.” Zó leuk, dat iemand zich dat na al die jaren nog herinnert en de moeite neemt om langs te komen. Sindsdien heb ik er een schoolvriend bij!’

Tekst: Anneke Verhoeven. Foto’s: Wouter Muskee

Dit artikel verscheen in Lichtspoor, het magazine voor ouderenpastoraat van de IZB. Info over abonnementen is hier te vinden. De laatste editie van Lichtspoor is hier te lezen.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, vandaag

'Traditie is een actief proces van doorgeven'

2026-04-01T11:51:20Z

Stel je de kerkgeschiedenis voor als een enorme zolder. Een plek vol verhalen, ideeën en figuren. Voor velen een stoffige, onbekende ruimte. Voor Nathan is het een schatkamer. Samen met Rozamaryn Orsel werd hij verkozen tot Jonge Theoloog der Nederlanden, een titel waarmee ze een jaar lang het publieke gesprek over theologie en geloof voeren. Nathan, tweedejaars masterstudent theologie aan de PThU, heeft daarin een duidelijk verlangen: de deuren van die zolder opengooien voor een nieuwe generatie.

Maar niet als doel op zich. Nathan wil laten zien dat de vragen waar jongeren vandaag mee worstelen - wie ben ik, hoe hoor ik Gods stem, hoe ga ik om met de onrust in de wereld - ook eeuwen geleden al werden gesteld. En dat de antwoorden die toen werden gevonden, ook vandaag nog iets te bieden hebben. Niet alleen voor je eigen geloof, maar ook in het gesprek met mensen om je heen.

Present zijn

Hoe deel je je geloof in een tijd waarin veel mensen niets meer met de kerk hebben? Nathan is eerlijk: het begint niet met praten, maar met luisteren. 'In Zwolle heb je mensen die op de Grote Markt gaan staan met een groot kruis en iedereen de hel in praten. Ik word er heel kriebelig van. Mensen vinden het irritant. Je doet daarmee niet wat je zou moeten doen als je het evangelie wilt verspreiden’, vindt hij.

Wat dan wel? Nathan wijst op Jezus zelf. 'Jezus gaat naar mensen toe, luistert naar hun verhaal en laat iets zien van het goede leven. Hij komt niet en zegt: "Vrouw, u bent zondig en bekeer u snel." Hij is present en zoekt relatie, als doel op zich.'

Dat is een houding die hem aanspreekt. ‘Je bouwt relaties op, niet om die te gebruiken om vervolgens iemand de kerk in te praten, maar gewoon als doel op zich. Vanuit die relatie kun je prima een keer zeggen: kom eens mee naar de kerk, want ik denk dat het je heel goed gaat doen.'

Geïnspireerd door de Bergrede en het werk van theologen zoals Stefan Paas ziet Nathan missionair-zijn breder dan alleen woorden delen. 'Waar je opkomt voor recht en vrede zoekt, daar wordt het koninkrijk zichtbaar. Dan ben je eigenlijk al missionair bezig.' Maar om dat goed te kunnen, moet je wel weten waar je zelf staat, vanuit welke wortels je voeding krijgt. En daar komt de kerkgeschiedenis om de hoek kijken.

In gesprek

'Wie ben ik en waarom ben ik hier?' Het is volgens Nathan een vraag die elke jonge generatie bezighoudt. In een tijd van prestatiedruk en een constante stroom aan nieuws, voelt die vraag misschien wel extra dringend. In plaats van een canon op te stellen van figuren die je 'moet' kennen, kiest Nathan voor een andere weg. 'Ik selecteer thema's waarvan ik denk: dit raakt aan iets waar jongeren vandaag mee bezig zijn. En dan redeneer ik terug: welke persoon uit de kerkgeschiedenis heeft hier een inzicht dat ons verder kan helpen?'

Hij probeerde het al eens uit in een gemeente, met een groep jongeren van 16 tot 18 jaar die worstelde met de vraag hoe je Gods stem kunt verstaan. Hij dook niet direct de Bijbel in, maar pakte er een tekst bij van Thomas a Kempis, de bekende Zwolse monnik uit de vijftiende eeuw.

'Het was niet een groot succes,' vertelt Nathan lachend. 'Het was vrijdagavond, ze hadden een tentamenweek gehad en ik gaf ze een tekst uit de 15e eeuw. Dat was best even ploeteren.'

Toch kwamen er praktische handvatten uit. Thomas a Kempis adviseerde bijvoorbeeld om aan het begin van de dag te kijken waar je God zou kunnen ontmoeten en aan het eind te checken of dat gelukt is. 'Waarschijnlijk niet', zei Thomas al, 'dus maak je geen zorgen.' Maar wat de jongeren het meest raakte, was dit: 'Er zijn momenten dat je God niet hoort, niet voelt, niet merkt. Dat kan even duren. Als je het idee hebt dat het te lang duurt, ga dan praten met een ouder persoon, die heeft al eens meegemaakt wat jij meemaakt.' Het leidde direct tot een concrete vraag van een jongere aan de predikant: 'Heeft u nog een oud persoon voor mij met wie ik kan kletsen?'

Ruimte voor onenigheid

Het mooie van het gebruiken van een tekst van Thomas a Kempis, in plaats van een Bijbeltekst, is de ruimte die het schept. 'Het is niet de Bijbel. Niet Gods Woord. Het is ‘gewoon' een tekst van een christen en daar kun je het heel goed over oneens zijn,' legt Nathan uit. 'Er was meer ruimte om te zeggen: dat vind ik wel heel erg hard, of: zo werkt het voor mij niet.'

Thomas a Kempis schreef soms best prikkelende dingen. Zoals: als je maar een halfslachtige poging doet, wat denk je dan wel niet? Dan gaat het nooit lukken. 'Een aantal jongeren was het daar gewoon niet mee eens. Maar dat is juist het mooie, want het is niet de Bijbel. Het is een tekst van een mede-christen en dan kun je daar heel goed over discussiëren.'

Zo ontstaat een gesprek waarin jongeren ontdekken dat ze niet de eersten zijn met hun vragen. 'Wat een mooie boodschap, dat iemand dat 600 jaar geleden ook al dacht. Ik ben niet alleen met deze vraag.' Die herkenning geeft houvast. En het werkt ook de andere kant op: wie zijn eigen bronnen beter kent, kan in het gesprek met niet-gelovigen ook iets delen. Niet als verkooppraatje, maar vanuit echte verbinding.

Samen zoeken

Wat kunnen kerken hiervan leren? Nathan merkt dat veel kerken worstelen met de vraag hoe ze jongeren kunnen bereiken. De neiging is soms om direct met antwoorden te komen als jongeren vragen stellen. 'Ik denk dat het een evenwichtig gesprek moet zijn. Niet: jij hebt vragen, wij beantwoorden ze. Maar: jij hebt vragen, wij zijn met diezelfde vragen bezig en wij vinden een onderdeel van het antwoord hier. Misschien helpt het jou ook.'

Het vraagt van kerken om hun eigen verhaal, hun eigen traditie, goed te kennen. Niet als iets statisch, maar als een levend proces. 'Traditie komt van het Latijnse trádere: doorgeven. Het is een actief proces. Je kunt terugkijken en zien welke afslagen er zijn genomen. Misschien staan we nu ook wel weer op een moment dat we een nieuwe afslag moeten nemen, waarin we de wortels vasthouden, maar de vorm aanpassen.'

Nathan ziet ook mooie voorbeelden, zoals de Jacobikerk in Utrecht, waar de kerk een plek is geworden voor ontmoeting met de buurt. 'Niet alleen voor op zondag, maar ook waar ruimte is voor het gesprek, waar een sfeer is van veiligheid. Dat soort plekken trekt ook jongeren aan.'

Wat hij jongeren wil meegeven? 'Je bent niet de eerste met je vragen. En die mensen uit de kerkgeschiedenis die er ook doorheen zijn gekomen, die wijzen allemaal terug naar Jezus. Dat is misschien cliché, maar het is wel waar.’

Tekst: Christiaan Posthumus

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten, vandaag

IZB publiceert boek over kerk-zijn op het platteland

2026-04-03T11:18:35Z

Hoe kun je Christus zoeken samen met je dorpsgenoten? Hoe houd je zicht op je roeping als kerk wanneer gebouwen met sluiting worden bedreigd? Dit boek brengt een beweging in beeld van lokale dorpskerken in Drenthe, die op initiatief van dominee Mark de Jager de afgelopen jaren experimenteerden met pionieren op het platteland. De Jager en zeven andere mensen vertellen over hun verbondenheid met verschillende initiatieven.

Verbeelding

Drenthe is niet de enige plek waar een zoektocht op het platteland gaande is. Dit boek is daarom een uitnodiging aan christenen en zoekers die een ‘heilige onrust’ voelen, om hun verbeeldingskracht de ruimte te geven, aldus auteur Henk Boerman. Hij is hoofd van de afdeling van de IZB die pioniersprojecten begeleidt. ‘Ik hoop dat mensen zich herkennen in de gewone verhalen in het boek. En dat ze zich kunnen verbeelden dat dit op hun eigen plek ook kan.’

Tegenbeweging

Kees van Ekris, scriba van de Protestantse Kerk, schreef in zijn voorwoord: ‘Dit boek is een verademing om te lezen. Er zit in onze kerk soms een sfeer van gelatenheid en resignatie. Alsof we ons er al bij hebben neergelegd dat interesse in geloof afneemt en ophoudt. Maar als ik het goed aanvoel, is er ook een tegenbeweging gaande.’

Het boek kost € 14,99 en is te bestellen via uitgeverij Vuurbaak of de lokale boekhandel. Ben je geïnteresseerd om ‘Biertje met de dominee’ in een groep te lezen? De uitgever biedt voor kerkenraden en andere belangstellenden een ‘sixpack’ aan à € 75, zes boeken voor de prijs van vijf. Gespreksvragen bij het boek en meer informatie over het concept 'Biertje met de dominee', gestart door dominee Folkert de Jong in Aalten, vind je hier.

Lees hier een uitgebreid interview met de auteur, Henk Boerman. Een leesfragment van het boek is hier te vinden.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Podcast De Leerlingen verbindt jongvolwassenen met geloofsvragen

2026-03-19T15:27:51Z

De IZB heeft als belangrijk speerpunt het ondersteunen van twintigers en dertigers in hun zoektocht naar geloof. Eén van de middelen die daarvoor worden ingezet, zijn podcasts die jonge zoekers ondersteunen. De podcast De Leerlingen wordt enkele tienduizenden keren per aflevering beluisterd, met uitschieters naar zo’n 70.000, schrijft het Nederlands Dagblad. Diverse kerken startten een traject waarin de thema’s uit De Leerlingen centraal staan. Zo’n traject bestaat uit themadiensten, gemeenteavonden en gespreksvragen voor kringen.

In het artikel ‘Katholiek, nieuwgelovig en evangelisch ontmoeten elkaar bij De Leerlingen’ beschrijft de krant hoe deze podcastserie gesprek op gang brengt tussen twintigers van diverse tradities die elkaar vinden in hun zoektocht om Jezus te volgen. De Leerlingen is aan het vijfde seizoen toe, en inmiddels liggen er ook drie boeken, die het geheel tot een multimediaal project maken.

Stevig Bijbelonderwijs

Wat maakt dat de podcast aanslaat? ‘Het is stevig bijbelonderwijs’, zegt presentator Jurjen ten Brinke, ‘We kijken naar wat er speelt in de cultuur en proberen het bijbelgedeelte relevant te maken voor deze tijd.’

‘We willen sensitief zijn voor de cultuur’, zegt podcastmaker Daan Molenaar. Dat blijkt uit het thema van het nieuwe seizoen: ‘Lichaam en ziel’, met aandacht voor ‘hot topics’ zoals gender en seksualiteit. ‘Daar gaat het vaak over in de kerk en samenleving, en er ontstaan dan hele karikaturale beelden van conservatief en progressief. We willen een origineel christelijk geluid laten horen, zonder in die cultuurframes te vervallen.’

Zelf maken Ten Brinke en Molenaar ook een hele ontwikkeling door, dankzij De Leerlingen. ‘Het eerste seizoen, over Jezus volgen, waren we geïnspireerd door de theoloog John Mark Comer, die de nadruk legt op geloofspraktijken’, vertelt Molenaar. ‘Hij gaf ons een sleutel om het volgen van Jezus dichterbij te brengen.’

Genade als grondtoon

Toch zijn de podcastmakers in de loop van de tijd een beetje van de theologie van Comer afgestapt. ‘Het was behulpzaam en belangrijk, maar het kan neigen naar ‘iets moeten’, terwijl deze generatie al zo veel moet, in de zelfhulpcultuur van nu.’

‘Steeds meer kwamen we uit bij een grondtoon van genade’, vertelt Molenaar. ‘Je ontvangt eerst iets, en pas daarna word je uitgenodigd om te reageren. Dat ontdekte ik doordat we serieus met de bijbelteksten bezig gingen, waarin staat dat je zelf niets hoeft mee te brengen. Dat past ook goed bij de theologie die we hebben in de calvinistische traditie. Je kunt wel iets leren van Comer, maar je moet hem in verband brengen met bevindelijke stemmen.’

Lees het hele artikel bij het Nederlands Dagblad.

Labels: Nieuwsberichten, vandaag

‘Iets alledaags kan veel groter zijn dan we denken’

2026-04-03T11:19:34Z

Op de zolder van het Pakhuis in Amersfoort kijk je uit over rode daken, kerktorens en een moestuintje aan een plein. Hier spreek ik Henk Boerman, hoofd van de afdeling Impact, over pionieren op het platteland.

Drie jaar geleden begon dominee Mark de Jager in Drenthe een opmerkelijk missionair project. De gemeente Westerveld, waar zijn toenmalige woonplaats Dwingeloo onder valt, stelde in een rapport dat als er niets veranderde, 10 van de 13 kerken in de regio zouden sluiten. Mark schrok daarvan en ook van de lauwe reacties van collega’s. ‘Dat schuurde enorm, dat bracht iets in beweging bij mij’, zo vertelde hij in een interview.

Hij nodigde alle kerken in de regio uit voor een missionair project. Uiteindelijk deed bijna iedereen mee en ontstond er iets als nieuw elan. Er groeide een gemeenschap van jongeren rond het initiatief ‘Een biertje met de dominee’, er worden maaltijden voor ouderen georganiseerd en het initiatief 'Grond' over natuur en zingeving werd opgestart.

Voor Henk Boerman is Missie Westerveld een goed voorbeeld van wat hij op veel plekken in het land ziet gebeuren. ‘Je zou dat wat Mark overkwam een heilige ontevredenheid kunnen noemen. Hoe kan het dat er in mijn kerk niet meer mensen bij komen, vragen sommige mensen zich af. Het kan ook gaan kriebelen als je onrecht in je omgeving ziet. Waarom doen we in onze kerk niet iets tegen eenzaamheid? Er zijn in onze samenleving veel mensen ontevreden, maar bij heilige ontevredenheid komt daar iets bij: het gaat je om de ander. Je onrust wordt gevormd door het evangelie.’

Daaruit ontstaat het besef: hier kunnen we het niet bij laten. ‘En ergens beweegt God daarin mee. Mijn advies zou zijn: Als je zo’n onrust ervaart, praat er dan over met anderen. Zo ontstaat een gezamenlijke roeping. Iets alledaags kan veel groter zijn dan we denken.’

Wortels
Waarom publiceert de IZB hierover? ‘Vanuit onze landelijke rol ervaren wij ook een heilige onrust over het feit dat het zo moeilijk is om kerk te zijn op het platteland. Ik geloof niet dat pionieren beperkt moet blijven tot een stedelijke omgeving met veel mensen.’

Typerend voor het platteland is dat ogenschijnlijk kleine veranderingen grote invloed kunnen hebben. ‘In Sebaldeburen, een andere plek waar de IZB bij betrokken is, hebben we gezien wat een invloed een verhuizing heeft. Als er een gezin bij komt, kan dat een grote impuls zijn voor een kerk. In Sebaldeburen, Siddeburen en bij Missie Westerveld zien we dat er verandering mogelijk is. Het kan moeizaam gaan, maar God is niet weg.’

Hij beseft dat de positie van dorpskerken moeilijk is, met vaak dure en monumentale gebouwen. ‘Ook op het platteland zal er een omslag moeten komen in het denken over wat kerk-zijn betekent. De verbinding met mensen is er al, in kleine dorpen. Dat is anders dan in de stad, waar je die verbinding eerst moet zoeken. Maar je moet op een andere manier met de mensen in verbinding zien te komen.’

Wat valt op als je pionieren in de stad met het dorp vergelijkt? ‘Mensen hebben diepe wortels. Ze kennen elkaar al. Ook hun geschiedenis met de kerk is bekend. Dat is in een stedelijke omgeving anders. En alles is dichtbij. Dat is ook wel spannend. Je kunt niet ongezien een keer naar de kerk. Het kost ook meer tijd om het vertrouwen te winnen van mensen die teleurgesteld zijn in de kerk. Maar aan de andere kant kunnen kleine veranderingen, bij elkaar opgeteld, wel degelijk een grote verandering zijn.’

Voorhof
Het boek bevat 8 portretten van mensen die betrokken zijn bij Missie Westerveld. Wat viel hem op aan die verhalen? ‘Er zit ook een portret bij van Alexander, een Colombiaanse theoloog die getrouwd is met de nieuwe dominee van Havelte. Hij vertelt dat hij werkt als postbode in het dorp. Hij komt uit een andere cultuur, zoekt naar zijn plek en ervaart een omslag bij zijn baan als postbode: hij wordt een vertrouwd gezicht. In de missionaire activiteiten in Havelte proberen ze de natuur te verbinden met God, bijvoorbeeld door fietstochten te ontwikkelen. Ze zijn een beginnende plek, ze zijn aan het luisteren naar de omgeving. Ik denk dat dit veel potentie heeft.’

In Dwingeloo initieerde Mark de Jager het initiatief ‘Een biertje met de dominee’, in navolging van ds. Folkert de Jong die hier al eerder mee pionierde in Aalten. Een lokaal team van twintigers nodigt nu telkens een dominee uit de regio uit om in een café in gesprek te gaan over geloof. Een van de teamleden, Maartje, komt in het boek aan het woord. ‘Zij vertelt dat het haar opviel hoe benaderbaar de dominee is. Dat is ook een belangrijke vraag voor andere contexten: is de kerk zo benaderbaar dat je iemand zou meenemen? Je kunt op allerlei manieren een ‘voorhof’ inrichten, zoals het ‘Biertje met de dominee’ dat is. Dat zorgt ervoor dat iemand die geïnteresseerd is, ook een Alpha-cursus kan doen, zoals in het boek beschreven wordt.’

Onverwacht
Missie Westerveld bestaat uit drie proefplekken en is ook een regionaal netwerk dat een jaarlijkse kerkenradendag organiseert, waarbij ook de burgerlijke gemeente wordt betrokken. ‘Ik denk dat een dergelijke werkwijze heel goed mogelijk is op andere plekken. Het is relatief betaalbaar om ook elders iemand voor één of twee dagen als coördinator aan te stellen die het vermogen heeft om mensen uit twee of drie wijkgemeenten missionair toe te rusten en te verbinden met de context.’

En toen kwam er van alles in beweging - zo heet het afsluitende hoofdstuk. Dat is wat Boerman eigenlijk altijd ziet gebeuren als mensen gaan pionieren. ‘Als mensen zich geroepen weten en hun oor te luisteren leggen in de omgeving, gebeuren er altijd mooie, onverwachte dingen. Het is niet maakbaar, maar het is bijna een wetmatigheid dat God daarin meebeweegt. Dit ligt ook heel erg in het verlengde van de manier waarop Jezus zelf afdaalde. Dat draagt vrucht. Daarom heb ik ook zo veel respect voor pioniers. Zij willen bij mensen zijn en dan is God daar ook. Die ervaring van incarnatie, van menswording, is in heel de kerkgeschiedenis terug te zien.’

Wat hoopt hij dat er met het boekje gebeurt? ‘Dat mensen zich herkennen in de gewone verhalen in het boek en dat ze zich ertoe kunnen verhouden. Dat ze zullen ervaren dat God in heel kleine dingen te vinden is. En dat ze zich kunnen verbeelden dat dit op hun eigen plek ook kan.’

Het boek ‘Biertje met de dominee’ is onder anderen hier te bestellen of in de lokale boekhandel. Er is ook een 'sixpack' beschikbaar voor als je het met anderen samen wilt lezen, 6 boeken voor de prijs van 5. Gespreksvragen bij het boek zijn hier te vinden.

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten, Over missionaire en contextuele verkondiging, Impact nieuws

Toer voor het Goede Doel 2026

2026-03-17T16:18:31Z

Fietsen, ontmoeting, geloof en inspiratie: dat zijn de ingrediënten van de Toer voor het Goede Doel. Dit jaar start de route met een kop verse koffie bij het Huis van Zending in Zeist, vanaf juni het nieuwe kantoor van de missionaire organisaties IZB en GZB. Deelnemers fietsen langs pioniersplekken in Waddinxveen en Nieuwegein en doen zo inspiratie op voor hun eigen geloofsleven en kerkelijke gemeente.

'Dit is niet zomaar een sponsortocht zoals er zoveel zijn, maar een stukje geestelijke verdieping en over de schutting kijken bij andere kerken', vertelt deelnemer en mede-organisator Henk Tukker. 'Ik vind het heel boeiend om de pioniersplekken bezoeken en te horen waar ze mee te maken hebben. Het is na zo’n bezoek ook mooi om op de fiets na te praten over wat we gezien en gehoord hebben met anderen uit de groep.’

In Nieuwegein staat pionier Jaron Jongeneel klaar om te vertellen over Ondersteboven, waar vanuit een leefgemeenschap tal van missionaire activiteiten worden ontplooid, van intercultureel voetbal tot ‘Koffie met de dominee’ bij een nabijgelegen winkelcentrum. In Waddinxveen vertelt pionier Jan Folkert van Zijl hoe zijn team bouwt aan een netwerk voor ontmoeting en zingeving in de nieuwe wijk Triangel. De dag eindigt met een pastamaaltijd bij het nieuwe Huis van Zending in Zeist, waar ook een inkijkje zal worden gegeven in het werk van de GZB.

Met hun deelname en sponsorgeld ondersteunen fietsers het zendings- en evangelisatiewerk van de IZB en GZB, waaronder de twee plekken die worden aangedaan op de tocht. Er geldt geen minimumbedrag voor sponsoring; het draait in de eerste plaats om inspiratie en betrokkenheid.

Ook wie minder ervaren is op de racefiets, kan deelnemen. Er is keuze uit een route van 115 of 150 kilometer, met voldoende tussenstops. ‘Het is vooral een sociale tocht. Daar waar het kan rijden we met de ‘150 km groep’, in een rustig tempo van maximaal 30 kilometer per uur. Met de ‘115 km groep’ uiteraard minder snel. Dus ook als je niet regelmatig fietst, kun je zeker meedoen.’, aldus Tukker.

Meer informatie over inschrijving, routes en sponsoring is te vinden op www.toervoorhetgoededoel.nl

Hoofdsponsor

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten

Dabar 2026: ga mee op missie deze zomer!

2026-03-03T16:30:52Z

Dabar is al jarenlang een begrip. Afgelopen zomer deden meer dan 250 jongeren mee. ‘We ontvingen zóveel mooie en bemoedigende verhalen,’ vertelt Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact. ‘Vrolijke kinderclubs, waardevolle gesprekken over het geloof met tieners, en ouders op de camping die hun kind voor het eerst voorlazen uit een ontvangen kinderbijbel.’
Ook waren er vier pop-upcampings, speciaal voor gezinnen met een minimuminkomen. Dankzij Dabar konden zij genieten van een onbezorgde vakantie, met aandacht, ontspanning en geloofsgesprekken.

Dabar betekent veel voor campinggasten, maar minstens zoveel voor de jongeren zelf. Rebel: ‘Dabar daagt jongeren uit om hun geloof handen en voeten te geven. Ze leren samenwerken in een team, ontdekken hun talenten en groeien in vertrouwen om over hun geloof te spreken. Het is prachtig om te zien hoeveel invloed dat heeft.’

Die impact werkt vaak nog jarenlang door. Veel oud-deelnemers zijn later actief in kerk en missionair werk. ‘Voor gemeenten is het daarom een waardevolle investering om jongeren te stimuleren een deel van hun vakantie aan Dabar te besteden.’

Sinds 2023 wordt Dabar georganiseerd door lokale kerken, met ondersteuning van de IZB. De IZB faciliteert de aanmeldprocedure en verzorgt toerusting voor commissies en teams. Zo is er op 30 mei een landelijke voorbereidingsbijeenkomst waar deelnemers worden toegerust en bemoedigd voor hun missie.

Aanmelden, overzicht campings en meer informatie: www.izb.nl/dabar

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

IZB organiseert webinar over twintigers en de kerk

2026-02-26T10:36:02Z

Twintigers vormen voor veel gemeenten een uitdagende doelgroep, constateert Mette van Hell, kwartiermaker Twintigers bij de IZB. ‘Sommige zijn erg betrokken en willen graag verdieping, terwijl andere twintigers zich steeds minder in de kerk laten zien.’ Daarnaast is er een groeiende groep jonge mensen buiten de kerk met een grote interesse in zingeving en christelijk geloof. Zij zoeken naar gemeenschappen die hen hierin kunnen begeleiden.

Tijdens het webinar gaan Mette van Hell en missionair predikant Dick Wolters in op verhalen van twintigers en thema’s die in hun leven spelen. Ze delen inspirerende voorbeelden van kerken uit het land die twintigers weten te betrekken bij de geloofsgemeenschap. Ook vertellen zij wat de IZB specifiek voor deze doelgroep kan betekenen.

Het webinar is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij gemeenteopbouw en missionair werk onder twintigers. Predikanten, jeugdouderlingen, clubleiders én twintigers zelf zijn van harte welkom om aan te haken. ‘We willen kerken helpen om nieuwe mogelijkheden te zien en met een creatieve blik naar bestaande activiteiten voor twintigers te kijken.’

Aanmelden voor het webinar kan hier. Op deze pagina kun je je (onderaan) aanmelden voor de kwartaalnieuwsbrief 'Twintigers en de kerk' van de IZB.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Het speelcaf�: een zegen voor de buurt

2026-03-04T13:15:17Z

Veel kerken hebben wel een crècheruimte die alleen op zondagochtend wordt gebruikt. Waarom zou je die doordeweeks niet openstellen voor gezinnen uit de buurt? Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact beschrijft in de brochure verschillende mogelijkheden om als kerk of pioniersplek een speelcafé te starten. ‘Het speelcafé is niet ingewikkeld om te organiseren’, zegt ze. ‘De kern is dat het gericht is op kinderen én hun ouders. Het is dus geen kinderclub, maar een plek waar je relaties op kunt bouwen, waar een community ontstaat en waar je tot rijkere contacten komt.’

Vriendschappen

De brochure is bedoeld voor kerken die het Evangelie graag handen en voeten willen geven en iets willen doen om het sociale weefsel in de buurt te versterken. ‘Er kunnen vriendschappen ontstaan en gesprekken over geloof’, zegt Rebel. Engels onderzoek toont aan dat dit daadwerkelijk gebeurt. ‘De kern is dat je als kerk dienstbaar wilt zijn en een brug wilt slaan met de buurt. Die afstand kan heel groot zijn. Mensen die op zondag niet naar de kerk komen, kun je doordeweeks zegenen met dit speelcafé, of ze nu betrokken raken bij de kerk of niet.’

Praktijkverhalen

Waarom zou je een speelcafé opzetten, en zo ja, hoe kun je dat aanpakken? De brochure deelt praktijkverhalen van pioniersplekken en kerken uit Rotterdam-Overschie, Brakel en Warmond. ‘Je kunt een eenvoudige structuur aanhouden, waarbij de kleintjes eerst een halfuurtje spelen terwijl de ouders kletsen, daarna samen iets drinken aan tafel en ten slotte weer een halfuurtje spelen. Je kunt dit concept uitbreiden met een voorleesmomentje, knutselen of koekjes bakken, maar dat hoeft natuurlijk niet.’

De brochure is gratis te bestellen en digitaal in te zien via www.izb.nl/speelcafe

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Een revival die veel van kerken vraagt

2026-01-28T15:37:33Z

Als God beweegt kunnen wij niet blijven stilzitten. Het zou heel vreemd zijn als we dat wel geloofden. Als God dingen en mensen in beweging zet in onze cultuur, zou Hij dat dan ook niet in de kerk willen doen?

Anders gezegd: als we ons verheugen over de bekering van mensen kunnen we ons toch moeilijk verzetten tegen noodzakelijke bekering van onszelf en onze kerken?

Laat ik vooropstellen dat bij mij nog steeds de vreugde en de verwondering overheerst over een beweging van God zoals ik die mijn bediening als predikant nooit eerder meemaakte. Het meemaken van de conferentiedag Responding to the Rebirth, in Londen, afgelopen november, over de Quiet Revival maakte een energie en vreugde in mij los die ook voelt als een stukje innerlijke revival, een groot geschenk.

Maar inmiddels wordt het me ook steeds duidelijker dat deze revival ook echt veel van ons vraagt. Er komen mooie dingen op ons af, maar ook uitdagende, ontregelende, ongemakkelijke. Het was vooral het themanummer van de Groene Amsterdammer – God is terug – geschreven met de blik van de buitenstaander, dat me ook onrustig maakte. In de beweging die zichtbaar wordt komt van alles mee en soms gaat het er ook echt wild aan toe.

Er is echt bekering nodig. Bekering in de zin van: anders gaan denken, maar ook anders gaan doen en vooral anders zijn. De boodschap in Londen was vooral: be ready! Er is namelijk geen sprake van ‘terúgkeer’ naar de kerk, waardoor alles weer wordt zoals het was, nee, er is een omkeer. Maar een omkeer tot wat?

Openstaan voor de revival

Laten we beginnen bij wat naar mijn gevoel het meest fundamenteel is: staan wij open voor een revival in ons midden? Zijn we geestelijk ontvankelijk om een nieuw werk van Gods Geest te ontvangen? Als de stroom van de Geest ook ons leven en dat van onze gemeente bereikt, vindt Hij daar dan een bedding of op zijn minst een open sluisdeur? Of lopen we misschien de kans dat de hele beweging aan onze gemeenschap voorbijgaat omdat … nou ja, omdat.

Laat ik het wat scherper zeggen: uit beschikbare cijfers of indrukken in Engeland maar ook Nederland tot nu toe blijkt dat nieuw gelovigen gemiddeld genomen het minst aankloppen bij gewone protestantse kerken. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn, maar laat het een wel een wake-up call zijn: laat de revival asjeblieft niet aan jullie deur voorbijgaan omdat je met andere dingen bezig bent.

Wat is er dan nodig bij ons? Gebed, zeggen we dan. Maar wat zeggen we daarmee? Zoeken we echt hartstochtelijk Gods aangezicht, in overgave en bereidwilligheid om te doen wat nodig is? Maken onze gebeden – en zouden we er niet bij moeten vasten? – echt ruimte in onszelf om te ontvangen wat en wie God wil geven? Is er iets zichtbaar bij ons van het eenparige gebed zoals we dat in het boek Handelingen vinden? De uitstorting van de Geest maakt hen alleen maar vuriger in het gebed om zelf ook te mogen ontvangen wat ze zagen gebeuren bij anderen. Ik werd geraakt door wat iemand in Londen zei: ‘De cijfers over wat God geeft zijn hoopgevend, dus laten we onze gebedsinspanning verdubbelen.’ Dat zeg ik ook tegen ons: laten we bidden wat we kunnen om te ontvangen wat we niet kunnen organiseren!

Mystieke gehoorzaamheid

Wat in het verlengde daarvan ook nodig is, is wat Dallas Willard ergens mystieke gehoorzaamheid noemt. Die twee woorden – mystiek en gehoorzaamheid – zie je niet vaak samen, maar dat zou eigenlijk wel moeten. Want mystieke gehoorzaamheid betekent dat we in de kerk gehoor geven aan wat we in geestelijke verbondenheid met God (verborgen omgang, zo je wilt) van Hem leren. En dat is belangrijk omdat veel nieuwe gelovigen via dit soort persoonlijke ervaringen tot geloof komen.

Een rooms-katholieke priester vertelde daar in Londen een sprekend verhaaltje over. In zijn kerk melden zich nogal wat mensen die via een droom of een visioen op het spoor van Jezus zijn gekomen en aan die mystieke gebeurtenis gehoor hebben gegeven. Als die mensen dan aankloppen zou het wel heel schrijnend zijn als ze te horen krijgen: Oh, sorry, we don’t do dreams. Wij doen niet aan dromen.

Wat ik maar wil zeggen is: we moeten er niet vreemd van opkijken dat mensen in tijden als de onze in beweging worden gezet door ervaringen waar wij niet altijd meteen raad mee weten. Ook in ons land zijn er steeds meer getuigenissen: diverse vrouwen uit de New Age-beweging die door een droom of verschijning van Jezus tot geloof komen en weer anderen in beweging zetten. En het zou zo zonde zijn als we ons ertegen gingen verzetten of alleen al onuitgesproken communiceren dat wij daar eigenlijk niet zo van gediend zijn. Verlegenheid mag natuurlijk, maar dan graag wel met nieuwsgierigheid en openheid.

Want het zou ons toch ook niet moeten verrassen als we onze Bijbel kennen? Ik lees op dit moment het verhaal van Jozef in mijn stille tijd en ben opnieuw onder de indruk hoe God spreekt door dromen en via die weg juist ook onder heidenen deuren opent. Jozef leeft, in dat verre Egypte, in het koninkrijk van God en God heeft allerlei kanalen om tot hem te spreken. En met Pinksteren is het toch ook gewoon beloofd, dat ouderen dromen zullen dromen en jongeren visioenen zullen zien? Laten we dus gehoorzaam zijn als dit soort mystieke verschijnselen meekomen in hoe God beweegt vandaag. Dat betekent: leren verstaan (op hartsniveau) wat God zegt, ons oefenen in luisteren naar zijn stem, gevoeligheid krijgen voor waar God beweegt, Hem moedig volgen. We zouden die dromen en visioenen wel eens hard nodig kunnen hebben voor de toekomst van de kerk.

Yes, but no, but yes

Het gaat echter niet alleen om mystiek, het gaat veel nieuwe gelovigen ook om houvast. Om kaders voor het leven, om waarheid die structuur geeft en je niet totaal overgeleverd laat zijn aan je eigen gevoel of verlangen. Dat overgegeven zijn aan eigen gevoel, daar zijn veel jongeren inmiddels zo moe van. Er is jonge mensen veel beloofd op dit gebied – je kunt kiezen wat je wilt, je kunt worden wat je wilt, je kunt zijn wie je wilt – maar hoe waardevol ook in sommige opzichten, veel jongeren trekken die vrijheid niet meer.

En dus verlangen ze vaak naar duidelijkheid. Ook als het om het geloof gaat. En daar wordt het inmiddels wel spannend, want voor welke duidelijkheid vallen ze dan? In de online-wereld wordt door allerlei leraren en influencers inmiddels veel duidelijkheid geboden. En inmiddels is wel duidelijk dat daar ook veel ideeën bij zitten die zacht gezegd niet overeenkomen met de ‘geest van Jezus’. Jezus, die zegt: Leer van mij dat ik zachtmoedig ben en nederig van hart. Ik denk dan aan christelijke content in de manosphere, waar jonge mannen hun houvast in zoeken. Ik denk aan anti-woke bewegingen die zich vermengen met christen-nationalisme en dus anti-dit en anti-dat. Ik denk aan radicale christelijke apologeten, influencers die het evangelie terugbrengen tot heldere schema’s. Je snapt welke behoefte eronder zit, maar vallen we niet van het ene uiterste in het andere?

En hier wordt het dus spannend voor de kerk. Want als mensen bij de kerk aankloppen hebben ze vaak al een hele geloofsreis via YouTube achter de rug en dus ook van alles meegekregen. En dan kan het gebeuren dat je als kerk die al een tijd zelf in een geloofsreis zit, weg van al te benauwde tradities en zoekend naar de vrijheid in Christus, opeens geconfronteerd wordt met jonge mensen die een stuk conservatiever zijn dat wij of ik. Ikzelf ben er een voorbeeld van en ik vind dat behoorlijk ingewikkeld en ik merk het ook bij collega’s.

Wat dan nodig is zijn gesprekken die ongeveer deze vorm hebben (en ook dat nam ik mee uit Londen): yes (ik begrijp wat je zegt en waarom), but no (ik geloof dat het evangelie van het koninkrijk (ook) iets anders is), but yes (laten we samen zoeken hoe we kunnen groeien in een meer gebalanceerde visie op het evangelie). Maar duidelijk is: het vraagt ook weer nieuwe bekering van onszelf. Als je dacht dat je het nu wel ongeveer wist is dit een flinke uitdaging.

Geestelijke vorming

En ja, lieve mensen, uiteindelijk draait heel veel wat we te doen hebben om een thema dat voor mij persoonlijk steeds meer in het centrum van mijn aandacht komt te staan: geestelijke vorming. Spiritual formation, in goed Engels. Als ik al die verhalen over wat mensen uiteindelijk in de kerk zoeken probeer te ontleden en verstaan kom ik toch steeds ook daar op uit: het verlangen van mensen om te worden ingewijd in geestelijk vormende praktijken die hun hele bestaan (lichaam, geest en ziel) omvormen in de werkelijkheid van God.

In elk geval gaat het om twee concrete verlangens: ingewijd worden in de levende werkelijkheid van de Bijbel, woorden van God. Er is echt nieuw verlangen naar de Bijbel onder jongeren. En ingewijd worden in de vormende praktijk van de kerkdienst en het leven in de gemeenschap van de kerk. Natuurlijk verschilt dit heel erg per persoon, maar hoe dan ook geloof ik dat we in de kerk echt moeten weten hoe je dat doet: geestelijke vorming door middel van geestelijke praktijken.

Dus als we nou zien dat er echt een honger is naar kennis van de Bijbel: hebben we dan in onze kerk nog een onderwijspraktijk die daarin voorziet? Een wekelijks preek en een maandelijkse Bijbelkring die vooral gesprekskring is, is dan niet genoeg. En het probleem zou wel eens kunnen zijn dat de generatie die jongeren in de Bijbel zou moeten onderwijzen zelf veel te weinig Bijbelkennis heeft, omdat de Bijbel toch te ingewikkeld was en ze het lieten lopen. Een nieuwe gelovige die ik sprak, was daar echt tegen aangelopen: de Bijbelkring, die ze zeer waardeerde, was toch vooral een gesprekskring, omdat de Bijbel als ingewikkeld wordt ervaren. Dus als ik jullie vraag: weten jullie raad moet grondig en verdiepend bijbelonderwijs voor bijvoorbeeld jongeren, wat is dan je antwoord?

NB: Er is natuurlijk online heel veel content te vinden en veel jongeren worden daar als eerste gevormd. Gelukkig is er veel goeds bij, maar vaak is het bijbelonderwijs ook versnipperd, in kleine filmpjes. Daarnaast zijn er websites, bijbelapps, podcasts, die doen allemaal mee en zijn heel belangrijk. Maar uiteindelijk komt de vraag ook in onze kerk terecht.

En hetzelfde geldt voor inwijding in praktijken van kerkzijn. Vaak is het voor nieuwe gelovigen helemaal niet zo nodig om van alles veranderen in de dienst of het gemeenteleven. Ze accepteren wel wat er is. Maar wat wel nodig is, is dat ze bij de hand worden genomen, dat ze stap voor stap worden ingewijd. Hoe creatief zijn we daarin?

Geestelijk leiderschap

En dat brengt me dan ook meteen bij het laatste punt wat ik wil delen: nieuwe gelovigen hebben gidsen nodig. Vraagbaken, mensen die zelf gevormd zijn in het leven met God en weten hoe ze dan anderen kunnen leren.

Mette van Hell ontdekte in haar onderzoek naar de aantrekkingskracht van de oosters orthodoxe kerk op jonge nieuwe gelovigen dat dit een hele belangrijke factor blijkt te zijn: de priester die, als wijze gids, aanspreekbaar, benaderbaar is, om geestelijk de weg te wijzen. Geestelijke leiders die je echt zien staan, die naar je luisteren en die ook kunnen zeggen: doe het maar zo. Als je hier meer over wil weten luister dan de podcast van Kerkpunt met Mette en met Cors Visser, daar zit een heleboel in.

Geestelijk leiderschap dus. Ook in de zin dat we moedig onder ogen zien wat er echt nodig is om nieuwe gelovigen te ontvangen en ons te bekeren als dat nodig is. Ik hoef jullie niet te vertellen dat hier altijd spanning op zit: het lijkt ons fantastisch om nieuwe gelovigen te ontvangen, maar niet zelden schrikken we terug voor wat dat van ons vraagt. En dan is het nodig dat leiders opstaan en vooropgaan, de weg wijzen, niet alleen aan de nieuwkomers maar ook aan de gemeenschap zelf.

Niet alles hoeft van vorm te veranderen, soms liever niet. Maar dat betekent niet dat we zelf onveranderd kunnen blijven. En als je bent geroepen tot leiderschap, hoe klein ook, laat deze dag dan ook een (extra) stimulans zijn om innerlijk in beweging te komen. Als God beweegt kunnen wij niet blijven stilzitten. Hoe dat er in jouw gemeente of context uitziet, kan ik niet voor je invullen. Maar beweeg mee met de beweging van de Geest, luister naar mensen en naar God. Als het God is die de beweging in gang zet, weet Hij ook raad met onze verlegenheid en ons verlangen.

Tekst: Bas van der Graaf

Bas van der Graaf is hoofd IZB-Toerusting.

Deze lezing werd uitgesproken bij de Missionaire Conferentie 2026 in Houten, georganiseerd door Kerkpunt en Verre Naasten, in samenwerking met de IZB. Op die dag werd ook de Missionaire Trendrede 2026 gehouden, door dr. Cors Visser.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten

Dit is nog maar het begin

2026-01-28T12:53:22Z

Woensdagavond. De sporthal loopt langzaam leeg. Zweet op het voorhoofd, vermoeide benen, maar het hoofd van Mosi zit nog vol. Na het sporten blijft hij even hangen en ik luister naar zijn gemopper. We kennen elkaar al jaren via Pandsport, onze sportactiviteiten voor tieners uit de buurt, waar hij zich als vrijwilliger inzet. En dan zegt hij: ‘Ik word niet gezien door organisaties.’ Meer dan een half uur blijven we doorpraten en ik beloof hem hierop terug te komen.

Mosi komt uit Tanzania. Het leven heeft hem niet gespaard. Door schade en schande heeft hij geleerd wat overleven is. Op straat kent hij de jongeren die anderen vaak alleen van het nieuws kennen: kleine criminelen, drugsrunners, soms zelfs jongeren met een wapen op zak. Letterlijk schietgevaarlijk. En juist hén zoekt hij op. Andersom ook, er zijn ook jongens die Mosi opzoeken.

Hij probeert ze uit de criminaliteit te halen. Niet met grote woorden, maar door te sporten. Door gesprekken. Door inzicht te geven in gedrag. Door te laten zien dat verandering mogelijk is. Op scholen geeft hij workshops, preventief. Voordat het misgaat. We sparren samen vaak: over jongeren, over kansen, over hoe je écht verschil maakt.

En dan ontstaat een idee. Wat als we een evenement organiseren? Niet denken in problemen, maar in talenten. Zo wordt ‘Foundation’ geboren. Wij stellen Het Pand gratis ter beschikking. Op het evenement komen sprekers die hun verhaal delen. Er wordt samen gegeten, gedanst, gelachen. Er worden filmpjes geschoten, kleding gepimpt. Jongeren die normaal tegenover elkaar staan, staan nu naast elkaar. Sommigen hebben eerder met pistolen tegenover elkaar gestaan en werken nu samen aan iets goeds. Foundation wordt een groot succes. Voor herhaling vatbaar. Meer dan dat: het werkt.

Weer een woensdagavond. Ruim een half jaar later. Dit keer staat Mosi zelf voor de groep sporters van Pandsport. Hij vertelt hoe hij tegen de organisatie van het evenement op heeft gezien. Hoe groot het voelde. Hoe spannend. Dat hij tot God gebeden heeft, want hij is een gelovige jongen. En daarna: rust. De rust om het gewoon te doen.

Maandagochtend. Nu zijn we in het gemeentehuis. Aan tafel zitten Mosi, zijn maat Sep, Bibi en ik. We zitten voor vier ambtenaren. Op tafel: een aanvraag voor €200.000 subsidie voor twee jaar. Voor een reeks evenementen. Voor workshops. Voor één-op-één begeleiding. We krijgen één uur om te pitchen. Voldoet het aan de criteria? Is het een goed idee? Wordt er goed samengewerkt? We vertellen. Over jongeren. Over keuzes. Over pistolen die plaatsmaakten voor plannen. Over hoop, structuur en toekomst. Over iemand die ooit niet gezien werd.

Na een uur volgt het oordeel: ‘Jullie zijn door. De aanvraag mag officieel gemaakt worden.’ We zijn zó blij. En zó dankbaar. Wat begon met gemopper op een woensdagavond na het sporten, groeit uit tot iets dat levens verandert.

En het mooiste? Dit is nog maar het begin.

Jan Waanders

Jan Waanders is als missionair werker verbonden aan Het Pand in Groningen.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Inschrijving Dabar 2026 geopend

2026-01-07T14:10:26Z

Afgelopen jaar deden meer dan 250 jongeren mee aan Dabar. We kregen inspirerende verhalen terug: vrolijke kinderclubs, waardevolle gesprekken over het geloof met tieners, en ouders op de camping die hun kind voor het eerst voorlazen uit een ontvangen kinderbijbel. Daarnaast waren er vier pop-up campings, waarmee gezinnen met een minimuminkomen toch een zorgeloze vakantie konden beleven. Dabar raakt mensen met de liefde van Christus!

Ook voor de jongeren zelf is de impact groot. Dabar daagt hen uit om hun geloof te delen in woord en daad, om samen te werken als team en om hun talenten in te zetten. We horen vaak hoe Dabar jongeren laat groeien in geloof. Jaren later blijken veel ‘dabaristen’ nog steeds actief in missionair werk en in de kerk. Het is daarom voor gemeenten een waardevolle investering om jongeren aan te moedigen om Dabar te doen.

De plaatselijke commissies hebben in overleg met de IZB de periodes voor 2026 vastgesteld. Het zou prachtig zijn als jongeren in de gemeenten gestimuleerd worden om een deel van hun vakantie aan dit werk te wijden. Op onze website staan alle plaatsen en periodes vermeld, met de mogelijkheid om je direct aan te melden.

Doe jij mee? En helpt u mee met werven? Kijk voor campings en periodes op Campings & Stadswijken - IZB

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Ik ben gaan zien dat God in het heden werkt’

2026-03-25T09:44:36Z

Het uitgestrekte Dwingelderveld. De iconische radiotelescoop. De omgeving van Dwingeloo kent een aantal bekende en geliefde plaatsen die in april, als The Passion er neerstrijkt, ongetwijfeld in beeld zullen komen. Minder bekend is dat er in deze regio de afgelopen jaren een brede samenwerking tussen kerken is gegroeid, onder de naam ‘Missie Westerveld’. Ds. Mark de Jager is daar de initiatiefnemer van. Ik spreek hem in Heerde, in de gloednieuwe pastorie van zijn nieuwe kerkelijke gemeente. Bij een kop koffie blikken we terug op zijn tijd in Drenthe, waar hij als predikant begon en een bijzondere samenwerking initieerde tussen heel verschillende kerken in de regio.

De aanleiding voor wat nu Missie Westerveld is, is een overheidsrapport uit 2021 waarin werd aangegeven dat als er niets zou veranderen, 11 van de 14 kerken in de gemeente Westerveld zouden moeten sluiten. ‘Het rapport kwam uit in de coronacrisis. Ik was net aangesteld als dominee in de Brug-Eskerk in Dwingeloo. Bij de werkgemeenschap van predikanten hoorde ik de reacties van collega’s op deze ‘kerkenvisie’ van de gemeente. Een collega zei: ik ben hier al dertig jaar dominee en ik heb nog nooit een kind gedoopt; straks doe ik het licht uit. En zo waren er meer reacties. Ik raakte gedesillusioneerd van die gelatenheid. Dat schuurde enorm, dat bracht iets in beweging bij mij.’

Roeping

Bij kerkenraadsleden merkte hij dat het rapport van de gemeente hard aankwam. ‘Ik zag verdriet bij mensen die heel hard bezig waren geweest om de kerk als organisatie draaiende te houden. Ze konden niet meer vooruitkijken en tijd voor theologische verdieping was er ook niet meer. Ik was bezig met een promotieonderzoek en dat voelde opeens als de makkelijkste weg. Ik dacht: ligt hier niet een roeping voor mij?’

De Jager besloot contact te leggen met de toenmalig IZB-directeur Sjaak van den Berg. ‘Hij was mijn dominee in Groningen, toen ik daar studeerde. Hij luisterde naar me en zei: als jij denkt dat dit een roeping is, dan nemen wij jou in dienst. Ik heb eerst nog de dertien kerken in de regio aangeschreven – één was al langer geleden gesloten. Ik vroeg: ik zou jullie graag drie jaar lang willen meenemen in een missionair project; de financiering komt van de IZB, maar ik heb wel draagvlak nodig. Bijna allemaal deden ze mee; één kerk had weinig affiniteit met het begrip ‘missie’, sommigen hadden vragen bij het wat orthodoxe imago van de IZB, maar uiteindelijk zijn twaalf van de dertien kerken betrokken geraakt.’

Biertje met de dominee

Zo ontstond Missie Westerveld. Er is in de Protestantse Kerk weinig ervaring met structurele missionaire projecten op het platteland, constateerde De Jager al snel. ‘Ik vroeg me af: kan Westerveld niet een soort proeftuin zijn? Er is hier een situatie van krimp, zoals op veel plekken. We hebben te maken met heel kleine dorpen, vrijwilligers die vermoeid zijn. Hoe kun je dan iets zien van wat God je geeft? We wilden geen pioniersplek starten, maar wel losse missionaire activiteiten aanbieden, zoals de Alpha-cursus. Én we wilden onderzoek doen naar de sociale functie van de kerk, om op basis daarvan in gesprek te gaan met de overheid. In de kerkenvisie was daar weinig aandacht voor: die ging vooral over de bestemming van de gebouwen.’

Wie op de website van Missie Westerveld kijkt, ziet dat er in de afgelopen drie jaar meerdere missionaire initiatieven zijn ontstaan, onder meer in Havelte, Dwingeloo en Diever. Drie daarvan worden zogeheten ‘proefplekken’ genoemd: dat zijn geen aparte pioniersplekken, maar missionaire initiatieven onder het dak van een bestaande kerk. ‘Het was niet zo dat het van meet af aan de bedoeling was dat er drie proefplekken zouden komen’, vertelt De Jager. ‘Het ging eigenlijk andersom: we hadden bepaalde missionaire activiteiten en die hebben we gebundeld als de doelgroep ervan ongeveer hetzelfde was. We zijn enthousiast begonnen met bijvoorbeeld de Alpha-cursus en een activiteit om Oekraïners te helpen. Toen kwam van alles in beweging. De burgerlijke overheid kreeg ons in beeld. De kerken werden daardoor een beetje zenuwachtig: wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor dit project? Er was ook een bepaalde diversiteit in kerkelijke ligging bij de kerken die betrokken zijn. Daarom leek het goed om het eigenaarschap bij een bepaalde kerk te leggen.’

In Dwingeloo ontstond zo de proefplek ‘Jong’. ‘In Dwingeloo is er een eetgroep voor dertigers, de maandelijkse bijeenkomst ‘Biertje met de dominee’ in een café, en Alpha Youth, de Alpha-cursus voor jongvolwassenen. Die activiteiten hebben we gebundeld onder één proefplek. Bestuurlijk valt die onder de kerkenraad. Het team wordt inhoudelijk begeleid, via onder meer intervisie, door de IZB. Op die manier zijn de proefplekken onderdeel van Missie Westerveld. In Vledder wordt ongeveer hetzelfde gedaan, maar dan voor ouderen. In plaats van een biertje is hier een koffieochtend, er is een Alpha-cursus voor senioren. Daarnaast zijn er liturgische momenten, bijvoorbeeld rond 4 mei en rond Allerzielen.’ Dit sluit aan bij de missionaire theorie over graden van betrokkenheid.

Fietsroutes

Het doel is bij deze proefplekken dus niet het vormen van nieuwe gemeenschappen, maar het versterken van de missionaire taak van de bestaande kerken en het creëren van een soort ‘voorhof’. ‘De helft van het team van ‘Jong’ is via de activiteiten van Missie Westerveld actief betrokken geraakt bij de Brug-Eskerk in Dwingeloo. In een dorp werkt het sowieso niet goed om een nieuwe gemeenschap te stichten, want een dorp is al een gemeenschap; iedereen komt elkaar tegen in de supermarkt of bij de school. Je kunt wel proberen te zoeken naar waar God al aanwezig is. Vervolgens kun je dat zichtbaar proberen te maken. In een café, waar jongeren zitten, krijg je een ander gesprek als daar een dominee binnenstapt.’

In de zomer verviervoudigt het aantal inwoners van Westerveld, door het toerisme. De kerken organiseren daarom ook gezamenlijk activiteiten voor toeristen onder de paraplu van Missie Westerveld, vertelt De Jager. ‘We hebben fietsroutes rond de kerken gemaakt en sommige kapelletjes zijn als rustpunt opengesteld. Die activiteiten kun je niet onder een proefplek scharen omdat de doelgroep anders is, dus die worden vanuit het centrale team van Missie Westerveld georganiseerd.’ Per 1 januari 2026 zal Anita Eenkhoorn alle activiteiten van Missie Westerveld coördineren.

Verantwoordelijkheid

Dat deze organisatiestructuur er ligt, heeft te maken met de begeleiding door de IZB, die meedacht nadat De Jager aangaf dat hij ook weer zou vertrekken na de proefperiode van drie jaar. ‘Ik had mezelf eindverantwoordelijk gemaakt voor het project en dat was geen goede situatie voor de continuïteit. Daarom heb ik al vrij vroeg gezegd: ik ga aan het eind van de projecttermijn van vijf jaar stoppen. Dat dwong ons als team van Missie Westerveld om vooruit te kijken. Daardoor ontstond ook een nieuwe verhouding. Het team van de proefplek ‘Jong’ in Dwingeloo zei bijvoorbeeld meteen tegen mij: prima, wij nemen de verantwoordelijkheid zelf wel over.’

Uiteindelijk nam hij dit jaar een beroep naar de hervormde gemeente van Heerde aan. Een kerk die graag meer op het dorp betrokken wil zijn. Dat trok hem aan. ‘Toen we in de auto terug zaten, zeiden mijn vrouw Julia en ik tegelijkertijd tegen elkaar: dit moeten we doen. Ik denk dat dit een roepingsmoment was. Ik had er vanaf dat moment ook vrede mee om Missie Westerveld los te laten, al is dat ook ingewikkeld. Er zijn mensen met wie we gezamenlijk hebben gestreden – dat is het juiste woord, denk ik - en het is moeilijk om dan afscheid te nemen.’

Vlak voor hij wegging kreeg hij een telefoontje van de wethouder dat The Passion naar Westerveld zou komen. Dat was een mooi moment. ‘Hij vroeg of Missie Westerveld een van de lokale partners wilde worden. Als losse kerken ben je te klein en te kwetsbaar om daarin partner te zijn, maar gezamenlijk kan dat wel. Dat is ook een effect van de samenwerking geweest.’

Boswachter

In Vledder, waar de proefplek ‘Westerveld bloeit’ is gestart, was er een andere situatie dan in Dwingeloo. ‘In Vledder wilden ze aanvankelijk dat ik zou beginnen met het organiseren van kliederkerk, voor jonge gezinnen. Maar er zat bijna niemand meer in de kerk onder de 70 jaar. De meeste kerkgangers zijn gepensioneerd. Daarom hebben we ons afgevraagd: wat kunnen we bieden aan ouderen die hier ooit gedoopt zijn? Daar zijn onze activiteiten op gericht. Ondertussen is het wel zo dat die gemeente zich heeft herpakt en dat zich weer een of twee gezinnen hebben aangesloten. En sinds Missie Westerveld bestaat, zijn er een paar nieuwe predikanten beroepen in Vledder en Havelte met een missionair profiel. Het initiatief doet kennelijk ook iets met de kerkelijke cultuur.’

Naast een plek voor ouderen in Vledder en een plek voor jongeren in Dwingeloo is ook een derde proefplek ontstaan onder de noemer ‘Grond’. ‘In dit gebied in Drenthe komen allerlei grote maatschappelijke thema’s bij elkaar. Denk aan de lelieteelt, de stikstofproblematiek en de wolf. Bij onze buurman zijn schapen doodgebeten. Gaandeweg ontstond het besef: hier moeten we als kerk iets mee. Hoe kunnen we de thema’s hoop, duurzaamheid en verworteling bij elkaar brengen? Daarom hebben we het thema ‘grond’ gekozen voor de proefplek in Havelte. De kerk van Havelte heeft zelf veel grond; een van de kerkrentmeesters beheert de bossen daarop. We hebben vertegenwoordigers van allerlei initiatieven uitgenodigd, zoals iemand van een biologische pluktuin. Hoe kunnen we nadenken over de bloei van Havelte, letterlijk maar ook geestelijk? Al die dingen samen hebben we samengevoegd onder de noemer ‘Grond’, waarbij het gaat om de verbinding van natuur en zingeving.’

Relaties

De kerk heeft hier een rol als initiator van gesprekken, vanuit de gedachte van Missio Dei: de overtuiging dat de wereld Gods werkterrein is, waarin lokale christenen mogen meewerken. Die gedachte spreekt De Jager erg aan. ‘In het contact met mensen kom je op theologische vragen. Kees van Ekris zou dat missionaire intelligentie noemen. Specifiek voor het platteland is dat mensen diepe wortels hebben: als jouw opa een conflict had met iemand die ook in de kerk zat, kon dat zomaar een reden zijn om niet meer in de kerk te komen. Die diepe wortels kunnen ook leiden tot argwaan tegen alles wat nieuw is. Of een afkeer van ‘import’ uit de stad. Hoe kun je de mooie en kwetsbare kanten van die verworteling ook een plek geven in de missie van de kerk?'

Die vraag werd actueel bij de protesten rond de stikstofproblematiek. 'Als dominee heb ik na de boerenprotesten met tractors alle boeren uit Dwingeloo uitgenodigd. Dat zijn er niet zo veel. We hebben een gesprek gevoerd over de vraag: wat doet het met je dat je bedrijf onder druk staat? Het ging daarbij om de spirituele en emotionele kant. Wat doet dat met je hart? Waar vind je nog hoop? Daarbij kwam veel los. Boeren hebben onderling veel hechte contacten.’

Die onderlinge relaties zijn cruciaal in het dorp, ontdekte hij al snel. Soms kan de kerk ook een samenbindende rol spelen terwijl je dat van te voren niet ziet aankomen. ‘Een bepalende gebeurtenis voor mij in de periode in Dwingeloo was het overlijden van een jongen die lid was van onze kerk en actief was bij de schaatsvereniging. Er zaten heel veel mensen uit het dorp in de kerk bij zijn uitvaart. De tijd daarna werd ik vaker aangesproken in de supermarkt. Er ontstond blijkbaar bij een aantal mensen het besef: deze dominee hoort ook bij mijn meubilair. Dat heeft eraan bijgedragen dat ik in 2024 werd verkozen tot ‘Dwingeler van het jaar’; dat is iets wat in die omstandigheden ontstond. Vertrouwen en relaties zijn altijd belangrijk, maar door de lange verworteling van mensen in het dorp, geldt dat extra. Mensen van buiten willen vaak graag iets betekenen voor een nieuw project, maar het is juist belangrijk om mensen in je team te hebben die er al lang wonen, die in de haarvaten van het dorpsleven zitten. Deze mensen hielpen me bijvoorbeeld bij de keuze van het café voor het ‘Biertje met de dominee.’

Hoezeer je van betekenis kunt zijn, als je als kerk zichtbaar bent, bleek na een ernstig ongeluk in Dwingeloo. ‘Er waren twee jongeren omgekomen. Er was gereden onder invloed van drank. De burgemeester vroeg mij toen: wil jij met mij de keten langs? Er was rouw, verslagenheid. Er waren ook wraakgevoelens jegens de jongen achter het stuur, die het had overleefd. Vanwege het initiatief ‘biertje met de dominee’ wisten de jongeren dat ik niet afwijzend stond tegenover hen. Daarom vroeg hij me om samen met hen in gesprek te gaan.’

Elkaars lasten dragen

Er is dus veel in beweging in Westerveld, maar ondertussen is het allemaal ook kwetsbaar. ‘Ik had het zonet over de bijeenkomst die we hadden naar aanleiding van de Kerkenvisie van de overheid. Van de elf kerken die zouden sluiten, zijn er ondertussen wel twee gesloten. Ik bedoel: Missie Westerveld gaat kerksluitingen niet voorkomen. De kapel in Zorgvlied wordt nu opengehouden door iemand die in de 80 is. Als die man overlijdt, houdt dat op. Dat is lastig om mee te dealen. Wat ik ben gaan zien, is dat God ook in het heden werkt. We zijn vaak gericht op de toekomst. We gaan de sluiting van kerken niet stoppen, maar het grotere verband van Missie Westerveld helpt wel om elkaars lasten te dragen. Samen kun je meer doen dan alleen, voor toeristen, voor vluchtelingen.’

De kerken in Westerveld hebben een lange geschiedenis van zorg voor vluchtelingen. Dat is een belangrijk aandachtspunt binnen Missie Westerveld, maar geen aparte proefplek. ‘Dit werk is ontstaan door het azc dat hier een aantal jaren geleden gekomen is. Door Missie Westerveld is het zichtbaarder geworden. Wat er nu gebeurt, is dat de overheid de kerk belt met de vraag: willen jullie helpen om activiteiten te organiseren voor vluchtelingen? Het gevolg is dat minderjarige asielzoekers les krijgen in de kerk van Diever. Dat doet ook iets met de kerkleden zelf: er wordt iets van ons verwacht, we mogen iets doen.’

Passion

Dat The Passion naar Dwingeloo komt, waarbij Missie Westerveld een van de lokale partners is, ziet De Jager als de kroon op het werk van heel veel mensen in de afgelopen jaren. ‘Hier is een situatie ontstaan waarbij overheid en kerk samen proberen om allerlei spanningen te overbruggen. Dat het grootste christelijke evenement van Nederland hiernaartoe komt, is prachtig. De lijntjes worden snel gelegd. Er komt bijvoorbeeld een ondernemersbijeenkomst over The Passion. Die wordt in de kerk gehouden. Kerkelijke mensen weten nu dat het hun roeping is om als kerk naar buiten te treden.’

Ten slotte, wat geeft hem vreugde als hij terugdenkt aan de tijd in Drenthe? Waarin zag hij iets van het Koninkrijk? ‘Ik heb gezien dat mensen tot een nieuw besef komen dat het evangelie een schat in de akker is. Dat is iets anders dan de vraag: hoe houden we de kerk draaiend? Die verandering in hoofden en harten zien gebeuren, was mooi om mee te maken. We hebben geen spectaculaire verhalen, wel was er een enkele dopeling die zei: ik ben gaan geloven dat Jezus van mij houdt. Dat zijn vreugdevolle momenten.’

Tekst: Nels Fahner

In april 2026 verschijnt bij uitgeverij Vuurbaak een boek met portretten van mensen betrokken bij Missie Westerveld. Ook pionieren? Informeer dan eens bij IZB-Impact naar de mogelijkheden. Eerdere interviewden we in deze serie over missionair werk de pioniers Gerben Bremmer en Rik Zwalua.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Jongvolwassenen op zoek naar God in Akkrum

2025-12-09T13:43:06Z

De jongvolwassenenkring in Akkrum is geboren uit het verlangen om de groep, die bij de gemeente niet meer in zicht is, een plek voor ontmoeting en verdieping te geven, vertelt ds. Ageeth de Vries. ‘Wat veel kerken in Nederland herkennen, is dat we weinig jongvolwassenen zien op zondagochtend. Ik wilde hen persoonlijk ontmoeten en ontdekken wat er bij hen leeft.’

De jongvolwassenen bereiden om de beurt een avond voor en samen met de predikant gaat de groep in gesprek over een geloofsthema, vertelt ds. De Vries. De gezamenlijke maaltijd, de gesprekken en de verdieping helpen de jongvolwassenen om te groeien in geloof.

Nieuwkomers en gesettelde jongeren

Om in contact te komen met deze groep, heeft de gemeente het ledenbestand onder de loep genomen en de twintigers en dertigers persoonlijk uitgenodigd voor een gespreksgroep. De groep bestaat uit jongeren die al lang in Akkrum wonen en nieuwkomers die ingeschreven werden met hun verhuizing.

Wat maakt dat het initiatief is geslaagd, is de combinatie van ontmoeting en geloofsgroei. Het is voor de twintigers en dertigers een manier om elkaar in het dorp te vinden en vriendschappen te sluiten. Maar de groep is ook een plek waar geloofsthema’s besproken worden. ‘We beginnen de avond met een maaltijd. In tweetallen bereiden ze een onderwerp voor. Zo is er bijvoorbeeld een avond georganiseerd over de Bijbelse figuur Elizabeth. Een andere keer gaat het over duurzaamheid. Hun vragen gaan vaak over het vormgeven van geloof in het dagelijks leven.’

Ruimte

De jongvolwassenen zijn niet vaak aanwezig in de zondagse dienst, maar de gespreksgroep is wel een gelegenheid om ze uit te nodigen voor activiteiten van de kerk. ‘Vaak is de kerkdienst vooral aangesloten op de wensen van de ouderen,’ vertelt Ageeth. ‘Het past niet zo bij hun belevingswereld. Maar ik heb ook de indruk dat deze generatie zich niet snel committeert aan het trouwe bezoek aan de kerkdienst.’

Ageeth benadrukt dat het initiatief niet aan haar moet hangen. ‘Ik ben als predikant een voorbijganger. Daarom ben ik niet meer elke gespreksavond aanwezig. Uiteindelijk is het voor mij belangrijk dat ze weten dat dit ook hun kerk is. Dat bedoel ik ook letterlijk: de ruimtes die we hebben, de keuken en het zalencentrum zijn ook van hen.’ Ageeth vertelt dat de gespreksgroep een bemoediging is voor de gemeente. ‘Het geeft de gemeente hoop dat jongvolwassenen in Akkrum op zoek zijn naar God en deze zoektocht samen met ons willen vormgeven.’

Tekst: Mette van Hell

Mette van Hell en Dick Wolters doen namens IZB-Toerusting onderzoek naar jongvolwassenen en de kerk. Dit is het eerste deel in een serie best practices van lokale kerken. Wil je op de hoogte blijven van hun bevindingen? Schrijf je dan in voor de kwartaalmailing via toerusting@izb.nl

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Het verlangen om met elkaar te bidden

2025-12-09T15:48:29Z

Een paar weken geleden vertelde Appie mij via de app dat hij kanker heeft. Appie was eerder af en toe met zijn kinderen bij de viering. Altijd kritisch zonder vervelend te zijn. Hij werd vrijwilliger binnen het bestuur, een betrokken en aanwezig iemand. Nu is hij met zijn zoon terug bij de viering. Bij het vragen naar gebeds- en dankpunten deelt hij eerlijk en open dat hij een vorm van lymfeklierkanker heeft. En hij vraagt om gebed. Om licht in donkere dagen.

En er is Walter. Een paar maanden geleden hielp hij Robert. Robert kwam trouw op de viering, ook toen de kanker hem in een scootmobiel dwong. Op een dag rolt hij tijdens het uitlaten van zijn hond Indy om, waarbij de scootmobiel op hem valt. Gebroken ribben, een stalen pen in zijn dijbeen en dus veel pijn. Walter steunt hem meteen: ‘Ik pas wel op Indy, geen zorgen daarover.’ Via het UMCG gaat Robert naar een verzorgingstehuis. Op beide plekken bezoeken wij hem.

En dan overlijdt hij. Zijn uitvaart is in Het Pand. Walter is erbij met de honden Ollie en Indy. En vanaf die dag zit hij elke week in Het Pand, met Ollie naast zich. Nu vraagt hij gebed voor zijn broer, die in december een behandeling krijgt. En ook dát mag worden gedeeld.

Zwemdiploma

En als we dit alles horen, beseffen we opnieuw hoe bijzonder het is dat we samen kunnen bidden. Want juist deze zondag hadden we een viering over het verhaal van Farao en Jozef: over de zeven vette en de zeven magere jaren. Over overvloed en tekorten, over goede tijden en moeilijke tijden die elkaar afwisselen in een mensenleven. En het bijzondere is: ook dat zien we vandaag terug.

Er is een kind dat haar zwemdiploma haalde, blij en trots vertelt ze het. Er zijn mensen die dankbaarheid voelen, hoop, kleine en grote zegeningen. En tegelijk zijn er de magere jaren: ziekte, verlies, vragen die zwaar op het hart liggen. Soms lijkt het allemaal tegelijkertijd te gebeuren.

En juist in gebed mag dat samenkomen. In gebed brengen we de donkere en de lichte momenten voor God. In gebed is ruimte voor vreugde en ruimte voor verdriet. Voor dankbaarheid én voor nood. Voor de mooie momenten die je wilt delen én voor de zware die je niet alleen wil dragen. Dat is het wonder van bidden: niet dat het leven meteen verandert, maar dat we samen gedragen worden. Dat de mooie en de moeilijke momenten bij elkaar horen, en dat God in beide nabij is.

Het is een fijne gewoonte dat in Het Pand iedereen mag vragen wat er gebeden wordt. Dat we luisteren. Dat we delen. Dat we niet oordelen, maar meedragen. Dat we samen de vette en de magere jaren voor God neerleggen.

Jan Waanders is missionair werker in missionair-diaconaal centrum Het Pand in Groningen

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Je begint en eindigt als oefenaar’

2025-12-12T11:16:36Z

Het was een ingrijpend besluit: stoppen met preken. Maar dominee Leo Smelt heeft er nu vrede mee. Zijn gezondheid mag dan kwetsbaar zijn, hij probeert altijd van de verwondering te leven. ‘Er is nog heel wat te genieten.’
Deze ochtend is het een en al gezelligheid in huize Smelt in Voorthuizen. Twee van de drie zonen staan op het punt te vertrekken. De een woont op een steenworp afstand, de ander moest een uur rijden. Ze kwamen langs voor wat Leo noemt ‘een goed gesprek over de toekomst’. Toekomstbestendig is het huis al in letterlijke zin. Dat is ook nodig want Leo (71) moet flink inleveren. In 2015 werd de ziekte van Parkinson geconstateerd. Eerst in een milde vorm; hij wilde nog zoveel mogelijk in de running blijven. Pas twee jaar na de diagnose vertelde hij het aan zijn gemeente, tijdens een dienst.
De laatste tijd speelt de ziekte meer en meer op. Er kwam onder meer gewrichtspijn bij, maag- en darmproblemen wilden maar niet overgaan, lopen ging moeizaam, knieoperaties boden geen soelaas. Omdat traplopen een te zware opgave werd, is op de begane grond een slaapkamer gemaakt. Een douche en toilet waren daar al. Leo en zijn vrouw, Jannet, hopen vurig hier nog een poos te kunnen blijven wonen. Jannet wijst naar de tuin die in het zachte oktoberlicht baadt. ‘Heerlijk om zo naar buiten te kunnen lopen. Alleen de kippen heb ik weggedaan, je moet ook nuchter zijn en op tijd met dingen stoppen.’

Geloof, hoop en liefde
Niets wijst erop dat afgelopen nacht onrustig verliep. Midden in de nacht ging de stoma lekken. Als arts weet Jannet wel wat haar dan te doen staat, maar ze houdt niet van acute dingen. ‘Die geven spanning.’ Leo: ‘Ze maakt zich weleens te bezorgd.’ Jannet: ‘In goede tijden vul je elkaar aan, maar als het erom gaat spannen…’. Leo: ‘Het is belangrijk, daar open over te zijn. We zijn heus niet het ideale echtpaar. Maar we leven wel samen uit de bron van geloof, hoop en liefde.’

Jannet: ‘We hebben geleerd om ook in deze fase een weg te zoeken. Al vind ik het wel lastig hoor.’ Ze heeft gelukkig een uitlaatklep. Als natuurgids leidt ze groepen rond in de bosrijke omgeving van hun woonplaats. ‘Heerlijk! Wanneer ik me een beetje zielig voel, word ik door God en de natuur tot de orde geroepen.’

En er valt nog veel te genieten, voor beiden. ‘We genieten ontzettend van de kinderen en kleinkinderen en van hun muziek.’ De zonen vormen, samen met een vierde man, de christelijke band ‘Trinity’. De basis voor de muzikale carrière van het drietal werd gelegd in Peru, waar ze hun kindertijd doorbrachten. Als trotse ouders én liefhebbers van latin, de sound van het continent waar een deel van hun leven en hun hart ligt, gaan Leo en Jannet regelmatig naar optredens. ‘Zeker nu ook kleinkinderen gaan meedoen!’

Gitaartje
Leo kreeg als puber al een groeiend verlangen om dominee te worden en de wereldkerk te dienen. In 1982 werd het gezin (oudste zoon Johan was een jaar) door de Gereformeerde Zendingsbond uitgezonden naar de Peruaanse hoofdstad, Lima. Ze betrokken een bovenwoning in een arme volkswijk. Dat zette een stempel op hun leven. Jannet stond Leo terzijde in onder meer het diaconaat. De jongens hadden al vroeg lol in het maken van muziek. ‘Johan was drie toen hij op een gitaartje begon te spelen, Elbert ging aan de slag met fluiten, en Niek was overal op aan het trommelen. Ze hebben daar muziekles gekregen van jongens uit de kerk. Als band zijn ze twee keer in Peru geweest. Johan heeft er zelfs zijn gitaarleraar nog ontmoet.’

Peru was in die tijd ‘een gevaarlijk land’. De terreurbeweging ‘Lichtend Pad’ zorgde voor veel onrust. Ook voor de familie Smelt was het dagelijks leven intensief. De dominee en zijn vrouw bouwden mee aan wijkkerken annex schoolgebouwen. Leo: ‘Het werk nam ons beiden volledig in beslag. Daarnaast had je feitelijk geen vrije tijd. Jannet gaf de kinderen bijles. En buiten dat, je stond altijd aan.’

Na 10 jaar zendingswerk keerde het gezin terug naar Nederland. Met z’n zevenen: twee Peruaanse meisjes, Ruth en Mirjam, waren intussen in hun leven gekomen. Leo werd predikant van de hervormde gemeente in Wezep. Die overgang verliep heel goed. Leo en Jannet voelden zich beiden op hun plek aan de rand van de Veluwe. ‘Er heerste een soort gemoedelijke, onbevangen eenvoud. Daar hebben we geleerd om weer van Nederland te houden.’ Na Wezep volgden Ede, De Bilt, Bussum en Bodegraven. Door die gemeenten werd hij jaarlijks een maand uitgeleend aan de arme dochtergemeenten in Peru, o.a. om voor te gaan en cursussen te geven aan voorgangers en ‘opvallend veel jongeren. Een belangrijke leervraag was deze: in hoeverre zit de prediker zelf als eerste hoorder al of niet verstopt in zijn preek?’

Namens de Stichting Epafras verleende hij pastorale bijstand aan een toenemend aantal Nederlanders in Peruaanse gevangenissen. Ze zaten vrijwel altijd voor ‘die vermaledijde drugshandel’. Een keer betrof het een echtpaar met jonge kinderen. Leo slaagde erin met twee gedupeerde kleintjes naar Nederland terug te vliegen en ze aan hun grootouders over te dragen. ‘RTL4 had wat te filmen!’ De laatste gemeente die hij diende tot aan zijn emeritaat in 2021 was Voorthuizen. ‘Daar werden we starters op de woningmarkt.’

Retraites
Voor Leo is het deze periode vooral een kwestie van afronden. Met name de ‘tijdrovende organisatorische dingen’ heeft hij geschrapt. Veel voldoening haalde hij uit het begeleiden van meerdaagse retraites in Klooster Nieuw Sion. Ze waren hem op het lijf geschreven. Hij laafde zich aan Bijbelstudie, de omvangrijke bibliotheek, het contact met christenen uit alle hoeken en gaten van de kerk. En niet te vergeten de getijdengebeden in de kapel. Leo is ervan overtuigd dat je als gelovige op gezette tijden moet bijtanken. En dat je ‘een kritisch tegenover’ toelaat. ‘Tegenwoordig gaat het heel vaak over het gevoel, maar de Bijbel is de bron én norm van spiritualiteit. Uit die bron drinken, dat is wat je bij deze stilteretraites leert.’ Onlangs heeft hij zich teruggetrokken. ‘Iets moois loslaten is moeilijk’.

Het meest ingrijpend was in augustus de beslissing om te stoppen met kerkdiensten leiden en preken. ‘Maar ik heb er nu vrede mee. Ik wil anderen en mezelf niet te veel in spanning brengen als ik een bepaald woord niet kan vinden.’ Een van de laatste diensten waarin hij voorging, was in het nabijgelegen woonzorgcentrum Norschoten. Jannet: ‘Daar was je onder gelijken.’ Leo: ‘Ik krijg na afloop van de dienst nooit zulke hartelijke handdrukken als juist op zo’n plek.’ De preek ging over de genezing van de 38-jarige verlamde man uit Joannes 5. ‘Jezus maakte een omweg voor hem. Dwars door de misère van dat ziekenhuis. Reken maar dat het er stonk!’

Er blijven nog genoeg dingen over waar hij energie uit haalt. ‘Ik ben lid van het koor Vox Vivenda. Het gebouw waar we repeteren is op loopafstand.’ Leo mag graag schrijven. Aan de Veluwse Kerkbode levert hij o.a. boekrecensies. Hij daagde zichzelf en zijn collega’s uit om columns te schrijven voor de Barneveldse Krant. ‘Hoe laat je het evangelie landen én botsen op het gewone leven?’ Verder is hij lid van de redactie van het blad ‘Lichtspoor’.

Zuster Marina
Schrijven deden hij en Jannet ook veelvuldig in hun Peruaanse tijd. Het was ook de enige manier om contact met het thuisfront te onderhouden – bij gebrek aan een telefoon in huis. (Jannet: ‘Toen we weer een zoon hadden gekregen, belde ik voor het eerst in drie jaar met de familie. Dat telefoontje kostte 70 dollar; bijna een maandloon.’) De rondzendbrieven, in 1996 gebundeld in het boekje ‘Van Overzee’, gaven de achterban een levendig inkijkje in de dagelijkse beslommeringen van het jonge gezin en de lokale gemeente. Zo wordt zuster Marina geïntroduceerd, een weduwe die op latere leeftijd tot geloof kwam. Ze was analfabeet, maar wilde dolgraag leren lezen omdat ze zo van de Bijbel hield. Een vurig voorbidster, die wist wat haar te doen stond toen Leo door tyfus was geveld. ‘Nooit zal ik vergeten dat ze op huisbezoek kwam. (…) Aan het eind van het bezoek knielt ze naast mijn bed neer en bidt voor me. Ontroerend.’

Het belang van het gebed kan hij niet genoeg benadrukken. ‘In Nederland bidden we altijd te weinig. Als er in de kerk gebedsmomenten zijn, komen er een stuk of tien van de duizend leden.’ Bidden deed Leo soms ook met gevangenen die hij opzocht. ‘Ik heb bijzondere gesprekken met die mannen gevoerd. En wat hádden die stoere kerels het vaak over hun moeder…’

Vriendschappen
Een tekst die veel voor hem betekent, heeft niet toevallig ook met het gebed te maken: ‘Wij weten niet wat we bidden moeten zoals het behoort, maar de Geest zelf bidt voor ons, zucht met ons en de schepping mee’ (Rom. 8). Een ander Schriftwoord dat met hem meegaat: ‘Als ik zwak ben, ben ik sterk’ (2 Korinthe 12).

Dat zwakke ervaart hij in meerdere opzichten. ‘Je begint als oefenaar en je eindigt als oefenaar. Het blijft stuntelen.’ Geloofstwijfel kent hij niet, zolang hij maar ‘met de gemeente blijft zoeken naar het Koninkrijk van God en zijn gerechtigheid. Onze goede God laat ons niet los!’

Leo probeert ‘steeds te leven vanuit de verwondering’. In het geloof, maar ook in de gewone dagelijkse dingen. Er is nog veel dat hem kan bekoren. ‘Ik geniet van collega’s die de gave van het (s)preken hebben. Ik leef op van een goede preek, maar ook van een podcast als Eerst Dit. En, heel belangrijk, van vriendschappen.’

Tekst: Anneke Verhoeven. Foto's: Wouter Muskee

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten, vandaag

'Geen kloppend verhaal, maar een kloppend hart'

2025-12-03T14:51:21Z

Het is een rustige maandagochtend, Martijn (34) zit achter zijn laptop in het wijkgebouw ‘Tussen Hemel & Aarde’. Een groot deel van de week is het hier een gezellige drukte: er wordt huiswerkbegeleiding gegeven, er is een kindercoachclub, er zijn Mom(m)ents – ‘inspirerende sessies voor krachtige vrouwen’ – en elke donderdag kunnen buurtgenoten aanschuiven bij een wijkdiner met een mysteryguest. Twee keer in de week is er specifiek aandacht voor jongeren die gestopt zijn met hun opleiding of werk. Kartrekker van dit project is Samsson, een Mozambikaan met een groot hart die hier op een goede dag aanklopte – hij wilde graag iets doen met en voor deze groep. Een typisch voorbeeld van de manier waarop hier gewerkt wordt: onderlinge relaties staan centraal.

Sportschool
Martijn mag gewoonlijk de dag graag beginnen in de sportschool, maar deze keer niet. De afgelopen dagen waren actief genoeg. Hij zit nog na te genieten van het gemeenteweekend. Het thema ‘Mission possible’ werd op alle mogelijke manieren ingekleurd: Bijbelstudie, verdieping, sport en spel, lekker eten. ‘En we hebben onder meer gesproken over pastoraat, dat we op een andere manier gaan vormgeven. Eerst was het vooral crisispastoraat; nu komt er meer structuur in.’ Er is een werkwoord voor bedacht: spreeuwen. Afgekeken van een spreeuwenzwerm, waarbij duizenden vogels een dans uitvoeren zonder tegen elkaar aan te vliegen. Het geheim: elke spreeuw houdt zeven andere spreeuwen in de gaten. De bedoeling is dat ieder lid van Geloven in Spangen komend seizoen aandacht geeft aan zeven anderen door hem of haar uit te nodigen voor een kop koffie, samen te wandelen ‘of in de viering naast je spreeuw te zitten’.

Die zondagse vieringen (Geloven in Spangen is als kerngemeente onderdeel van de PKN) vormen het kloppend hart van de geloofsgemeenschap. En vanuit het verlangen om het geloof handen en voeten te geven wordt een heel scala van activiteiten aangeboden, waarbij de rijke culturele diversiteit (meer dan 80 verschillende culturen op een vierkante kilometer) leidend is.

Aan deze jonge, multi-etnische kerk is Martijn de Jong verbonden als buurtpastor. Ook zijn vrouw, Klaske, is nauw bij het werk betrokken. ‘Ze is jobcoach; via contacten vanuit onze weggeefwinkel helpt ze mensen hun talenten ontdekken en een match te vinden. Ze is ook een buurtverbinder en in die rol werkt ze mee aan het sociaal cement in de wijk.’ Elke maandagochtend sport ze met een groep vrouwen. Het resultaat is merkbaar. ‘Vrouwen van mijn leeftijd die eerst puffend bovenaan de trap stonden, doen nu bootcamp-achtige dingen.’ Ze wonen aan de Mathenesserdijk, ‘midden in de dynamiek van Spangen. We kijken uit over de trambaan, zien de bakker die het brood van gisteren naast de container zet (waarna de meeuwen zich erop storten) en de bakfietsouders.’

Dabar
Martijn is de oudste in een gezin van vijf kinderen, groeide op in Waddinxveen, waar zijn vader een pluimveebedrijf had. Een degelijke hervormde opvoeding: twee keer per zondag naar de kerk, naar zondagsschool, (belijdenis)catechisatie. ‘Vanaf mijn 18e zat ik op een interkerkelijke Bijbelkring, daar ging de Bijbel op een nieuwe manier voor mij open, er was ruimte om breder te kijken dan alleen naar de hervormde theologie.’ Tijdens belijdeniscatechisatie wordt hij uitgenodigd om mee te doen met evangelisatiewerk op een grote seizoenscamping in de buurt. ‘Het was een van mijn eerste missionaire activiteiten. In diezelfde tijd ging ik ook Dabar doen.’ Niet dat hij zo’n vrijmoedig getuige was. ‘Van huis uit ben ik best introvert en ik was in het begin heus wel aan het stuntelen.’ Maar een sterk missionair verlangen overheerste. Hij ervaarde – en ervaart nog steeds – een roeping, die zich vooral op de volgende manier manifesteert: ‘Ik rol van het ene in het andere, en op het moment dat ik daar ben, weet ik dat het de goede plek is voor mij.’

Hij deed vwo in Gouda en ‘vond alles een beetje leuk’. Een studieadvies wees in de richting van houthakker, boswachter of meubelmaker. Lekker met je handen bezig zijn dus, iets wat hij nog altijd graag doet trouwens. Theologie trok hem het meest, ook al ambieerde hij niet per se de kansel. Na het EH-basisjaar deed hij een hbo-studie theologie. ‘Bezig zijn met de Bijbel, én met mensen – ik heb er onwijs van genoten.’ Hij volgde diverse aanvullende cursussen, onder andere voor het bedienen van de sacramenten, en gaat op zondag regelmatig voor in de (wijde) omgeving.

Intussen was Martijn via een stage bij de IZB terechtgekomen. Sinds 2020 is hij buurtpastor bij Geloven in Spangen, waarbij hij sinds 2024 wordt geassisteerd door junior-pastor Louise Newland.
Daarnaast werkt hij als begeleider van IZB-pioniersplekken. ‘Daar voelen mensen wat een mooie organisatie de IZB is. Die voor hen zorgt, voor hen bidt.’

‘Gevaarlijk’
Of hij in de loop der jaren anders is gaan denken over missie? ‘We zeggen weleens tegen elkaar: pionieren is gevaarlijk; optrekken met mensen die niet zoveel hebben met God, geloof en kerk, verandert je.’ Hij voelt zich nog steeds verwant met zijn eigen kerkelijke roots, maar plaatst wel een kanttekening. ‘Je kunt redeneren “We hebben dit verhaal en dat verhaal klopt. Het geeft een antwoord op alle vragen.” Maar als het niet meer werkt… Hier geloven we dat God mensen roept en helpt een warme gemeenschap te zijn, waar Jezus centraal staat én waar Hij gevonden kan worden. Geen kloppend verhaal, maar een kloppend hart.’

Gelukkig wordt dat opgemerkt, ook door de partnerkerken (gemeenten die Geloven in Spangen ondersteunen). ‘Hun ogen gaan echt open voor wat God doet.’ Natuurlijk speelt de klassieke reflex weleens op. ‘Rond een diaconale activiteit wordt dan gevraagd: maar komen er ook mensen naar de vieringen? Dan antwoord ik dat de mooiste ervaringen die dingen zijn die ons overkomen, waar we geen invloed op hebben. Ik ben niet degene die het licht aan hoef te doen in een donkere wijk. Maar als ik in een bepaalde fase van iemands leven word ingeschakeld en langszij mag komen, blijkt God allang met hem of haar aan het werk te zijn.’

Zoals die dame, laten we haar Monique noemen, die langsfietste. ‘Ze zag onze banner, raakte geïnteresseerd en komt nu geregeld naar onze vieringen. Soms maakt ze een schilderij naar aanleiding van de preek. En misschien haalt ze er dingen uit die ik zelf helemaal niet zo heb bedoeld. Maar daar gaat het niet om; blijkbaar werkt het voor haar op deze manier.’

Zeeman
Een markante figuur die hij in zijn rol als wijkpastor heeft leren kennen was Adriano, een Kaapverdiaanse zeeman in ruste. ‘Ons contact groeide uit tot een vriendschap. Hij vervulde een beetje de rol van buurtopa. Een paar jaar geleden overleed hij, ik mocht zijn uitvaart leiden.’ Meteen een mooi missionair moment. ‘Een groot deel van de mensen die bij die dienst aanwezig waren, kwam nooit naar de kerk. Het is bijzonder om dan – midden in het verdriet van mensen – woorden van goed nieuws te vinden, die iets van troost en licht brengen.’

Spectaculaire radicale bekeringen – altijd mooi, maar dat is niet het streven. ‘Regelmatig zie je bij mensen een verandering, als ze een tijdje met ons oplopen. Ze gaan vragen stellen. Met hele kleine stapjes komen ze soms dichter bij het evangelie. En soms ook niet. De mensen die wij ontmoeten – die misschien niet eens kunnen lezen en schrijven – kunnen wel zien en proeven hoe we zijn. Wij bidden voor hen, en voor wat hen bezighoudt – een zieke vader bijvoorbeeld.’

Vanmiddag gaat hij naar een dame uit de wijk die ongeneeslijk ziek is. ‘Toen ik eerder bij haar op bezoek was, had ik mijn bijbel en mijn dienstboek bij me. Ze vroeg of ze de bijbel mocht lenen, en pakte het dienstboek. Daar is ze blijkbaar in gaan lezen. En het deed haar goed.’ Martijn kan glimlachen om dergelijke situaties. ‘Op zulke momenten ervaar ik dat het allemaal helemaal niet van mij afhangt.’

Drumstel
Werk en privé lopen bij Martijn nogal eens door elkaar. Als je je daar maar bewust van bent is dat geen ramp. Maar juist daarom zoekt hij gericht naar momenten om even met iets heel anders bezig te zijn. De hond – een golden retriever – helpt daarbij. ‘Tijdens het uitlaten spreek ik dan ook weleens mensen die ik niet in mijn werk tegenkom, en dan heb je het dus over bijvoorbeeld… honden.’

Afleiding vindt hij in taal. Goede teksten zijn aan hem zeer besteed, en in de vakanties leest hij dan ook veel. ‘Theologie, filosofie, maar ook fictie. Van schrijvers als Dostojevski en Tolstoj kan ik enorm genieten.’

Recent heeft hij weer een drumstel aangeschaft. ‘Dat staat bij mijn ouders. Dan neem ik de hond mee, daar kan-ie lekker rauzen. En zelf raus ik dus ook.’

www.geloveninspangen.nl

Tekst: Anneke Verhoeven. Foto's: Sjaak Boot.

Labels: Digitaal nieuws, Interviews, Missionaire toerusting, Nieuwsberichten, Over missionaire en contextuele verkondiging, Impact nieuws

Jonge gemeenten reflecteren op liturgie en aanbidding

2025-11-26T14:25:45Z

In de Protestantse Kerk in Nederland zijn de afgelopen decennia verschillende nieuwe christelijke gemeenschappen ontstaan. De IZB begeleidt 13 gemeenten die op die manier ontstaan zijn en al langer dan vijf jaar bestaan. Zij vormen samen het netwerk jonge gemeenten. Op 11 november kwamen teamleden van 9 gemeenten samen op de jaarlijkse netwerkdag, georganiseerd door IZB-Impact. Dit keer waren ze te gast bij Cross Culture, een interculturele gemeente in Nieuwegein.

Jonge gemeenten hebben een missionair DNA waardoor het voor nieuwkomers gemakkelijk is om aan te sluiten. Tegelijkertijd hebben ze in de loop van de tijd wel degelijk een eigen cultuur gekregen. Het thema van de dag was daarom: ‘Zo zijn onze manieren – over leitourgia, ‘bij ons kan alles’ en openheid’.

Henk Boerman, hoofd IZB-Impact, kijkt terug op een dag met een goede sfeer, over een thema dat in veel nieuwe gemeenten actueel is. ‘Bij deze derde netwerkbijeenkomst hebben we ervoor gekozen om naar de vormgeving van samenkomsten te kijken. Sommige plekken beginnen met heel kale, laagdrempelige vieringen. Maar ook nieuwe kerkplekken hebben al snel een bepaalde cultuur. Er wordt over pioniersplekken wel gezegd ‘bij ons kan alles’ – vandaar de ondertitel – maar dat is in de praktijk natuurlijk niet zo. Dat levert een spanningsveld op: je ontwikkelt een eigen cultuur en je wilt open blijven, je missionaire DNA behouden.’

Luisterlied

Aan welke veranderingen moet je denken op gebied van liturgie als een gemeente meer gesetteld raakt? ‘Als je start met vieringen als onderdeel van een missionaire plek, is een veelgehoorde vraag of je überhaupt een lied kunt zingen met elkaar. Veel aanwezigen zijn immers niet bekend met kerkelijke liederen. Een oplossing kan zijn: een luisterlied. Of een lied als optreden. Dan is het de vraag: wat ga je zingen? Dat hangt vaak af van de context en ook van de missionair werker. Is de groep samen voor een maaltijd, die je uitbouwt tot een viering? Of een gesprekskring, die je uitbreidt tot een wat grotere activiteit?’

Een belangrijke factor is ook de plek waar je samenkomt. ‘Een kerk of een aula van een school, dat maakt echt veel uit. Ik denk dat de liturgie op pioniersplekken over het algemeen sober is. Er wordt een kaars aangestoken. Ik heb weleens meegemaakt dat aan een kind werd gevraagd wat die kaars betekent. Die kleine variaties hebben als doel dat mensen de liturgie als een levend geheel ervaren. Ik pleit wat dat betreft voor heilige flexibiliteit.’

Gezindheid

Hoe helpt de IZB deze jonge gemeenten verder op weg? ‘Bij de IZB gebruiken we een tool die vijf kenmerken van de eerste christelijke gemeenschappen vertaalt naar deze tijd’, vertelt Boerman. Elk jaar wordt de komende tijd ingezoomd op één kernwoord, om samen te bekijken hoe dat terugkomt in de eigen gemeenschap. Het gaat om de Griekse woorden didachè (vorming), kerugma (verkondiging) koinonia (community en zorg voor elkaar), diakonia (liefde en zorg voor de ander) en leitourgia (aanbidding en geloof).

Boerman koos ervoor in zijn bijdrage over liturgie aan te sluiten bij Romeinen 12 vers 1 en 2, waar de apostel Paulus spreekt over ‘de ware eredienst’. ‘Paulus maakt daarbij het punt dat je zelf een levend offer bent. De samenkomst is niet het centrale punt van de eredienst. Aanbidding hangt samen met een vernieuwing van je gezindheid. Hij zegt: laat de stem van God voortdurend een plek krijgen in je leven, want dat vernieuwt je.’

Ontvankelijkheid

De theoloog John V. Taylor sluit hierbij aan in zijn denken over liturgie. ‘Hij benadrukt dat aanbidding ertoe leidt dat je meer opmerkzaamheid krijgt voor de werkzaamheid van God in deze wereld. Een aanbiddend leven maakt dat je als vanzelf weer die wereld in gaat. Samenkomsten zouden daaraan mee moeten werken, dat je ook buiten de kerk meedoet aan Gods werk.’

In de liturgie is het soms de verleiding om te denken dat het gaat om muzikale kwaliteit, om presteren, maar dat is niet de essentie, benadrukt Taylor. Het gaat niet om wat wij doen of aanbieden, maar om ruimte maken voor Gods initiatief. Stilte, ontvankelijkheid en beschikbaarheid vormen de kern.

De filosoof en theoloog James K. A. Smith sluit op weer een andere manier aan bij de woorden van Paulus, vertelt Boerman. ‘Aanbidding speelt een grote rol in het vormen van verlangen. In de liturgie kom je als het ware op toonhoogte van Gods verhaal. De Geest zorgt ervoor dat jouw kleine dagelijkse verhaal wordt verbonden met Gods verhaal. Na de eredienst in de kerk gaan we naar buiten. In het doordeweekse leven vallen we onszelf tegen, maar gelukkig kunnen we een week later weer naar de samenkomst, is dan de gedachte.’

Tijdlijn

Met de organisatie van deze dag worden de jonge gemeenten uitgedaagd om de komende maanden in de teams aan de slag met hun samenkomsten. Hiervoor heeft IZB-Impact werkvormen ontwikkeld. ‘Een daarvan is voor elke kerk waardevol om eens met elkaar te doen: maak een tijdlijn van jullie samenkomsten. Wanneer is er iets toegevoegd, is er ergens mee geëxperimenteerd? Wanneer is iets weggelaten? En waarom? Het is in veel kerken niet gemakkelijk om over liturgie te praten. Wellicht is dit een goede manier om daarover in gesprek te gaan.’

Bij de vormgeving van je liturgie is het ook goed om te kijken wat waarden zijn in je gemeenschap. ‘Als je plek intercultureel is, dan kan dit een belangrijke waarde zijn. Je kunt wel stellen dat heiligheid en stilte belangrijke waarden zijn, maar past dat ook bij de mensen die bij jou naar de eredienst komen, als je weet dat ze van Frans Bauer houden? Het is belangrijk om aan te sluiten bij de eigen context.’

Een andere opdracht die de jonge gemeenten meekregen, was om het gesprek te voeren over bouwstenen die onderdeel uitmaken van een samenkomst. ‘De christelijke kerk heeft aanbidding altijd op een heel diverse manier vormgegeven. Maar tegelijkertijd zijn er wel patronen die telkens terugkomen. Denk aan zang, gebed, lofprijzing, een geloofsbelijdenis en de verkondiging. Meerdere plekken gaven aan een losstaand element van verootmoediging, schuldbelijdenis of het benoemen van een leefregel niet als vanzelf een plek heeft in de samenkomsten. Wij zeggen niet dat dit moet, maar de bezinning erover is goed. Waarom doe je dingen wel en niet in je samenkomst? Dit kan zeker afhankelijk zijn van de context. We zijn benieuwd hoe deze bezinning verdergaat.’

Tekst: Nels Fahner

Lees hier het verslag van de vorige netwerkdag voor jonge gemeenten.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Geef zoekers tijd en ruimte als ze aankloppen bij de kerk’

2025-11-19T11:07:37Z

‘Zoekers, ze zijn van alle tijden’, zegt Bas van der Graaf, hoofd IZB-Toerusting, in zijn lezing in de Sionkerk te Houten. ‘Ook de Romeinse hoofdman Cornelius uit Caesarea was een zoeker. Hij diende God en bad tot Hem. Waarom was hij dat gaan doen? Welk verlangen had hij? We weten alleen dat hij een visioen kreeg waarin een engel hem opriep om de apostel Petrus te halen, als het ware om instructies te ontvangen om naar de ‘kerk’ te gaan.’

Tegelijkertijd kreeg Petrus een droom, zo lezen we in het Bijbelboek Handelingen. Nadat hij naar het huis van de centurion was gegaan, raakten daar de mensen vervuld van de Heilige Geest. ‘Voor Petrus was dat het teken dat ook niet-Joden bij God mogen horen en dat het Evangelie voor iedereen is. Gods Geest zet zoekers in beweging en ze kunnen zomaar aankloppen op de kerkdeur. De boodschap voor nu is of kerken erop zijn voorbereid om nieuwe gelovigen als Cornelius te ontvangen’, zo houdt Van der Graaf de ruim tachtig deelnemers aan toerustingsdag voor.

Zoeken naar houvast

Rik Mager, predikant bij IZB-Toerusting, wijst er in zijn lezing op dat de tijd rond de val van Rome, 410 na Christus, hem doet denken aan de huidige tijd met z’n conflicten, crises en verdeeldheid. In deze wereld van angst, geweld en onzekerheid worden mensen bevangen door depressie, leegte en zinloosheid. Er moet toch iets meer zijn dan geld en goed? Enerzijds trekken mensen zich terug in hun eigen bubbels, waarin ze zich veilig wanen. Anderzijds gaan mensen, vooral jongeren, op zoek naar de zin van het bestaan. Zij hebben genoeg van het grote genot en de dikke ego’s en speuren TikTok, YouTube en andere kanalen af naar bronnen van inspiratie en rust.

Oscar Grootveld was zo’n jonge zinzoeker, een 29-jarige student theologie die opgroeide in een ongelovig gezin. Een paar jaar geleden stapte hij op een oudjaarsavond de Noorderkerk in Amsterdam binnen. Wat hem trof, was de geborgenheid die er heerste. Daarna bleef hij in de kerk komen, volgde hij de Alpha-cursus en deed hij belijdenis. ‘Het geloof werd bij mij opgewekt’, verklaart hij. Ook Berry Kriesels vertelt in alle rust zijn geloofsreis. Hij kwam in een moeilijke periode vanuit het ‘niets’ uit bij God. Een kerk, hij was er nog nooit binnen geweest. 'Mocht ik wel naar binnen door die deur? Ik had geen idee van de gewoonten in de kerk. Dankzij Janneke van de Voedselbank wist ik wanneer ik moest gaan staan of kon blijven zitten. Help, zei m'n zus Astrid toen ik vertelde dat ik naar de kerk ging. Een sekte? Nee, Astrid, na de dienst gaat de deur wel weer open.' Naastenliefde viel Berry Kriesels als eerste op; hij heeft zich laten dopen. 'Pap, als jij je laat dopen, zullen wij er zijn’', zeiden zijn kinderen tegen hem.

Hoe komen mensen tot geloof?

Naast de twee ‘keynote’-sprekers Bas van der Graaf en Rik Mager zijn op deze IZB-toerustingsdag maar liefst acht workshops te volgen. In de workshop 'Hoe komen mensen tot geloof?' vertelt Henk Boerman (hoofd afdeling IZB-Impact) over wat hij in de praktijk als pionier tegenkwam. Hij ontmoette Truus, die eind zeventig was, een zwaar leven kende en schreeuwde naar God. Hij kwam Mark tegen, een verstandelijk atheïst, al negen jaar een zoeker die hem toeroept: Henk, ik weet niet hoe het moet, geloven, help me daarbij! En dan de esoterische door trauma’s gestempelde Jolijn met haar engelen. Boerman: 'Om haar te helpen, moest ik mijn eigen missie loslaten om haar van de ballast te verlossen. Ik ging haar daarna alleen maar over Jezus vertellen, puur Jezus, verder niets.' Ten slotte Esther, die haar alcoholische vriendin verloor en tot geloof kwam. 'God werkt fascinerend en verrassend.'

Belangrijk is volgens Boerman te weten dat God via de geleidelijke weg werkt. Geef zoekers tijd en ruimte als ze aankloppen bij de kerk. Help ze door ze te laten proeven aan de smaak van het geloofsleven. Weeg altijd hun context en leefwereld mee in dat proces. In de kerk, zegt Boerman, zijn we vaak te geestelijk bezig. Niet de veelheid aan woorden, maar de warmte van de gemeenschap is wat zoekers trekt, de troostende hand op je schouder. Concreet betekent dit dat er meer nodig kan zijn dan een Alpha-cursus als er een bekeerling aanklopt. Hij laat een schema zien van activiteiten die een pioniersteam in 'evangelisatieschillen' kan ontplooien, aansluitend bij verschillende graden van betrokkenheid. In de buitenschil: maaltijden en kookclubs. In de binnenschil: maal met een verhaal, kringwerk, Alpha-cursus, samenkomsten en kinderclubs. Daarbij staat of valt alles met wat je zelf uitstraalt. Wat beweegt jou om je geloof te delen?

Kun je me helpen te geloven?

In zijn workshop 'Hoe wijd je mensen in in het christelijk geloof' stelt Dick Wolters, missionair predikant in de Noorderkerk te Amsterdam en verbonden aan IZB-Toerusting, ons figuurlijk gesproken voor aan David (21). David staat synoniem voor de bekeerling van nu. Hij is intelligent en belezen, een jongeman die werkelijk alles weet. Wolters: 'Hij heeft het hele internet afgestruind naar God en klopt aan met de vraag: kun je me helpen om te gaan geloven? Als protestant ben je al te vaak geneigd het geloof uit te leggen, veel woorden te gebruiken, maar doe dat niet met onze David; hij weet immers alles al. Hij heeft zich volledig ingelezen. Wat hebben wij deze jongen te bieden?'

Wolters wijst op het boek Zondagmorgen van Willem Jan Otten waarin deze zijn gang naar het geloof beschrijft. Het lukt hem eerst niet te geloven dat Jezus was opgestaan. Als intellectueel vindt hij de herrijzenis niet overtuigend genoeg, maar daar komt verandering in als hij ‘bezwijkt’ door de ervaring van het ritueel. ‘Er overkomt je dan een vorm van verliefdheid’, legt Wolters uit. Met andere woorden: hoe kunnen wij David verliefd laten worden op Jezus? Een deelnemer aan de workshop raadt aan om samen met David een bezoek te brengen aan Rome; de tweede beveelt lectio divina aan, dus om met David te lezen, te mediteren, te bidden en te rusten; de derde is van plan een stevig rondje met David te gaan fietsen met als slot een gesprek en de vierde schuift met David aan een maaltijd met muziek op de achtergrond. We zijn het erover eens: neem David voorzichtig mee om hem in te bedden in het mysterie van het geloof. Sla niets ‘plat’, bid in begrijpelijke taal. Wees gastvrij.

Gebed van David

Indrukwekkend is het gebed dat David heeft geschreven en op het Bijbelcafé heeft gedeeld. Het is het kernachtige gebed van een zoeker, van een bekeerling die aanklopt:

‘Hey God, kunt u mij helpen uw verhaal te begrijpen, zodat ik u kan toestaan mijn leven te sturen, zoals een rivierbed het rivierwater stuurt. Daarbij vraag ik u het troebele water te zuiveren zodat ik uw rivierbed kan zien. Ik wil u vragen mij te begeleiden terwijl ik mijn rivierbed parallel snijd aan de uwe, niet in de richting van de minste weerstand maar in de richting van het met droogte geteisterde land.

Alstublieft, bied mij de benodigde visie om hier de verdorde aarde te voeden met mijn stroom aan kwaliteiten, zodat hoop en optimisme, rechtvaardigheid en compassie, weerbaarheid en moed kunnen opbloeien terwijl haat wordt geblust, angst wordt weggespoeld en verdeeldheid oplost.

God, ik vraag u om mij te vergezellen op dit levenspad zodat ik dit niet alleen hoef te bewandelen. Help mij het leven te navigeren op een wijze waarbij de mensen om mij heen het beste uit zichzelf kunnen halen. Help mij daarin te realiseren dat uw vonnis het laatste is, daar waar kracht en kwetsbaarheid elkaar ontmoeten, daar waar de waarheid zichzelf onthult, verankerd in niks anders dan mijn daden.’

Tekst: Marie Verheij-Van Beijnum

Meer informatie over het team IZB-Toerusting vindt u hier.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

‘Met een verhaal geef je jezelf een gezicht’

2025-11-10T14:05:36Z

Ruim 130 mannen en vrouwen die zich met ouderenbezoekwerk bezighouden, waren zaterdag 1 november naar Houten gekomen voor de Lichtspoordag. Deze bijeenkomst wordt jaarlijks georganiseerd door de makers van het gelijknamige blad.

Veel kerkelijke gemeenten verspreiden Lichtspoor ter ondersteuning van het pastoraat onder ouderen. ‘Misschien doen ze het alleen maar door de brievenbus, maar de wetenschap “iemand denkt aan mij” kan heel betekenisvol zijn’ aldus ds. Theo Pleizier, universitair hoofddocent praktische theologie aan de PThU. Onder het kopje ‘We komen namens de kerk’ ging hij in op de verschillende vormen van pastoraat. ‘Kerkdiensten hebben meestal iets heel zichtbaars, maar geestelijke zorg vindt juist veel vaker achter gesloten deuren plaats.’

Hij had binnen zijn universiteit onderzoek gedaan naar de vraag waar het pastoraat zich op moest toespitsen. ‘Tot onze verrassing luidde het meest gegeven antwoord: “Laat het maar over het gewone leven gaan.” Een steuntje in de rug dus voor ouderenbezoekers.’ Het klinkt meteen zo zwaar: ‘een pastoraal gesprek’. Volgens Pleizier kun je dat ondervangen door te spreken over ‘een gesprek dat pastorale kwaliteiten heeft.’ Dat is een gesprek van mens tot mens, ‘over wat er leeft in de ziel, waar de Goede Herder niet ver weg is’.

De openingszin ‘Ik kom namens de kerk’ kan negatieve ervaringen wakker maken. Maar dat hoeft een goed gesprek niet in de weg te staan. ‘En dat is op zich al iets van het evangelie, iets van God uit’, aldus Theo Pleizier. ‘Van een goed gesprek kan een mens opknappen.’ Dan maakt het niet uit of de ander kerkelijk of niet kerkelijk is. ‘Hij of zij is een medemens.’

Eenzaamheid is een belangrijk thema binnen het ouderenpastoraat. Niet alleen in intermenselijk opzicht. ‘Wij spreken met mensen bij wie het stil geworden is tussen God en hem. Die stilte kun je niet oplossen, maar wel onderbreken.’ En voor de duidelijkheid: ‘Een pastoraal gesprek kan ook gewoon in vijf minuten.’ Ook na zulke korte ontmoetingen hoor je vaak: ‘Fijn dat je er was!’

Een goed gesprek is trouwens ook, of vooral, een kwestie van luisteren. ‘Dat kun je leren, aldus Pleizier. ‘God zelf zegt in het evangelie: jij ontsnapt niet aan mijn aandacht.’

Herinneringen
Luisteren was ook de rode draad in de bijdrage van schrijfster Joke Verweerd.Ze nam de zaal mee in het belang van levensverhalen, die verteld én aangehoord moeten worden. Aan de hand van een eigen verhaal dat ze een kwart eeuw geleden schreef – over een getraumatiseerde oud-Indiëganger die het deksel lang op de beerput had laten zitten – betoogde ze dat het erom ging wat de herinnering met mensen doet.

‘Herinneringen zijn de bouwstenen van levensverhalen. Het vertellen of het schrijven van je levensverhaal helpt mensen bij het zoeken naar de zin en de betekenis van hun leven zoals het gelopen is, maar ook bij het bepalen van een richting voor de toekomst.’

Ze organiseert Verhalentafels in haar kerkelijke gemeente (waar overigens ook mensen ‘van buiten’ aanschuiven). De bezoekers zijn tussen de 65 en 95 jaar en vertellen er hun levensverhalen over uiteenlopende thema’s: schoolervaringen, herinneringen aan je grootouders, spelletjes.

‘Het is fijn om ervaringen te delen, oude gebeurtenissen voor het voetlicht te halen, overeenkomsten te zoeken en verbinding te vinden. Want elk mens heeft zijn eigen levensverhaal, maar je komt er lang niet altijd toe om het op te diepen’, aldus Verweerd. ‘Als je ergens woorden voor vindt, bevestig je als het ware je eigen verhaal’.

Zinken teil
Bovendien: het luisteren naar anderen zorgt ervoor dat je eigen verhaal ook weer lucht krijgt. ‘Je staat er versteld van wat je al luisterend voelt resoneren in jezelf. Ook dingen die je vergeten was, komen weer boven. De sfeer van vroeger, hoe je op vrijdagavond om de beurt in een zinken teil werd gewassen, hoe petroleum rook, en dat je bang was van de kolenboer met zijn zwarte gezicht. Die herkenning werkt verbindend.’

Wie liever niet zelf aan het woord is maar bij voorkeur luistert, mag bij de Verhalentafel ook zwijgen. Dat laatste heeft Joke Verweerd nog maar één keer meegemaakt. ‘Want met een verhaal over je leven geef je jezelf een gezicht.’

Tekst: Anneke Verhoeven. Foto’s: Marieke Verkaik

Lees hier meer over het tijdschrift Lichtspoor en lees de editie van Advent&Kerst.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

‘Twintigers hebben raadgevers nodig’

2025-12-17T13:49:33Z

Wat betekent het evangelie voor christelijke twintigers en dertigers? En hoe kan de kerk hen helpen om geloof te delen? Met die vragen gaat Mette van Hell de komende jaren op pad als kwartiermaker jongvolwassenen bij IZB-Toerusting.

‘Voor mij is het geloof altijd verbonden geweest aan iets vreugdevols’, vertelt Mette als ik haar spreek in een café vlak bij het kantoor van de IZB in Amersfoort. ‘Mijn moeder zong veel, thuis. Er stond altijd een gitaar in de woonkamer. Mijn ouders koppelden het christelijk geloof ook aan een vanzelfsprekende dienstbaarheid. Dat vond ik inspirerend, net als de vriendschap met vriendinnen die me al van jongs af aan kennen.’

Na de middelbare school vertrok ze voor een tussenjaar naar Senegal, waar ze taallessen gaf aan kinderen van Nederlandse zendelingen die daar werkten. ‘Het was opbouwend om die gezinnen te leren kennen, de internationale sfeer te proeven en de culturele verschillen te ervaren.’

Ritme
Mette studeerde psychologie en rondde daarna een master theologie af. Ze onderzocht daarvoor de aantrekkingskracht van de oosters-orthodoxe kerken op jongeren. ‘Voor die scriptie heb ik acht jongeren geïnterviewd. Ze vertelden onder meer dat hun priester met hen spreekt over hoe je bijvoorbeeld om kunt gaan met depressieve gevoelens. Ook in de Protestantse Kerk moeten we de raadgevende functie van een dominee niet onderschatten.’

Bij de IZB legt zij op dit moment contacten met bestaande kerkelijke initiatieven voor twintigers, om te kijken wat de rol van de IZB kan zijn. ‘Het is waardevol om voor mijn eigen generatie te kunnen spreken. Als ik het IZB-rapport ‘Op zoek naar toewijding’ lees, herken ik best veel, bijvoorbeeld dat het ritme van kerkgang heel behulpzaam is. En dat het fijn is om concrete vormen aangereikt te krijgen, zoals Bijbelpodcasts en -apps.’

Voor haar studie theologie bezocht ze verschillende missionaire plekken. ‘In Utrecht maakte ik mee dat er werd gebeden voor Syrische bezoekers, vlak na de val van Assad. Ik zag de opgetogen reactie van een meisje van 8 jaar die in haar eigen taal voor haar hoorde bidden. Ze had grote ogen van verrukking. Dat vond ik een bijzonder moment. Je maakt verschil door een optelsom van kleine daden van liefde.’

Mette van Hell gaf de workshop 'Wat gebeurt er onder twintigers' tijdens de IZB-Toerustingsdag op 15 november.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Alie, waar is je bril?

2025-10-29T11:14:48Z

Alie is een vaste bezoeker van onze inloop, drie keer in de week. Er liggen zelfgemaakte kaartjes van de bezoekers. Als er iets met iemand aan de hand is, schrijven we daar iets op en gaan ‘m brengen.

Ook bij de warme maaltijd is ze elke week. Het is daar net de kerk: je hebt geen vaste plek, maar ondertussen zit iedereen wel altijd op dezelfde plek. Zo leerde ze verschillende buurtbewoners goed kennen. Ze was verdrietig, net als ieder van ons, toen een mevrouw overleed die naast haar aan tafel zat. ‘Ze is van mijn leeftijd, hè’, zei ze.

In oktober 2024 raakte ze haar bril kwijt. Ze kwam erachter toen ze net haar auto in de garage onder haar appartementje had gezet. Zo kwam het dat ze op zondagmiddag om halfeen naar ZuidRijk kwam bij de Bijbelstudie. We hebben de ene zondag een Bijbelstudie, de andere een viering. We dronken koffie en ik zocht voor haar naar haar bril. We vonden niets. ‘Je bent vrij om te gaan, natuurlijk, maar misschien vind je het wel leuk om erbij te zitten’, zei ik. ‘Je hoeft niks te zeggen.’ Ze bleef bij de Bijbelstudie en ze vond het fijn dat ze gewoon welkom was.

Op maandag vertelde ze dat ze haar bril gevonden had, op het dak van haar auto in de garage. De volgende zondag nodigde ik haar uit voor de viering. We zouden Heilige Avondmaal vieren, en ik legde uit dat bij ons mensen meedoen die zestien jaar of ouder zijn en geloven in Jezus. ‘Je denkt toch niet dat ik christelijk word?’, zei ze. ‘Nee, ik leg gewoon uit wat we doen’, antwoordde ik.

Dat was eind oktober. Daarna maakten we haar een tijdje niet mee op zondag. Toen kwam kerst. Op kerstavond eten we met elkaar en lopen daarna naar een kerk in de wijk. Toen was ze er, want ja, ‘het is kerst, hè?’. De grap van de bril bleven we bij de maaltijden en de inloop natuurlijk telkens maken: Alie, waar is je bril?

In januari en februari overleden twee tafelgenoten van haar. Dat was een schok. Een van hen overleed heel onverwacht, we werden kort daarop gebeld. Bij de ander duurde het langer voor we het doorhadden. ‘We moeten allemaal een keer gaan, hè’, zei ze.

In maart wordt ze ziek. We hebben een bezoekregistratie, dus we nemen snel contact op via de telefoon. ‘Ik versta je niet’ zegt ze. Ze is doof geworden, zo lijkt het. Rianne, mijn vrouw, bezorgt een kaartje en belt een paar keer aan. Iemand komt de trap af in het trappenhuis en zegt: je bent niet welkom daar, hoor. Maar Rianne ziet Alie, die voor het raam komt en wenkt dat ze naar boven kan komen.

Rianne schrijft op wat ze wil zeggen, omdat Alie haar niet horen kan. Zo hebben ze toch een gesprek. Alie is verwonderd dat we zoveel moeite doen. Dat we bezorgd zijn. Ze had dit wel gezien bij anderen, maar nu ze zelf aan de beurt was, verwonderde ze zich daarover. ‘Ik ben immers niet van de zondag, maar van doordeweeks.’

Rianne zei: ‘We gaan voor je bidden dat je gehoor weer beter wordt. Vind je dat goed?’ Dat vond ze goed. Bij de inloop wordt er altijd gebeden voor de maaltijd, de zieken en nu dus ook voor het gehoor van Alie. ‘We hebben een God die wonderen kan doen, wie weet komt je gehoor terug of komt er een andere oplossing’, zeggen we tegen elkaar.

Rianne heeft een paar dagen later een afspraak met Alie. Haar gehoor lijkt iets beter. Haar gehoorapparaat is nagekeken. ‘Kom naar de inloop’, zegt Rianne tegen haar. Het is een verzetje. ‘Een beetje saamhorigheid zal je goeddoen.’

Dan is ze er opeens ook op zondag. We gebruiken de iPad tijdens de viering, zodat ze de preek kan meemaken. In Word laten we spraak naar tekst omzetten. Zo kan ze er toch wat van volgen, ook al staan er fouten in de tekst. Mij kan ze sowieso vrij goed verstaan, omdat ik een harde stem heb. Telkens blijven we voor het gehoor van Alie bidden.

In augustus, nu twee maanden geleden, hielden we het Bijbelfeest. Zo noemen we bij ons de kliederkerk. Voor wie niet van knutselen houdt, is er de mogelijkheid om mee te doen aan een gesprek. ‘Weet je, ik bid ’s avonds thuis ook; bidden helpt’, zegt ze in dat gesprek tegen de anderen. Ze is nu een trouwe bezoeker van onze wekelijkse viering op zondag.

Die overtuiging is niet meer weg te krijgen. Net als de grap die we telkens blijven maken: ‘Alie, waar is je bril?’

Elwin Dekker

Elwin Dekker is missionair werker in ZuidRijk in Rotterdam. Lees hier meer over dit inloophuis.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

De wereld als een kathedraal die vol van God is

2025-11-19T11:36:44Z

‘Wie is Jezus? Die vraag houdt mij al lange tijd bezig. Volgens de Bijbel is hij de ‘logos van God’. Dat woord ‘logos’ had in Bijbelse tijden de betekenis van een ordenend principe voor de werkelijkheid. Het betekent in het oudgrieks ‘woord’, ‘zaak’ of ‘ding’. Waarom wordt dat woord verbonden met Jezus, de man van Nazareth? Dat heeft met altijd gefascineerd’, vertelt Rik Mager, als ik hem spreek in het kantoor van de IZB.

Sinds de zomer van 2024 werkt hij als gemeentebegeleider voor de IZB. Zijn proefschrift schreef hij in de periode daarvoor, toen hij namens de GZB als docent en pastor verbonden was aan de anglicaanse kerk in Cyangugu, Rwanda. Rwandezen hebben een ander tijdsbesef dan westerlingen, vertelde hij in een eerder interview voor de IZB. Juist dat kan ons iets leren over hoe de eeuwigheid het hier-en-nu doortrekt. ‘Zij hebben niet zo’n sterke scheiding tussen ‘dit is nu’ en ‘dat was toen’. ‘Story’ en ‘history’ zijn meer een eenheid. Dat heeft mij ook beïnvloed. Het verhaal van God met mensen proberen we te verankeren in de geschiedenis, maar het is een boodschap voor het hier en nu. Wij zien Adam als een soort individu, maar zijn naam betekent: de mens. Wat Adam doet in Genesis 3 en nu is eigenlijk één moment. Of het nu historisch is of niet-historisch, is in die zin niet zo relevant. Ik bedoel: hier in het westen houden we ons wat dat betreft soms bezig met een probleem dat misschien niet zo’n probleem is.’

Cirkel

In zijn proefschrift komt die manier van de werkelijkheid beleven terug als hij de opvattingen van de Britse theologe Catherine Pickstock bespreekt. ‘In haar opvatting is Christus het middelpunt en kun je daaromheen een cirkel trekken. Waar je ook bent, en wie je ook bent, in heden of verleden, iedereen heeft dezelfde afstand tot Christus. Petrus en Paulus zijn in die zin net zo dichtbij Christus als wij.’

Dat is een andere manier van denken dan de focus op Jezus als historische figuur. ‘Wij in het Westen denken in lineaire tijd. Pickstock probeert dat te doorbreken, onder meer aan de hand van Kierkegaard. Zij pleit voor een besef van eeuwigheid, dat ze verbindt met het woord ‘eternity’. Dat is iets anders dan ‘infinity’ in de zin van een lijn die nooit stopt, waarbij God oneindig ver weg is. ‘Eternity’ betekent juist dat God overal tegelijk is. We moeten ons God niet voorstellen als een entiteit die buiten onze werkelijkheid staat. God bestaat, maar op een andere manier dan wij bestaan.’

Het is op dit punt dat de inhoud van zijn proefschrift raakt aan de missionaire praktijk van de kerk in het Westen. ‘Een andere denker die ik bespreek, Alvin Plantinga, stelt dat er onder alle mensen een intuïtief Godsbesef is. Er is een Schepper boven ons. Het geloof in God is vanzelfsprekend, buiten Europa.’

Diepere werkelijkheid

In Europa lijkt er, na een periode van secularisme, een beweging in dezelfde richting te ontstaan. Dat godsbesef is er ook gewoon op straat, in Soesterberg, waar hij woont, zegt Mager. ‘Het gaat dan niet zozeer over de vraag of God bestaat of dat je naar de kerk gaat of niet. God is op een andere manier aanwezig. Toen ik onlangs een nacht in het ziekenhuis doorbracht, hoorde ik op een gegeven moment hoe een coassistente, een twintiger, in gesprek was met een patiënt op de hartbewaking die heel bang was dat het niet goed met hem zou gaan. Hij zei: ik doe aan yoga, maar het helpt mij niet; ik durf niet te slapen. Zij nam de tijd voor zijn angsten. Ze stelde hem vragen. Ik denk dat zij veel van dergelijke gesprekken voert. In dat gesprek was God er, zou Pickstock zeggen, niet als een concept waar je een mening over kunt hebben, maar als een aanwezigheid die er is, in het dealen met jouw angst.’

Op zulke kruispunten ontstaat het geloofsgesprek, en kunnen christenen veel voor hun niet-gelovige gesprekspartners betekenen. ‘Hoe ga je met angst om? Hoe kijk je naar de dood? Hoe deal je met de eigen sterfelijkheid of die van vrienden? Op de momenten dat het daarover gaat, dient zich een diepere werkelijkheid aan. Het gaat voor christenen dan om het vinden van een bepaalde luisterhouding, zoals Kees van Ekris die bespreekt in zijn boek De magie van het geloof. En misschien kun je aan de hand van een Bijbelverhaal de vraag stellen of God zich daarin ook aandient.’

De missionaire toerusting van de IZB sluit aan bij die noodzaak van goed luisteren, vertelt Mager. ‘Missionaire gemeenteopbouw is erop gericht dat je als gemeente elkaar kent, dat je je buren leert kennen en dat je daardoor gemakkelijker iets deelt van wat je tegenkomt in je werk doordeweeks dat je aan God doet denken. Geloof is zo veel meer dan een propositie.’

Rijkdom

Tijdens het minisymposium op 10 november draaide het gesprek om de stelling dat we in Europa niet zozeer in een post-christelijke, maar in een post-seculiere tijd leven. ‘Seculier betekent dat de wereld van God los is geraakt. Dat veronderstelt dat de wereld leeg is of dat God een onderdeel is binnen de werkelijkheid. De mens moet er zelf betekenis aan geven, en God is daarbij een optie. Maar het is maar zeer de vraag hoe leeg de wereld is. Het gesprek daarover begint zich weer op te dringen.’

Hij voelt zich in die opvatting gesteund door Catherine Pickstock. ‘Volgens haar is de wereld niet leeg, maar al van God vervuld. Dat levert haar de kritiek op dat ze neigt naar panentheïsme – de opvatting dat God samenvalt met de dingen. De bomen, de bergen, de medemensen, muziek, de kunsten, de rijkdom van de schepping: de wereld is een kathedraal die vol van God is.’

Toen hij met Afrikaanse studenten in gesprek was over het wereldbeeld van de Britse theologe, konden haar opvattingen op instemming rekenen, vertelt Mager. Juist in dat opzicht heeft de kerk van het westen iets te leren van de wereldkerk, denkt hij. ‘Over Pickstock zeiden zij: zij is een Afrikaan. Ze sluit aan bij het aardse, het poëtische van het leven. Deze manier van denken erkent dat er in het leven een ontwikkeling zit; het werpt licht op het dynamische, creatieve van de werkelijkheid.’

Ongrijpbaar

Als je Christus als ‘logos’ van God ziet, het Woord van God dat uiteindelijk onze werkelijkheid bepaalt, dan betekent dit niet zozeer iets rationeels of logisch, maar juist een erkenning van de ongrijpbaarheid van het bestaan, concludeert Mager in zijn proefschrift. ‘Het betekent dat je de werkelijkheid begrijpt vanuit het gezichtspunt van Jezus, als een soort paradigma, waarin hij ook als historisch persoon een plek heeft. Als iemand die in een dorpje is opgegroeid, die geleden heeft, die de dood heeft ondervonden. Iemand die tot op zekere hoogte geen grip op zijn leven had; al had hij legioenen engelen tot zijn beschikking, hij roept hun hulp niet in. In een gesprek tussen de communistische filosoof Slavoj Zizek en de psycholoog en influencer Jordan Peterson legt Zizek, die zelf niet gelovig is, de aantrekkingskracht van het christendom zo goed uit, dat Peterson zegt: gij beweegt mij bijna om christen te worden. Want hoe komt God ter sprake in het evangelie? Uitgerekend in iemand die vernietigd wordt. Dat blijft een heel bijzondere boodschap.’

Vreugdevol

Voor hemzelf was dit proefschrift een project dat hielp om het dagelijkse zendingswerk in Rwanda van een buitenperspectief te voorzien. ‘Voor veel zendingswerkers geldt dat het werk je een tikkeltje traumatiseert. Je beseft dat je zelf nog lang niet af bent, je valt jezelf tegen. Rwanda is een dictatuur. De onrechtvaardigheid daar roept boosheid en cynisme op. Er is daar zo veel onderlinge achterdocht dat je daarin wordt meegenomen, zodat je op een gegeven moment niet meer normaal naar mensen kunt kijken.’

De studie aan de universiteit in Uganda hielp hem om uit het Rwandese systeem te raken en mens onder de mensen te zijn. ‘Je verdiept je in Jezus die een weg aflegt die navolgenswaardig is. Het mooie is dat je daardoor weer met vreugde de wereld kunt zien. In mijn werk voor de IZB zie ik die vreugde ook bij de kerken die ik bezoek. Ik probeer altijd te zeggen: probeer in de ‘genietmodus’ te gaan. Niet in een kramp schieten, maar vanuit verwondering leven. Jezus had zelf geen programma, maar zijn discipelen deelden hun noden met hem. In die context probeerde Hij het juiste te zeggen en te doen.’

Tekst: Nels Fahner

Meer info over het minisymposium ‘The Logos of God’ op 10 november in Zeist is hier te vinden. Het boek is uitgegeven bij uitgeverij Skandalon en hier te bestellen.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Die ene zondagochtend

2025-09-30T10:28:27Z

In Amsterdam, waar ik predikant was van de Jeruzalemkerk, kwamen er regelmatig mensen aanwaaien in een kerkdienst. Voor mij is zo’n ontmoeting een geestelijke oefening op zichzelf. Een oefening in verwelkoming namens Jezus. Ik heb me aangewend om in stilte de Geest te vragen om het gesprek te leiden. Er komt iemand binnen die op een of andere manier in beweging is gekomen. Dat vraagt om wijsheid, om onderscheidingsvermogen. Je gaat al snel denken: als ik dit nu geef, of dat zeg …. Het vraagt om fijngevoeligheid om het goede te zeggen en te doen. Ik ben daarin terughoudend: ik zou niet snel ongevraagd iets geven.

Als ik erachter probeer te komen wat iemand nodig heeft, denk ik weleens aan drie Engelse woorden ‘believing’, ‘belonging’ en ‘behaving’. Sommige mensen komen met een geloofsvraag: ik zoek God, kan ik Hem hier vinden? Andere mensen zoeken betekenis voor hun leven; dat is wat anders dan de vraag naar God. Er zijn ook mensen die bij een gemeenschap willen horen. Ik heb die drie wegen altijd in gedachten als het erom gaat wat iemand zoekt. Dat kleurt ook mijn vervolgvragen als ik erachter probeer te komen wat iemand nodig heeft.

In de media horen we berichten over bekeerlingen, over mensen die zoeken naar God. Op 15 november houdt de IZB daarom een toerustingsdag over dit soort gesprekken. ‘Help, er klopt een bekeerling aan’, is het thema. De metafoor van een deur staat daarbij centraal. In een Bijbelstudie willen we ingaan op de wereld vóór de deur. Wat gebeurt daar op dit moment? Wat brengt mensen in beweging? We gaan het ook hebben over wat er achter de kerkdeur gebeurt. Weten we wat we moeten doen als zoekers aankloppen of zijn we daar verlegen mee?

Het is niet eenvoudig om drempels weg te nemen, maar soms overstijgt de Geest allerlei belemmeringen. Ik sprak pas iemand uit een van de gemeenten die een IZB-Focustraject volgen. Zeven jaar geleden was zij via een vriendin op het spoor van het geloof gekomen. In de kerk waar ze binnenstapte, was veel vreemd: het zingen, de kerkbanken. Maar ze werd gezien door een paar aardige mensen die haar vriendelijk tegemoet traden. Ze besefte dat dit een betekenisvolle plek was. Er werden dingen gezegd die haar raakten. Dat was genoeg. ‘Er waren heleboel dingen die me heel vreemd waren, maar die hebben me toch niet weerhouden’, zei ze. Wat een geluk dat ze gezien werd, die ene zondagochtend.

Ds. Bas van der Graaf is hoofd IZB-Toerusting. De IZB-Toerustingsdag is op 15 november 2025. Deze column verscheen in De Waarheidsvriend.

Labels: Columns, Focus verhalen, Nieuwsberichten

‘Als het verdriet er weer is, ga ik de zegeningen tellen’

2025-09-29T14:10:55Z

Een grote stap, dat kun je wel zeggen. Eefje had op dat moment haar draai gevonden bij de zorginstelling waar ze een verantwoordelijke baan had. ‘Ik was alleen, had een huis, werk – ik dacht: het is goed.’ Haar oudste broer vond dat er meer in zat. ‘Hij zei op een dag: “Je moet er eens op uit. Ze komen je echt niet achter de kachel vandaan halen hoor.”’
Eefje laat een veelzeggende pauze vallen. ‘…maar zo ongeveer is het wél gegaan!’

Op een herfstavond wordt er aangebeld. Een man, keurig in pak. Jan van Aggelen, weduwnaar, vader van drie tienerdochters. ‘Hij zocht een vrouw, had via-via gehoord dat ik misschien goed met kinderen was. Ik liet hem niet binnen. Wat later heb ik mijn zus gebeld, die zei: “Waar begín je aan?!” Dat dacht ik zelf ook. Maar het liet me niet los, ik sliep de hele nacht niet; op mijn werk dachten ze dat ik ziek was.’

Intussen liet Jan zich niet uit het veld slaan. Hij stelde voor dat Eefje met zijn dochters zou kennismaken. “Als het niet klikt, gaat het niet door”. Die ontmoeting verliep soepel. Maar de buitenwereld vond zo’n relatie maar niks. Op één vriendin na – “Wat leuk voor je!” – reageerde haar omgeving terughoudend of ronduit afwijzend. ‘Jan stelde voor dat ik eens moest praten met iemand die hem goed kende. Hierdoor kreeg ik meer te weten over hem en zijn gezin, en gaandeweg werden de bezwaren weggenomen.’

Kareltje
Eefje van Aggelen bewoont een toekomstbestendig huis in Kesteren, op het erf van haar zoon en zijn gezin. Buiten een uitbundige bloemenzee, binnen is het – in haar eigen woorden – net een museum. Veel snuisterijen, kindertekeningen, planten. En overal foto’s. Van Jan natuurlijk, die eind 2021 overleed. Een vriendelijk open gezicht. Op een andere foto is hij op de rug gezien, terwijl hij zijn geliefde Kesteren uitloopt. Hoog op het dressoir een portret van Joke, de eerste vrouw van Jan.

Er scharrelt een rode kat rond, Kareltje. ‘Ik dacht dat het een jongetje was en ging ermee naar de dierenarts om ‘m te laten helpen. Die moest láchen! “Het is een meisje…” We hebben de naam maar gewoon aangehouden.’ Terwijl ze koffiezet en plakken cake royaal belegt met aardbeien uit eigen tuin, vertelt ze hoe er momenteel veel energie gestoken wordt in een pasgeboren kitten. ‘Verstoten door de moeder, een boerderijkat.’ Dan ben je bij Eefje aan het juiste adres. Het beestje moest de eerste dagen elke drie uur worden gevoed. Inmiddels zijn de tussenpozen iets langer maar de zorg is nog altijd intensief: later deze ochtend geeft ze het katje speciale melk via een minizuigflesje.

Zondagsschool
Eefje van Kessel wordt geboren in Ederveen, als jongste van zes. Met dankbaarheid denkt ze terug aan haar lieve ouders, ‘vooral mijn moeder was zó zorgzaam!’ Eefje weet zich goed in haar eentje te vermaken en kan met denkbeeldige medespelers mens-erger-je-nieten. ‘Zaterdag, als alles schoon was en aangeharkt, mocht ik niet meer naar buiten. Ik had een klein fornuisje. Op de een of andere manier kon ik iets warms maken in een groentepannetje.’

Ze wordt niet echt met het geloof opgevoed. ‘Mijn vader was rooms-katholiek, hij ging in Veenendaal naar de kerk. Mijn moeder was hervormd, naar de kerk ging ze niet. Wel moest ik naar de zondagsschool. De Bijbelverhalen en psalmen hebben diepe indruk gemaakt, de boekjes heb ik nog steeds. Ik ging naar de openbare basisschool – om de keuze voor protestants of katholiek te omzeilen – en als ik tussen de middag moest overblijven, bad ik stiekem voor mijn eten. Dat deden we thuis ook.’

Een scherpe herinnering uit die tijd: ‘Ik was een jaar of 8,9 en lag op bed. Heel bang was ik. Ik dacht dat dood dood was, en vond dat zó beangstigend. Toen was de Here al in mijn leven, maar dat besefte ik nog niet.’

Ze is nog geen 13 als haar vader overlijdt. ‘Hij werd begraven met paard en wagen, ik zie nog de paarden voor me, met de zwarte kleden eroverheen.’ Ze gaat bidden en Bijbellezen. ‘Dat is een rode draad in mijn leven geworden.’

Samen met de zus boven haar – alle anderen zijn al getrouwd – blijft Eefje met hun moeder in het huis wonen. Ze krijgt last van angstfobieën, maar een bezoek aan de huisarts levert niets op. Haar moeder is ook niet vrij van angsten. ‘Ze was bijvoorbeeld heel bang voor onweer. Dat draag je over op je kind.’ Toch is het een mooie tijd. ‘We maakten samen ritjes op een tandem.’

Buitenboel
Inmiddels gaat ze ook naar de kerk. Ze doet belijdenis van haar geloof en wordt gedoopt. Haar zus trouwt, Eefje en haar moeder wonen nu samen in het ouderlijk huis. Tekenend voor de band tussen moeder en dochter is het volgende: ‘Ik had een goede vriendin; elke zondag waren we bij elkaar. Maar de zondagen dat ik bij mijn vriendin was, zat m’n moeder alleen. En daarom ben ik ermee gekapt.’

Na de Huishoudschool koestert ze geen concrete toekomstdroom. Voor iemand die van aanpakken weet is er werk genoeg. Schoonmaken in winkels, hulp in de huishouding. ‘Ik heb eens uitgerekend dat ik soms wel vijf keer per week de buitenboel deed.’ Jarenlang is ze de vaste oppas van een klein meisje. Na het overlijden van haar moeder blijft Eefje, dan 27, in het ouderlijk huis wonen. Niet ideaal, ze vindt het geen fijne gedachte om ’s nachts alleen te zijn en familie kan niet altijd komen logeren. De dominee heeft een gouden tip: als je nou eens de helft van het huis verhuurt? Aldus geschiedt. Een handige broer legt water aan (er was nog geen waterleiding), er komt een eigen opgang. Diverse schooljuffen vinden er in de loop der jaren onderdak.

Als de oppasbaan stopt, kan Eefje aan de slag bij een verzorgingshuis in Lunteren. Kamertjes schoonmaken. ‘Ik bemoeide me niet met het zorgpersoneel, ze vonden me waarschijnlijk een beetje apart. Toen ik assistent hoofd huishouding werd, mocht ik werklijsten maken en zo kreeg ook een andere band met het personeel. Ik vroeg bijvoorbeeld of ze wilden opschrijven wat ze leuk vonden. Misschien dachten ze: ze valt eigenlijk best wel mee…’

Trouwring
En toen verscheen Jan dus op het toneel. ‘Hij was eerlijk; hij zocht een vrouw. Zijn manier van leven, de persoon die hij was – het liet mij niet meer los.’ Ze trouwden in de lente van ’85. Zijn eerste vrouw, Joke, heeft er altijd bij gehoord. Eefje laat haar rechterhand zien. ‘Ik draag haar trouwring. De naam van Jan stond er natuurlijk al in gegraveerd, er moest alleen een nieuwe datum komen.’

Ze raakte in verwachting. ‘Ik was 37 en had er eigenlijk geen rekening meer mee gehouden.’ De baby bleek aan het eind van de zwangerschap niet meer te leven. De gevoelloze reactie van de verpleegkundige die bij de bevalling was, deed pijn. “Je moet je maar flink houden, want je man heeft het ook moeilijk.” Gelukkig was er ook een andere zuster. ‘Zij was wel heel lief. Ik ben haar nooit vergeten en binnenkort komt ze hier op bezoek!’

Eefje kreeg kracht om het verlies – ‘een prachtig jongetje, met pikzwart haar’ – te dragen. ‘Ik had een laken over de wieg gelegd. Geregeld ging ik ernaartoe.’

Daarna werd Jan geboren, de stamhouder. ‘Iedereen was blij.’ Maar ook bij een volgende zwangerschap eindigde het ongeboren leven in de moederschoot. Eefjes vurige wens om nog een kind te krijgen werd vervuld, met de komst van Steven. Twee jongens, wat een zegen! Het verdriet over de dood van de twee stilgeboren kinderen was er natuurlijk nog steeds. ‘Veel later, in 2019, zijn ze allebei alsnog geregistreerd en in ons trouwboekje bijgeschreven. Dat heeft me zó goed gedaan! In de kerkdienst op Oudejaarsavond van dat jaar zijn hun namen afgelezen. Een mooi én verdrietig moment.’

Zegeningen
Als ze haar leven overziet, zegt Eefje: ‘Ik zou het zo overdoen, ik heb nooit heimwee of spijt gehad.’ Heimwee had ze kunnen hebben naar haar geliefde Ederveen, maar in Kesteren voelde ze zich van meet af aan thuis.

Dankbaar is ze voor haar vijf kinderen, elf kleinkinderen en twee achterkleinkinderen. ‘Ze zijn allemaal zo goed voor mij! En kijk eens wat een prachtig plekje ik hier heb! Als het verdriet er weer is, dan ga ik de zegeningen tellen.’

In oktober 2014 kreeg ze een hersenbloeding. ‘Het was zeer kritiek. Door Gods goedheid ben ik gespaard gebleven, een wonder dat ik tot op de dag van vandaag niet kan bevatten. Iedere dag word ik daaraan herinnerd, dan komt Psalm 116 vers 7 in mij op: “Wat zal ik, met Gods gunsten overladen, die trouwe Heer voor zijn genade vergelden?” Dan denk ik: ik moet Gods grote naam groot maken!’

Tekst: Anneke Verhoeven

Dit artikel verscheen in september 2025 in Lichtspoor, tijdschrift voor ouderenpastoraat van de IZB. Hier kunt u de volledige editie lezen.

Labels: Interviews, Nieuwsberichten, vandaag

Belangstelling voor Dabar blijft groot

2025-09-18T15:40:41Z

In de zomer van 2025 deden ruim 250 vrijwilligers één of meer weken mee aan Dabar, vertelt Boerman. ‘Daar zijn we dankbaar voor, want dat is best veel.’ Hij is blij dat de belangstelling voor Dabar iets lijkt te groeien ten opzichte van voorgaande seizoenen. Er zijn campings waar minder teams zijn, maar over de hele linie ziet hij een lichte stijging van het aantal Dabaristen. ‘We zien dat campings en lokale Dabarcomissies veel voor elkaar krijgen in de werving van jongeren. Deze lokale inzet werkt goed samen met onze landelijke rol in de werving.’

Sinds 2023 wordt Dabar door lokale kerken georganiseerd, maar de IZB blijft wel betrokken, onder meer door de aanmeldprocedure te faciliteren, te helpen bij de pr en toerusting te verzorgen.

Nieuwe camping Zeeuws-Vlaanderen

Bij Camping Schippers in Nieuwvliet-Bad, in Zeeuws-Vlaanderen, werd dit jaar voor het eerst Dabar gedaan. ‘De eigenaresse, Anneke de Hullu, belde me op dat ze over Dabar had gehoord’, vertelt Boerman. ‘Ze vroeg hoe ze Dabar op haar camping kon krijgen. Vervolgens hebben we overlegd wat daarvoor nodig is. Er is een commissie opgericht. Zij is zelf gestart met werven, met behulp van onze materialen en ons inschrijfformulier. Uiteindelijk zijn er ook een paar vrijwilligers via ons aangehaakt. Toen er een team was, hebben we dat gekoppeld aan het Dabarteam van Stavenisse, zodat die teams gezamenlijk toerusting van de IZB kregen.’

Pop-upcampings

Dabar wordt gedaan op reguliere campings, maar er zijn ook vier pop-upcampings. Dit zijn campings waar mensen met een smalle beurs gratis op vakantie kunnen. In 2025 startte er een nieuwe pop-upcamping, De Schapekop, in Dordrecht. De camping draaide twee weken en bood plaats aan zestien gezinnen. De regionale krant De Dordtenaar ging kijken en maakte een sfeerverslag. ‘Tussen de appelbomen staan acht tenten opgesteld. In het midden is er een grote speelplek waar kinderen in de zandbak graven en een jongetje bezig is met het bouwen van een Duplo-toren.’

Ook de pop-upcamping De Alblashoeve in Oud-Alblas kwam in het regionale nieuws. Een van de campinggasten vertelt over haar 9-jarige zoon: ‘Ik merk aan alles dat mijn kind beter in zijn vel zit, hij leeft op. In de stad is hij heel druk en soms gefrustreerd. Hier kan hij zijn energie kwijt en ontspant hij.’

Leerschool

Henk Boerman is blij dat ook dit jaar weer zo veel jonge mensen hun schouders zetten onder Dabar en op die manier ervaren wat het is om het Evangelie te delen. ‘Ik denk dat het voor kerkelijke gemeenten wezenlijk is dat jongeren Dabar gaan doen. Omdat ze anders terugkomen. Deze jonge mensen doen belangrijke levenservaring op en ervaring met missionair werk. Daarbij zien ze hoe je zelf verschil kunt maken.’

Lees hier meer over Dabar. Weten hoe het is om mee te doen aan Dabar? Lees het verhaal van Lotte van der Poel.

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

De gloed van de traditie doorgeven

2025-09-29T14:18:30Z

Het gesprek vindt plaats in de grote zaal van het gebouw van de IZB. Groot is in dit geval betrekkelijk: het is eerder een uit de kluiten gewassen huiskamer. Een piano met een stapeltje liedbundels erop, een vergadertafel met zo’n vijftien stoelen eromheen. Hier worden wekelijks de ‘meditatieve momenten’ gehouden voor het kantoorpersoneel. Hier vergadert ook het team van trajectbegeleiders van IZB-Toerusting, de afdeling van de IZB waar Van Meijeren gewerkt heeft als Predikant Missionaire Toerusting en de laatste periode als afdelingshoofd. Op tafel ligt het boek Diary of a pastor’s soul. The holy moments in a life of ministry van M. Craig Barnes, een boek waar Van Meijeren later in het gesprek op terug zal komen en dat aansluit bij een taak die hij hoopt voort te zetten: het begeleiden van predikanten als supervisor, als onderdeel van het aanbod van IZB-Areopagus.

Als hoofd IZB-Toerusting gaf je leiding aan gemeenteopbouw-trajecten in zeer verschillende gemeenten. Onlangs werd je in die rol opgevolgd door ds. Bas van der Graaf. Wat maakt jou hoopvol als je terugkijkt op al die jaren meelopen met kerken?

‘Ik merk dat in veel gemeenten het verlangen toeneemt om in het dorp of in de stadswijk van betekenis te zijn: leven uit de Bron, het Evangelie delen in de eigen omgeving, kerk-zijn in de buurt. Ook het gevoel van urgentie is groter geworden, vooral in kleinere gemeenten, waar de menskracht minder is. Wat hebben wij te verliezen? Wat houdt ons nog tegen? Wie aandachtig luistert naar wat er in de cultuur gaande is, merkt dat – bijvoorbeeld onder jongeren – er opnieuw vraag is naar waarheid en zin. Velen vragen zich af: is dit niet het moment om de deuren verder open te zetten? Terugloop en een groter verlangen om van betekenis te zijn: die dingen gaan samen op. Er ontstaat een grotere vrijmoedigheid. Dat zie ik ook doorsijpelen naar de orthodoxere delen van de kerk.’

De krimp van de kerk is pijnlijk. Hoe beleef je dat zelf?

‘Ik ervaar het als een louteringsproces, een proces van zuivering, hoe pijnlijk het ook is. Tegelijk moeten we ons er niet op blindstaren. Waar gaat het in de kern om, ontdaan van alle franje? De opgestane Christus zelf bewaart zijn kerk. En de belijdenis van Christus als Heer is het hart van het geloof en van de kerk. Die overtuiging heeft me ook altijd vergezeld in het toerustingswerk van de IZB, dat erop gericht is om mensen in beweging te krijgen. Het mag nooit iets ‘moeterigs’ krijgen, tot activisme aanzetten. Ik houd mij voor ogen dat in de Hebreeënbrief staat dat Jezus de leidsman en voleinder van het geloof is. Hij gaat voor ons uit. Dat geeft rust en ruimte: dan komt het goed. Als ik terugkijk op mijn eigen werk als gemeentepredikant ervaar ik dat ik gaandeweg losser ben geworden, minder wettisch, in mijn beleving. God gaat zijn weg wel; dat besef is veel sterker geworden.’

Je hebt in vijf verschillende gemeenten gediend voordat je bij de IZB ging werken. Is er op zeker moment een omslag geweest, waardoor je het predikantschap anders bent gaan ervaren?

‘Een verandering van gemeente is altijd een ingrijpend proces. Je moet een gemeente leren kennen, en ook jezelf hervinden als predikant. Soms gaat dat vloeiend, maar ook wel eens met horten en stoten. Toen dat laatste eens het geval was, had ik sterk de behoefte om stil te staan bij mijn manier van predikant-zijn en bij mijzelf als persoon. Ik ben de training Klinisch pastorale vorming (KPV) gaan volgen. In die training viel er nieuw licht op de vragen ‘wie ben ik?’, ‘hoe sta ik in mijn ambt?’, en ‘waar liggen mijn geestelijke wortels’? Het heeft me veel gebracht om door die vragen ‘heen te kruipen’ en me weer bij kern van mijn roeping te brengen om dienaar van het Evangelie te zijn. Daar is het ook het verlangen gegroeid om met de opgedane ervaringen anderen van dienst te kunnen zijn.’

Als supervisor spreek je veel collega’s. We zien dat de verleiding groot is voor predikanten om zich 24/7 te geven aan hun gemeente. Op welke manier werp je daar op een gezonde manier een dam tegen op?

‘Als predikant werk je in de gemeente vanuit een houding om beschikbaar te zijn onder de mensen die je zijn toevertrouwd. Maar ‘beschikbaar zijn’ is niet hetzelfde als ‘permanent aan het werk zijn’. Als voorganger ben je ook mens, met je mogelijkheden en beperkingen. Je staat in relatie tot geliefden en vrienden. Je hebt ook een roeping om voor jezelf te zorgen en grenzen aan te leren geven. Wie niet voor zichzelf kan zorgen, kan dat ook niet voor een ander.

Supervisie wil inzicht geven in wie jij zelf bent in relatie tot het ambt dat je draagt, èn dat jou draagt. Alles wat je doet, wordt immers door jou als persoon gekleurd: je aanwezigheid op het dorp of in de wijk, bij de catechese, in de verkondiging. Als je die twee polen, je persoon en je ambt, niet kunt onderscheiden, kan er van alles scheefgroeien in relatie tot het werk dat je mag doen. Ten koste van jezelf, of ten koste van de gemeente. Supervisie is een oefening in heilige nuchterheid.’

Aandacht voor de psychologie en het ik van de prediker zorgt dus juist voor een bepaalde zuiverheid in de prediking.

‘Eerlijkheid en zuiverheid. Je gaat je mogelijkheden en onmogelijkheden zien. Zelfinzicht helpen om het vol te houden. Die spiegel is af en toe nodig. Zelf heb ik het afgelopen jaar herkenning gevonden in het boek Diary of a pastor’s soul, van de Amerikaanse hoogleraar M. Craig Barnes, het boek dat ik net al liet zien. De auteur kijkt in het laatste jaar voor zijn emeritaat terug op een lange ambtsperiode. Hij doet dat met dank aan God in verwondering en met veel liefde voor de kerk maar ook met de nodige zelfrelativering en met milde humor. Hij observeert zichzelf nu hij aan het afscheid nemen is. Hij betrekt daar zijn huwelijk en zijn familierelaties bij. Eerlijk, gelovig, nuchter. Wij zijn voorbijgangers, de Heer waakt zelf over zijn kerk. Ik mag mijn plaats ten volle innemen, maar kan het op enig moment ook weer loslaten. Je begrijpt, dat spreekt me in deze fase van mijn leven aan.’

Draag je geen frustraties mee het emeritaat in?

‘Nee, gelukkig niet. Ik dien de kerk met vreugde, in mijn werk bij de IZB heb ik veel collegialiteit ervaren. Op de achtergrond is er altijd wel de vraag of het niet te weinig was. Te weinig èchte aandacht voor mijn geliefden, of te weinig zorg voor pastoranten. Was de prediking zorgvuldig genoeg. Heb ik recht gedaan aan Gods roeping? Dergelijke vragen. Professor Gerrit Immink had het wel eens over een permanent schuldgevoel. Maar tegelijk denk ik dan: ‘Heer die mij ziet zoals ik ben.’ Ik denk dat dit in veel van de gesprekken die ik als supervisor vanuit IZB-Areopagus voer, weerklank vindt. De knelpunten in het predikantenbestaan. Collega’s doen een beroep op mij, ook al omdat de IZB sowieso een vertrouwde plek is. Ik zie dat de gesprekken van betekenis zijn en zou willen dat een geregelde vorm van supervisie en/of intervisie meer tot het gewone instrumentarium van een predikant hoort.’

Kun je een voorbeeld geven van wat je hebt zien gebeuren tijdens een supervisietraject?

‘Voorop gesteld: een intervisietraject duurt doorgaans een seizoen lang. Omdat ik langere tijd met een collega optrek, komen gaandeweg de grondpatronen naar boven in iemands werkzame leven. Soms zijn het ook kleine bewegingen die het patroon doorbreken.

Ik heb weleens meegemaakt dat iemand aangaf dat hij zich bekneld voelde door de verwachtingen van zijn kerkenraad. Toen hij gaandeweg ruimte vond om daarmee om te gaan, vertelde hij dat zijn vrouw tegen hem zei: ‘Je bent vrolijker geworden; ik merk het aan je.’ Een andere collega citeerde in zijn eindreflectie Psalm 32: ‘Ik zal mijn weg lichtvoetig verder gaan’. Dat zijn mooie dingen.’

Aan het begin van ons gesprek ging het al even over je werk als trajectbegeleider voor IZB-Toerusting, de afdeling die je de afgelopen periode hebt geleid. Waar zie je gemeenten in de knoop komen? Wanneer werkt een missionair traject niet?

‘Dat kan verschillende oorzaken hebben. Het IZB-Focustraject is weleens binnengehaald in een gemeente om een groep wat ontevreden gemeenteleden tevreden te stellen. Dat zie ik als een oneigenlijk begin. IZB-Toerusting richt zich op de gehele gemeente, is niet primair gericht op verandering van vorm, maar van mentaliteit, van binnenuit. Het werkt ook niet als een kerkenraad niet vol overtuiging, maar met een slag om de arm aan een missionair traject begint. Ik herinner me een gemeenteavond waarin ik me een soort intermediair voelde tussen de ene en de andere groep in de gemeente. De bron is dus belangrijk: waarom willen wij een missionair traject? Wat is onze motivatie, welke weg hopen wij als gemeente samen te gaan? Wat is ons verlangen? De laatste jaren hebben we een apart, kortdurend voortraject ontwikkeld, de Missionaire Oriëntatie, waarin we die vraag ook echt willen peilen. Een gemeente moet weten waar ze aan begint.’

Ik was pas bij een schoenmaker, waar ik een schoen paste die een klein beetje knelde. De verkoper was heel resoluut: nee, dan zijn dit niet de juiste schoenen voor u. Die eerlijkheid mag je ook verwachten bij het aanbod van een missionair traject, denk ik.

‘Ja, zo hoort het. Mensen kunnen zich te afhankelijk maken van de IZB. Je moet als trajectbegeleider heel duidelijk bespreken wat het een gemeente misschien wel gaat brengen, en wat niet. Een Amerikaanse evangelische beweging liet een keer billboards plaatsen met een tekst in de trant van ‘God begint heden in Zwolle’. Dat is voor ons ondenkbaar. Het zijn de kleine verhalen waar ik als trajectbegeleider het meest van heb genoten. De persoonlijke ervaringen die worden gedeeld, in een kring of bij een kerkenraad. Dat mensen bij elkaar in het hart durven te kijken. Het LICC, het Londense interkerkelijke instituut waar IZB-Toerusting een link mee heeft, is ooit opgericht door John Stott, die zelf een vogelaar was. Ik kwam pas een citaat van hem tegen. ’Een christen is een vogelspotter. Je moet stilzitten en heel goed kijken en luisteren om de kleine bewegingen te kunnen zien. Aandacht betrachten voor datgene wat God doet.’ Ik geniet ervan als ik hoor dat mensen aan de rand van de kerk opbloeien als ze betrokken raken bij een Bijbelkring. Ik herinner me een ouderling die vrijwilliger werd in het buurtcentrum en tegen me zei: ‘Ik heb daar met buurtgenoten gesprekken die ik als ouderling nog nooit gevoerd heb.’ Zien wij wat God tussen de regels door doet, vraag ik me op zo’n moment af. God werkt in het kleine. Daar iets van mogen opmerken, daar heb ik dus enorm van genoten in de negen jaar dat ik voor de IZB gewerkt heb.’

Wat zie jij, terugkijkend, als het eigene van de IZB?

‘Ik las ergens een citaat van Gustav Mahler: ‘Traditie is het vuur doorgeven, niet de as aanbidden.’ De IZB staat in de gereformeerde traditie en wil vandaaruit kerk en samenleving dienen. Wij zijn er niet op gericht om het oude krampachtig vast te houden, wel om de gloed, de warme gloed ervan door te geven. De vormen kunnen veranderen, maar wij willen aanspreekbaar blijven op onze uitgangspunten, in ons spreken en doen. Ik ervaar dat als het eigen karakter van de IZB.’

In de meditatieve momenten die we als kantoorpersoneel elke dinsdag hebben, valt het op dat je regelmatig gebed vraagt voor de actuele noden in de wereld en de politiek. Daar klinkt iets van het Kyrië in door.

‘Ja. Ik verlang ernaar dat God recht doet. De gemeente van Christus is geroepen tot de dienst van de voorbede voor onze wereld-in-gebrokenheid. Dat element komt er vaak wat bekaaid van af in onze diensten. Ik vind het individuele vaak net iets te krap, te nauw. In de erediensten waarin ik voorga, heeft de dienst van de voorbede een eigenstandige plaats. Vaak begin ik de voorbede principieel bij de (nood van de) wereld. Daarna mag er natuurlijk ook ruimte zijn voor de kerk, de plaatselijke gemeente en haar leden.’

Zit daar ook jouw missionaire gevoel van urgentie?

‘Ja, dat denk ik wel. Christus is ook de redder van de wereld. In Kolossenzen 1 wordt van Hem beleden dat Hij alles en in allen is. Verzoening heeft zelfs met de kosmos te maken. Het zou vreemd zijn als vragen rond recht en barmhartigheid daarin geen plaats zouden hebben.’

Zijn er Bijbelverhalen die voor jou meer zijn gaan leven in de loop van de jaren?

‘Een Bijbelse figuur die me intrigeert is Barnabas. Hij verschijnt als tegenbeeld van Ananias en Saffira, in het boek Handelingen. Hij stelt zijn goederen wèl ter beschikking, wordt gezegd. Deze Barnabas is een verbindende figuur. Hij betrekt Saulus na zijn bekering bij de gemeente die deze ex-vervolger stevig wantrouwt. En als in Antiochië heidenen tot geloof komen, wordt hij door de gemeente van Jeruzalem gezonden als een soort visitator. De Geest opent nieuwe deuren, de gemeente komt op onbekend terrein. Reden genoeg voor wantrouwen, vanuit de traditie gedacht. Maar Barnabas verblijdt zich over wat daar gebeurt. Hij is eigenlijk ook zo’n vogelspotter, in de termen van John Stott. ‘Hij was een goed man, vol van de Heilige Geest en van geloof’, staat er dan. Geweldig toch?’

Wat ga je doen na je emeritaat, welke activiteiten voor de IZB houd je nog aan?

‘Ik doe echt een stap terug: meer tijd en ruimte. Naast het voorgaan in kerkdiensten blijf ik werken als pastoraal supervisor, in het kader van IZB-Areopagus, en ook geregeld als gastdocent aan de PTHU, zoals bij de Primaire Nascholing voor beginnende predikanten. Als redactor blijf ik de bijdragen van collega-theologen aan de podcast ‘Eerst Dit’ meelezen. Taalkundig en theologisch. Taal is belangrijk. Taal is het instrument van de Geest. Je treedt door de taal de ruimte van het Evangelie binnen. Verder zie ik wat er op mijn pad komt. Het is niet goed om al veel precies te willen invullen.’

Ten slotte. Je bent een liefhebber van literatuur. Welke boekentips heb je voor de lezers van dit interview?

‘Het boek Schuilplaats voor andere tijden van Georgi Gospodinov raakte mij omdat het allerlei actuele ontwikkelingen met elkaar verweeft. Het gaat over het verlangen naar vroeger tijden, zoals je dat nu ook terugziet aan de rechterkant van het politieke spectrum. De gedachte ‘wij leefden ooit in een betere tijd’ is wijdverbreid. En dat verleden is dan een soort schuilplaats, toevluchtsoord. Tegelijk is het fictie, natuurlijk, want die tijd waarin je rustig een touwtje uit de brievenbus kon laten hangen - om het met Jan Terlouw te zeggen – keert niet meer terug. En tegelijk: over welke tijd heb je het dan? In het boek worden dementerende mensen opgenomen in een kliniek waar elke verdieping helemaal is ingericht volgens een bepaalde tijd, de jaren ’50, of ’60 of ’80. Ieder zijn eigen etage, ieder zijn eigen verleden. In het Europa van Gospodinov komen ze er niet uit wat het ideale verleden is. Het blijkt niet te bestaan. Er is geen ideale tijd. Leven wij vanuit heimwee, of in het hier en nu met verwachting? Dat is nogal een verschil.’

‘Verder lees ik graag klassiekers. Ik ben nu opnieuw begonnen in Het geschonden geweten van Graham Greene. Tijdens vervolgingen in Mexico is er nog één rondtrekkende priester actief, om de biecht af te nemen en de eucharistie te bedienen. Intussen is er bij hemzelf van alles loos op ethisch gebied en is hij alcoholverslaafd. Het morsige leven van de ‘whiskeypriest’ als het beeld van een mens, die toch kind van God is en zijn dienaar. Tot aan zijn executie aan het einde van het verhaal is hij een zondaar – die dat ook heel diep beseft -, en tegelijk op een ingewikkelde manier: een heilige. Opmerkelijk: terwijl de Nederlandse titel Het geschonden geweten is, is dat in het Engels The power and the glory, een verwijzing naar het Onzevader.’

Interview: Teun de Ridder en Nels Fahner

Ben je predikant en wil je je informeren over supervisie? Op deze pagina vind je meer informatie over begeleidingsvormen voor voorgangers van IZB-Areopagus.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten

Rick in Jezus' naam

2025-08-28T14:09:59Z

Het ene moment zat hij op een fiets, het volgende speelde hij met een bal, dan weer was hij in gesprek met iedereen en niemand tegelijk. Zo’n kind met een licht dat niet te doven leek. Het was fijn als Rick een club of sportactiviteit bezocht waar hij iedere keer over Jezus hoorde.

Maar thuis was het anders. Met zijn moeder ging het steeds slechter. Tot het misging — echt mis. Ze had thuis brand gemaakt. Niet alleen letterlijk in het huis, ook in het gezin. Alles viel uit elkaar. En zoals dat vaak gaat: kinderen verdwijnen dan uit beeld. Uit school, uit de wijk, uit je leven. Ook Rick… Jarenlang hoorden en zagen we niets.

Tot hij opeens weer opdook. Gewoon, op de fiets, door de wijk. De eerste keer dat ik hem zag, schrok ik. Z’n tanden zwart, z’n blik dof. Je zag het meteen: dit was een jongen die te veel had gezien, te veel had gebruikt en gedronken, te veel had verloren.

Inmiddels zie ik hem steeds vaker. Meestal slingerend over de stoep. En dan slaat de zorg toe: zou hij het nog redden? Is dit het einde van dat licht van vroeger?

Maar dan — op een onverwachte avond — loop ik met Anneke en onze hond Bruno. En daar is hij. Rick. Op de fiets, weer die lach, alsof het gisteren was. Ik groet hem: 'Hé Rick!'

Hij roept terug, helder, stralend zelfs: 'Jan! Alles goed — in Jezus’ naam!' Op dat moment breekt er iets open.

Want hoe zwaar het ook is geweest, hoe diep hij ook gezakt is — ergens, ergens diep vanbinnen, leeft er nog iets. Een vonk. Een naam. Een herinnering aan hoop. Dan denk ik: als hij dát vasthoudt, als die ene naam nog betekenis voor hem heeft, dan is het nog niet voorbij. Dan kan het licht weer terugkomen. Misschien langzaam, misschien met vallen en opstaan. Maar misschien — ja misschien — wordt het leven toch weer zacht voor Rick.

In Jezus’ naam.

Jan Waanders is missionair werker in Het Pand in Groningen. Op de foto: kinderen maken een timmerdorp in de speeltuin bij Het Pand (zomer 2025).

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Ook een kleine gemeente is Gods gemeente’

2025-08-26T18:01:47Z

Horeca genoeg in het centrum van Amersfoort, en de zon laat zich vandaag niet onbetuigd. Alle reden voor een klein uitstapje om, op een steenworp afstand van het kantoor, Gerda (54) op een terrasje te vragen naar haar relatie met de IZB. Je kunt rustig stellen dat ze vergroeid is met deze organisatie sinds ze aantrad als 16-jarige. ‘Ik had de mavo gedaan, en eigenlijk was het de bedoeling dat ik nog verder zou leren, maar ik wilde gewoon werken. Ik ben nog even tandartsassistente in opleiding geweest, maar dat paste niet bij mij. Toen viel mijn oog op een advertentie van de IZB, ze zochten een administratief medewerker. Dat leek me wel wat. Na het sollicitatiegesprek belde de toenmalige directeur naar mijn moeder met de mededeling: “We vinden haar wel een beetje jong maar we durven het aan.” Mijn moeder was apetrots.’

Gerda’s wiegje stond in Ederveen, waar haar moeder vandaan kwam. Vaders roots lagen in Hoogland. Al vroeg verhuisde het gezin naar Nijkerkerveen (of preciezer: Holkerveen, een kleine buurtschap met ruim 300 inwoners). ‘Mijn vader was twintig jaar ouder dan mijn moeder. Qua kerkelijke achtergrond en traditie verschilden ze ook, en dat maakte dat niet alles als vanzelfsprekend gold. Er werd op een goede manier overlegd, daar denk ik dankbaar aan terug.’

Haar natuurlijke habitat was een boerderij, waar ze opgroeide met een halfzus en een jongere broer. Beide ouders overleden geruime tijd geleden. Gerda was dus op vrij jonge leeftijd wees, ‘ik denk wel dat je daar eerder zelfstandig door wordt’. Vlakbij de ouderlijke boerderij werden twee huizen gebouwd. In het ene woont Gerda met haar 17-jarige dochter Anna; zus Bep (ook een begrip in IZB-kring, ze is een van de schoonmaaksters van het pand) heeft op hetzelfde erf haar eigen woning. Ze genieten van elkaars gezelschap, eten vaak samen, maar respecteren ook ieders privacy.

Stofjas
Even terug in de tijd, 1987. Gerda kan zich haar eerste werkdag nog haarscherp voor de geest halen. ‘Er zat een oudere man die verhalen uit een ver verleden kon opdissen en een secretaresse met grote oorbellen.’ Ze was onder meer belast met de offset druk van folders. ‘Ik ging dan een hok in, een blauwe stofjas aantrekken want er kwamen anders inktvlekken op m’n kleren door dat mengsel van water en inkt.’

Ook de keuken was Gerda’s terrein. Verder deed ze alle voorkomende administratieve werkzaamheden zoals de telefoon, typewerk en het bijhouden van de mail. ‘Die kwamen binnen op één centraal adres, vervolgens stuurde ik ze dan door naar de desbetreffende collega.’

Inmiddels is ze directiesecretaresse. Een organisatie waar je zo lang werkt, gaat in je DNA zitten. ‘Je wordt ook een soort opgevoed door de IZB’, zegt ze nadenkend. ‘Je krijgt heel veel mee over de praktijk van het missionaire werk doordat je met veel mensen te maken hebt.’ De jaarlijkse Tweedaagse van IZB-Impact vindt ze altijd weer een hoogtepunt. Dat is een conferentie waar missionair werkers worden toegerust, waar ervaringen worden uitgewisseld. ‘Daar leer je mensen uit het land beter kennen, en hoor je hun verhalen. Wat een kleurenpalet! Dan weet je weer waar je dit werk voor doet. Maar ook van het MM kan ik genieten.’ Die afkorting staat voor meditatief moment, de wekelijkse overdenking op kantoor waarbij ook personele dingen worden gedeeld.

‘Het leukste van mijn werk? De variatie. Je wordt bij verschillende processen betrokken en hoort veel over het werken in Gods Koninkrijk. De zoektocht hoe we als IZB gemeenten het beste kunnen ondersteunen in het missionaire werk blijft boeiend.’

Tot Gerda’s takenpakket hoort de communicatie rondom het afhandelen van nalatenschappen. ‘Als je dan bericht krijgt van de notaris, besef je hoe bijzonder dit werk is. Dat mensen, als ze stilstaan bij het sterven, ook aan de IZB denken! Gods plan gaat door.’

‘Als familie’
Wie Gerda een beetje kent zal haar omschrijven als professioneel, goedlachs, een baken van stabiliteit en gelijkmatigheid. Over zichzelf zegt ze: ‘Ik ben vooral heel dankbaar.’ Bij dat ‘gelijkmatig’ wil ze een kleine nuance aanbrengen. ‘Inwendig kan ik heus wel eens sarcastisch zijn hoor, maar dat zal ik dan niet zo uiten.’ Ze herhaalt: ‘Ik ben gewoon dankbaar. Ondanks alle gebrokenheid en kwetsbaarheid.’

Met dat laatste werd ze in de zomer van 2023 geconfronteerd. Anna kreeg toen een ernstig ongeluk, waarna ze een deel van haar hand moest missen. Een lang traject volgde van hersteloperaties en revalidatie. Gerda is toen een tijdje uit de running geweest. ‘Het is gewoon een stukje rouw waar je doorheen gaat, daar komt het in elk geval dicht bij in de buurt. Dat zeggen psychologen en andere deskundigen ook. Je merkt in zo’n situatie Gods trouw en nabijheid. En je ervaart ook dat de IZB als familie fungeert.’ De manier waarop Anna er zelf in staat, helpt enorm bij het verwerken. ‘Ze doet een opleiding, haalde haar rijbewijs, heeft een vriendje. Ja, ze heeft echt haar weg gevonden.’

Sinds het ongeluk moet Gerda wel andere prioriteiten stellen. ‘Ik doe nu bijvoorbeeld minder kerkenwerk.’ Ze was op dat gebied altijd actief. ‘Ik ben betrokken geweest bij Rock Solid (kerkelijk jongerenwerk, gericht op tieners), VakantieBijbelClub, en ik heb de diaconie geholpen.’ Ze lacht: ‘In onze gemeente hebben we geen vrouwelijke ambtsdragers; dan was dit een mooie tussenoplossing.’

Ze is lid van de plaatselijke hervormde kerk, die ze graag trouw wil blijven. Gerda is geen kerkshopper. ‘Ik heb de gemeente lief. Van Sjaak van den Berg (de vorige IZB-directeur) leerde ik: “Ook een kleine plaatselijke gemeente is Gods gemeente, onderdeel van Gods plan.” Er zijn nog twee kleine kerkgemeenschappen in het dorp waar we mee samenwerken. Mijn droom is dat we ooit samengaan. Gelukkig zijn er dus al gezamenlijke activiteiten, zoals maaltijden, jeugdwerk en een aantal gezamenlijke diensten.’
Bij de introductie van de Alpha-cursus in Nederland was Gerda secretaresse. ‘Daar zag ik zoveel verschillende kerkgenootschappen die samenwerkten, dat was bemoedigend.’ Via haar werk heeft ze trouwens ook weleens over de landsgrenzen kunnen kijken: ‘Ik kon een keer mee naar het Verenigd Koninkrijk, naar de bakermat van Alpha. Zo vernieuwend! Ik heb er veel geleerd, bijvoorbeeld dat de heilige Geest juist werkt in mensen die de Here God nog maar net hebben leren kennen.’ In 2024 is ze in het kader van de campagne ‘Uw Koninkrijk kome’ naar Londen geweest. ‘Heel verrijkend!’

Hoe geeft ze zelf vorm aan haar missionaire opdracht? ‘Het lijkt misschien iets kleins maar ik stuur veel kaarten, en zet daar meestal iets op in de trant van ‘we bidden voor je’. Je hoort dat dat wordt gewaardeerd.’ Als het ter sprake komt, praat ze vrijmoedig over haar werk en over God. ‘Afgelopen seizoen volgde ik een cursus Engels aan de Volksuniversiteit in Nijkerk. Daar had ik een leuk contact met een Marokkaanse man. Het was net na de ramadan, we hadden het erover hoe hij dat beleefde en wat het geloof voor mij betekent. Dat het geloof belangrijk is, benoemde ik ook na Anna’s ongeluk, in het ziekenhuis en bij de psycholoog. “We horen dat vaker, wat is dat mooi”, was hun reactie.’

Wilde dingen
Gerda mag dan nooit een toekomst als boerin hebben geambieerd, ze is wel een natuurmens. Ze houdt van dieren – al blijft de veestapel tot bescheiden proporties beperkt: een kat en een paar kippen – en van de tuin. ‘Dat is echt een uitlaatklep. Zwarte vingers, heerlijk! Ooit was ik behoorlijk perfectionistisch, iemand vroeg een keer of ik de tuin gestofzuigd had. Maar nu durf ik het blad lekker te laten liggen.’

Ze vindt het leuk verschillende dingen te doen. ‘Ik was pas een avond in het Concertgebouw en kort daarna hielp ik bij de TrekkerTrek in het dorp.’ Heeft Gerda nog een onbekende kant van zichzelf te onthullen? ‘Ik hou eigenlijk best van wilde dingen’, bekent ze. ‘Achtbanen – dat zou ik best eens vaker willen doen. Misschien zou ik het zelf niet per se opzoeken, maar ik ga het ook zeker niet omzeilen…’

Tekst: Anneke Verhoeven.

Labels: Nieuwsberichten, vandaag

'Het Evangelie is verbonden met het welzijn van mensen’

2025-12-17T10:50:07Z

In Het Badhuis in Zwijndrecht is het koffietijd als ik deze woensdagmorgen aankom. Een groep mensen uit de wijk zijn samengekomen om vandaag te gaan bewegen op muziek. Bij de bar is een koffietafel, achter in de zaal is een biljart. Wat meteen opvalt: aan de wand hangen tekeningen. Pionier Gerben Bremmer vertelt dat hier allerhande activiteiten zijn. ‘We kijken waar behoefte aan is in de wijk en welke talenten mensen zelf hebben. Zo zijn de tekencursussen op maandagmiddag ontstaan, maar je kunt hier bijvoorbeeld ook kaarten en biljarten en er is een koffie-inloop.’

Het Badhuis heeft een belangrijke sociale functie in de wijk. ‘We zoeken de samenwerking met andere organisaties. Daarbij kijken we of de activiteiten passen bij wie wij zijn. Zo zit hier op dinsdag een organisatie die zich inzet voor mensen die opgenomen zijn vanwege psychosen of andere psychische klachten. Daarbij wordt professionele hulp geboden aan een groepje mensen die elkaar helpen om terug te keren in de maatschappij. Zo zijn er tal van activiteiten. Elke dinsdagavond wordt hier een cursus Line-dance gegeven. Daar is veel belangstelling voor.’

Sporten

Het Badhuis zit in een oude volksbuurt van Zwijndrecht. ‘Dit was vroeger het badhuis van de wijk. Sommige van onze oudere bezoekers herinneren zich nog dat zij hier als kind gedoucht hebben. Het volkse zie je ook terug in onze activiteiten. Kaarten, bingo, sjoelen: dat zijn activiteiten die in een yuppenwijk in Amsterdam misschien iets minder zouden aanslaan’, zegt hij met gevoel voor ironie.

‘Meer bewegen voor ouderen’ begint bijna, maar het wachten is nog op de instructrice. Haar stagiaire is er al wel. Even later komt een dame in sportkleding binnenstuiven. Met een kordaat gebaar zet ze de deelnemers, die inmiddels in een kring zijn gaan zitten, in beweging. Bremmer: ‘We hebben een heel leuke sportinstructrice. Zij is echt zo gek als een deur. Eerst hadden we vijf deelnemers, al snel werden het er meer. Als mensen iets leuk vinden, dan geven ze het door aan anderen.’ De instructrice werkt bij een lokale sportorganisatie. Haar betrokkenheid is mogelijk dankzij een eigen bijdrage van de deelnemers en een subsidie van de gemeente.

Lego

In de hal van Het Badhuis is een spelletjeskast en een weggeefplank te vinden. Ook is er een ruimte waarin de legosets worden bewaard. Van grote bouwwerken tot setjes voor Serious Play, om met elkaar tot inhoudelijke gesprekken te komen. ‘Als je lego gaat uitlenen, zien sommige mensen al snel leeuwen en beren. Voor je het weet ben je stukjes kwijt, denken ze dan. Maar als er iets kwijt is, kun je het vaak wel bijbestellen. We vragen mensen wel om hun naam en telefoonnummer op te schrijven.’

Hij heeft het idee om lego uit te lenen overgenomen van Het Pand, een missionaire plek van de IZB in Groningen. ‘Ik zou zeggen: begin er gewoon mee en leer van je fouten. We hebben een oproep gedaan waardoor we onder meer een bijdrage kregen van de plaatselijke Rotary. Het is supergaaf dat kinderen iets kunnen bouwen waar ze anders nooit mee bezig zouden kunnen zijn.’

Er zijn ook heel veel volwassenen die lego leuk vinden, zegt hij. ‘Zeker de helft van de mensen die hier lego leent, is volwassene. En je kunt er ook creatieve dingen mee doen. Ik weet van Jan Waanders (de missionair werker in Groningen, red) dat daar bijvoorbeeld ook Bijbelverhalen worden nagespeeld met lego.’

Potjescheck

Op de website van Het Badhuis wordt ook verwezen naar de zogeheten Potjescheck. Dat is een manier om na te gaan of je recht hebt op toeslagen of subsidies. Voor Bremmer is dat een van de middelen om armoede tegen te gaan, vertelt hij. ‘Ik heb onlangs het boek Vrede op aarde van Stefan Paas gelezen, ik heb ook bij hem college gelopen toen ik in Kampen theologie studeerde. Hij benadrukt dat de Blijde Boodschap ook betekent: recht doen. De cijfers laten ons zien dat er veel armoede is in Nederland. Daar kunnen we echt wel wat aan doen. Op een gegeven moment werden wij benaderd door Geldfit, de organisatie die de Potjescheck heeft ontwikkeld. Er zijn allerlei maatschappelijke organisaties die daarmee werken, zoals de Protestantse Kerk. Wij zijn er ook mee aan de slag gegaan.’

Vaak zijn er potjes waar mensen wel recht op hebben, maar waar ze geen gebruik van maken. ‘Wij stimuleren mensen om jaarlijks hun gegevens in te vullen. Sommigen hebben genoeg, maar we horen ook schrijnende verhalen van mensen die geen geld op hun bankrekening hebben. Of ze hebben geen geld om eenmalige uitgave te doen, zoals een wasmachine. Iedereen is wel bekend met zorg- of huurtoeslag, maar dat daar ook regelingen voor zijn, dat weten veel mensen niet.’ Onder leiding van Ria van Beuzekom, coördinator bij Het Badhuis, zijn er inmiddels zo’n 70 potjeschecks uitgevoerd. ‘We werken daarvoor samen met vrijwilligers van SchuldhulpMaatje.’ Het Badhuis haalde hiermee onlangs het nieuws als een belangrijk initiatief in de regio Dordrecht.

Stress

In de gevestigde protestantse kerken zitten veel mensen met kennis van zaken op financieel gebied, ziet Bremmer. Maar niet iedereen heeft altijd evenveel begrip voor de situatie waarin mensen die schulden hebben zich bevinden. ‘Ik kan me storen aan het gemakkelijke oordeel dat soms over armere mensen, volksmensen, wordt geveld. Dit zijn mensen die hard moeten werken om het hoofd boven water te houden. Toch wordt er weleens gezegd: als je iets stoms doet, dan is het je eigen fout. Maar niet iedereen heeft financiële kennis met de paplepel ingegoten gekregen. En als je als christen denkt dat je het beter weet, help dan! Met name de schuldhulpverlening zit te springen om vrijwilligers. Het is zo mooi om mensen te helpen.’ Hij pauzeert even. ‘Ik wil dit graag gezegd hebben, want financiële problemen hebben veel impact.’

Nederland is het land van de regelingen, subsidies en toeslagen. Maar dan moet je wel weten hoe je ze aanvraagt. ‘Voor een rioolheffing kun je bijvoorbeeld ontheffing krijgen. Dat vraagt dat je een brief goed kunt lezen en interpreteren en dat je adequaat kunt reageren. Dat vraagt om kennis en inzicht die veel mensen niet van huis uit hebben meegekregen. Daar krijg je stress van. Je wordt kortaf. Je bent de hele dag bezig met de vraag of je iets wel kunt kopen. Die continue stress heeft gevolgen voor je gezinsleven. En dan gaan mensen sneller naar de drank grijpen. Financiën zijn een intiem onderwerp. Het is vaak met schaamte omgeven.’

Interactief

Het Badhuis is ook een plek waar vieringen worden gehouden. Hoe zien zijn overdenkingen eruit? Wat valt daarvan te leren voor andere plaatsen?

‘De overdenking heeft vaak een wat interactief karakter, passend bij een volkswijk. Ik stel vragen en gebruik voorbeelden. In de Veertigdagentijd ging het over het Pesachfeest, waar Jezus naar onderweg was. Ik ben begonnen met te vragen wie wist wat Pesach betekent. Daarna hebben we gesproken over de actualiteit: dit jaar vieren we 80 jaar bevrijding. Waarom zou je dat vieren? Daar geven mensen dan verschillende antwoorden op. Vervolgens trek ik een parallel tussen de bevrijding uit Egypte en de bevrijding van de Duitsers. Doordat ze die boodschap van bevrijding doordacht hebben, en naar het nu gehaald, komt die meer binnen.’

Bremmer vertelt dat hij regelmatig mensen vraagt om niet alleen te luisteren, maar ook iets te doen. ‘Ik heb weleens een schilderij gemaakt en dat laten zien. Vervolgens legde ik het op de grond en vroeg ik mensen om eroverheen te lopen. Dat deden ze niet. Dat is toch zonde, was de reactie. Toen kon ik vertellen dat God ons gemaakt heeft, als de grote Kunstenaar. Zo mag je jezelf zien: gemaakt door God. Laat dus niet over je heen lopen. En ga met respect met anderen om.’

Een andere keer trok hij doelbewust een wit shirt met een vlek erop. ‘Veel mensen zeggen dan: hé, daar zit een vlek. Dat gebruik ik vervolgens in de overdenking. Ik vind dat een prachtig element van spreken in het openbaar. Dat je de boodschap naar deze tijd kunt halen en dat je een beroep kunt doen op het inlevingsvermogen van mensen, dat vind ik geweldig.’

Hij verpakt zijn boodschap dus in beelden en maakt daarbij heel bewust gebruik van inzichten uit de didactiek. ‘We weten dat als mensen iets alleen horen, ze ongeveer 20% onthouden. Als ze daarbij ook iets te zien krijgen, onthouden ze 40%. En als ze ook iets doen, onthouden ze 80%. Waarom zou je die inzichten niet in een dienst gebruiken, als je weet dat je boodschap daardoor beter landt?’

Dagelijks brood

Een van de gebeden uit het Onzevader is ‘Geef ons heden ons dagelijks brood’. Wat leest hij in dit gebed? Op welke manier is het op zijn plek actueel? ‘Het boek ‘Vrede op aarde’ van Stefan Paas beschrijft de gereformeerde traditie, die er altijd op gericht is geweest om het evangelie naar de ziel te brengen’, zegt Bremmer. ‘Hij benadrukt dat je die boodschap niet los moet zien van het bredere welzijn van mensen. Het is in die zin mooi dat pioniersplekken als de onze een geestelijk verhaal en ontmoeting bieden aan mensen. Want ‘geef ons heden ons dagelijks brood’, dat is voor heel veel mensen ook: een goede, gezellige dag hebben. Door alle activiteiten heen willen we er zijn voor de buurt, door eenzaamheid te bestrijden, door mensen aan elkaar te verbinden. Door vriendschappen mogelijk te maken. ‘Dagelijks brood’ is ook een plek waar je je verhaal kunt doen als je partner is overleden.’

Openheid

‘En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze’, staat er in het Onzevader. Wat ervaart hij in zijn werk van het kwaad? ‘Veel mensen in een volksbuurt als de onze staan open voor het spirituele. Denk aan paranormale beurzen bezoeken, je handen laten lezen, tarotkaarten laten leggen. Veel mensen denken dat ze bijzondere krachten hebben of in het verleden hebben gehad. Ik ben niet geneigd om dat meteen als het ultieme kwaad te zien, maar ik constateer dat hier een openheid voor is en ik probeer die zoektocht naar het spirituele - het besef dat er meer is tussen hemel en aarde - om te buigen naar God toe.’

Gezinnen die uit elkaar vallen, daarin ziet hij heel duidelijk het kwaad aan het werk, zegt hij. ‘Een groot onderdeel ervan is dat mensen nooit echt geleerd hebben om te reflecteren. Kijk, als je als jongere wekelijks naar de kerk gaat en daar te horen krijgt dat je zondig bent, dan wordt er een bepaalde laag van reflectie aangeboord. Je bent je er bewust van dat je fout zou kunnen zitten. De neiging om het kwaad te zoeken bij de ander en niet bij jezelf, dat heeft mijns inziens met secularisatie te maken, dus dat het land bij God en de kerk vandaan gaat. Mijn vrouw werkt in de contextuele hulpverlening. Zij ziet wat er gebeurt als je niet hebt aangeleerd hoe je omgaat met boosheid. Dan verval je in het verkeerde gedrag dat je is aangeleerd. Het kwaad is ook dat we als kerk deze mensen de schuld daarvoor in hun eigen schoenen schuiven en zeggen: het komt door jezelf. Maar had het echt anders gekund?’

Koninkrijk

‘Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid’, daarmee sluit het Onzevader af. Wat ziet hij hier van dat Koninkrijk? ‘Er is hier een goede sfeer, mensen worden geholpen en men kijkt naar elkaar om. In sommige opzichten wordt daarin het Koninkrijk zichtbaar. Ik zeg het weleens zo: daar hoort ook een koning bij en dat is Jezus. Wil je dat die glimpen van het Koninkrijk voor altijd blijven, dan is het belangrijk dat je bij die koning hoort, die dat voor ogen heeft. Er komen hier doordeweeks heel veel goede mensen die zich inzetten voor armoedebestrijding, maar zeggen niks met Jezus te hebben. Dat is mooi, maar wil je dat dit uiteindelijk voor altijd is, dan heb je Jezus nodig. Dat geloof ik. Ons werk zal niet nutteloos zijn, we bouwen mee aan het Koninkrijk.’

Welke ontwikkeling maakt hem verheugd? ‘Ik ben blij dat er zoveel activiteiten zijn en dat we zo veel vrijwilligers hebben, terwijl je op andere plekken vaak hoort dat er een tekort is aan vrijwilligers. En ik denk aan iemand die hier op zondag komt, een spirituele achtergrond van hekserij heeft en zich wil laten dopen. Diegene leert hier over Jezus, over God. Ik ben blij dat hij ontdekt dat er een God is waardoor hij zich geliefd weet. Het is supergaaf om iemand dat te zien ontdekken. Ik ben ook verheugd dat hierin iets zichtbaar wordt van wat het Koninkrijk gaat worden. Dat geeft me kracht, want zonder dat eindperspectief zou ik nihilist zijn. Waar doe je het anders allemaal voor? Dus daar word ik blij van.’

Tekst: Nels Fahner

Dit is het tweede deel in een serie gesprekken met missionair werkers naar aanleiding van thema’s uit het Onzevader. Het eerste gesprek, met pionier Rik Zwalua, is hier te lezen. IZB-Impact ondersteunt en begeleidt nieuwe vormen van kerk-zijn, zoals Het Badhuis in Zwijndrecht. Lees hier meer over dit project. Zelf interesse om een missionair project te beginnen? Kijk dan hier voor meer informatie.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

𝗢𝗽 𝗺𝗶𝘀𝘀𝗶𝗲 - Micha�l

2025-07-31T06:01:57Z

‘Ik vind het waardevol om verhalen te delen uit het gewone leven van christenen - verhalen waarin zichtbaar wordt hoe God soms zomaar onverwachts aan het werk is. Ik wil die verhalen dicht bij mensen brengen, zodat ze inspireren en aanmoedigen om ook zelf het geloof en leven te delen.’

Missie: Wie is God voor jou?

Voor Michaël draait missionair werk in de kern om die ene persoonlijke vraag: Wie is God voor jou geworden? De realiteit is dat anno 2025 geloof voor veel mensen niet vanzelfsprekend is. ‘Als je niet beseft dat je redding nodig hebt, begint het gesprek ergens anders’, zegt hij. ‘In de kerk denken we na over wie God voor ons wil zijn, maar buiten de kerk begint het vaak met de vraag: bestaat God eigenlijk wel?’

Inleven in de ander

Hoe kun je als christen aansluiten bij iemand die niet gelooft? Michaël vergelijkt het met een sportvereniging: ‘Stel dat de plaatselijke volleybalclub graag nieuwe leden ziet komen, maar nooit iemand uitnodigt - waarom zou je dan gaan? Je weet niet of het leuk is, wanneer ze trainen of wat er van je verwacht wordt. Zo werkt het vaak ook met de kerk. Als je niet weet dat je welkom bent, of wat je kunt verwachten, dan voelt de drempel hoog. Moet je een Bijbel meenemen? Wanneer begint het? Wat gebeurt er eigenlijk tijdens een dienst? Dit soort vragen houden mensen bezig, terwijl de kerk juist een plek is waar je God bij uitstek kunt ontmoeten.’

Missionair zijn

Voor Michaël betekent missionair zijn vooral: de ander zien, uitnodigen voor een kop koffie en het gesprek aangaan over het leven. ‘Ik zou zeggen: wees niet bang om iemand mee te nemen naar de kerk, naast hem of haar gaan zitten en uitleg geven over wat er gebeurt. Veel mensen zouden het mooi kunnen vinden om iets mee te maken van wat voor jou zo waardevol is.’

De rol van de IZB

Wat Michaël aanspreekt in de aanpak van de IZB is de combinatie van drie pijlers: Gods Woord, de christelijke traditie én de praktijk van het dagelijks leven. ‘Samen vormen die het fundament onder ons missionaire werk.’

Wat hem dagelijks motiveert, is het besef hoe belangrijk het is dat mensen een eindje met je meelopen op je geloofsreis. ‘Ik vind het mooi dat je samen op zoek kunt gaan naar betekenisvolle antwoorden. Als de IZB mensen daarin kan inspireren en ondersteunen - om anderen nabij te zijn en samen te zoeken naar God - kunnen levens echt veranderen. Daar draag ik graag aan bij.’

Labels: Nieuwsberichten, vandaag

‘Missionair werk is een kwestie van de lange adem’

2025-09-02T10:38:13Z

‘Als kind heb ik in de Nieuwe Kerk hier in Huizen, waar ik nu predikant ben, in de banken gezeten’, vertelt ds. Bas van der Graaf in zijn spreekkamer op de eerste verdieping van zijn woning in het voormalige Gooise vissersdorp. Op tafel een Bijbel, aan de wand een filmposter die hij in Amsterdam op straat gevonden heeft en die de ‘Boulevard of broken dreams’ voorstelt. Deze plek ademt creativiteit en rust, twee polen waartussen Van der Graaf pendelt in zijn werk als predikant, coach en, tot vier jaar geleden, begeleider van pioniersplekken.

Zijn nieuwe baan als hoofd IZB-Toerusting past hem als een handschoen. In die rol zal hij mede vormgeven aan de gemeentebrede missionaire trajecten van de IZB. Van der Graaf heeft als begeleider in zijn Amsterdamse tijd missionaire initiatieven zien ontstaan en soms ook weer zien eindigen. ‘Amsterdam is een individualistische stad’, zegt hij daarover. In zo’n cultuur is het moeilijk om gemeenschappen te vormen, al zijn er ook initiatieven tot bloei gekomen. Hoewel hij de verschillende kanten van het missionair werk kent, is zijn gepassioneerdheid voor Gods goede boodschap toegenomen, getuige het boek dat hij onlangs schreef: ‘Levenslessen van Jezus. Leren leven in Gods Koninkrijk’.

Verstaanbaar en relevant

De afgelopen jaren heeft hij in Huizen als gemeentepredikant in de Nieuwe Kerk gewerkt. ‘Huizen is een plek waar al heel lang IZB-werkers actief zijn. Daar is de missionaire wijkgemeente De Brug uit ontstaan, met zo’n honderd bezoekers per week. Het missionaire gedachtegoed van De Brug zie je nu ook terug in de gemeenten die met die plek verbonden zijn. Je leest aan die geschiedenis af dat missionair werk een kwestie van lange adem is. Er was hier al vroeg een visie, er is geïnvesteerd en je plukt soms later pas de vruchten van wat voorgangers gezaaid hebben.’

Het missionaire vuur kreeg bij hem een flinke impuls bij een bezoek aan New York in 2003, waar hij kennismaakte met het denken van Tim Keller. ‘Keller probeerde zoekers en eigen gemeenteleden tegelijkertijd te bedienen. Dat betekent voor mij dat ik altijd probeer om verstaanbaar en relevant te preken, ervan uitgaande dat er ook mensen in de kerk zitten die niks weten van het christelijk geloof. Wat voor voorbeelden haal je dan aan? En wat veronderstel je als bekend?’

Soulfood Dinner

In Huizen heeft hij de afgelopen jaren veel energie gestoken in de toegankelijkheid van kerkdiensten, vertelt hij. ‘Het gaat erom dat een buurman of vriend het gevoel heeft: hier is op mij gerekend. Verder zijn we de afgelopen tijd bezig geweest met de betekenis van ons kerkgebouw. Het is het meest concrete beeld van de kerk en het is een heilige ruimte. Veel mensen hebben geen idee of je er gratis in mag, bijvoorbeeld. Zijn er ook activiteiten waar iedereen bij mag zijn? We organiseren van tijd tot tijd een Soulfood Dinner. Daarvoor dekken we voorin de kerk vier tafels. We vragen twaalf mensen uit de kerk om iemand van buiten hun kerkelijke kring mee te nemen en voor diegene te betalen.’

Bij elke gang komt een onderwerp aan de orde dat raakt aan geloofsthema’s. ‘Rond Pasen hadden we bijvoorbeeld een open gesprek over de betekenis van de woorden ‘sterven, begraven en opstaan’. Zijn er dingen in je leven die aan het sterven zijn? Kun je ook weer opstaan in een nieuwe realiteit? Ik vertel daarbij iets over het Paasevangelie en ik maak dit zo universeel mogelijk. Mensen vinden het vaak bijzonder om in een kerkgebouw van een eeuw oud te dineren.’

Ook hierbij benadrukt hij dat missie een kwestie van lange adem is. ‘Er is nooit een doop uit voortgekomen, voor zover ik weet. We waren soms vooral veel aan het puinruimen. Er kwam oud zeer naar boven, soms waren mensen verrast: dit gaat wel ergens over. Een gemeentelid had een collega meegenomen van wie hij wist dat die sceptisch stond tegenover het geloof. Hij had het gevoel dat hij zichzelf op het spel zette. Dat was spannend, maar het werd een mooi gesprek. Zulke diners zijn een oefening voor iedereen.’

Bergrede

De laatste tijd zijn er berichten dat de belangstelling voor het christelijk geloof en de kerk onder tieners en twintigers groeit. Die interesse ziet Van der Graaf ook om zich heen. ‘Er zijn vier grote filosofische vragen. Wat is geluk? Wat is echt? Wat is een goed mens? Hoe word ik een goed mens? Alle religies hebben zich daarmee beziggehouden. Bijzonder is dat deze vragen allemaal in de Bergrede aan de orde komen. Jezus begint opmerkelijk genoeg met het geluk. Armen, treurenden, vredestichters: dat zijn kwalificaties die geen reden zijn om gelukkig te zijn. Hij prijst hen gelukkig en zegt: voor jullie is het Koninkrijk. En dat Koninkrijk is de diepste realiteit in deze wereld.’

De Bergrede ging voor hem leven door het lezen van het oeuvre van de Amerikaanse filosoof Dallas Willard. ‘Ik ben heel lang voorzichtig geweest om te stellen dat de woorden van Jezus in de Bergrede een werkelijkheid vertegenwoordigen waar je je huis op kunt bouwen. Ik dacht: dit is domineesretoriek. Maar ik ben steeds meer gaan geloven dat het wel degelijk een getuigenis over de waarheid is en dat het evangelie de wereld wil veranderen in een veilige plek. Jezus’ boodschap roept op tot verandering, metanoia. We zien nu beweging onder twintigers die zeggen: wij missen houvast, er vallen veel zekerheden weg. Zij voelen dat de gangbare beloften van geluk en voorspoed weleens te kort zouden kunnen schieten. Ze zoeken naar iets wat substantiëler is.’

Oefenen

‘Levenslessen van Jezus’ bevat onder meer een aantal geestelijke oefeningen. Dat klinkt heel klassiek. Waarom is het juist in deze tijd belangrijk om je te oefenen in het geloof? Wat is zijn eigen ervaring daarmee? ‘Ik heb zelf een slecht geheugen, ik kan moeilijk feiten onthouden. Ik ben daarom weer heel intensief in de Bijbel aan het lezen. Studeren op de Bijbel is een van de geestelijke disciplines die ik uitwerk in het boek. Ik leer nu ook weer meer Bijbelteksten uit mijn hoofd. Willard benadert dat heel praktisch: anders gaan leven betekent dat je verkeerde ideeën vervangt door goede gedachten. Sla dus Bijbelteksten op in je hoofd, zodat je eruit kunt putten.’ Hij is even stil. ‘Ik heb mijn gemeente uitgenodigd om psalm 23 uit het hoofd te leren. Van veel gemeenteleden heb ik gehoord dat dit in de periode daarna een rol ging spelen in hun dagelijkse leven. De kloostergetijden zijn onder meer gebaseerd op psalm 119, waar staat ‘Ik zing u dagelijks zevenmaal lof’. In navolging daarvan probeer ik elke drie uur zeven minuten in deze kamer te zijn, stil te zijn en met een psalm te bidden. Ik hoop dat ik daar ook op kantoor een vorm voor vind. Zulke geestelijke oefeningen helpen mij om als het ware in te pluggen in de werkelijkheid van God. Stilte is niet je hoofd leegmaken, het is de Vader, de Zoon en de Geest ontmoeten. Daarin vind ik een grote rijkdom.’

Tekst: Nels Fahner. Foto's: Wouter Muskee.

Labels: Missionaire toerusting, Nieuwsberichten, vandaag

‘Mijn doel is niet dat mensen zo snel mogelijk hun rijbewijs halen’

2025-07-15T16:51:14Z

Ooit had Auke de droom om zijn brood te verdienen in de muziek. Hij ging een heel andere kant op: de zorg. En inmiddels heeft hij dus een rijschool, Borloo, die uitgaat van het simpele gegeven dat geen twee mensen, en dus ook geen twee kandidaten die rijles hebben, hetzelfde zijn. ‘Daarom proberen wij ons zo goed mogelijk in te leven in de persoon die naast ons achter het stuur zit’, zo formuleert hij het op de website.

Auke te Loo wordt geboren in Haarlem, groeit daar op. ‘Ik heb heftig gepuberd, verkeerde in kringen waar geblowd werd enzovoorts. Dat was normaal, dacht ik toen. Ik werd somber. Na een vechtpartij heb ik een keer letterlijk naar de hemel geschreeuwd. De dag erna ging ik met mijn moeder – mijn ouders zijn gescheiden – naar Texel.

Na drie dagen ontmoette ik Mariëlle, een christelijk meisje uit Aalsmeer. Haar gezin en de kerk waar zij toe behoorden waren een warm bad voor mij. Ik heb de Alpha-cursus gevolgd, kwam in een fijne, vertrouwde omgeving waarin ik mezelf kon zijn. Ik werd niet veroordeeld.’

De vrienden keken eerst wel wat vreemd op: wat was er met Auke gebeurd? ‘Voor de meesten was de christelijke wereld best raar, maar één van hen – nog steeds mijn beste vriend – zei: “Het is goed geweest voor jou, volg dit pad, dat is veel beter voor je.”

Via mij heeft hij ook Alpha gedaan en nu is ook hij christen. Wat de rest betreft: veel van hen zie ik regelmatig op verjaardagen en zo en over het algemeen zijn ze goed opgedroogd, hebben een gezinnetje.’ Zelf heeft hij ook een gezin: in 2016 trouwde hij met Mariëlle; ze wonen met hun twee kinderen – een dochter van 3 en een zoontje van 1 – in Velserbroek.

Faalangst
Hij ging dus de zorg in. ‘Als helpende/verzorgende. De opleiding heb ik niet helemaal afgemaakt, maar wel genoeg om aan de slag te gaan. Een aantal jaren heb ik gewerkt op een afdeling die een combi was van psychiatrie en jong dementerenden.’

De zorg was eigenlijk een back-up-plan. Zijn grote passie was de muziek. ‘Toen ik nog thuis woonde, had ik een muziekstudio, ik hielp jongeren een-op-een muziek te maken. Maar dat was een ongeregeld bestaan – de leerlingen bleven soms zomaar een maand weg.’

Auke was op zoek naar werk dat aan twee voorwaarden moest voldoen: ‘Eén: jongeren begeleiden bij iets wat ze leuk vinden. Twee: ik wilde iets doen met de psychologische kant, mensen helpen van hun faalangst af te komen.’

Even heeft hij gedacht aan het onderwijs, maar dat was het toch niet. ‘Omdat mijn eigen rijinstructeur de overstap had gemaakt vanuit de zorg, kwam ik op het idee dat ook te doen. Gelukkig kon ik de opleiding in het weekend volgen. Eerst overwoog ik in loondienst te gaan, maar mijn schoonvader, zelf ondernemer, heeft me geadviseerd en geholpen bij het opzetten van mijn eigen rijschool. En nu is mijn instructeur bij mij in dienst!’

Vertrouwd raken met de auto, ervaringen opdoen achter het stuur, anticiperen op verkeerssituaties – het zijn de standaardonderdelen van rijlessen. Auke te Loo wil zich met zijn rijschool niet beperken tot feitelijke kennisoverdracht. Hij richt zich, met zijn compagnon, nadrukkelijk op ‘ontwikkeling van basisrust, zelfvertrouwen, concentratie en stresshantering.’

Onnodig te zeggen dat veilige verkeersdeelname altijd centraal staat, ‘maar leerbehoeftes kunnen per cursist verschillen. Het is onze taak die te onderkennen en daar vervolgens maatwerk bij te leveren.’

Therapie
Groot groeien is niet per se het plan. ‘Overigens zou dat best kunnen, want de wachtlijsten zijn lang.’ Maar Auke wil zich liever blijven onderscheiden in een wereld waar – hij formuleert het vriendelijk, wil collega-rijscholen niet in een kwaad daglicht stellen – ‘kwaliteit niet altijd de hoogste prioriteit heeft’.

De meeste klanten komen via-via binnen. Hoe weet hij nou of zijn aanpak succes heeft? ‘Mijn doel is niet dat mensen het rijbewijs zo snel mogelijk halen. Al is het natuurlijk fijn om een hoog slagingspercentage te hebben. Zelf kom ik voldaan thuis als ik merk dat ik iemands leven op een bepaalde manier heb kunnen beïnvloeden.’

Vindt hij zichzelf een soort coach? Hij denkt even na. ‘Ja, eigenlijk wel. Als iemand heel bang is fouten te maken – of juist daadwerkelijk veel fouten maakt – stip je dat aan. Daar kunnen zelfs emoties bij komen kijken. En soms moet je mensen leren fouten te maken. Je kunt ze niet alles uit handen nemen.’ Eigenlijk geeft hij zijn leerlingen een soort therapie dus.

‘Bij sommigen zit het daar wel dicht tegenaan ja. Als iemand heel onzeker is, geef je tips, je wilt natuurlijk wel naar een doel toe werken.’ Het gebeurt zelfs wel dat mensen hun levensverhaal vertellen; dat zijn dan vaak de ouderen. ‘Niet iedereen voelt die behoefte, je moet een soort klik hebben.’

Weekend
Hoe brengt hij het geloof ter sprake? ‘Het eerste kwartier van de les besteed ik aan handoplegging’, grapt hij. En vervolgt op serieuze toon: ‘Wie je bent, dat draag je uit.’

Muziek kan daarbij een laagdrempelig middel zijn. ‘Ik heb weleens worshipmuziek aanstaan. Dat kan dan een gesprek uitlokken. Of je praat over wat je het afgelopen weekend hebt gedaan.’ Als het om kerk en geloof gaat, staat de nieuwe generatie daar, zo is zijn ervaring, vaak open in. ‘Heel anders dan de generatie van hun ouders, die hun oordeel soms al klaar hebben. Maar veel 17-jarigen hebben geen idee.’

Sommigen hebben Alpha gevolgd. ‘Zelf gaf ik vorig jaar een Alpha-cursus binnen onze gemeente. Ik had een leerling die erg geïnteresseerd was in de vraag of er meer was. Toen heb ik hem aangeraden Alpha te doen. Hij heeft ook nog twee vrienden meegenomen.’ Auke benadrukt dat je gewoon ook het moment moet benutten. ‘Met andere woorden: je kunt het niet plannen. En het moet ook niet onnatuurlijk worden.’

Pas op de plaats
Afgelopen jaar gaf hij samen met Mariëlle leiding aan de jeugd van zijn kerk. En het jaar daarvoor was hij dus actief met het geven van de Alpha-cursus. ‘Daarom heb ik besloten: voor het komende seizoen even niks. We zijn allebei heel enthousiast, hebben snel de neiging ergens ja op te zeggen. Maar het is ook wel eens goed om een tijdje pas op de plaats te maken.’

Vorig jaar zijn Auke en Mariëlle naar Lesbos geweest. ‘Onze gemeente heeft mensen uitgezonden die daar werkten als zendeling onder de vluchtelingen. Samen met een aantal anderen hebben wij het mogelijk gemaakt dat ze even op retraite konden.

We gaven workshops, hebben muziek gemaakt enzovoorts. Een aantal jaar geleden zijn we met jongeren naar een vluchtelingenkamp in Jordanië geweest, dat was ook heel bijzonder. Het ligt op ons hart om in de toekomst iets in de zending te doen, maar voor nu hebben we daar even een streep door gezet. Soms wil je te veel tegelijk, het is goed om het even te laten rusten. Je gezin is ook belangrijk!’

Auke is een dankbaar mens. ‘Waar ik ook Gods hand in zie: mijn ouders, die begin ik met de dag meer te waarderen. Als vader en moeder, maar ook als fantastische opa en oma.’

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten, vandaag

‘Hier hoef je jezelf niet al te serieus te nemen’

2025-07-10T09:41:35Z

‘Ik ben nu drie jaar dominee’, vertelt Nienke Meinster-De Ronde, predikant in de Protestantse gemeente Pijnacker-Delfgauw. ‘Ik ben betrokken bij Areopagus Young omdat ik het een feest vind om leeftijdgenoten te ontmoeten die dezelfde dingen doen.’ Wat haar generatie predikanten typeert, is ‘een zekere onbevangenheid’ zegt ze. ‘Mijn religieuze horizon is van na 2004, het jaar van het ontstaan van de Protestantse Kerk in Nederland. Voor mijn generatie is deze kerk een gegeven en wij willen daar graag het beste van maken. Van die houding kan ik erg genieten.’

Dat herkent Christian Visser, sinds een halfjaar predikant in ’s-Graveland. Hij vond het waardevol om over het thema ‘improvisatie’ van gedachten te wisselen. ‘We hebben een zekere naïviteit. We proberen dingen uit. We maken fouten. Daar zit een zekere innovatiekracht in.’ Hij lacht even. ‘En natuurlijk hebben we ook de wijsheid van oudere generaties nodig, die weten dat heel veel dingen al geprobeerd zijn.’

Openhartig

Visser geeft een voorbeeld van wat er zoal ter tafel komt bij ‘Theologie op het terras’. ‘Ik merk aan mijn catechisanten dat het hen niet lukt om in de Bijbel te lezen. Daarom begin ik de catechisatie met een halfuur Bijbelstudie, vaak over de tekst waar ik de zondag erna over ga preken. Dat helpt mij om hun belevingswereld te leren kennen. En het helpt hen dat ze de tekst al een keer nauwkeurig hebben gelezen als ze ’s zondags de kerkbank in schuiven.’

Een ander voorbeeld dat langskwam, was hoe je een pastoraal gesprek voert. ‘Vaak wordt ervoor gekozen om aan het einde van het gesprek samen te bidden. Maar wat als je begint met gebed? Vaak volgt er na het gebed nog een openhartig gesprek. Zou het dan niet helpen om daar juist mee te beginnen?’

Teun de Ridder, theoloog-trainer bij IZB-Areopagus, was blij met de open sfeer die het thema ‘improvisatie’ opriep. ‘Mensen konden ook blunders delen, dingen die niet goed waren gegaan. Het is goed als er een plek is waar daar open over gepraat kan worden.’ Zijn collega Iris Molenaar was verantwoordelijk voor de keuze van het thema en is zelf bezig met haar predikantsmaster. ‘Het was mooi om te horen dat sommige predikanten juist ook positieve ervaringen inbrachten’, zegt ze. ‘Daardoor vragen anderen hoe zij dingen hebben aangepakt. Dat is bemoedigend om te delen.’

Improvisatiespel

Areopagus Young is voor haar in de eerste plaats een ontmoetingsplek, vertelt Nienke Meinster. ‘De sfeer is heel prettig. Het is een plek waarin je wordt aangemoedigd om jezelf niet al te serieus te nemen. Leeftijdgenoten die geen dominee zijn, snappen soms niet wat het inhoudt om veel van het leven van andere mensen te zien. Je zit aan het sterfbed van mensen. Het is goed om het onderling daarover te hebben.’

Met veel jonge collega’s deelt ze eenzelfde gevoel van urgentie, zegt ze. ‘Ik krijg vaak de vraag waarom ik predikant ben geworden. Want een jonge dominee, dat komt niet vaak voor. Iedereen bij Areopagus Young gelooft blijkbaar dat de kerk een roeping heeft voor de wereld. Daarin herkennen we elkaar. Ik vind ook ontspanning in dit soort ontmoetingen. Het ligt niet allemaal bij mij, hoe het met de kerk verdergaat.’

Wim Vermeulen, predikant van de Jacobikerk in Utrecht en academiepastor van de PThU, hield een lezing over het thema ‘Improvisatie’. ‘Wim haalde een parallel aan met improviseren in het theater’, vertelt Christian Visser. ‘In het improvisatiespel zegt je nooit nee. Je gaat altijd in op wat de ander zegt, anders blokkeer je de dialoog. Iets dergelijks doe je als predikant ook, in de gesprekken die je voert en in de manier waarop je reageert op onverwachte situaties.’

Na de lezing van Wim Vermeulen was er de mogelijkheid om in kleine groepen verder te praten. Meinster: ‘We hebben toen ook een gesprek gevoerd over dat Christus zelf in zekere zin steeds improviseert en dat het evangelie iets is dat van een onverwachte kant komt. Er wordt iets van buitenaf aangereikt. Dat is ook nu nog zo: Het evangelie brengt een totaal andere stem in, het reikt een andere realiteit aan.’

Achtertuin

De jonge predikanten werken allemaal in gemeenten die, soms zonder het te weten, een missionair karakter dragen. ‘Ik heb gisteren een openluchtkerkdienst geleid’, vertelt Visser op de ochtend dat ik met hem terugblik. ‘Een aantal gemeenteleden had een buurman of buurvrouw meegenomen. Zij hebben kennelijk een verlangen om mensen uit te nodigen door te zeggen: hier moet je bij zijn. Het is natuurlijk ook een bijeenkomst met een iets lagere drempel.’

De dienst werd gehouden in een grote achtertuin van een van de gemeenteleden. ‘Op zo’n moment draag ik geen toga en sta ik te rommelen met een preek die dreigt weg te waaien. Ik kan me voorstellen dat zo’n buurman denkt: mijn buren zijn niet gek, en die andere christenen ook niet; het zijn ook gewoon gezellige en leuke mensen. Dat zijn missionaire momenten, zonder dat het zo wordt genoemd.’

Tekst: Nels Fahner

Meer weten over Areopagus Young? Kijk dan hier.

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten

‘Het is een openbaring om op deze manier door mijn stad te lopen’

2025-07-10T14:21:06Z

Hoe was het om deze podwalk te maken voor de IZB?

‘Dat was een bijzondere ontdekkingstocht, vooral omdat mij gevraagd werd om verbindingen te leggen met Bijbelse onderwerpen. Bij het Waaggebouw kwam ik op de Bijbeltekst ‘een bedrieglijke weegschaal is de Here een gruwel’. Dat vind ik een mooie les: je moet eerlijk door het leven gaan. Ik vond het voor mezelf een openbaring om op die manier door mijn stad te lopen. Bij het beeld van Bonifatius moest ik denken aan Paulus die gewenkt werd van de overzijde: kom over en help ons.

In de 17^de eeuw had Dokkum, naast de grote hervormde kerk en de rooms-katholieke kerk, vier remonstrantse kerkjes en één doopsgezinde kerk. Die remonstrantse kerkjes waren meestal huiskamerkerkjes. Op een gegeven moment hebben de leden van die kerken elkaar in het geloof gevonden en zijn als één kerk verder gegaan. Ik vind het mooi om bij standswandelingen te vertellen dat die mensen elkaar opzochten. Ook tegenwoordig gaan kerkelijke gemeenschappen weleens uit elkaar, maar op deze plek is dat toen anders gegaan.’

Eén van de bijzondere plekken in Dokkum is de moerbeiboom die naast de voormalige Nederlands Hervormde kerk staat, in de gedachtenistuin.

‘Ik weet niet helemaal zeker hoe de boom hier terecht is gekomen. Maar uit de meest betrouwbare informatie heeft de toenmalige eigenaar van deze grond een zaadje meegenomen of gekregen uit het Midden-Oosten. De boom is nu bijna driehonderd jaar oud.

Ik ben nu acht jaar stadsgids en bij stadswandelingen vertel ik regelmatig dat er in de Bijbel, in psalm 84, gesproken wordt over ‘een dal vol moerbeibomen’, en bij een kerkelijk publiek voeg ik daar soms het beeld aan toe van een geloof ‘als een mosterdzaad’. De vruchten van deze boom worden onder anderen gebruikt door het nabij gelegen restaurant en verwerkt in een aantal gerechten. Enkele tientallen jaren geleden was het nog gebruikelijk dat de burgemeester op de eerste dinsdag van de maand september aan de bode van het stadhuis opdracht gaf een aantal moerbeien te plukken voor bij de slagroom op een gebakje voor de vergadering van het College van Burgemeester en Wethouders. Maar of dat nu nog gebeurt? Dat weet ik niet precies!’

Wat hoopt u dat mensen ervaren?

‘In de podwalk heb ik lang niet alles van Dokkum kunnen laten zien. Daarvoor zijn er in de binnenstad te veel bijzondere plekken. Ik hoop dat de deelnemers nog eens terugkomen, want er valt veel meer te vertellen. Ik hoop ook wel dat ze iets van de schoonheid van Dokkum ervaren, door via de ogen van een stadsgids naar de stad te kijken. En ergens hoop ik ook dat ze in hun eigen omgeving iets meer gaan ervaren van het geloof, al is het maar in de natuur. Dat ze bijvoorbeeld aan het water zitten en iets ervaren van de rust van Gods schepping.’

De route voert ook langs de Bonifatiuskapel. Wat is daar te zien?

‘De kapel ligt aan een park, een beetje buiten het centrum van Dokkum, maar als je wilt, brengt de route je daar ook naar toe. Deze rooms-katholieke bedevaartskapel is in de jaren dertig van de vorige eeuw gebouwd in de vorm van een Romeins amfitheater en biedt plaats aan ca. 1.500 personen. Bovenaan, langs de zitplaatsen, bevindt zich een processiegang waarlangs de geschiedenis van Bonifatius wordt weergegeven.

Ieder jaar met Pinksteren vindt daar een oecumenische kerkdienst plaats. Dan zijn bijna alle kerken gesloten en komt men daar samen, van baptist tot protestant en rooms-katholiek. Er worden ook wel concerten en openluchtvoorstellingen gehouden. In het park zelf staan veertien kruiswegstaties.’

Welk punt van Dokkum spreekt uzelf het meest aan?

‘Dan denk ik toch aan de Bonte Brug (zie de foto boven, red.). Daarop kun je naar alle richtingen kijken. In gedachten zie je de Elfstedentochtschaatsers naar het keerpunt komen. Een keer in de twee jaar tijdens de jaarlijkse Admiraliteitsdagen is hier een groot podium op het water van het Kleindiep, waar gedurende drie dagen verschillende concerten worden gegeven voor zowel senioren als jongeren. Op zondagochtend is er dan ook altijd een kerkdienst op het water. Rondom het Kleindiep zitten dan zo’n 1.500 mensen. Dat is een mooi moment. Er gaat altijd een lokale voorganger voor met muzikale medewerking van een muziekkorps of gospelkoor. De in christelijke kring bekende zanggroepen Sela en Lev hebben ook wel medewerking verleend. Het is dus niet alleen een feest van de wereld, maar ook de kerk wordt erbij betrokken. Dat is iedere keer weer bijzonder. In Dokkum is dus ruimte om het geloof te beleven, ook in het openbaar. Misschien is dat ook een vrucht van het werk van Bonifatius. Wie zal het zeggen. Het is niet toevallig dat een aantal jaren geleden het thema van de kerkdienst was: het Keerpunt in je leven.’

Wat is er op deze plek nog meer te zien?

‘Als je naar het oosten kijkt, zie je in de verte dus het Keerpunt en ook het stadhuis. Kijk je dan verder om je heen, dan kom je iets te weten over de handel in vroeger tijden. De Turfmarkt wijst op de brandstof, bij de Suupmarkt werd karnemelk verhandeld en de Vleesmarkt laat iets zien van de handel in vleesproducten. De plek herinnert ook aan recentere geschiedenis. In het laatste oorlogsjaar kwamen op deze plek per boot veel vluchtelingen uit Arnhem en omgeving en evacuees uit de grote steden aan: meer dan vierduizend personen, die allemaal in Dokkum en wijde omgeving een plekje kregen. Wie denkt er bij zo’n gebeurtenis niet aan de opdracht van Jezus: vergeet de herbergzaamheid niet? Dokkum is dus een bijzondere plek waar de geschiedenis tot leven komt.’

Tekst: Nels Fahner

Meer weten over de wandelingen in Dokkum, Amsterdam, Ouddorp en andere plaatsen? Kijk op podwalks.izb.nl. Lees hier meer over het waarom van dit nieuwe initiatief van de IZB.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, vandaag

IZB-cursus Omega helpt ouderen om geloof te delen

2025-10-02T15:14:21Z

‘Hoeveel mensen refereren niet aan een oudtante of opa met een rotsvast geloof?’, zegt Eline de Boo, werkzaam voor de IZB-afdeling Toerusting. ‘Voor kerken is het gebed van ouderen belangrijk, maar ze kunnen veel meer betekenen voor anderen en elkaar dan zij vaak zelf beseffen.’ Daarom komt de IZB 30 jaar na het ontwikkelen van de Alpha-cursus nu met een vervolg: Omega voor ouderen.

Reflectie

‘Ouderen hebben wijsheid, levenservaring en tijd beschikbaar, maar ze kampen ook met specifieke zorgen, die samenhangen met het ouder worden’, constateert De Boo. ‘Ouderenpastor Fré van Roest zag onder ouderen veel behoefte aan reflectie over de vraag: hoe ziet het goede leven er voor mij uit?’ Op basis van de ervaring van Van Roest, die in zo’n dertig gemeenten ouderengespreksgroepen opzette, heeft De Boo de nieuwe cursus Omega ontwikkeld.

Thema’s

Het gespreksmateriaal bestaat uit 23 onderwerpen, uitgewerkt in een boek dat door ouderengroepen in gemeenten doorgenomen kan worden, maar dat ook voor persoonlijke stille tijd geschikt is. De thema’s worden uitgewerkt met behulp van korte video’s (in het boek beschikbaar met een QR-code), liederen en bijbelgedeelten. ‘De rode draad is de vraag: hoe volg ik Jezus in deze laatste fase, als ik zorg nodig heb, als ik rouw om een verlies of eenzaam ben?’, licht De Boo toe. Daarbij komen onderwerpen als ‘de regie houden’ en grenzen aan medisch handelen aan de orde. Aan het boek werkte onder meer ethicus dr. Theo Boer mee.

Trainers

De Boo hoopt dat het gespreksmateriaal het voor ouderen gemakkelijker maakt om het leven met God ook aan de volgende generaties te laten zien. ‘Er zijn zoveel mensen die zelf niet goed weten hoe ze moeten geloven, maar wel zien hoe hun oma bijvoorbeeld een gebedsdagboek gebruikt. Dat zijn belangrijke momenten van geloofsoverdracht.’

Meer informatie over het boek met gespreksmateriaal vindt u hier: www.omegavoorouderen.nl

Het boek is o.a. te verkrijgen via deze link Omega - 9789058042323. Maar het is ook bij de lokale boekhandel te bestellen.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten