Nieuws

‘Als je je leven deelt, verandert er iets’

2026-07-23T09:14:21Z

Sjoelen, bouwen, kleien, lego: in een bovenzaal van het moderne wijkcentrum Zuiderzee zijn zo’n twaalf basisschoolkinderen druk bezig. ‘Dit is onze inloop’, vertelt Annemieke van den Dool, die me deze zaterdagochtend rondleidt. Op de gang oefent een groepje meisjes een toneelstukje, dat straks het Bijbelverhaal zal inleiden. Ze worden geholpen door Robbert de Pater, die hier met een groepje tieners van hervormd Elburg een ochtendje meehelpt. ‘Je kunt samenwerken met een kerk in Afrika, maar ook met een missionaire plek in de buurt’, zegt hij. Vier tieners uit zijn kerk helpen vandaag een handje in het kader van jeugddiaconaat.

In de grote zaal beneden is teamlid Adrianne bezig om de beamer klaar te zetten om straks het verhaal van Zacheüs te vertellen. Ondertussen druppelen wat tieners binnen die helpen met ranja inschenken. Als de kinderen uitgeknutseld zijn, worden ze beneden door haar ontvangen. Adrianne krijgt de stemming er al snel goed in: ‘We gaan een lied zingen met alle namen van Jezus, en als we bij de letter van jouw naam zijn, mag je gaan staan!’

Aardappels

De kinderen zingen en dansen mee met de liedjes, sommige oudere kinderen doen de bewegingen voor op het podium. Aan de wand afbeeldingen van regionale iconen: windmolens, de Batavia, het standbeeld van Lely.

‘Hoe lang komen jullie hier al?’, vraagt Adrianne even later. ‘Ik twee jaar’, zegt een meisje op de achterste rij. ‘Ik elf jaar, zij acht jaar’, zegt een ander. Dan is het tijd voor het verhaal van Zacheüs, die in een boom klimt en door de mensen wordt geminacht. ‘Jezus wil er zijn voor iedereen. Mensen die verkeerde dingen hebben gedaan, mogen ook bij hem horen’, houdt Adrianne de kinderen voor. ‘Zacheüs verandert, omdat hij ook bij Jezus wil horen. Wie hoort er al bij Jezus?’ Er gaan heel wat vingers de lucht in.

Buiten rijdt een kar met aardappelen het plein voor het wijkcentrum op. Al snel staat het pleintje vol met groepjes mensen uit de wijk, die allemaal een eigen tas hebben meegenomen. Teamleden van Zuiderlicht staan op de kar om te helpen om de tassen vol te stoppen met aardappelen.

In de hal van het wijkcentrum tref ik Annemieke van den Dool, die hier sinds 2024 als missionair werker is aangesteld, nadat ze al jaren actief was als vrijwilliger. De Hervormde gemeente Lelystad organiseert hier in de Zuiderzeewijk al zo’n 25 jaar kinderwerk, vertelt zij. Sinds 2019 is er begonnen om dit werk uit te bouwen tot een pioniersplek, in samenwerking met de IZB. ‘Toen we begonnen als pioniersplek was het net coronatijd. Wat kunnen we doen om met de wijk in contact te komen, vroegen we ons af. Een van onze teamleden heeft een boerderij. Hij vertelde dat de prijs voor aardappelen en uien erg laag was. Waarom delen we die niet uit, zei hij. Dan zetten we er een tafel bij voor koffie en thee.”.’

Vrouwenochtenden

Ze kijkt even naar buiten, waar niet alleen aardappelen, maar ook warme wafels worden uitgedeeld. ‘We doen dit zo’n acht keer per jaar. We wisten niet dat het zou uitgroeien tot een soort evenement. Iedereen die komt, krijgt ook een uitnodiging voor de viering.’ Ze vertelt dat ze lang erover hebben nagedacht of ze het gratis zouden houden. ‘We hebben nu besloten om twee euro te vragen. Bijna niemand vindt dat een probleem. Zo maken we mensen niet afhankelijk. De inkomsten kunnen we gebruiken voor onze activiteiten. En als mensen het echt niet kunnen betalen, krijgen ze het natuurlijk wel gratis mee.’

Zuiderlicht organiseert ook een wekelijkse inloop en vrouwenochtenden. En als mensen daar behoefte aan hebben, worden ze thuis bezocht. ‘De vrouwenochtenden zijn ongeveer tien jaar geleden ontstaan. Als je ergens mee blijft doorgaan, groeit het, is onze ervaring. Meestal zijn we nu met ongeveer twaalf vrouwen uit de wijk. In het begin verzonnen we telkens een thema. Maar nu hoeven we niets meer te organiseren. We delen gewoon het leven met elkaar.’

De KinderBijbelClub is voor alle kinderen van de basisschool, vertelt ze. ‘Op een van de basisscholen organiseren we op vrijdagochtend een schoolontbijt. Je smeert op zo’n ochtend zo zes broden weg.’ Annemieke schat dat ergens rond de 20% van de kinderen thuis geen ontbijt krijgen, maar het ontbijt is voor iedereen, zodat het onderscheid wegvalt. ‘Eén kind vroeg een keer of ze een extra zakje mocht, dan had ze voor ’s avonds ook wat.’

Voor de liefde verhuisde Annemieke zo’n 20 jaar geleden naar Lelystad. Zoals wel meer missionair werkers heeft ze een achtergrond als ondernemer. Na haar studie HTS-Bouwkunde richtte ze met een compagnon een eigen bedrijf op, waar ze nog twee dagen in de week bij betrokken is. ‘Maar mocht het werk van Zuiderlicht groeien, dan ligt mijn hart hier.’

Erwtensoep

Georgette, een van de vrijwilligers die buiten bij de koffietafel heeft gestaan, loopt naar binnen. ‘Hé Annemieke, zal ik over twee weken erwtensoep maken?’ Ze vertelt dat ze voor de Alpha-cursus ook erwtensoep heeft gemaakt. ‘Wel 9 liter! Ik zal voor je zoon een bakje apart houden.’

‘Ik ben heel blij dat we zo veel vrijwilligers uit de wijk hebben’, zegt Annemieke. ‘De meeste mensen die bij ons naar de vieringen komen, kennen we al jaren. De dochter van Georgette bijvoorbeeld, ging als kind naar de KinderBijbelClub. Als tiener bleef ze ons helpen. Zij is pas gedoopt en heeft belijdenis gedaan. Haar moeder helpt ons nu ook bij van alles. Bij de vrouwengroep vertelde ze pas dat ze ook bidt. Dat vond ik bijzonder om te horen. Als je je leven deelt, verandert er iets.’

De vieringen worden eens in de maand gehouden, in een zaal boven de Wibra in het winkelcentrum. ‘We zijn ermee gestart doordat mensen uit de wijk zeiden: jullie organiseren wel iets voor kinderen over het geloof, maar niet voor volwassenen; kunnen jullie dat ook gaan doen?’ De eerste keer was spannend: zou er wel iemand komen? Nu zijn er telkens ongeveer 25-30 mensen, waarvan de helft zonder kerkelijke achtergrond. ‘We volgen eigenlijk een traditionele liturgie, in vereenvoudigde vorm. We starten met koffie en na de viering eten we altijd samen. Dan kun je makkelijker napraten.’

Deze zaterdagochtend is voorbij. Het pleintje wordt steeds leger. Ik krijg van een van de vrijwilligers nog een warme wafel toegestopt. De KinderBijbelClub is klaar, kinderen komen naar buiten gerend met een knutsel en een zakje met wat lekkers. Annemieke staat op om vier kinderen zelf naar huis te brengen. ‘Wij doen zulk dankbaar werk. Of er nu vijf of vijfentwintig kinderen komen, dat maakt mij echt niet uit.’

Tekst Nels Fahner, foto's Wouter Muskee

Dit artikel over het werk van pioniersplek Zuiderlicht in Lelystad verscheen in Vuur, een uitgave ter gelegenheid van 125 jaar GZB, als bijdrage namens de IZB. Het hele magazine, met impressies over zending wereldwijd, is hier te bestellen.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws

Open huis in het Huis van Zending

2026-07-20T09:11:40Z

Het Huis van Zending is de gezamenlijke thuisbasis voor de IZB en GZB. Het is een plek waar kerken, vrijwilligers, missionaire werkers, zendingswerkers en andere betrokkenen bij het missionaire werk elkaar ontmoeten, samenwerken en zich laten inspireren.

Tijdens het open huis kunt u het gebouw ontdekken, meer horen over de visie achter het Huis van Zending en kennismaken met onze medewerkers.

Programma

Om 11.00, 12.00, 13.00 en 14.00 uur vindt een korte viering plaats. Aansluitend vertellen vertegenwoordigers van de IZB en GZB over de visie op het Huis van Zending en de weg die heeft geleid tot deze gezamenlijke plek. Daarna kunt u deelnemen aan een rondleiding door het gebouw.

Daarnaast zijn er de hele dag door verschillende activiteiten waar u vrij kunt binnenlopen, zoals:

een kamer met LEGO, kleurplaten en limonade;
een documentaire over zendingswerk in Indonesië;
informatie over werken in de zending;
presentaties over verschillende missionaire projecten en initiatieven.

Of u nu betrokken bent bij een kerk, werkzaam bent in het missionaire veld of gewoon nieuwsgierig bent naar het Huis van Zending: u bent van harte welkom om binnen te lopen, een kapelviering mee te maken, het gebouw te bekijken en anderen te ontmoeten.

Aanmelden kan via: www.izb.nl/openhuis

Open huis Huis van Zending

Datum: zaterdag 12 september
Tijd: 10.30–15.30 uur

Graag tot dan!

Het open huis vindt plaats tijdens de landelijke Open Monumentendag. Een mooie gelegenheid om een bezoek aan ons karakteristieke pand te combineren met een ontdekkingstocht langs andere bijzondere monumenten in Zeist.

Labels: Nieuwsberichten

IZB-Toerustingsdag ‘Metamorfose’ over nieuwgelovigen en de kerk

2026-07-09T12:33:51Z

Het thema ‘Metamorfose’ gaat over nieuwe gelovigen, maar zeker ook over de kerk zelf, legt Agnes van Haaften, teamleider Gemeentecontact en -advies uit. ‘Ik denk dat er in kerken veel verlegenheid is over de vraag wat nieuwgelovigen nodig hebben. Hoe helpen we ze om te wortelen en mee te doen? Wordt er in de kerk nagedacht over mentoraat, over mensen die meelopen met nieuwkomers? Dat soort vragen komen aan de orde tijdens de IZB-Toerustingsdag.’

Workshops

De dag is bedoeld voor kerkenraadsleden, voorgangers, evangelisatiecommissies, teams die een IZB-Focustraject doen en individuele kerkleden. De workshops gaan onder meer over Bijbellezen met nieuwgelovigen, over ‘geestelijke disciplines’ zoals toewijding en gebed en over het overdragen van de ‘essentials’ van het geloof. Van Haaften: ‘Ik hoop dat gemeenteleden elkaar meenemen, om samen aan de slag te gaan met de inzichten die ze hebben opgedaan.'

De IZB-Toerustingsdag is op zaterdag 14 november, Oude Kerk (en Huis van Zending IZB/GZB) in Zeist. Aanmelden of het programma bekijken kan hier.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Generatie Z heeft vleugels, maar geen wortels

2026-07-09T12:32:21Z

In het café naast de Joriskerk in Amersfoort waar we afspreken voor dit interview, hebben we ruim uitzicht over het marktplein. Het is een frisse woensdagochtend, het café is net open. "Mag ik een chai latte met havermelk?", vraagt Mette (24). "Dit moet je noteren", zegt Dick (46), lachend tegen de interviewer. Zelf bestelt hij een cappuccino, met koemelk. "Jij bent gewoon een boomer, dat je havermelk niet normaal vindt", geeft Mette terug.

Dat generatie Z anders denkt dan de gemiddelde babyboomer, merken ze ook in hun gezamenlijke onderzoek naar twintigers in opdracht van de IZB. "Je hebt soms een ander perspectief op dezelfde dingen", zegt Dick, die als missionair predikant in de Amsterdamse binnenstad veel met twintigers te maken heeft. "Jonge mensen weten toch wat ze willen? Zo dacht ik over Generatie Z." Hij kijkt naar opzij. "Maar dat is de buitenkant", vult Mette aan. "Mijn generatie heeft bijvoorbeeld veel last van sociale angst. Veel leeftijdgenoten durven nauwelijks iemand te bellen die ze niet kennen."

Waarom dit onderzoek? "Omdat jongvolwassenen uiteraard heel belangrijk zijn voor de toekomst van de kerk, niet alleen voor het voortbestaan, maar ook om de intergenerationele lijn in de kerk te houden", legt Mette uit. "Het is een generatie die de wereld naar binnen brengt, doordat ze veel seculiere leeftijdgenoten hebben. Dat geeft een nieuwe energie, ook op missionair gebied."

Voor de IZB is dit aandachtsveld een strategische keuze, zegt Dick. "Missie draait om openheid voor nieuwe mensen, maar ook om het vasthouden van kerkelijk betrokken jonge mensen. Dat gaat niet vanzelf. Daar ging het IZB-jongerenrapport uit 2025 van collega Agnes van Haaften over. Dat een nieuwe generatie dreigt af te haken, baart de achterban van de IZB zorgen. Ouderen voelen daar veel pijn over. Tegelijkertijd zoeken twintigers naar geloofsgroei en een hechte gemeenschap. Soms ervaren ze daaraan een gebrek bij hun eigen kerk. Wat doe je aan die kloof? Dat is voor veel kerken een urgente vraag."

En dan is er nog de beweging van jongvolwassenen buiten de kerk die op zoek zijn naar zingeving, zoals die vooral op sociale media op gang is gebracht. "Hoe breng je die jongeren in contact met een fysieke kerk? En omgekeerd, hoe bereid je gemeenten voor om zich te openen voor nieuwe mensen? Dat zijn allemaal vragen die op veel verschillende plekken spelen", zegt Dick.

Het thema van deze Tijding is 'Trouw zijn'. Generatie Z vindt het moeilijk om commitment te tonen. Waar komt dat door en hoe zou dat anders kunnen? "Twintigers willen op elk gebied uitblinken: in sport, in vriendschap, in relaties. En ze willen authentiek zijn. Dan is het makkelijker om dingen te laten vallen dan om je voor langere tijd te binden", zegt Mette.

"De waarde van authenticiteit eist dat je vooral trouw bent aan jezelf", analyseert Dick. "Door je nog niet te binden, ontstaat ruimte om je eigen leven te ontdekken, is de gedachte. Maar iedereen voelt wel aan dat een mens geen eiland is. Jongeren ervaren in zichzelf een strijd tussen authenticiteit en de behoefte aan gemeenschap."

Het onderzoek van Dick en Mette richt zich ook op de behoeften van lokale kerken. Welke vragen hebben kerken als het om twintigers gaat en wat kan de IZB daarbij betekenen? De vragen van kerken zijn heel divers, vertelt Dick. "In de ene kerk zijn bloeiende jongerengroepen, andere kerken hebben nauwelijks jongeren in de kerkbanken. Wat wij graag willen doen, is met hen ter plekke luisteren naar de context."

Tijdens zo'n traject wordt het netwerk van kerkelijke jongeren in kaart gebracht. "Wat is nodig om bij de vragen van jongeren en hun vrienden aan te sluiten? Sommige kerken hebben een sterk kerkelijk kader in huis. Hoe kunnen zij jongeren helpen op het punt van geestelijke vorming? Want christen zijn is geen set regels, maar een proces van navolging. Andere kerken zijn een sterke gemeenschap. Hoe kun je dan toch blijven openstaan voor nieuwkomers? Bij dat soort vragen komt de IZB graag langszij."

"Veel kerken zitten in een zogeheten liminale fase", zegt Mette. "Ze lopen ertegenaan dat oude manieren van werken niet meer voldoen. Ze beseffen op onbekend terrein te zitten. Vanuit de kennis die hier in huis is, kan de IZB een begeleidende rol hebben in die zoektocht."

In een recent artikel in De Volkskrant over jonge bekeerlingen wordt gesproken van een omslag in denken in kerken die mede door sociale media wordt aangewakkerd: de kerk is altijd gefocust geweest op catechese – kennisoverdracht – maar ze ziet nu dat evangelisatie, het delen van geloofservaringen, voor veel jongeren het beginpunt van hun zoektocht is.

"Dat is een herkenbaar punt", zegt Dick. "Door de schermpjes leren twintigers anders dan veertigers, en desondanks blijven veel kerken catechese aanbieden zoals ze dat twintig jaar geleden deden. Maar ik denk dat jongvolwassenen leren door vormende praktijken. Laten we ze leren te bidden, te zingen en onderdeel te zijn van een gemeenschap, zoals dat ook in een gezin gebeurt. Later komt daar reflectie uit voort."

Dick vertelt over gesprekken die hij had met belijdeniscatechisanten in de Noorderkerk in Amsterdam. "Een van de oefeningen die we doen, is het opstellen van een eigen leefregel. Die jongvolwassenen zijn daar heel serieus mee bezig. Dagelijks Bijbellezen, twee keer per dag bidden, een maand lang vasten van alcohol. Ze grijpen zo'n leefregel aan om concreet te werken aan zichzelf. Ik geloof niet dat dit in mindering komt op cognitieve kennis, maar het komt op een andere manier binnen."

Hij geeft een voorbeeld. "Een van mijn catechisanten vertelde sinds kort meer trinitarisch te bidden, dus niet alleen tot God, maar ook tot Jezus en tot de heilige Geest. Door kennis kon hij daar woorden aan geven. Een ander zette in haar leefregel dat ze niet meer wilde weglopen voor eerlijke gesprekken met haar vriendinnen over haar geloof. Ze vroeg om boektitels om die gesprekken op een goede manier te voeren." Ze is nu 'Onversneden christendom' van C.S. Lewis aan het lezen. "Vanuit de leefregel ontstaat dus verdieping die ook een cognitieve kant heeft."

Kerkelijk betrokken of niet, Generatie Z heeft een grote behoefte aan verworteling, concludeert Dick. "Een jongere zonder kerkelijke achtergrond kwam bij ons binnen en zei: 'Om te groeien heb je wortels en vleugels nodig, maar onze generatie heeft alleen maar vleugels gekregen; het ging allemaal om ons, maar ondertussen staan we allemaal op omvallen.' Dat zoek ik in de kerk, zei hij: een plek van eeuwenoude wortels."

Dick Wolters en Mette van Hell geven onder meer de training 'Predikant voor Gen Z' en het traject 'Ruimte voor twintigers'.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Afstand nemen

2026-07-06T14:08:28Z

Ruim zestien eeuwen geleden dacht Basilius van Caesarea (329–379) al na over de waarde van afstand nemen. Basilius was bisschop in Caesarea (in het huidige Turkije) en een pionier in de zorg voor armen en zieken. Rond zijn kloostergemeenschap ontstond een omvangrijk centrum waar reizigers werden opgevangen en zieken en kwetsbaren werden verzorgd (dit initiatief wordt vaak gezien als een belangrijke voorloper van het christelijke ziekenhuis).

Voordat hij bisschop werd, bezocht Basilius verschillende kluizenaars en kloostergemeenschappen. Hij ontdekte daar de waarde van stilte en afzondering. Toch koos hij zelf een andere weg. Hij wilde de kracht van stilte verbinden met een leven midden in de samenleving. Juist daar, zo ontdekte hij, vertroebelt de drukte van het leven gemakkelijk onze aandacht voor God.

In zijn één van zijn geschriften schrijft Basilius: "De afzondering biedt hierbij de grootste hulp: zij brengt onze hartstochten tot rust en geeft het verstand de ruimte om ze volledig uit de ziel te verwijderen[1]." Hij wil aangeven dat afzondering helpt om de innerlijke onrust tot bedaren te brengen en ruimte schept om opnieuw gericht te raken op God. Juist wanneer we loskomen van de drukte van ons werk, ontstaat er ruimte om opnieuw te luisteren en richting te vinden.

Die overtuiging bleef niet bij woorden. Basilius gaf er concreet vorm aan in de gemeenschap die hij stichtte. Gebed en zorg voor armen en zieken hoorden er onlosmakelijk bij elkaar. Voor hem was afstand nemen geen doel op zichzelf, maar een voorbereiding op een leven van liefde en dienstbaarheid.

Misschien ligt daarin ook een mooie les en uitdaging voor de vakantieperiode. Rust is niet alleen bedoeld om op adem te komen, maar ook om opnieuw richting te vinden. Even afstand nemen helpt ons om daarna weer met aandacht aanwezig te zijn in het leven van de mensen om ons heen.

Na de zomer wachten het werk, de ontmoetingen en de verantwoordelijkheden weer. Maar misschien keren we anders terug wanneer we de tijd hebben genomen om stil te worden. Niet om de drukke wereld achter ons te laten, maar juist om haar opnieuw tegemoet te treden met een hart dat zich opnieuw heeft laten richten op God.

[1] Regulae fusius tractatae (De langere regels), antwoord 2

Labels: Nieuwsberichten

Nieuwsgierigheid

2026-06-29T13:22:06Z

Veel gemeenten kloppen bij de IZB aan omdat de kerkgang terugloopt en het moeilijk is om dorpsgenoten te interesseren voor activiteiten van de kerk. Als missionair toeruster probeer ik de vraag om te draaien. Niet: hoe krijgen we de mensen naar de kerk en op onze activiteiten? Maar: hoe krijgen we de kerkmensen in verbinding met de andere dorpelingen? Door middel van luisteroefeningen worden mensen uitgedaagd in gesprek te gaan met mensen die ze nu al dagelijks tegenkomen. Begin eerst veilig met een gesprek met die collega van wie je ergens weet dat hij of zij van een kerk is. En dan bouw je het op naar rand- of buitenkerkelijke collega’s of familieleden. Concrete huiswerkopdrachten waar je soms een drempel voor over moet, maar waar je achteraf dan met blijdschap op terugkijkt omdat gesprekken vaak een verrassende wending en openheid hebben.

Luisteroefeningen zijn binnen een IZB-traject soms makkelijker, omdat je als groep allemaal dezelfde uitdaging hebt en je bij een volgende bijeenkomst toch met een gespreksverslag terug wilt komen. Mensen gebruiken het zelfs om in gesprek te gaan door te zeggen: ‘Ik doe mee aan een onderzoekje waar we als kerk mee bezig zijn; mag ik jou wat vragen stellen?’ Tegenwoordig is er een verrassende openheid bij mensen om over geloof en zingeving te spreken. Als de kerk nieuwsgierig is naar wat het dorp of de wijk bezighoudt, dan kan het zijn dat het dorp en de wijk nieuwsgierig gaan worden naar het verhaal waar de kerk vol van is.

De opmerking aan het begin over de nieuwsgierigheid van het dorp was voor mij een inkoppertje, dus ik zei: ‘Ik zou vooral willen dat de kerkmensen nieuwsgierig worden naar wat dorpelingen en buurtbewoners ten diepste beweegt’. Als we echt luisteren, zullen we nog verrast zijn over de bereidheid van mensen om te delen wat hen beweegt.

Tekst: Rik Mager

Rik Mager is missionair predikant voor IZB-Toerusting. Wil je zelf een vraag stellen namens jouw gemeente, meld je dan hier aan voor ons maandelijkse ‘missionair spreekuur’. De volgende is op 7 september.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

'Mythes zijn overal’

2026-06-24T15:33:04Z

Van Salvator Dalí tot Richard Wagner en van podcasts tot uitnodigingen om een vraag aan de dominee te stellen: wie het blog iBelieve van dominee Robert-Jan van Amstel bezoekt, valt meteen op dat hij een brede culturele interesse heeft en nadrukkelijk online present wil zijn voor mensen die niet vertrouwd zijn met de kerk.

Het landelijke Putten baadt in zonlicht als ik hem opzoek in zijn pastorie. Kleurige kunst aan de muur, een piano, boeken op tafel. Hier woont een cultuurliefhebber. Bij een kop koffie spreken we door over de betekenis van mythen als betekenisvolle verhalen in het leven van mensen, zoals dat thema naar voren komt in ‘De magie van het geloof’, het boek van Kees van Ekris dat in 2025 verscheen. In de gelijknamige Areopagus-leerkring die in september weer start, worden predikanten uitgedaagd om op basis van een ontmoeting als het ware een hoofdstuk toe te voegen aan het boek. Van Amstel had in dat kader een bijzonder gesprek met een leerkracht op de school van zijn kinderen. Hij schreef er een beschouwing over in Confessioneel Credo en op zijn eigen website. Ook inspireerde het boek hem tot gesprekken met de kerkenraad en op catechisatie.

Van wie heb je het geloof geleerd, wie heeft invloed op je gehad?

‘Dominee Cor van der Velde is de eerste persoon die in mij opkomt. Hij was in mijn jeugd predikant in Huizen, in het Gooi, en in die tijd overigens ook actief voor het Confessioneel Gereformeerde Beraad. Ik was als tiener niet zo’n kerkganger; dat is meestal zo met pubers. Toen zei mijn opa: wij hebben een nieuwe dominee, kom eens luisteren als je wilt. Mijn ouders gingen niet meer naar de kerk. Toen hoorde ik een heel bevlogen, aimabele man op de kansel. Het ging ook heel sterk over Christus. Hij is toen ook nog bij ons thuis geweest. Het viel mij op hoe hij het verhaal van de Bijbel kon koppelen aan onze situatie. God kwam ter sprake en zo werd mijn interesse gewekt. Ik zag hoe hij catechese gaf en dacht: dat zou ik ook wel willen doen. Rond mijn 16^e heb ik een roepingservaring gehad. Het is lastig om over zulke dingen te spreken. Een belangrijke gewaarwording is geweest dat Gods stem in een droom mij riep om Hem te volgen. ‘Waar gaan we heen?’, vroeg ik. ‘dat zul je wel zien’, zei Hij. Ik vertelde het aan mijn moeder, die er ontdaan van was dat ik dominee wilde worden. Een psychiater, dat kan, maar dominee? Ze heeft me vervolgens wel altijd gesteund.’

Je hebt op verschillende plaatsen gewerkt, in Amsterdam en Rotterdam, Barendrecht en het Drentse Beilen. Wat is het eigene van de context waar je nu werkt in Putten? Wat valt je op?

‘Of ik nu in de stad werk of in een dorp, de fundamentele vragen zijn hetzelfde. Wie ben ik? Wat is de zin van het leven? Waarom is er lijden? De oorlog heeft hier in Putten diepe sporen getrokken. In mei en in oktober, toen de razzia hier in 1944 plaatsvond, vinden herdenkingen plaats in het dorp en in de kerken. Het dorp is een vertelgemeenschap - ze is eigenaar van de verhalen en geeft die door aan nieuwe generaties. In mijn eigen prediking probeer ik telkens in te gaan op de grote vragen van het leven. De secularisatie is in de stad grotendeels al geweest. Wat ik in de stad zag, moet hier nog gebeuren, denk ik vaak: het geloof verliest relevantie en de rand van de kerk wordt groter. Ik probeer gemeenteleden daarop opmerkzaam te maken: als je iemand mist, maak dan contact. Laat dat niet aan de dominee of de ouderling over. Dat is ook lastig, want mensen kennen elkaar, ze laten niet altijd het achterste van hun tong zien. Een dorp heeft wel een eigen karakter. De Veluwe heeft een geschiedenis van eeuwenlang protestantisme, waarin de nadruk lag op Gods genade en rechtspraak. De ouderen in mijn gemeente herinneren zich die angst voor het oordeel van God nog goed. Putten heeft meer dan tien kerkgenootschappen. De Gereformeerde Kerk, die ik dien, heeft een open karakter. In het dorp is het beeld dat wij de ‘lichtste’ kerk zijn, ‘waar alles kan en mag’. We hebben een open blik, maar er wordt wel geloofd, in de kerk gaat het wel over Christus.’

Je zei zojuist dat in de stad de secularisatie al is geweest. Hoe bedoel je dat?

‘Veel gemeenten in stadswijken zijn in de afgelopen decennia veel kleiner geworden, maar er is een kern overgebleven. De mensen die er zijn, willen daar ook zijn. Hier in Putten zie je dat je het geloof voor steeds meer mensen niet zo relevant lijkt te zijn. Daarom zijn dit actuele vragen: waar is geloof zichtbaar in jouw leven? Waar is God in de onrust van de wereld? Als mensen mij zeggen ‘ik zie zo weinig van God’, dan vraag ik weleens of ik de vraag mag omdraaien: waarom zijn er zo weinig mensen van God?’

Je hebt twee kinderen op de middelbare school. Welke moderne mythes krijgen zij mee en hoe gaan ze daarmee om?

‘Door het boek van Kees van Ekris ben ik er echt op gaan letten. Dat heeft een zekere focus gegeven. Bij het avondeten heb ik aan mijn kinderen de vraag gesteld welk verhaal ze mooi vonden. Ze kwamen met de titels van kinderboeken, zoals het boek Koning van Katoren van Jan Terlouw. Ik ben met ze gaan kijken naar de videoclips die ze zien en ik vroeg: wat zie je gebeuren? Mijn zoon liet me zo’n clip zien: we zagen beelden van goudbehangen rappers en vrouwen die op auto’s gevleid liggen. De rappers hadden het over ‘bitches’ die hen moeten dienen. ‘Wat vind je hiervan?’, vroeg ik. ‘Eigenlijk niet goed’, zei hij, ‘want we zijn toch gelijk?’ Zo hadden we een gesprek over welk verhaal je meekrijgt. Een verhaal waarin een vrouw dienstbaar is aan de man, om hem te plezieren. Dat is mythevorming. Een andere mythe die eruit spreekt is dat alles mogelijk is als je geld hebt. Wil je zo leven? Daar hadden we het over. Zo zijn mythes overal.’

Hij brengt ze ook ter sprake bij mensen thuis, in pastorale gesprekken. ‘Dan stel ik bijvoorbeeld de vraag welk verhaal jou typeert. Welk verhaal is jou meegedeeld als richtinggevend, misschien ongemerkt? Dat kan een Bijbelverhaal zijn, of bijvoorbeeld het verhaal van de razzia. Veel mensen weten dan niet meteen precies wat ze moeten zeggen. Ze ervaren verlegenheid. Het boek van Van Ekris heeft me geholpen om ze te helpen daar woorden voor te vinden.’

Welke verhalen gaan met hemzelf mee? ‘Ik kom uit een ondernemersfamilie; familieleden van mijn vaderskant had een transportbedrijf, een bakkerij of een café. Dat is een belangrijk gegeven in de familie. Op een dieper niveau is ontheemd zijn en thuiskomen een rode draad in mijn leven. Verhalen die daarbij aansluiten zijn het Exodusverhaal uit de Bijbel en het verhaal van Parsival, waar Richard Wagner een opera over heeft geschreven. Het middeleeuwse verhaal vertelt over een ontheemde ridder die in contact komt met een heilige. Hij viert het avondmaal met andere ridders. Dat raakt hem, er vindt een omslag in hem plaats.’

Dat thema van ontheemding is voor zijn predikantschap ook richtinggevend. ‘Ik vind het belangrijk om als predikant gastheer te zijn, zodat mensen thuis kunnen komen bij God. Er is veel ontheemding in de maatschappij.’

Je verdiepte je ook in plaatselijke mythen, zoals het verhaal over het Solse Gat, een leemkuil in het bos tussen Garderen en Putten.

‘Ja. Daar zijn allerlei intrigerende verhalen over. Er zou een klooster zijn geweest waar slemppartijen werden gehouden. De monniken zouden zelfs een gouden kalf gemaakt hebben. Tot op vandaag de dag zouden daar geesten van monniken rondwaren. Er zit een waarschuwing achter die wortelt in het protestantisme: je ontvangt genade van God, maar als je die uitbuit, gaat het mis.’

Er zijn meer plaatselijke mythen met een dergelijke strekking. ‘Er is bijvoorbeeld een oud verhaal over een boer die een gouden kalf heeft gekregen van een kabouter. Het dier geeft geen melk, maar er komt goud uit de uiers. Zijn vrouw zegt: je moet onderzoeken waar dat goud vandaan komt. Ze slachten de koe en dan blijkt het binnenste te bestaan uit stenen en dor hout. Met andere woorden: als God je genadig is, wees daar zuinig op. Nog steeds zou die boer hier rondwaren. Nu ik dergelijke verhalen ken, ga ik anders wandelen door het bos. Henk Vreekamp heeft geschreven over de mythen van de Veluwe, de stilte die hier in de bossen hangt.’

Een prediker is ergens ook een ‘combattant’. Waar vecht je mee in je preken?

‘Waar ik echt mee worstel, is de relevantievraag, waar ik het al over had. Er zitten hier een paar honderd mensen in de kerk. Ze hebben allemaal hun godsbeelden, hun verhalen. Soms word ik door ongeloof overvallen. Wat doe ik daar nou eigenlijk, te midden van deze mensen? Waar licht God op met zijn licht? Huub Oosterhuis heeft het over ‘Gods ongeschapen licht’. Jezus zegt: Ik ben het Licht der wereld. Daar zoek ik naar, en als ik daar iets van ontwaar, kan mij dat een stuk lichter maken. Soms houd ik een preek die ik met hart en ziel heb voorbereid, en dan vraag ik me af wat ermee gebeurt. En soms zeg ik terloops iets, en dat blijft dan hangen. In 2016 ben ik overspannen geraakt. Ik was heel boos op God en op de kerk. Moet ik nog zevenentwintig jaar werken in een kerk waar het geen zier uitmaakt wat ik doe? Toen dacht ik dat het niet uitmaakte, nu geloof ik van wel. Mensen willen vieren, het geloof delen. Ook als het er hier misschien niet veel meer zijn, over dertig jaar, zoals op andere plaatsen is gebeurd. Ik beleef plezier aan initiatieven waarbij er gezamenlijk gewerkt wordt aan iets goeds, in de kerkenraad, bij gesprekskringen. De kerk is actief voor asielzoekers die tijdelijk op Nulde verblijven, in de bestrijding van armoede en eenzaamheid, in het jeugdwerk. Dat maakt het geloof ook relevant.’

Een rol van de prediker is ook die van benedictus. Op welke momenten voel je je gezegend als predikant? Wat is voor jou de ‘zegening’ van prediking en liturgie?

‘In het samen gemeente-zijn, door te vieren, te dienen en te leren. Een supervisor vroeg mij eens wat voor mij energie-gevende momenten zijn. Die momenten zijn voor mij vooral de pastorale gesprekken en de kerkdiensten. Daar ervaar ik dat God een God is van schepping. Er zijn momenten dat ik besef: hier wordt iets opgebouwd. Dat is belangrijk om te zien. We houden hier bijvoorbeeld Top-2000-kerkdiensten. Het is goed voor de onderlinge band om daar bijvoorbeeld samen teksten bij te zoeken. Dan zit de kerk vol met dorpsgenoten. Wij bieden wat aan en God gaat ermee aan de gang. En ook op minder mooie momenten kunnen we tot zegen zijn. Daar is God ook. Niet altijd alleen maar wanneer het lekker loopt, maar ook wanneer het schuurt.’

Wat heeft jou goede moed gegeven in die periode van burn-out?

‘Ik was echt op. Ik was snel boos. En ik besefte: het gaat gewoon niet goed. Toen heb ik mij ziekgemeld. De bedrijfsarts oordeelde dat intervisie niet voldoende zou zijn en dat het goed zou zijn om supervisie aan te vragen. Ik kwam bij Jean-Jacques Suurmond terecht. Hij heeft me geholpen om dingen klein en eenvoudig te maken. Het was een soort beeldenstorm, waarbij ik alles wat in de weg stond aan gruzelementen mocht slaan om te zoeken naar wie God zelf is. Het ging erom alles waar ik teleurgesteld over was, en het mensbeeld erachter, op te ruimen. Uiteindelijk heeft God me laten zien: hier ben Ik, in deze open vlakte. Het is als een tuin waar je al het onkruid uithaalt. Dat is heel fundamenteel. Mensen merkten op dat mijn preken veranderd waren. Ze zijn korter, meer to-the-point, eenvoudiger. Ik moest zelf eerst dingen opruimen, totdat God zichtbaar werd. Dat is heel bevrijdend geweest. In de eenvoud die ontstaan is, is Christus een heel duidelijk richtpunt voor mij. Het is als bij Mozes die het gouden kalf kapotmaakt: eerst moet dat verkeerde beeld kapot, voor je iets over God kunt zeggen. Ik gebruik tegen gemeenteleden soms het beeld van een levenstuin, om je levenshuis. Wat voor rotzooi ligt er allemaal in je tuin die je niet nodig hebt? Dat is misschien ingewikkeld om te onderzoeken, maar ook bevrijdend.’

Tekst: Nels Fahner

Het blog van ds. Robert-Jan van Amstel is hier te vinden. Meer info over de leerkring ‘De magie van het geloof’ die vanaf 15 september start, vind je hier.

Labels: Areopagus nieuws, Interviews, Nieuwsberichten

‘Wat mag ik doen, wat mag ik laten?’

2026-06-24T15:40:24Z

Het terras van Parkhuis Amersfoort heeft een weids uitzicht over bomen aan de rand van Amersfoort. Hier komen op een warme zomeravond theologiestudenten en jonge predikanten van verschillende kerkgenootschappen bij elkaar om tussen de gangen van een oosterse maaltijd door ervaringen over het predikantschap uit te wisselen.

Ergens wortel schieten als predikant, in een nieuwe kerkelijke gemeente: hoe doe je dat? En wat kun je leren van de ervaringen van zendelingen die vaak in een totaal andere cultuur terechtkomen? Rik Mager, missionair predikant voor de IZB, begon als gemeentepredikant in Woerdense Verlaat en Zevenhoven, waarna hij voor de GZB zes jaar werd uitgezonden naar Rwanda.

Context

Hij blikt in zijn bijdrage terug op de beginperiode van zijn tijd als docent aan een theologische school. ‘In het begin keek ik vaak via GoogleMaps naar straten in Nederland die ik goed kende. Met pijn in het hart dacht ik dan: ik wou dat ik daar stond.’ Nu hij weer in Nederland woont, bekruipt hem soms de omgekeerde reflex en zoekt hij of hij mensen herkent op straat in Cyangugu, de stad waar hij in Rwanda jarenlang werkte. Zo heeft de overgang naar een nieuwe situatie telkens trekken van een rouwproces. Het is goed om daarop voorbereid te zijn. ‘Rwanda is een dictatuur. Dat is een heel ingewikkelde context. We kwamen in een sfeer van achterdocht terecht.’

In een andere cultuur is alles anders. ‘Je loopt hopeloos achter de feiten aan. Dat roept de vraag op waar God in dat alles is. In Rwanda was ik een trouw kijker van Nederland Zingt. Dat deed me beseffen: ook al gaat het in Nederland op een heel andere manier dan hier, wij aanbidden dezelfde God.’

Zijn tip: ga op zoek naar een goede mentor, die je vertrouwen kunt. ‘Die kan voor jou een soort hermeneut van het systeem zijn.’ De lokale pastor in Rwanda die veel voor hem betekend heeft, gaf hem op een gegeven moment de opdracht om erachter te komen wat voor hem de ‘missie achter de missie’ is. ‘In Nederland was ik geneigd me te conformeren aan het beeld dat je als pastor een zekere onverwoestbaarheid moet uitstralen. Maar in Rwanda was er een periode dat we ons als gezin kwetsbaar voelden. Toen realiseerde ik me dat we ook waren gekomen om te ontvangen, om ons te laten kennen, ook in die kwetsbaarheid.’

Roeping

Hoe blijf je als predikant geworteld? Hoe blijf je geestelijk fris? Dat was het uitgangspunt van de tweede bijdrage, van Bart de Bruin, als predikant in Middelburg verantwoordelijk voor een grote gemeente van zo’n 2.000 leden en 1.300 kerkgangers. Een heel andere situatie dan in Andel, zijn eerste gemeente. ‘We hebben hier veertig kerkenraadsleden en veertig bijbelkringen, in plaats van één bijbelkring, zoals in Andel. In het begin sliep hij slecht omdat hij wel zag dat hij op een andere manier zou moeten werken dan hij gewend was. ‘Ik werd weleens zwetend wakker en was bang burn-out te raken. Dat resulteerde in een gesprek over roeping: wat mag ik doen, wat mag ik laten?’

Een Bijbeltekst die hij zijn gehoor meegeeft komt uit de brief aan de Filippenzen, waarin Paulus bidt dat de liefde van die gemeente steeds groter zal worden en dat ze zullen ‘onderscheiden wat wezenlijk is.’

‘Het predikantschap vraagt keuzes. Als je die zelf niet maakt, wordt je agenda ingevuld door de verwachtingen van anderen.’ Je moet als predikant je eigen geestelijk leven even serieus nemen als dat van je kerkgangers, zegt De Bruin. ‘Laat het evangelie niet gewoon worden. Het is verrassend, het is goed nieuws, ook voor jouzelf.’

Doordenken

Dat betekent dat er kaders gesteld moeten worden voor de zorg voor de eigen ziel. ‘Je hoeft geen redenen te geven voor momenten waarop je niet beschikbaar bent. Ik reserveer elke dinsdagavond om te zwemmen. Die momenten moet je zelf afkaderen. Dat heeft ook te maken met geestelijk leven.’

De Bruin reserveert het eerste uur van de werkdag voor stille tijd, van half negen tot half tien. ‘Ik lees dan de Bijbel, en iets daarnaast van bijvoorbeeld Van Ruler, Augustinus of Eugene Peterson. Drie dagen in de week plan ik daarna een uur in om te studeren. Het lezen van boeken is belangrijk voor de frisheid van de preek. Op zulke dagen begin ik dus om 10.30 uur met het andere werk. Om geworteld te blijven, helpt het om zaken te doordenken.’ Hij reserveert 20 uur voor de preekvoorbereiding. ‘Dinsdag is mijn exegesedag’.

Predikanten dienen ook goed te weten welke invloed ze door hun functie hebben op andere mensen, zegt De Bruin. ‘Onderschat niet de geestelijke strijd die er is rond predikanten en kerkelijk werkers. Zorg dat je mensen hebt bij wie je je zonden kunt belijden, waar je door bemoedigd kunt worden, bij wie je genade kunt ontvangen.’

De crux is om je gave en je identiteit niet door elkaar te halen. ‘Het is niet verkeerd om te willen weten hoe je preek wordt ontvangen, maar het is niet het wezenlijke.’ Je bent niet wat je doet, kortom. ‘Als je als predikant kinderen hebt, wees dan extra alert dat je ruiterlijk toegeeft waar je tekortschiet. Niets is zo funest dan dat je dat toedekt. Oefen jezelf, samen met je partner, in het struikelen achter Jezus aan.’

Wil je meer weten over Areopagus Young? Lees dan hier meer.

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten

Preekfestival 2026: Vrijmoedig spreken over een betere wereld

2026-07-21T15:21:02Z

Na een inspirerend avondprogramma op maandag met onder meer de Egyptische theologe Anne Zaki, verzamelen de deelnemers van de tweede dag van het Preekfestival zich op dinsdagochtend in de Jacobikerk. Terwijl het ochtendlicht door de ramen valt, start de dag met de heldere kinderstemmen van de Utrechtse kathedrale koorschool, die meewerken aan het ochtendgebed onder leiding van predikant Wim Vermeulen.

De eerste lezing van de dag is van de Londense theoloog Samuel Wells, een van de drijvende krachten achter het Britse Festival of Preaching. Zijn lezing heeft als thema ‘Preaching and politics’. Hij bespreekt twee preken die ingaan op actuele politieke situaties die hij recentelijk zelf hield. ‘Als je de wereld wilt veranderen kun je samenwerken met de macht of protesteren tegen de macht. Maar er is ook een derde weg: zoeken naar hoe een betere wereld eruitziet.’

Evangelie

Zijn preken sluiten aan bij die derde weg. Een preek dient er volgens Wells toe om duidelijk te maken wat de roeping van de kerk is. Zo leert volgens hem Jesaja 55 dat de samenleving er is voor iedereen, ook voor wie geen geld heeft. De basis van de samenleving wordt gevormd door waarden die onuitputtelijk zijn, zoals commitment en vertrouwen. Dit staat op gespannen voet met een politiek die gericht is op geld, transacties en deals. Er kunnen ook preken zijn die wortelen in een specifieke vraag, bijvoorbeeld hoe je je als christen verhoudt tot de gruwelen in Gaza. Wells adviseert om zo’n preek van tevoren te laten meelezen en ook aan te kondigen. ‘Maak van tevoren je bedoelingen helder, zodat je gemeenteleden niet voor verrassingen komen te staan.’

Aan het eind van zijn lezing geeft hij een aantal richtlijnen voor preken over politieke onderwerpen, waaronder de tip om dit niet te vaak te doen: zo’n 1 op de 10 keer. ‘Als je elke zondag een politieke aanval doet, worden je preken saai en voorspelbaar. En het Evangelie is nooit saai en voorspelbaar.’

Onderwerpen vermijden

Op verschillende locaties in de binnenstad was een breed palet aan workshops te volgen. Bij het gebouw van de TUU aan de Plompetorengracht houdt prof. dr. Arnold Huijgen een workshop met als titel ‘Preken over de hel?’. Een heikel onderwerp, de meeste aanwezige voorgangers geven aan dit onderwerp veelal te vermijden in de prediking. Huijgen geeft hen diverse perspectieven om recht te doen aan de Bijbel én de alledaagse ervaring van kerkgangers. De belangrijkste tradities in het denken over de hel, van de benadering van Augustinus tot het universalisme, dus het idee alle mensen gered worden, bespreekt hij in zijn boek Inferno. De hel als een plek waar mensen door duivels gepijnigd worden, is nergens in de Bijbel te vinden. Maar het idee dat alle mensen gered worden, overtuigt hem ook niet, omdat de Bijbel wel leert dat er twee wegen zijn.

Aanknopingspunten voor een nieuwe benadering vindt hij bij Calvijn, die de hel een ervaring noemt: Christus ervaart de godverlatenheid. ‘Calvijn plaatst de hel aan onze kant van de werkelijkheid. Dat geeft ruimte voor erkenning van dagelijkse situaties waar alleen God ons van kan verlossen.’ Belangrijk is ook te beseffen dat de hel als dreigement juist een gelovig publiek treft. ‘Echte dreiging met de hel als ondergang vind je alleen in het Mattheüsevangelie. Daarbij richt Jezus zich tot de gemeente, niet tot buitenstaanders. Dat is voor veel mensen een eyeopener.’

De hel is zoiets als het fotonegatief van de plek waar Jezus is, stelt Huijgen. ‘Jezus zegt: Ik ben de weg, de waarheid en het leven; ik ben de deur, de goede herder. De hel is het tegenovergestelde: een doolhof, waar de leugen regeert, waar geen kader is, waar je eenzaam bent, waar geen kudde is. De hel is: niet delen in Christus. Wie dan zegt dat dit wel meevalt, is in mijn ogen te beklagen.’

Bondigheid

Preken is een kwestie van theologische inhoud, maar ook van verwoording. In een zaaltje van het gebouw van de TUU verwonderen deelnemers van de workshop ‘Aan één woord genoeg’ zich over de bondigheid van de preken van Gerrit de Kruif, die diepe gedachten in geserreerde zinnen kon vangen. Udo Doedens, Hanneke Ouwerkerk en Jilles de Klerk bundelden onlangs een aantal van die preken in het boek ‘Kijk, weer een zwaluw’.

De Klerk: ‘De Kruif wist snel tot de kern te komen en je ook mee te nemen naar die kern.’ De Kruif preekte bijvoorbeeld in heldere bewoordingen over bekering, in een preek over Markus 1. ‘Het is niet spectaculair, zodat je er een sterk verhaal bij kunt vertellen. Het heeft er meer iets van dat je in een gymzaal in een grote groep staat en dat je moet kiezen bij welk team je gaat staan. Je kiest als vanzelf het sterkste team, maar je bedenkt je en loopt over naar dat andere. Tot inkeer komen is niet iets heel dieps, het is iets lichts, dat past bij Jezus. De diepzinnigste mensen komen er nooit uit. Het is meer dat je een wenk volgt, omdat Hij vertrouwen wekt. En dat je dan dingen gaat doen die bij dat vertrouwen passen.’

Authenticiteit

Preken gaat nooit buiten jezelf als mens om. Daarover gaat het in de workshop ‘Het ‘ik’ in de preek’ in de bovenzaal van de Jacobikerk, waar Bert Karel Foppen een gesprek leidt dat nauw aansluit bij het thema vrijmoedigheid. Op welke manieren kun je jezelf inbrengen in de preek en is dat eigenlijk wel wenselijk? ‘Jonge mensen vinden authenticiteit erg belangrijk. Maar het gaat niet om mij als voorganger. Hoe houd ik dat in balans?’. Dat blijkt een vraag te zijn die breed leeft in de groep.

Theologen als Bonhoeffer en Barth pleitten ervoor om als voorganger zelf op de achtergrond te blijven. Een preek is een brief die je als het ware als een heraut voorleest. In de tweede helft van de twintigste eeuw komt de rol van de hoorder en de persoon van de prediker in de belangstelling. Een argument om wel iets van jezelf te laten zien in de preek, is dat mensen dan ook van je kunnen verschillen, stelt Foppen.

Rollen

Alle aanwezigen zijn het erover eens dat voorbeelden uit het persoonlijke leven de hoorders je verhaal in kunnen trekken. Maar hoe doe je dat op een manier die passend is? Je kunt jezelf een aantal vragen stellen om te testen of het nodig is dat je een bepaald verhaal naar voren brengt, stelt Foppen in navolging van de theoloog Richard L. Thulin. Maakt je verhaal de Bijbelpassage toegankelijker? Is het verhaal noodzakelijk voor de preek?

Veel heeft hijzelf gehad aan de inzichten van de Duitse theoloog Manfred Josuttis. ‘Je kunt in de preek verschillende rollen aannemen. Je kunt je eigen gedachten bij een Bijbeltekst verwoorden om te laten zien dat de waarheid daarvan door jouw ervaring wordt bevestigd. Of je geeft eerlijk je positieve of negatieve verhouding tot de tekst weer. Je kunt ook een fictief ‘ik’ opvoeren, waarbij je jezelf als luisteraar positioneert, of als de buurman die over de heg iets zegt. Op die manier maak je ruimte voor de eigen ervaring van de hoorders, zodat die ook van jou kunnen verschillen.’

Tekst: Nels Fahner

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten

Toer voor het Goede Doel 2026

2026-07-02T10:34:51Z

Van jongeren tot deelnemers die al jarenlang meefietsen: op zaterdag 13 juni stapten 31 racefietsers op de pedalen om onderweg verhalen te horen van mensen die in hun wijk of stad vormgeven aan missionair werk.

Een plek voor vragen in Waddinxveen
De eerste stop is bij Samen Triangel in de nieuwbouwwijk Triangel in Waddinxveen. Dit initiatief wordt gedragen door acht kerken en wil een plek zijn waar wijkbewoners elkaar kunnen ontmoeten en vragen over geloof en zingeving kunnen verkennen.

Pionier Jan Folkert van Zijl vertelt hoe de afstand tot de kerk vaak niet fysiek is, maar vooral mentaal. Daarom wordt gezocht naar laagdrempelige vormen van ontmoeting. Vanuit een schoolgebouw ontstonden onder meer een kookgroep, Kliederkerk, wandelgroep, gebedsgroep en het concept ‘Open tafel’, waar een aantal mensen bij elkaar komt die geloven willen ontdekken.

Onder het motto 'Wij geloven in de wijk' wordt gebouwd aan relaties in de wijk. Soms ontstaan daar verrassende ontmoetingen uit. Zo kwam een vrouw in haar zoektocht naar een wandelgroep in contact met Samen Triangel en bleek zij ook op zoek te zijn naar geloof. Een andere vrouw zocht een plek om een kaarsje te branden voor haar overleden vader en vond uiteindelijk haar weg naar een kerk in de buurt.

Samen leven in Nieuwegein
Na de middag wordt de groep gastvrij onthaald bij ‘Binnenstebuiten’ in Nieuwegein-Zuid Deze pioniersplek is verbonden aan leefgemeenschap ‘Ondersteboven’, waar onder andere initiatiefnemers Benno en Berdine van den Toren en Jaron Jongeneel wonen.

In het historische pand dat zij samen verbouwden, worden regelmatig maaltijden en ontmoetingen georganiseerd. De indrukwekkend lange tafel in de kamer is dan ook een gebed dat verhoord is, vertelt Berdine. ‘Gisteren hebben we hier nog met twintig mensen gegeten. Het is een tafel waar aandacht is voor God, bidden en Bijbellezen.’

Een deelnemer merkt op dat het een beetje lijkt op de eerste christengemeente: samen eten, bidden en het leven delen. Berdine bevestigt dit: ‘Het christendom begon ook bij kleine huisgemeentes, in de huizen met mensen onderling. Je bent dan veel dichter bij de maatschappij.’

De leefgemeenschap ontstond vanuit het besef dat veel mensen in Nieuwegein te maken hebben met eenzaamheid. Daarom worden er onder meer spelavonden, gezamenlijke maaltijden en sportactiviteiten georganiseerd. Jaron ontmoet daarnaast buurtbewoners via ‘Koffie met de dominee’, waarbij hij met een bakfiets en koffie aanwezig is in de wijk.
Met één van de contacten die hieruit voort is gekomen, leest Jaron nu samen de Bijbel. ‘We weten niet altijd wat werkt, maar we proberen. We hopen nog heel veel maaltijden te delen. We hebben écht goed nieuws!’

Het bezoek in Nieuwegein-Zuid wordt afgesloten met het spontaan zingen van ‘Samen in de naam van Jezus’. Een bijzonder moment.

Zending dichtbij en ver weg
De tocht begon en eindigt bij het nieuwe Huis van Zending in Zeist, waar IZB en GZB sinds kort samen gevestigd zijn.

Tijdens de afsluitende maaltijd vertelt GZB-directeur Martijn van den Boogaart over het ontstaan van de samenwerking rond zending en pionieren. Volgens hem laten initiatieven als Samen Triangel en Binnenstebuiten iets zien van wat wereldwijd gebeurt.

"Kerken zoeken wereldwijd naar nieuwe manieren om mensen in veranderende woonwijken te bereiken. Missionair werk begint vaak niet met grote programma's, maar met aanwezig zijn, relaties opbouwen en optrekken met mensen."

De deelnemers van de Toer voor het Goede doel brachten dit jaar een bedrag van ruim €16.000 bij elkaar. Meer info over deelnemers en sponsoring vind je op deze website.

Hoofdsponsor van de Toer voor het Goede Doel 2026:

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Verrast worden door God in de ontmoeting met campinggasten

2026-06-11T21:08:40Z

Ook deze zomer doen weer een groot aantal jeugdige vrijwilligers mee aan het missionaire campingwerk van Dabar op diverse campings in Nederland. Zo’n 45 van hen kwamen op 30 mei naar Rotterdam voor de ‘Dabar Kickstart’ met als thema ‘Open up’.De IZB organiseerde deze bijeenkomst met het oog op de toerusting van dabaristen, verteltNelleke Rebel-Kruijmer, coördinator bij IZB-Impact. Missionair werkers uit het netwerk van de IZB deelden hun ervaring met jongeren, zodat zij goed voorbereid aan hun zomerse vrijwilligerswerk beginnen.

Welke onderwerpen kwamen aan de orde bij de ‘Kickstart’?

Nelleke Rebel: ‘We hebben gefocust op onderwerpen die passen bij Dabar. Hoe organiseer je missionair kinderwerk voor kinderen die geen kerkelijke achtergrond hebben? De ervaren pionier Johan van der Klooster uit Capelle aan den IJssel gaf een workshop over wat je kunt zeggen bij bijvoorbeeld een avondsluiting of een kort meditatief moment. Dabarist Febe Troost vertelde hoe zij omgaat met soms heftige verhalen van tieners op de camping. Hoe kun je er voor hen zijn? Wat is je rol en wat niet?’

Henk Boerman: ‘Mirjam Hoekman en ik gaven samen een workshop over evangelisatie door je houding, door aanwezig te zijn. Voor teamleiders was er een workshop over vragen als: wat wil je bereiken met je activiteiten, waar richt je je op? Het is goed om realistische verwachtingen te hebben. En hoe ga je om met meningsverschillen in je team? Dat soort vragen.’

De hoofdspreker was Corine Zonnenberg. Wat viel je op aan haar benadering van missionair werk? Welke tips had zij voor de dabaristen?

Nelleke: ‘Corine heeft jarenlang Dabar gedaan en zich ook als campingpastor ingezet. Zij belichtte de rol van de heilige Geest in de ontmoeting met mensen, aan de hand van het Bijbelverhaal over Filippus en de kamerling. De Heer heeft deze man op het oog en Filippus laat zich inschakelen, maar het gaat stap voor stap. Hij is gehoorzaam aan God, stapt de wagen in, hij toont belangstelling en er ontstaat een gesprek. Op eenzelfde manier kun je je openstellen voor de heilige Geest als je dag begint: Heer, voor wie mogen we vandaag van betekenis zijn? Het kan nodig zijn dat je je programma onderbreekt omdat iemand aandacht nodig heeft. En zoals Filippus in de wagen stapte en de man vroeg wat hij aan het lezen was, kun jij ook met mensen in contact treden. Als er een campingfeest is, overweeg om er te zijn, of blijf hangen bij het zwembad. Blijf dicht bij jezelf, maar durf daar wel te zijn.’

Henk: ‘Er zaten ook concrete oefeningen bij Corines verhaal. Een belangrijk punt was ook dat je je openstelt voor Gods genade, ook voor jezelf. God werkt heel verrassend. Iemand die heel anders leeft dan jij, kan door Hem geraakt worden.’

Het thema was ‘Open up’. Waarom dat thema?

Nelleke: ‘Het thema ‘Open up’ is eigenlijk een soort jaarthema, het komt ook terug in een serie Bijbelstudies voor de stille tijd op de camping. De vraag is telkens: kun je je openstellen voor de weg die God gaat met mensen? Als je Dabar doet, besteed je daar een stukje van je zomer aan. Je stelt je open voor de andere teamleden, voor de campinggasten en voor God. De Bijbelstudies uit Handelingen laten zien dat dit thema ook telkens speelt in de Vroege Kerk. God gaat culturele grenzen over. Denk aan Paulus die als ex-vervolger apostel wordt. Zo worden christenen keer op keer verrast: sta je open voor God?’

Wat viel je op aan de deelnemers, wat hoop je dat dit doet met hen op weg naar de zomer?

Henk: ‘De werelden van het missionaire pionierswerk en van Dabar kwamen dicht bij elkaar. Ik denk dat de dabaristen gevoeld hebben bij de workshopleiders: deze mensen zijn actief in dezelfde wereld als wij. Ik was onder de indruk van de motivatie van de jongeren die er waren. Dat zij beschikbaar zijn om dit werk te doen, is heel bijzonder. Sommige jongeren komen uit een kerkelijke omgeving en gaan daar heel zelfbewust mee om, door te zeggen: wij wonen in een bubble, we willen daar uitstappen om heel Nederland te leren kennen. Zulke jongeren geven hoop voor de toekomst van de kerk. Veel missionair werkers en kerkenraadsleden van nu, hebben ooit door Dabar het verlangen gekregen om het geloof te delen. Ook bij deze lichting denk ik: wie gaan we later terugzien als kerkenraadslid of als missionair werker? Want dat gaat gebeuren. Een van de deelnemers koos er heel bewust voor om opnieuw Dabar te doen op een camping waarvan ze wist dat er veel campinggasten zijn met allerhande problemen. Ik vond het indrukwekkend om te zien dat ze die bewuste keuze maakte.’

Tekst: Nels Fahner

Meedoen deze zomer? Meer info over Dabar vind je op: www.izb.nl/dabar

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Zomergezinsboekje ‘Spetterend’ nu te bestellen!

2026-06-03T21:50:44Z

Het zomergezinsboekje 'Spetterend' draait om Bijbelverhalen over water dat schoonmaakt, een nieuw begin markeert en leven geeft. In dit boekje vinden kinderen van maandag tot en met zaterdag een Bijbelverhaal, liedsuggesties, iets om over door te praten, een aanmoediging om te bidden, een activiteit om samen te doen en iets te puzzelen of te kleuren. We luisteren of kijken ook naar de verhalen van anderen. Zo ontmoet je kinderen van dichtbij of ver weg die hun verhaal met je delen.

Bestellen is kosteloos (excl verzendkosten) en kan per 5 boekjes, of een veelvoud daarvan. Deel wat je zelf niet gebruikt uit aan familie, in de gemeente of aan bevriende gezinnen of op het schoolplein. www.zomergezinsboekje.nl

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

IZB houdt netwerkochtend voor voorgangers op 30 juni

2026-06-04T15:06:33Z

Het programma sluit aan bij het C.S. Lewis-jaar en draait om de vraag wat verhalen voor de praktijk van het werk van voorgangers kunnen betekenen. Met een lezing van dr. Arjan Markus over ‘narratieve geloofsverantwoording’, boekentips van ds. Leneke Marchand en een reflectie op verhalen van christelijke influencers van Mette van Hell, kwartiermaker twintigers bij de IZB. Missionair werker Arjen van Wijk, tevens zanger bij de band This Beautiful Mess, zingt verhalende muziek van onder anderen Nick Cave.

De ochtend is van 10.00 uur tot ca. 13.30 uur, inclusief lunch, in Kruispunt Vathorst, Terschellingkade 22, Amersfoort. Deelname is gratis, vooraf aanmelden is noodzakelijk. Dit kan tot en met dinsdag 23 juni via deze link.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Geen baan, maar een roeping’

2026-06-02T14:35:45Z

‘Hier is het allemaal heel inhoudelijk. Mensen zijn gedreven, werken vanuit de missie. Daar ben je het met elkaar over eens. De financiële wereld is veel platter. Je hebt een ander soort drive. Targets, resultaten, daar gaat het over.’ Dat gold bijvoorbeeld voor zijn functie als salesmanager bij een middelgrote verzekeringsmaatschappij. Aan de andere kant was ook daar helder dat investeren in de relatie met financieel adviseurs heel belangrijk is.

Uiteraard kun je ook in de financiële wereld je christen-zijn uitdragen. ‘Ook daar kun je gewoon jezelf zijn. Maar op de een of andere manier wordt er gewoon niet veel over het geloof gepraat, is mijn ervaring. Ik heb jarenlang met iemand samengewerkt voordat ik erachter kwam dat hij ook naar de kerk ging. Zelf heb ik er altijd zo transparant mogelijk over willen zijn. Authenticiteit is ontzettend belangrijk. Ik heb geleerd dat je soms moet uitleggen waarom je bepaalde keuzes maakt, waarom je iets wel of juist niet doet. Vaak krijg je dan ook mooie reacties. Dat gold ook voor mij als christen in de politiek. Ruim dertig jaar ben ik actief geweest binnen de ChristenUnie, onder meer als raadslid. Collega’s en adviseurs die dat wisten, waren oprecht geïnteresseerd, ze wilden weten hoe ik in die rol dacht over bepaalde onderwerpen.’

Zachter
Theo Krins (61), vader van drie kinderen en opa van vijf kleinkinderen, is getrouwd met Marjan, die werkzaam is in de ouderenzorg. ‘Ze is heel toegewijd, niet alleen beroepsmatig, maar ook richting de ouderen binnen de eigen familie. Ik ben ambitieus, zij is vooral zorgzaam. Mede door haar ben ik zachter geworden.’

Was werken in de financiële sector een jongensdroom? ‘O nee. Ik wilde eigenlijk bij de marechaussee, maar dat werd het niet. Ik heb de politiek overwogen, maar uiteindelijk ging ik werken bij de bank. Die wereld vond ik wel interessant. Mijn grootvader en twee ooms werkten er. En ik ben dus veertig jaar in die sector gebleven…’

Een boeiende werkomgeving, dat zeker. ‘Met uitdagingen. Geld doet veel met mensen hoor, dat moet je niet onderschatten. Het kan leiden tot enorme hebzucht. Grote bedragen aan provisies, het ging in het verleden soms van kwaad tot erger. Geld op zich is niet fout. Maar het kan een aanjager zijn voor een bepaalde leefstijl. Een groter huis, een grotere auto. Luxe went. De economie van het genoeg komt dan onder druk te staan.’

Het ging hem allemaal meer en meer tegenstaan. ‘Ik heb heel lang gezocht naar een gelegenheid om eruit te stappen. Ik heb op meerdere plekken gesolliciteerd, maar het leidde niet tot een concrete baan. Inmiddels had ik een eigen praktijk opgebouwd als zelfstandig business coach – die heb ik trouwens nog steeds. Marjan zei op een gegeven moment: “Doe nou eens even niks.” Dat was heel wijs. Als God echt wil dat ik een grote stap zet, dan komt het vanzelf.’ Op een dag mailde een vriendin – de aanleiding was een opdracht die niet heel prettig was verlopen – dat ze sterk het geloof had dat God iets anders voor hem in petto had. Misschien op een ander terrein. Een half uur later had hij een gesprek met iemand van de IZB-leiding die hij kende. Het werd een zaak van bidden en rustig overdenken. Na nog twee gesprekken ‘was er geen ontsnappen meer aan’.

Geld doet veel met mensen, dat moet je niet onderschatten

Relaties
Hij is niet met de IZB opgegroeid. ‘Ik kom uit een christelijk gereformeerd nest, op mijn 20^e ben ik, doordat mijn ouders gingen verhuizen, hervormd geworden.’ Momenteel is hij bezig alle hoeken en gaten van de IZB te ontdekken. ‘Verrassend om de volle breedte van het werk te zien, zo veelzijdig!’ Dat de achterban zich kenmerkt door grote diversiteit is hem wel duidelijk geworden. ‘Laten we het niet over de verschillen hebben, maar over wat ons bindt. Dat er een houding is van: kun je mij het vertrouwen geven om de IZB te laten doen wat ze denkt dat ze moet doen?’

Om duidelijk te maken dat verschillen er altijd zullen zijn: ‘Je kinderen en kleinkinderen maken toch ook andere keuzes dan jij zelf? Het zou niet eerlijk zijn om het zo zwart-wit neer te leggen. De kerk is altijd in ontwikkeling.’

Theo kijkt terug op een fijne start. Hij zit nog een beetje op een roze wolk. ‘Het gaat niet om een baan, maar om een roeping!’ Heeft hij meer met Relatiebeheer of met Fondsenwerving? ‘Ik zie geen verschil. Voor de IZB is het belangrijk dat relaties ook financieel iets opleveren. Tegelijk zijn financiën afhankelijk van goede relaties. Ik vind het trouwens mooi dat in de naamgeving Relatiebeheer voorop staat. Dat is bewust gedaan, heb ik begrepen.’

Hij maakte nog net het staartje mee van Amersfoort als standplaats; in mei verhuisde het IZB-kantoor naar Zeist. ‘Daar zag ik naar uit. Maar ik vind het eerlijk gezegd wel jammer dat we afscheid moesten nemen van de Amersfoortse binnenstad. Ik houd gewoon erg van de stad, ben opgegroeid in Utrecht. Aan de andere kant: het gebouw is maar bijzaak. Waar we ook werken, ik hoop dat we altijd een blik naar buiten zullen hebben.’

Hij houdt van fietsen maar de afstand van zijn woonplaats Gouda tot Zeist, 44 kilometer, is Theo iets te gortig. ‘Misschien een enkele keer in de zomer.’ Hij heeft een gewone fiets voor in de stad en een elektrische voor als hij tochten maakt, zo’n dertig tot vijftig kilometer, door de polder. Een andere hobby is wandelen. ‘Dat doe ik met een goede vriend, om bij te praten. Momenteel zijn we bezig met het Grote Rivierenpad. Eerder liepen we het Trekvogelpad en het Pelgrimspad. Inmiddels hebben we in totaal bijna de duizend kilometer aangetikt.’

Laten we het niet over de verschillen hebben, maar over wat ons bindt.

Concorde
Verder is hij enthousiast vogelaar en fotograaf, ook in die combinatie. Onlangs heeft hij een nieuwe hobby ontwikkeld: Lego voor volwassenen. Met gepaste trots: ‘Ik heb de Concorde gebouwd. De Notre Dame en de Eiffeltoren liggen nog te wachten. Het is een ontzettend goede therapie om even alles los te laten, ik geniet er erg van. En je ziet meteen resultaat – dat spreekt mij heel erg aan.’ Een leuke bijkomstigheid is dat hij deze passie ook met sommige kleinkinderen (de oudste is 11) kan delen.

Tot slot wil Theo desgevraagd wel een guilty pleasure opbiechten: ‘Ik ben een gadget-freak. Denk aan grappige gadgets zoals een weerstation met allerlei toeters en bellen, gewoon voor op mijn bureau.’ Thuis wordt er op milde wijze de spot mee gedreven. ‘Toen ik zestig werd hebben mijn kinderen een parodie gedaan waarbij de schijnwerpers gericht werden op alle pakketjes die bezorgd werden.’ Hij heeft zich voorgenomen deze hobby te gaan afbouwen. Schuldbewust: ‘Het is natuurlijk niet zo duurzaam…’

Labels: Nieuwsberichten

IZB en GZB openen deuren van Huis van Zending in Zeist

2026-05-27T15:04:54Z

Het Huis van Zending is meer dan een kantoor. Het is een inspiratieplek voor kerkelijke gemeenten, waar bezoekers iets kunnen ervaren van de bevlogenheid van missionaire werkers in Nederland en wereldwijd. Regelmatig zullen er inspiratiemomenten met gasten uit binnen- en buitenland worden georganiseerd. Belangrijk onderdeel van het pand is de kapel, waar dagelijks gezamenlijk wordt gebeden voor de wereld en Nederland.

IZB-directeur Marco Batenburg licht de visie toe: "We willen laten zien dat zending in het binnenland en in het buitenland bij elkaar horen." GZB-directeur Martijn van den Boogaart voegt daaraan toe: "We hopen op een plek die zending ademt."

De keuze voor Zeist was doelbewust. Bij de zoektocht werd een centrale ligging in het land als belangrijk criterium gehanteerd, zodat de locatie goed bereikbaar is voor alle kerkelijke gemeenten in Nederland. Een extra voordeel is de nabijheid van de Oude Kerk van Zeist, waarmee afspraken zijn gemaakt over gezamenlijk gebruik van de bijgebouwen en kerkruimte. Hiermee biedt de combinatie mogelijkheden die op de vorige locaties niet beschikbaar waren.

Hoewel IZB en GZB voortaan onder één dak zitten, is een fusie niet aan de orde. Van den Boogaart: "We blijven afzonderlijke organisaties, met een eigen gezicht en een eigen werkwijze, op een plek waar we nauw samenwerken om zending in Nederland en wereldwijd een stap verder te helpen."

Zet zaterdag 12 september alvast in uw agenda! Op die dag organiseren IZB en GZB de officiële open dag van het Huis van Zending. Iedereen is van harte welkom om een kijkje te komen nemen in de Arendsburg en zelf te ervaren wat deze nieuwe plek te bieden heeft.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Missionair pionieren in Oost-Drenthe – Hoe dan ?!

2026-05-27T21:29:36Z

Enige tijd geleden bereikte ons als IZB een vraag vanuit een wat kleinere dorpsgemeente in Oost-Drenthe. Men wilde wel graag iets gaan doen met missionair pionieren, maar had geen enkel idee hoe dat aan te pakken en op te starten. Ongeveer in dezelfde tijd voerden wij enkele gesprekken met een kerkelijk werker die zich geroepen voelde voor dit gebied. Dan denk je toch echt even, dit kan geen toeval zijn?! Wat is Gods Geest hier aan het doen?

In een eerste ontmoeting met de kerkenraad hebben we een indringend gesprek gevoerd over het verlangen van kerkenraad en gemeente voor de eigen kerkgemeenschap, maar ook voor het dorp. In zo’n gesprek proberen we de vraag die ons wordt gesteld over missionair pionieren uit te pakken en tot de kern van het verlangen terug te brengen. In dit gesprek kwam best veel naar boven. Verdriet over de afkalving van geloof en de kerkelijke meelevendheid, van wegtrekken van jongeren vanuit de regio, maar ook een toenemend verlangen om over de grenzen van de eigen gemeente heen als gelovigen meer te kunnen betekenen voor het dorp en de vreugdevolle boodschap van het evangelie van Gods reddende liefde meer te kunnen delen. Maar op de afgegraven veengronden in Oost-Drenthe is dat nog niet zo gemakkelijk, bekende men eerlijk.

Onderscheidingsvermogen

Inmiddels had de kerkelijk werker zelf al wat contact gezocht met deze gemeente en het klikte wonderlijk wel. Na een aantal gesprekken besloot de kerkenraad hem een aanstelling te geven voor twee dagen per week voor pionierende activiteiten, met name onder de jonge generatie dorpsgenoten.

En toen rinkelde de telefoon opnieuw bij de IZB. Of we nog eens langs wilden komen om met de kerkenraad en de kerkelijk werker na te denken over hoe nu verder. Wij waren verbaasd over de voortvarendheid en daadkracht van deze gemeente, maar ook aangenaam verrast door het geloof wat hieruit naar voren kwam. Dit tweede gesprek kwam er en we zijn begonnen met een Bijbelstudie uit Filippenzen 1 over het gebed van Paulus dat de gemeente mag groeien in inzicht, fijnzinnigheid en onderscheidingsvermogen. Daarbij bespraken we de volgende vragen: Hebben jullie een antenne voor wat er leeft in jullie dorp? Geeft jullie gemeente prioriteit aan wat echt belangrijk is (hoofd- en bijzaken onderscheiden)? En: is jullie missie en visie helder en laat dit zich vertalen in concreet beleid? Het werd opnieuw een prachtig geloofsgesprek. We hebben deze gemeente een lichte vorm van begeleiding door de IZB geadviseerd om het werkplan voor de komende jaren te verhelderen, maar ook om als gehele gemeente meegenomen te worden in deze nieuwe missionaire beweging. Bovendien gaat de kerkelijk werker opgenomen worden in de gemeenschap van pioniers verbonden met de IZB. De kerkenraad heeft het advies overgenomen.

Zo kan het gaan als Gods Geest mensen samenbrengt, en we met elkaar proberen te ontdekken in welke richting Hij blaast om daarin dan ook gehoorzaam te volgen.

Misschien herkennen andere dorpsgemeenten wel wat in dit waar gebeurde verhaal uit Oost-Drenthe. Missionair zijn is niet alleen voor de stad, maar juist op een dorp waar sociaal alles met elkaar verbonden is zijn er werkelijk grote kansen voor kerk en geloof. De vraag is alleen of wij het zelf ook nog geloven.

Jaap van den Born is trajectbegeleider voor IZB-Toerusting.

Heb je ook een vraag of wil je ergens over doorpraten? Op maandag 8 juni is er weer een gratis online missionair spreekuur. Lees hier de vorige aflevering van de Vraag van de maand.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

‘De Geest wil zich toch niet alleen aan de jeugd binden?’

2026-05-27T21:21:59Z

Het is zeker geen schande als u nog nooit van Wateren had gehoord. De buurtschap valt onder het dorp Zorgvlied, in de Drentse gemeente Westerveld. Middenin en omringd door de bossen van het uitgestrekte Nationaal Landschap Drents-Friese Wold. Wim en Riet Hooijer hebben hier een huisje met een zee van ruimte eromheen. Ze zitten momenteel in een drukke fase, vanwege de aanstaande verhuizing naar een appartement in Vledder, zo’n tien kilometer verderop. ‘Als we minder mobiel zouden worden’, legt Wim uit, ‘is gelijkvloers wonen wel heel fijn.’ Ze houden dit stekje in Wateren wel aan – al was het alleen maar vanwege de ‘gelukkige vrije uitloopkippen’ die ze niet graag van de hand doen.

Wakker geschud
Vledder is hen niet vreemd; ze hebben er eerder gewoond en zijn er kerkelijk bij aangesloten; tot 2025 was Wim hier (voluit de protestantse gemeente Vledder-Nijensleek) ouderling. Hij heeft een missionaire houding ontwikkeld en kan zich daar soms ook zelf over verwonderen – in een eerdere fase van zijn leven stond hij op enige afstand van kerk en geloof. Misschien dat hij ook juist daardoor affiniteit voelt met mensen voor wie de drempel naar de kerk(dienst) soms nog aan de hoge kant is.

De jonge dominee Mark de Jager, destijds predikant in het naburige Dwingeloo, pakte op een goede dag de fiets om bij Wim Hooijer een bakkie te doen. En om hem in te winnen voor Missie Westerveld. Dat project is in het leven geroepen nadat in 2021 een alarmerend overheidsrapport verscheen. In de uitgestrekte gemeente Westerveld zouden de komende decennia maar liefst tien van de dertien kerken sluiten. Veel kommer en kwel: gebrek aan perspectief en nauwelijks missionaire activiteiten. Tot zover het slechte nieuws. Het goede nieuws was dat het rapport veel mensen wist wakker te schudden.
De kerken sloegen de handen ineen, in samenwerking met de IZB werd ‘Missie Westerveld’ gestart. Het gesprek over de missionaire roeping van de kerk kwam weer op de kaart te staan. En het initiatief werpt vruchten af: er worden activiteiten georganiseerd gericht op jongeren, asielzoekers en toeristen. En dus ouderen, die elk seizoen worden uitgenodigd voor een lunch. Zo’n 25 mensen maken daar gebruik van.

Opzij
Wim Hooijer werd geboren in Barneveld, in een gezin dat aangesloten was bij de Gereformeerde Kerk. Hij doorliep de kweekschool in Ede, waar hij ook, nadat hij een acte in sociaal verzekeringswerk had gehaald, zijn loopbaan begon. Daarna werkte en woonde hij in onder meer Kampen, Purmerend en Velsen. In Den Haag was hij werkzaam op het ministerie van Sociale Zaken, bij de schuldhulpverlening. Jazeker, ook toen kreeg je als ambtenaar te maken met agressie. ‘Maar het scheelt dat we een bode hadden op het stadhuis, die zoveel ontzag inboezemde – daar gingen mensen al gauw voor opzij, hoe boos ze ook waren.’

We hebben het over de jaren zeventig, werkloosheid was het grote probleem. Elk nadeel had zijn voordeel: Wim wist allerlei hoogopgeleide mensen die geen werk konden vinden, te rekruteren voor het ministerie. ‘Een psycholoog, een planoloog, een fiscaal jurist – ook al was dat niet het werk waar ze naar op zoek waren. Ze hadden een baan en wij waren er blij mee, ze waren snel ingewerkt.’

Wat hij zich uit die tijd ook nog herinnert was de gemoedelijke manier waarop vluchtelingen werden opgevangen. In een voormalig schoolgebouw bijvoorbeeld waren enkele tientallen vluchtelingen gehuisvest. ‘Het gebeurde wel dat iemand een koe en een kalf hield, op het binnenplein! Zolang het binnen de perken bleef, deed de gemeente er niet moeilijk over. En er was een goede club vrijwilligers die zich voor deze mensen inzetten, veelal vanuit de kerken. Er is ook aan kerkasiel gedaan, toen al.’

Zijn eerste huwelijk, waaruit een dochter en twee zoons zijn geboren, strandde. Dankzij zijn tweede vrouw, een Drentse, kreeg Wims geloofsleven een impuls. Het vinden van een kerkelijk onderdak was wel een zoektocht. Zo maakten ze in Purmerend deel uit van een oecumenische gemeenschap, totdat er een nieuwe behoudende pastoor kwam die geen heil zag in samenwerking met protestanten. In Den Haag werden ze bij de Baptisten zo gastvrij onthaald dat ze er bleven. De gemeente zette zich in voor een achterstandswijk, waar veel gastarbeiders woonden. Diaconaat in zijn puurste vorm, Wim participeerde er van harte in.

‘Nogal agressief’
Vijf jaar nadat ze vanuit Den Haag verhuisden naar Drenthe, overleed zijn vrouw. Wim ging op zijn 60^e met pensioen, kort nadat hij zijn huidige huis had gekocht in Wateren. Intussen was hij betrokken geraakt bij de plaatselijke protestantse kerk, die hij onder meer diende als scriba en koster. Daarnaast zette hij zich in als vrijwilliger voor Stichting Exodus, een organisatie die ex-gedetineerden begeleidt bij terugkeer in de samenleving. ‘Prachtig werk! Ik herinner me een grote kerel, die spontaan vertelde waarvoor hij gezeten had. “Ik ben nogal agressief, heb iemand bijna doodgeslagen.” Hij kon nog steeds agressief zijn, dat heb ik wel gemerkt. Toch is hij nog aardig terechtgekomen. We hebben hem zover gekregen dat hij vijftien kilometer ging fietsen naar een bedrijf waar hij aan de slag kon.’

In 2018 trouwde Wim met Riet, een weduwe uit Gouda. Drenthe bevalt haar prima. Karnemelk halen bij de boer – een fietstocht van een kilometer of twaalf, dwars over de hei – is voor haar een uitje. Ze hoeft trouwens de deur niet uit om te genieten van het buitenleven. ‘Vanmorgen zag ik nog hoe een paar eekhoorntjes elkaar achternazaten’, vertelt Riet. ‘Bezoekers hebben soms meer oog voor de vogels dan voor ons.’

Samen zijn ze betrokken bij de genoemde ontmoetingen voor ouderen. Via folders in bibliotheken, supermarkten en andere openbare plekken worden dorpsbewoners uit de regio uitgenodigd. De maaltijd is natuurlijk niet de hoofdzaak. Waar het om gaat is dat mensen die om welke reden dan ook de stap naar de zondagse dienst niet zetten, toch ervaren dat de kerk ook hen op het oog heeft. Of beter: dat God hen niet afschrijft.

De Johannes de Doperkerk in Vledder wordt trouwens beschouwd als de trots van het hele dorp, en terecht. Het godshuis heeft vorig jaar met veel feestelijk vertoon het 600-jarig bestaan gevierd. Een deel van de inwoners is dus ooit in deze kerk gedoopt. Of in een andere kerk natuurlijk, want een flink deel van de dorpelingen is import. Waarom ze ooit zijn afgehaakt? Wim Hooijer kan daar niet de vinger op leggen. ‘Ze hebben meestal een drogreden om niet te gaan. Dan vertelt iemand dat hij naar de openbare school ging en werd uitgescholden door kinderen van de christelijke school. Zoiets is natuurlijk van alle tijden; wie heeft er níet meegemaakt dat er rivaliteit was tussen scholen?’

Hij kan op zich best begrijpen dat ouderen – en ook jongeren – moeite hebben met de kerk. ‘Misschien hebben ze dingen meegemaakt, ooit een vervelend huisbezoek gehad, of zijn ze niet prettig behandeld. Er kunnen allerlei redenen zijn waarom mensen zich afzetten tegen de kerk. Met die groep kun je vaak het gesprek nog aangaan. Maar de onverschilligen, dat is de moeilijkste categorie. Mensen die het allemaal weinig kan schelen.’ Aan de buitenkant kun je dat natuurlijk niet helemaal peilen. ‘Als we bij de seniorenlunch een gedeelte uit de Bijbel lezen, merk ik dat er bij veel mensen nog wel iets is blijven hangen. Bepaalde verhalen roepen herkenning op. Dat zeggen ze niet altijd in de groep, maar soms komen ze naderhand even naar me toe.’

Bruisend
Dat de kerk leeft, daar twijfelt hij niet aan. Hij ziet er alom de bewijzen van. Zoals bij zijn kleinkinderen. ‘Ook hier in Drenthe zijn kerken waar de jeugd in groten getale op afkomt. Dus waarom zou dat voor ouderen ook niet kunnen? De Geest wil Zich toch niet alleen aan de jeugd binden?!’ Over kleinkinderen gesproken: hij heeft er tien, van tieners tot dertigers. Met het hele stel gaat hij elk jaar bowlen en aansluitend eten. In Leusden, vlakbij zijn geboortedorp. ‘Lekker centraal, dat is handig want ze komen uit alle delen van het land.’

Het frustreert hem enigszins dat de kerk, zowel in Drenthe als elders, niet meer gebruik maakt van de mogelijkheden die ze heeft. ‘Er is ontzettend veel geld, maar dat durven ze niet uit te geven. Het is nu een bejaardenkerk, het zou een bruisend geheel kunnen zijn, met jongere generaties.’

Behalve via de kerk proberen Wim en Riet natuurlijk ook in hun eigen woonomgeving een missionaire levenshouding uit te stralen. Hoe je dat doet? ‘Eerst een relatie opbouwen met mensen, en je vriendelijk opstellen. Wij zijn hier in het buurtje de enigen die naar de kerk gaan. Een buurman zag me een keer op een zondagochtend en zei: “Zo, je bent er vroeg bij!” Ja, zei ik, we gaan naar de kerk; je mag gerust mee hoor. Het is er niet van gekomen. Maar een nieuwe bewoner hier, die oorspronkelijk uit voormalig Joegoslavië kwam, is wel meegegaan naar de kerk. Hij was aangenaam verrast: wat een aardige mensen!’

Tekst: Anneke Verhoeven. Foto’s: Wouter Muskee.

Dit interview verscheen in Lichtspoor. Lees hier meer over de mogelijkheden van een Lichtspoorabonnement of gratis proefnummer.

Labels: Interviews, Nieuwsberichten

Symposium ‘Niet gehinderd door enige kennis? Gen Z inwijden in de kerk’

2026-05-20T20:36:36Z

In kerken en christelijke organisaties gebeurt er iets opvallends: een nieuwe generatie klopt aan. Gen Z heeft veel interesse in God, geloof en de Bijbel. We zien dat deze generatie vaak de geloofskennis mist die vanzelfsprekend was voor eerdere generaties. Tegelijkertijd groeien social media uit tot invloedrijke geloofsarena’s. Deze digitale stemmen vormen voor veel jongeren de eerste ontmoeting met het geloof, maar zijn meestal zonder theologische bedding of gemeenschapscontext.

Geestelijke vorming

Tijdens dit symposium gaan we met elkaar in gesprek over de vraag hoe we Gen Z kunnen ondersteunen in het ontdekken van wat het betekent om Jezus te kunnen volgen, en wat wij kunnen leren van deze generatie. Daarbij verkennen we wat dit vraagt van de kerk en welke mogelijkheden de kerk heeft om deze generatie houvast te bieden.

Bas van der Graaf neemt namens IZB-Toerusting deel aan een gesprek over de vraag wat kerkelijke gemeenten kunnen doen in reactie op deze ontwikkelingen. Hij raadt kerken aan te investeren in de geestelijke vorming van nieuwgelovigen. ‘Er is een grote behoefte aan kennis van de Bijbel. Een wekelijks preek en een maandelijkse Bijbelkring die vooral gesprekskring is, is dan niet genoeg.’

Aanmelden en het programma inzien kan hier.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Dabar zorgt voor gouden momenten

2026-04-29T15:22:31Z

Dit seizoen start op veel campings het Dabarwerk weer op. Jaarlijks doen ruim 200 jongeren tussen de 17 en de 25 jaar mee aan Dabar. Ze brengen een week op een camping door, organiseren christelijk animatiewerk, en proberen zo met woorden, daden en oprechte aandacht het evangelie te delen met campinggasten. De IZB vervult een rol in de werving en toerusting van deze jeugdige vrijwilligers of ‘dabaristen’.

Jaarlijks horen we mooie getuigenissen hoe campinggasten zijn geraakt door Gods liefde. Maar ook het effect op de jongeren die Dabar doen is groot. Want Dabar daagt jongeren uit om hun geloof te delen, samen te werken als team en hun talenten in te zetten. De combinatie van de gedeelde missie met leeftijdgenoten, zelf verantwoordelijkheid dragen en een stap buiten de eigen christelijke comfortzone te zetten, zorgt voor deze steile leercurve.

Houvast

Ik moet denken aan het meisje dat meedraait in de organisatie van de kinderclub op de camping, en veel liefde – Gods liefde - voelt voor dat wat onzichtbare kind dat niet zo lekker meekomt in de groep. Of die stoere gast die in het leger zit en naar eigen zeggen nooit z’n geloof deelt, maar nu een bootcamp regelt voor de tieners. Ik herinner me een dabarist die met veel zenuwen voor het eerst een dagsluiting leidt en in aanwezigheid van meerdere campinggasten een getuigenis geeft. Of die gast die tot in de late uurtjes in gesprek is met een getroebleerde tiener en kan getuigen van het houvast van Jezus in je leven. Gouden momenten van persoonlijke ontwikkeling en geloofsgroei.

Ook op de lange termijn werpt Dabar vruchten af. We zien vaak dat dabaristen een actieve rol oppakken in missionair werk en de kerk. Ook veel predikanten, pioniers en missionair werkers blijken ooit Dabar te hebben gedaan, en geven aan dat deze ervaring heel bepalend is geweest voor hun openheid naar en omgang met mensen buiten de kerk.

Investering

Wat kunnen we uit deze verhalen opmaken? Het kan voor een kerkelijke gemeente niet alleen een waardevolle diaconale actie, maar ook een strategische investering zijn om jongeren aan te moedigen om Dabar (of iets soortgelijks) te gaan doen. De lessen die zij daar opdoen, nemen ze terug naar hun eigen gemeente en hun persoonlijke kring.

Ken je jongeren voor wie Dabar iets zou kunnen zijn, spreek hen aan of stuur een berichtje en vertel hen dat je hen dit echt ziet doen. Diverse dabarteams hebben nog plekken vrij. Ook zijn er campings die nog complete teams zoeken. Heeft jullie gemeente een grote jeugdvereniging, daag hen dan uit om een stukje zomervakantie in missionair werk te investeren door één of twee teams naar een dabarcamping uit te zenden.

Wie weet vergaat het hen zoals Alita van Wijk, voor wie Dabar een inspirerende leerschool was. ‘Wij bedachten allemaal gekke dingen, alles mocht en kon. Dat leerde mij improviseren, dat iets ook goed gaat als je het niet voorbereidt.’

Nelleke Rebel-Kruijmer is coördinator bij IZB-Impact

Deze column verscheen in De Waarheidsvriend, orgaan van de Gereformeerde Bond. Meer weten over Dabar? Klik hier voor info, campings en ervaringsverhalen.

Labels: Columns, Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Drempels weghalen in Rosmalen

2026-04-29T17:04:54Z

Sinds een paar weken organiseert een welzijnsorganisatie koffieochtenden voor de wijk. Heel goed natuurlijk, het zorgt voor verbinding. Zelf heb ik daar ook behoefte aan: ik zit de hele week thuis, en dan is het best lekker om even ergens een bakkie te doen en ergens anders te kunnen werken dan thuis. Het is alleen jammer dat er tot dusver weinig mensen komen. Toen ik de eerste keer wilde binnenlopen, ervaarde ik zelf ook wel even een drempel. Want wat tref je aan?

Ik realiseerde me dat het zo ook is voor mensen die ik uitnodig voor Messy Church, een van onze eigen initiatieven bij CRUX (op andere plekken wordt Messy Church wel 'kliederkerk' genoemd). Het kan allemaal heel laagdrempelig zijn, maar er is toch een drempel die je over moet stappen, zowel letterlijk als figuurlijk. Zo komt het dat je mensen soms jarenlang uitnodigt, voordat ze echt komen. En er zijn ook genoeg mensen die nooit komen.

Voorhof

Als pioniersteam houdt dat ons bezig. Hoe overbrug je de afstand tussen de wijk en de gemeenschap die ontstaat rond Messy Church? David van der Meulen schrijft hierover in zijn boek 'Welkom in de voorhof'. Ik heb het boek nog niet uit, maar hij schrijft praktijkgericht over hoe je als kerk de mensen op kunt zoeken. Vroeger in de tempel was er de voorhof, waar Joden en niet-Joden elkaar konden ontmoeten. Dit was niet de tempel zelf, maar een tussenwereld. Als pioniersplek zoeken we ook naar hoe we in deze tussenwereld in verbinding kunnen komen met mensen. Er zijn allerlei ideeën. Het is zoeken hoe we met dat wat voorhanden is aan menskracht, middelen en locatie kunnen voorzien in wat nodig is.

In onze bijbelstudiegroep lazen we Kolossenzen 4, waarin Paulus vraagt om gebed. Onze omstandigheden zijn heel anders dan die van Paulus destijds, toch is het gebed dat hij vraagt verrassend actueel. Ook wij verlangen ernaar, in Paulus’ woorden, dat God voor ons de deur van het Woord opent, om van het geheimenis van Christus te spreken. Dat we met wijsheid wandelen bij hen die buiten zijn, de geschikte tijd uitbuiten en dat ons woord altijd aangenaam zal zijn, met zout smakelijk gemaakt, opdat we weten hoe we iedereen moeten antwoorden.

Ontmoetingen

We danken voor de Messy Church van onlangs, waarin het Paasevangelie voor de kinderen en ouders werd verteld en uitgebeeld. ‘Hij is opgestaan uit de dood, zoals Hij gezegd heeft.’ Bij die woorden uit Mattheus 28 stonden we stil. We maakten het graf van Jezus na; met Pasen mag de steen worden weggerold en kan het kaarsje aan om Jezus' opstanding zichtbaar te maken. Er was een parcours omdat de vrouwen snel naar de leerlingen moesten om te vertellen dat Jezus was opgestaan. Er was een kruis waaraan kinderen hun zorgen en blijdschap konden spijkeren, als gebed voor God. De cupcakes in paasstijl mochten niet ontbreken!

En in de gymzaal werd een dansje geleerd wat de kinderen tijdens de viering lieten zien. De vertelling was dit keer interactief. De kinderen dachten goed mee over vragen bij het paasverhaal. Wat zegt het over God dat Hij een engel naar het graf stuurde, die de steen wegrolde en erop ging zitten? En wat zegt het over Jezus dat Hij eerst stierf en daarna opstond? Hoe kan het verhaal ons helpen in het leven vandaag als wij door moeilijke dingen gaan? We zijn dankbaar dat we samen het paasverhaal mochten ontdekken en elkaar mochten ontmoeten.

Binnenkort, op 7 juni, is de volgende Messy Church, dit keer een outdoorvariant. Op 6 juni hebben we een kraampje kunnen bemachtigen op de braderie van het Actieve Wielen Festival in onze wijk De Groote Wielen. We hopen daar wat meer bekendheid aan onze pioniersplek CRUX te kunnen geven, en we hopen op mooie ontmoetingen in de voorhof. We hopen dat mensen de drempel over komen en dat we goede avonden met elkaar hebben. En natuurlijk hopen we op mooie ontmoetingen in het leven van alledag. We zijn dankbaar dat God ons steeds gezegend heeft met alles wat we nodig hadden, vaak op onverwachte manieren, en we weten dat we onze blik op Hem gevestigd mogen houden voor wat nog komt.

Barbara van Nieuw-Amerongen is pionier bij CRUX, een missionaire plek in Rosmalen die door de IZB wordt ondersteund.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Zien we jou tijdens het ‘Missionair Spreekuur’?

2026-06-11T09:35:03Z

Tijdens dit online spreekuur kun je snel en vrijblijvend aansluiten en je vragen stellen over alles wat met missie te maken heeft. Of je nu op zoek bent naar praktische handvatten, inhoudelijke verdieping of gewoon even wilt sparren – we denken graag met je mee.

De eerste twee sessies vinden plaats op 11 mei en 8 juni. We ontmoeten elkaar via Teams, waar je tussen 19.30 en 20.30 op elk moment kunt aanhaken.

Bij elke sessie zijn twee IZB-experts aanwezig om vragen te beantwoorden. Je kunt ervoor kiezen om je vraag in een aparte breakout room te stellen, of in een open setting waarbij anderen meeluisteren.

Deelname is gratis.
Meer info en link: zie agenda.

Haak aan en laat je vragen horen!

Labels: Missionaire toerusting, Nieuwsberichten

Hoe kan pastoraat onderdeel zijn van missionair gemeente-zijn?

2026-06-03T21:53:42Z

‘Hoe kan pastoraat onderdeel zijn van missionair gemeente-zijn?’ Die vraag klinkt steeds vaker in gesprekken met kerkenraden. En terecht. Want wie de kerk wil zien als een levende, naar buiten gerichte gemeenschap, kan niet om het pastoraat heen. Juist daar, in het omzien naar elkaar, wordt zichtbaar wie we zijn – en dat we Christus volgen.

Bij de IZB stellen we dan graag eerst een andere vraag: wat geeft vreugde in het pastoraat, en wat schuurt, hoe is het pastoraat georganiseerd? Want achter structuren gaan altijd ervaringen schuil. Gemeenteleden die zich gezien weten – of juist niet. Ouderlingen die trouw bezoeken brengen – maar zich afvragen of het anders kan. Teveel adressen om echt een pastorale relatie op te kunnen bouwen. En hoe kom je echt in contact met de brede rand, de randkerkelijken? Het eerlijke gesprek daarover opent vaak nieuwe perspectieven.

In een gemeente waar we een missionaire oriëntatie deden, klonk in een gemeentebrede enquête ook kritische feedback. Tijdens een retraite met de kerkenraad werd duidelijk dat het pastoraat vaak bleef steken in het ‘zorgende’. En dat is begrijpelijk: juist bij ziekte, rouw of werkloosheid wil je er zijn. Vragen als ‘Waarom gebeurt dit?’ en ‘Waar is God?’ horen daar wezenlijk bij.

Maar er kwam ook een andere laag naar boven: het toerustende pastoraat. Pastoraat dat niet alleen meeloopt in het lijden, maar ook helpt om het leven als leerling van Jezus vorm te geven. Dan verschuiven de vragen: ‘Wat is God hier aan het doen?’ en ‘Hoe kun jij in deze situatie vrucht dragen?’ Ineens wordt pastoraat niet alleen zorgend, maar helpt ook richting te geven. Niet alleen troost, maar ook toerusting.

Dat vraagt iets van ons denken. Want veel gemeenten herkennen het patroon: pastoraat komt in actie als er iets aan de hand is. Maar wat als pastoraat juist ook bedoeld is om mensen toe te rusten in hun werk, studie, buurt en relaties? Om hen te helpen het evangelie handen en voeten te geven, juist daar waar ze elke dag zijn?

In een andere gemeente kreeg dat concreet vorm in iets nieuws: buurtpastoraat. Kleine groepen, geografisch ingedeeld, met een contactpersoon die omziet naar zo’n tien pastorale eenheden. Niet alleen kerkleden, maar ook randkerkelijken. Het resultaat? Meer verbinding, meer zicht op elkaar – en een open deur naar het dorp. Pastoraat werd ineens ook missionair: een netwerk van aandacht, midden in het dorp. Een mooi resultaat van het gevolgde Focustraject in deze gemeente.

Missionair gemeente-zijn gaat niet allereerst over projecten of programma’s, maar over mensen die leren leven als discipel van Christus in hun eigen context. Hoe krachtig is het dan als het pastoraat daarin meebeweegt. Als het niet alleen reageert op nood, maar ook toerust en uitreikt naar mensen die aan de randen van de kerk zich bevinden of daar buiten.

Bij de IZB denken we graag mee hoe dat er in uw gemeente uit kan zien. Want elke gemeente is anders. Maar de uitnodiging is dezelfde: laat het pastoraat volop meedoen in het missionair gemeente-zijn.

Tekst: Agnes van Haaften, teamleider Gemeentecontact & advies

Heb je ook een vraag of wil je ergens over doorpraten? Elke maand is er een online missionair spreekuur. Meer info vind je hier.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten

‘Op de preekstoel kun je je niet meer verschuilen’

2026-04-28T13:06:41Z

Oevermans woont met zijn vrouw en drie kinderen in een jaren-dertigwoning in Utrecht-Zuilen, op het randje van de volkse Betonbuurt. Een speeltuin voor de deur. De keuken is licht, dankzij een schuine glaswand die het achtertuintje verbindt met de binnenruimte. ‘Een architect kijkt net als een theoloog eerst naar het licht’, zegt Oevermans lachend, terwijl hij koffie met koek serveert. Hij vertelt dat Willem Jan de Hek, een van de predikanten van de Utrechtse Jacobikerk en architect, met het idee kwam om gebruik te maken van schuine hoeken.

Oevermans is naast theoloog ook timmerman. Bijna alles aan dit piekfijn verbouwde huis heeft hij zelf gemaakt. Ooit begon hij als rietdekker, in weer en wind op het dak. Fysiek werk betekent ook fysiek leed – en dat is een realiteit die in onze cultuur niet altijd wordt gezien. Uit die ervaringen kwam zijn opiniestuk ‘Kan het rauwer in de theologie?’ voort, dat Oevermans afgelopen najaar schreef voor het Nederlands Dagblad. ‘Sjouwen, uitbenen, zweten, slopen, jakkeren, schrobben … de wereld van de rauwe arbeid blijft vaak buiten beeld in de theologie’, zo schreef hij.

Wat mist de theologie als die dit leven niet laat binnenkomen?

‘Het leven zelf. De filosoof William James schreef dat we de ervaring moeten beschermen tegen de filosofie. Iets dergelijks geldt voor de theologie: we moeten soms het leven daartegen beschermen. Op de universiteit kun je wel klaverjassen over de realiteit, maar dat heeft het gevaar in zich dat je buiten de ervaring komt te staan.’

De wetenschap is tenslotte beschouwend. ‘Die is altijd van de tweede orde. Ik ben opgegroeid met een werkelijkheid waarin fysiek werk gewoon was: je staat om vijf uur op en bent tot vijf uur aan het werk. Je bent tien uur, soms in een hitte van 35 graden, aan het werk. Elke dag heb je wel ergens een wond, van een zere knie of een kwetsuur aan je rug. Je proeft wat het is om in het zweet van je aanschijn te werken. Dat is een basale ervaring van lijden, van weerstand. Daar komt het besef uit voort dat het leven alleen opgang kan maken als miljoenen mensen zich daarvoor in het zweet werken. Dat er een stoep ligt voor je deur, dat je naar de wc kunt: dat zijn allemaal basale ervaringen waar lijden aan ten grondslag ligt.’

We leven heel snel in bubbels. Het mooie van de kerk is nou juist dat het geen bubbel is. ‘Wijsheid, doorleefdheid: dat zijn deugden die je bij iedereen kunt vinden, hoog- of laagopgeleid. Ik heb een vrachtwagenchauffeur ontmoet die Chesterton leest, een hovenier die houdt van Tolstoj. Je kunt als predikant denken: ik zie het zonverbrande hoofd van een werkman, dus daar moet ik mijn preek op aanpassen. Maar de vraag is of iemand die de hele dag met excelsheets werkt, in het dagelijks leven niet verder van het evangelie af staat. Veel basaler is de ervaring van lijden, wat het aardse bestaan echt is.’

Je hebt heel lang aangehikt tegen op de preekstoel staan – ‘Ik zou liever willen zwijgen – dat is mijn ongeloof’, zo schreef je in een eerder interview. Wat hield je tegen om de kansel op te gaan?

Hij zwijgt een tijdje. ‘Ik vind het moeilijk om onder woorden te brengen wat roeping voor mij betekent. Ik heb er nauwelijks taal voor omdat het een mystieke ervaring is. Op de preekstoel kun je je niet meer verschuilen. Ónder die preekstoel kun je met een zekere vrijblijvendheid met iemand een boom ergens over opzetten. Frans Breukelman heeft het over een ‘binnenbrekend vooraf’, over teruggeroepen worden. Predikant is betaald luisteraar zijn; wat je opvangt, probeer je taal te geven. Preken is boven je macht werken, schrijft Bonhoeffer. Dat zijn woorden waar ik me aan spiegel; het is te groot, altijd te groot.’

Wat maakt dat je daar toch gehoor aan hebt gegeven?

‘Dat heeft te maken met het vertrouwen dat er een Geestkracht is die jou de woorden in de mond legt. Dan ben ik niet zelf meer de dragende grond van mijn spreken, maar wordt dat gedragen door de overtuiging dat er iets gezegd wil zijn.’

Roeping is ook iets dat je kunt ontwijken, waar je keuzes omheen kunt maken, om er niet aan toe te geven.

‘Eigenlijk is het bij mij pas afgelopen zomer tot overgave gekomen, toen ik bezig was met Etty Hillesum, haar dagboeken en mijn eigen dagboeken in een masterscriptie inbracht via een autobiografische methode, in een vraag naar onrust en overgave. Ook zijn voor mij de teksten van Dag Hammarskjöld, vooral in het dagboek ‘Merkstenen’, belangrijk geweest. Hij schreef bijvoorbeeld: “De inzet zoekt ons, niet wij de inzet. Daarom ben je er trouw aan, als je wacht, in bereidheid. En handelt – als de vraag gesteld wordt.”’

Oevermans vertelt over een ervaring die hij had als rietdekker – een vak dat hij tussen zijn zestiende en twintigste heeft beoefend. ‘Ik werkte op het dak in stilte. Wat ik daar ervoer, was een vorm van bestaansangst. Waarom ben ik er? Dat ervoer ik als een nood. Maar in de nood is er ook een wenk: iemand noden is ook een uitnodiging. Dat ik er ben, is ook een appèl.’

Die bestaansangst vindt hij terug bij Hammarskjöld, die schreef: ‘Ik verlang het absurde: dat het leven zin heeft. Ik vecht voor het onmogelijke: dat mijn leven zin krijgt. Ik durf niet, weet niet hoe ik zou kunnen geloven: dat ik niet alleen ben.’

Oevermans: ‘Daar zit voor mij de roepingsvraag: dat ik teruggeroepen word om het leven te leven, het leven met Christus.’ Hij staat even op om thee te zetten. ‘Ik heb er dus geen vroom verhaal over. Hammarskjöld heeft het over: je eigen stilte in gaan. Niets anders te ambiëren dan het welzijn van mensen. Naar de liefde te streven. Dat vind ik krachtig verwoord.’

Je wordt uiteindelijk ook concreet geroepen door een kerkelijke gemeente.

‘Ja. Dat is het element van uitwendige roeping, een gemeente die bij je aanklopt, naast de inwendige roeping waar we het net over hadden. Dat mensen uit Molenaarsgraaf op mijn pad kwamen, deed me beseffen dat er echt zoiets is als een stem van buitenaf. Je kunt erover nadenken, maar op zo’n moment wordt het een concrete bestaansvraag. Er zijn twee mensen die voor onze deur staan en die een beroepsbrief brengen. Ik heb de vrijheid om daarop te antwoorden – vrijheid en verantwoordelijkheid betekenen wat mij betreft hetzelfde. Dat roept de vraag op wat zo’n sprong dan kan dragen. Hammarskjöld benadrukt dat het lichaam en de ziel tal van mogelijkheden hebben. Op een gegeven moment is het niet meer jouw leven, jouw invulling van die duizenden mogelijke levens, maar is er een moment dat je wordt gekozen.’

Het had ook anders kunnen lopen, bedoelt hij. ‘Ik heb er ook weleens over gedacht om met een compagnon een timmerbedrijf uit te bouwen. Maar daaronder zit voor mij uiteindelijk de ervaring van verveling, verdoving en wegvluchten voor die verveling. Net zoals mijn liefde voor de filosofie ook ertoe kan leiden dat het boek een surrogaat wordt voor echte mensen.’

Hij begon met theologie studeren in 2018. ‘In 2019 ben ik gestopt. Ik ben een dagboek gaan bijhouden over de vraag wat er met me gebeurde. Ik heb dat ervaren als een innerlijke dialoog, of een dialoog met God. Ik dacht: ik heb ooit ergens ‘ja’ tegen gezegd; waarom gebeurt dit dan?’

In die periode hebben de dagboeken van Etty Hillesum hem veel gebracht, die hij later bij zijn scriptie zou betrekken. ‘Zij schrijft over onrust en overgave, over niet meer achter de feiten terug kunnen. Over een leven in dienstbaarheid, noem het liefde, voor de man die Christus heet. Vrij zijn betekent ja zeggen. Waar de Geest is, is vrijheid. Dat vind ik een mooie zin van Paulus. Die ervaring van vrijheid is echt. Dan kan niets je raken, ook al moet die vrijheid elke dag bevochten worden.’

Van wie heb je het geloof geleerd?

‘Mijn oma belichaamde de ervaring dat het goed is om met God te leven. De ervaring dat we nooit uit zijn hand vallen. Zij had een oprechte vroomheid. Ik at er elke dinsdag als schooljongen. Ik las er aan tafel uit het dagboek ‘Bij nachten en dagen’ van J. J. Poort. Dostojewski las ik toen ik 18, 19 jaar was. Het maakte indruk op mij zoals hij de mens beschreef, als een slagveld tussen God en de duivel. Ik word ook vaak getroffen door de verhalen die ik lees, pas nog door een mooi interview met Peter Schormans in De Nieuwe Koers. Hij zegt: “Waar het kapot is gegaan, werkt God ook”, “We zijn vooral een gebed. Ons leven is in Christus verborgen in God.” En: “God is teder. Hij is stil aanwezig in al ons doen en laten.” Dat vind ik heel mooie uitspraken. Van poppenspeler Jozef van den Berg leerde ik dat bekering iets is als bekeerd worden van ‘chronos’ naar ‘kairos’: de eeuwigheid geeft een ander tijdsbesef, je komt in een eeuwig nu te leven. Je bent, je wordt een mens van de dag. De poëzie van Willem Barnard en Willem Jan Otten lees ik ook graag. En als het over mensen dichtbij gaat: mijn vicaris, Jasper van Schaik, die mij bevestigde in Molenaarsgraaf, is voor mij ook belangrijk geweest.’

Hoe leef je toe naar het predikantschap?

‘Ik ben me op dit moment extra aan het verdiepen in verschillende thema’s die ik tegen zal gaan komen. Ik zie best een beetje op tegen het pastoraat, omdat je zo dicht bij de ziel van mensen komt. Hoe geef je je aandacht gestalte? Hoe kun je daarin met de ander zijn? Maar je moet er natuurlijk doorheen. Het ambt is een hutje waar je in kunt schuilen, leerde ik van een van de oud-predikanten van de Jacobikerk. Hoe kun je een bondgenoot zijn van mensen, dienstbaar zijn aan een gemeenschap? Ik zie er erg naar uit om dat te gaan ontdekken.’

Interview: Nels Fahner en Iris Molenaar

Meer interviews lezen? Aanmelden voor de Company of Preachers, onze maandelijkse nieuwsbrief voor voorgangers, kan hier.

Labels: Areopagus nieuws, Interviews, Nieuwsberichten

Uw Koninkrijk Kome 2026

2026-04-15T14:27:08Z

Marco Batenburg, directeur-bestuurder van de IZB, draagt Uw Koninkrijk Kome een warm hart toe: ‘Als IZB ontdekken we telkens weer dat gebed een fundamentele rol speelt in de uitbreiding van Gods Koninkrijk. Het boek Handelingen laat zien dat de Geest juist in de weg van het gebed deuren opent en mensen tot vernieuwing brengt. Daarom brengen we ook dit jaar de gebedscampagne Uw Koninkrijk Kome onder de aandacht. Laat jij je ook inschakelen?’

Deelnemers bidden dagelijks voor bijvoorbeeld vrienden, familieleden, buren of collega’s, met het verlangen dat zij Jezus leren kennen.

EO-presentator en ambassadeur Jurjen ten Brinke benadrukt: ‘Het mooiste dat je voor iemand kunt doen, is voor die persoon bidden.’ En HGJB-jongerenwerker Menno Hanse: ‘Welk groter cadeau kun je iemand geven dan hem of haar in gebed voor de troon van God brengen? Het is klein en groots tegelijk. Bid mee!’

Gebedsdagboek en boekenleggers

Het thema dit jaar is God met ons. Daarbij staat het werk van de Geest in de wereld centraal, uitgewerkt in een brede waaier aan Bijbelgedeelten. Om deelnemers te ondersteunen zijn er diverse hulpmiddelen beschikbaar. Zo is er een gebedsdagboek met dagelijkse overdenkingen en gebedspunten, dat ook digitaal te volgen is via de online kanalen van de IZB. Daarnaast zijn er boekenleggers waarop deelnemers de namen van vijf personen kunnen noteren. Voor kerken en gezinnen is er ook speciaal materiaal voor kinderen en tieners.

Kerken kunnen eenvoudig aansluiten door materialen te verspreiden, aandacht te geven aan de campagne in diensten en samen gebedsmomenten te organiseren.

Meer informatie en materialen zijn hier te downloaden.

Voor vragen kunt u contact opnemen met IZB en mailen naar vandaag@izb.nl of bel 033-4611949.

Labels: Nieuwsberichten, vandaag

Tips voor het gesprek met Generatie Z

2026-04-15T10:11:09Z

In de eerste hoofdstukken van zijn boek laat Van der Leij zien hoe belangrijk zingeving is voor jongeren, ook wanneer zij zelf niet altijd (meer) weten wat het woord betekent. Waarom is dat gesprek zo essentieel? ‘Het leven van Gen Z’ers is voller, sneller en vaak ook eenzamer dan het leven van jongeren van andere generaties’. Technologie is onmisbaar geworden, terwijl die ook overprikkelt. Jongeren voelen druk om financieel zelfstandig te zijn, en ze worden geconfronteerd met een wereld die chaotisch en veeleisend voelt. Niet voor niets is het motto van het boek geleend van Coldplay’s Fix You: 'When you try your best, but you don’t succeed. When you get what you want, but not what you need.' Juist omdat jongeren zoveel druk ervaren, zijn gesprekken over wat hen drijft in het leven zo belangrijk om te voeren.

Drijfveren

Hoe voer je zulke gesprekken dan? In een aantal hoofdstukken beschrijft Van der Leij hoe je dit kunt aanpakken. Een belangrijk punt dat hij maakt is dat rolmodellen in het echte leven zo belangrijk zijn voor jongeren: mensen die oprecht zijn, zich kwetsbaar durven opstellen en bereid zijn om vragen te stellen die en laag dieper gaan. Juist omdat jongeren vaak niet gewend zijn om over waarden en drijfveren te spreken, moedigt hij volwassenen aan om die stap te zetten en jongeren te ontmoeten in hun vragen. Er is bij de jongeren namelijk echt de behoefte om gezien te worden.

Verhalen

Een verrassend inzicht uit het boek is de aandacht voor de verhalen die een rol spelen in het leven van jongeren. De series die ze kijken en de games die ze spelen zeggen vaak veel over wat zij belangrijk vinden. Jongeren kunnen zich spiegelen aan deze verhalen, en oprechte interesse in deze media kan een goede ingang vormen voor gesprekken over identiteit en waarden.

Elk hoofdstuk sluit af met praktische tips om zelf aan de slag te gaan. Daarmee is dit boek een waardevolle gids voor jeugdouderlingen, predikanten, ouders en docenten die zoeken naar verbinding met Generatie Z. En, zo benadrukt Van der Leij: geniet ervan. Als je je voor ze openstelt, zullen de jongeren die je spreekt je verwonderen, raken en inspireren.

Tekst: Mette van Hell

N.a.v. Stephen van der Leij, Geef Gen Z gewoon haar zin, uitg. Thema, €20,-

Mette van Hell en Dick Wolters doen voor de IZB onderzoek naar twintigers en de kerk. Abonneren op hun kwartaalmailing kan onderaan deze pagina. Zij geven vanaf 30 september de leerkring 'Predikant van Gen Z' en verzorgen op aanvraag het traject 'Ruimte voor twintigers' voor kerkelijke gemeenten.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Recensies

‘Het is fantastisch om jonge mensen te zien groeien’

2026-04-01T12:46:30Z

Vanaf Camping Schippers, een familiecamping aan de kust van Zeeuws-Vlaanderen, loop je binnen een paar minuten naar het strand. Inmiddels staat de derde generatie aan het roer, vertelt eigenaresse Anneke de Hullu-Schippers. ‘Vanaf de jaren 60 kwamen hier de eerste kampeerders. Mijn opa is met de camping begonnen en mijn oom en tante hebben hem uitgebreid tot 175 plaatsen. Daarna hebben mijn ouders het overgenomen; wij zijn verhuisd naar de camping toen ik 6 was.’

Anneke de Hullu is naast campingeigenaar ook scriba in de plaatselijke hervormde gemeente van Nieuwvliet. In de kerk hoorde ze over Dabar via haar gemeentelid Carolien Mostert. ‘Iedereen stelt zichzelf weleens de vraag wat je wilt bereiken met je werk. We zitten hier dicht bij het strand. De meeste mensen komen daarvoor, maar ik wilde graag meer bieden dan alleen een mooie locatie. Via Carolien hoorde ik over Dabar. Wij richten ons niet op een christelijk publiek, in die zin zijn wij geen christelijke camping, maar ik zou mijn campinggasten wel graag iets willen meegeven.’

Carolien: ‘Ik had kort daarvoor iets op de radio gehoord over Dabar. Mijn man heeft vroeger Dabar gedaan. Toen hebben we tegen Anneke gezegd dat wij ons daar op de camping wel voor willen inzetten.’

Leerschool

Al snel raakte ook Jadita de Hullu betrokken. Zij woont in het Groningse Uithuizermeeden en heeft al 25 jaar een vakantiehuisje in de buurt. De familie van haar man, die predikant is in de Nederlandse Gereformeerde Kerken, komt uit Zeeland. ‘Mijn man en ik zijn actief geweest voor het missionaire campingwerk van Evangelisatie & Recreatie, een organisatie met een vergelijkbaar doel als Dabar. Anneke is nog verre familie van mij en we kennen de Hervormde kerk hier goed. We hebben een ochtend van gedachten gewisseld over de vraag hoe je een programma in elkaar zet.’ Anneke belde vervolgens naar de IZB om te vragen wat er nodig was om Dabar te starten. ‘Wij werden gekoppeld aan het team van Stavenisse, die veel tips heeft gegeven.’

Hoe is het voor haar als campingeigenaar om zo’n groep tieners bezig te zien? ‘Wij waren overrompeld door het aantal aanmeldingen. Uiteindelijk hadden we twaalf jongeren voor twee weken; dat was boven verwachting.’

De tieners sliepen in tipitenten, met vier personen samen. ‘Dat was een hele belevenis voor ze. Ik heb gezien dat het Dabarwerk een enorme leerschool voor ze is geweest. Hoe geef je leiding aan anderen? Hoe houd je een avondsluiting? De één verwoordde een soort geloofsbelijdenis en zocht daar liedjes bij, de ander vertelde een anekdote. Het viel me op dat ze dicht bij zichzelf bleven.’

Pluktuin

De eerste week hebben de tieners het thema ‘Gods schepping en zorg’ uitgewerkt, vertelt Jadita. ‘Het poppenkastspel van Jan Klaassen werd aangepast met een regenboog. Met lego en klei konden kinderen de verhalen uitbeelden.’ De tieners verzonnen gebaren bij de liedjes. Er werd ook gebruikgemaakt van de pluktuin die bij de camping hoort. ‘Het is ongelofelijk wat er aan talent naar voren komt als ze zelf dingen mogen verzinnen.’

Soms ontstond er een bijzonder gesprek met de campinggasten, zegt Carolien. ‘Op een avond vertelden twee meiden wat een bepaalde psalm voor hen betekend had in een moeilijke periode. Er bleven een moeder met een dochter van een jaar of achttien luisteren. Zij kwamen daarna naar voren en bedankten voor het persoonlijke verhaal. Zulke ervaringen, daar doe je het voor.’ Sommige mensen boekten een dagje extra omdat de kinderen het afsluitende feest met pannenkoeken niet willen missen. ‘Van een andere orde, maar ook leuk.’

De Dabarcommissie heeft veel werk op de achtergrond gedaan, zoals koken, boodschappen doen, t-shirts wassen. Dat kostte veel tijd, maar toch zet Carolien zich komend seizoen graag weer in. ‘Ik hoop dat het net zo veel impact heeft als afgelopen zomer, op het team en op de gasten. Een van de teamleden zei dat het geloof voor hem veel meer is gaan leven. Na een van de avondsluitingen liepen we samen op met een gezin dat niet gelovig is. Zij vonden het bijzonder om mee te maken. We hebben nog wel een halfuur in het donker staan praten.’

Campingpastoraat

Uiteindelijk meldden drie mensen zich aan om een aantal dagen campingpastor te zijn. Terwijl het team zich op de kinderen richt, is een campingpastor een luisterend oor voor volwassenen. ‘Naast de Dabartent hadden we een kleinere tent neergezet met koffie en thee’, vertelt Jadita. ‘Veel ouders kwamen er koffiedrinken. We hebben ‘‘gratis koffie en een praatje’’ op een schoolbord gezet. Ik heb ook een kruis omgehangen, zodat ik herkenbaar was.’

Ze kijkt met veel plezier terug. ‘Ik krijg er heel veel energie van om over God te vertellen. Het is ook fantastisch om jonge mensen te zien groeien. Ik had een paar jongeren uit mijn eigen gemeente meegenomen. Voor mijzelf als zeventienjarige was het destijds een overweldigende ervaring om te zien hoe de Heilige Geest werkt. Het was ook mijn eerste confrontatie met radicaal ongeloof. Je groeit tijdens zo’n periode; emotioneel doet het ook veel met je.’

Komend seizoen is ze weer beschikbaar. ‘Ik heb bijzondere gesprekken mogen voeren als campingpastor. Een vrouw vertelde me dat haar zoontje van dertien een ernstig ongeluk had gehad. Ik was blij dat ze haar hart bij mij kon luchten. Het is bijzonder dat je de diepte in kunt gaan bij mensen die je voor het eerst ziet. Mensen komen tot stilstand op de camping. Ze gaan nadenken: hoe was mijn leven in het afgelopen jaar?’

Anneke, ten slotte, kijkt met vertrouwen uit naar het tweede seizoen. ‘Er was bij ons ook een jongetje wiens vader niet meer naar de kerk ging. Hij was hele dagen in de Dabartent te vinden. Hij wilde volgend jaar graag terug. Met het oog op deze kinderen wil ik graag een verbintenis voor de langere termijn aangaan. Ik vond wat dat betreft het eerste seizoen bemoedigend. Het leek wel vanzelf te gaan, ook al is het veel werk. Dat zie ik als het werk van de Geest.’

Tekst: Nels Fahner. Foto’s: Sjaak Boot

Wil je meer weten over Dabar? Kijk dan hier voor het overzicht van campings en vakantieweken.

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Duizend excuses!

2026-04-01T12:11:25Z

Onlangs was er een stille tocht in de wijk waar wij wonen. Die werd gehouden vanwege een jongen die om het leven was gebracht. Hij was op het verkeerde pad gekomen en moest nu met zijn jonge leven de hoogste prijs betalen.

Er waren ballonnen tijdens de tocht. Die wiegden zachtjes boven de hoofden, wit tegen een grijze lucht. Symbolen van hoop en verbondenheid. Van samen omhoogkijken, terwijl ons hart naar beneden zakt. En ik was er ook, ergens onder die plastic ballonnenwolk. Uitgenodigd als ‘buurtpastor’.

Ik keek omhoog en zei niets. Niets over de latex in bomen, niets over de bende afval die in de uren na zo’n herdenkingstocht op aarde neerdaalt. Niets over PFAS of microplastics en de schade aan mens en dier. Dat werd mij niet in dank afgenomen, zo bleek. Een omstander maakte het mij en de twee tienermeiden uit de wijk die de tocht hadden georganiseerd bijzonder duidelijk dat dit niet de bedoeling was, veel te slecht voor het milieu. Zijn reactie bracht een schuldgevoel naar boven bij me, maar niet over het punt wat hij had gemaakt.

Schuld

Meestal heb ik mijn woordje wel klaar over ‘zorg voor Gods goede schepping’ en ‘verantwoorde keuzes maken in je dagelijks leven’. Maar nu zweeg ik. Niet omdat het me ineens niets meer kon schelen. Maar omdat ik weigerde het verdriet van ouders, vrienden, broers en zussen te kapen voor mijn gelijk.

Er is een tijd om te waarschuwen. Er is een tijd om te zwijgen. Tijdens een stille tocht is de straat geen debat-arena, geen podium voor groene principes. Wie dan begint over duurzaamheid, kan honderd keer gelijk hebben - op het verkeerde moment. Er is ook nog zoiets als fijngevoeligheid. Dus zweeg ik. En dat zwijgen vind ik, ook nu, in de terugblik, de juiste houding.

Maar laat ik nu dan spreken. Want mijn echte schuld ligt dieper dan een tros ballonnen. Mijn mea culpa gaat niet over wat ik daar níét zei. Het gaat over wat ik jarenlang níét deed. Ik heb kansen gehad. Een veilig thuis. Goed onderwijs genoten. Ik had een netwerk dat deuren opende nog vóór ik aanklopte. Ik ben geboren met vinkjes die mij moeiteloos door de systemen loodsen die anderen vermalen. Misschien heb ook ik wel te veel weggekeken van jongeren voor wie het leven geen uitdagende markt-van-mogelijkheden is maar een doolhof zonder uitgang. Jongeren die opgroeien in armoede. In huizen waar het behang is opgetrokken uit schimmel en stress. Die in een wijk wonen waar verveling geen fase is, maar een dagelijkse voedingsbodem. Waar zinloosheid zich vermomt als stoerheid. Waar de parallelle criminele wereld de enige plek lijkt waar je wél meetelt en carrièrekansen hebt.

Veilige wereld

Ik heb de cijfers gezien. De rapporten gelezen. De incidenten betreurd. En daarna ben ik maar al te vaak weer overgegaan tot de orde van de dag. Naar mijn agenda. Mijn prioriteiten. Mijn veilige wereld. En dat, dat is mijn schuld.

Die ballonnen zijn niet het grootste probleem. Ze zijn slechts een signaal. We uiten ons verlangen om iets tastbaars te doen in een wereld die ons ontglipt. We laten te vaak los wat we slechts met moeite kunnen vasthouden. Maar als we dat toch eens zouden proberen? Die jongen die uitvalt op school. Dat meisje van 16 die zwanger werd van haar ex-vriendje. De scholen die we voorbijfietsen omdat die voor onze eigen kinderen niet goed genoeg zijn. De mensen uit de wijk die we - natuurlijk: ‘Goedemorgen, fijne dag!’ - wel mooi voorbijlopen omdat ze niet in onze bubbel zitten.

Duizend excuses dus. Ik vraag vergeving … Niet omdat ik zweeg over ballonnen. Maar omdat ik te vaak zweeg waar ik met mijn stem, mijn positie en mijn privileges verschil had kunnen maken. Dat zwijgen wil ik doorbreken. Voor de jongeren. Voor de wijk. En ik hoop - God, wat hoop ik het - dat als méér mensen zich daarnaar gaan uitstrekken, er minder stille tochten nodig zijn. Minder witte ballonnen. Meer verbinding.

Nico van Splunter is buurtpastor in Rotterdam.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Ik wil wel zelf betuttelen, maar niet betutteld worden’

2026-04-01T13:34:47Z

In de ruim opgezette groene wijk niet ver uit het centrum van Amersfoort liggen her en der nog wat plukjes sneeuw. Een herinnering aan het winterweer dat Nederland begin januari stevig in z’n greep hield. ‘Wat heb ik ervan genoten!’, verzucht mevrouw Waaning. Ze zit op haar favoriete plek in de lichte serre van haar twee-onder-een-kapwoning uit 1919.
In de vensterbank staat een deel van de verzameling santons uit de Provence. Het verhaal daarachter is het waard om verteld te worden – je bent oud-lerares of niet. ‘Deze santons (“kleine heiligen”) waren bedoeld om tijdens de Franse Revolutie, toen kerkdiensten verboden waren, toch Kerstmis te vieren door de geboorte van Christus uit te beelden. Dat gebeurde met behulp van uit provençaalse klei gebakken beeldjes in de klederdracht en met de ambachten van de steden en dorpen uit die streek.’
Ze heeft ze in alle soorten en maten, aangeschaft tijdens haar eigen reizen én als cadeau gekregen van Franse vrienden met wie ze in haar lange leven een band heeft opgebouwd.

Vanaf deze plek heeft mevrouw Waaning een perfect uitzicht op haar geliefde tuin. ‘Als het even kan ben ik daar te vinden.’ De afgelopen sneeuw- en vorstperiode, met de daarbij behorende gladheid, werd ze bepaald niet aan haar lot overgelaten. Mensen uit de kerk boden hun diensten aan. Buren houden een oogje in het zeil. ‘Ze doen niet anders dan vragen of ik nog iets nodig heb. Trouwens, hoe erg zou het nou helemaal zijn als er een keer iets ontbreekt aan je levensmiddelenvoorraad?’

Er moet heel wat gebeuren wil Ans Waaning in de stress schieten. Amersfoort is op dit moment al vele dagen in de ban van een bacterie in het drinkwater – dat moet voor consumptie eerst drie minuten worden gekookt. Aan die richtlijn houdt ze zich zoveel mogelijk, maar ze relativeert: ‘De soep wordt heus niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend; zo’n bedrijf maakt gewoon gebruik van algoritmes en moet nu eenmaal het zekere voor het onzekere nemen’, zegt ze laconiek. En al zou je door zo’n vervelende bacterie worden getroffen, ‘wat dan nog? Dan heb je maar even wat darmproblemen.’ Typerend voor haar levenshouding; ze laat zich geen paniek aanpraten.

‘Complete waanzin’
Op de salontafel ligt, naast dagblad Trouw, het onlangs verschenen boek ‘Buig niet’ van Ad van Nieuwpoort. ‘Ge-wel-dig!’ Aan de hand van het Bijbelboek Daniël roept de auteur op tot verzet tegen de tijdgeest, tot mentale weerbaarheid. De rol van koning Nebukadnezar wordt in zijn optiek nu gespeeld door (onder anderen) Donald Trump. “Waag het niet zijn humeur te bederven. Als wij niet door zijn hoepeltjes springen, zijn wij verloren, zo is het idee.” Van Nieuwpoorts kritische analyse van het huidige tijdsgewricht is haar uit het hart gegrepen.

De nasleep van de Amerikaanse inval in Venezuela beheerst het nieuws, temeer omdat Trump inmiddels ook hard bezig is Groenland te annexeren. ‘En wat volgt er nog meer? Het is toch complete waanzin? Hoe bestaat het dat er niet alleen in de VS maar ook in Nederland mensen zijn die zo’n figuur steunen?’ In één moeite door ventileert ze ook haar aversie tegen ‘die hele veramerikanisering, ook in de taal. Daardoor verliezen we een cultuur, en wat je kwijtraakt, krijg je niet meer terug.’ Aha, horen we hier de frustratie van een francofiel…? ‘Nee hoor, dat staat er helemaal los van!’

Niet iedereen met wie ze haar inzichten deelt, of het nu gaat over Trump of allerlei vormen van onrecht, is het met haar eens, heeft ze wel gemerkt. Met de haar zo kenmerkende gulle lach laat ze merken dat ze niet bang is om in de spiegel te kijken: ‘Ik wil wel zelf betuttelen, maar niet betutteld worden!’
Dan, serieuzer: ‘Soms voel ik me niet meer thuis in deze maatschappij. Dat brengt een stuk eenzaamheid met zich mee.’ Niet dat ze per definitie meezingt in het koor van vroeger-was-alles-beter. ‘De voorrechten van deze tijd, de technologische vooruitgang, die zie ik heus wel.’ Met een schuine blik op haar laptop voegt ze eraan toe: ‘Als het allemaal functioneert tenminste…’

Brits bombardement
Ans Waaning werd in november 1932 geboren in Amsterdam, als eerste in een gezin van uiteindelijk acht kinderen. De oorlog zou niet alleen haar jeugd, maar ook haar hele leven stempelen. Ook al geeft ze ruiterlijk toe dat ze nogal snel het avontuur inzag van de gebeurtenissen, ze was oud genoeg om de ernst van de situatie te beseffen. Haar vader werd onder de wapenen geroepen in Alkmaar, maar hoefde daar geen strijd te leveren. Moeder vond met vier kinderen onderdak bij zijn ouders in Amsterdam. ‘De herinnering aan die eerste oorlogsdagen komt weer in allerlei details terug.’

In 1944 zat Ans in de eerste klas van de Christelijke HBS vlak bij de Euterpestraat. Evenals de toenmalige meisjesschool in deze straat werd haar school op 26 november van dat jaar getroffen door een Brits bombardement. Doel van de aanval was onder meer het hoofdkwartier van de Nederlandse afdeling van de SD, die in deze straat gevestigd was. ‘Het gebeurde op een zondag, we zaten te eten. Van angst ben ik onder tafel gedoken.’ Tientallen mensen vonden de dood, het precieze aantal is nooit vastgesteld.

Een deel van de hongerwinter heeft ze in Amsterdam doorgebracht. Gelukkig was er een mogelijkheid om op het platteland het eind van de oorlog af te wachten. ‘Ik zie me nog lopen met mijn vader en twee broertjes, de hele stad door, naar de haven. Daarvandaan gingen we per boot naar Kampen, en vandaar met een trekschuit, vrachtauto en paard en wagen naar Stadskanaal. We bleven er tot de bevrijding, bij een jong gezin op een grote boerderij.’

Opgroeien in oorlogstijd – het heeft haar gevormd. ‘Ik ben echt anders gaan denken. Dat vooruitgangsgeloof, het maakbaarheidsdenken sinds de Tweede Wereldoorlog…’ Met stemverheffing: ‘De hoogmoed! En nu weer alle dreiging.’

Onuitwisbare indruk
Natuurlijk was de naoorlogse periode ook voor de jonge Ans een tijd van hoop, van zelfontplooiing. In de zomer van ’45 werd het normale leven zoveel mogelijk opgepakt. Omdat het eigen schoolgebouw niet meer bestond, werd op verschillende locaties lesgegeven. In de vierde klas was een aanzienlijk deel van de leerlingen afkomstig uit Indonesië. ‘Die hadden op hun beurt dingen meegemaakt waar wíj ons geen voorstelling van konden maken. Ik denk dat het leven in oorlogsomstandigheden altijd een onuitwisbare indruk achterlaat.’

Liefde voor taal zat er bij Ans al vroeg in. ‘Vooral etymologie, het onderzoeken van de herkomst van woorden – heerlijk!’ Ze had een bijzonder goede leraar Duits. ‘Maar zo vlak na de oorlog Duits gaan studeren, dat lag niet voor de hand.’ Het werd Frans – de belangstelling voor taal en cultuur van dat land zou de rest van haar leven een constante blijven.

Kinderkolonie
Na de HBS kreeg ze een volledige baan op kantoor. Daarnaast deed ze in de avonduren de opleiding voor MO Frans. ‘Aan het eind van het cursusjaar had ik de luxe om drie maanden naar Frankrijk te gaan!’
Ze was namelijk in contact gekomen met een echtpaar dat in een badplaats in de Médoc een soort kinderkolonie beheerde. ‘Het was o.a. mijn taak om als ‘monitrice’ met de kinderen naar het strand te gaan.’ De jonge Nederlandse werd ondergedompeld in de Franse taal en zo ging dat jaren achtereen. Met een dochter uit het gezin heeft ze nog steeds contact.

Ans kon aan de slag als docent Frans op een middelbare school in Alphen aan den Rijn, waar ze zes jaar heeft gewerkt. Een benoeming aan het protestants-christelijke Corderius College (toen nog het Corderius Lyceum) bracht haar naar Amersfoort. Nog regelmatig komt ze oud-leerlingen tegen.

Zoals gezegd: mevrouw Waaning kan er slecht tegen wanneer andere mensen voor haar denken. Zelf wordt ze wel graag aan het denken gezet. Ook in de kerk. Ze is lid van de Nederlandse Gereformeerde Kerken, en heeft in haar gemeente het ambt van diaken vervuld.

Van gekissebis over dingen die in haar ogen vallen onder bijzaken heeft ze een afkeer. ‘Wat betekent kerk-zijn? God eren in eerbied, dáár gaat het om. In de Bijbel staat: Gaat heen en maak alle volken tot mijn discipelen. En niet: gaat bakkeleien over dit of dat.’

Missionair-zijn houdt voor haar niet in dat ze op de buren afstapt om over kerk en geloof te praten. ‘Daar voel ik me niet toe geroepen. Ik hoop dat mijn manier van leven laat zien waar ik voor sta.’

Bloemetje
Sinds 1992 is ze met pensioen. De eerste jaren daarna was ze nog vrij actief op verschillende gebieden, maar de laatste tijd is dat steeds moeilijker. Twee keer een heup gebroken, een niet goed sluitende hartklep en kortademigheid – ach, ze wil er niet te veel woorden aan vuil maken. ‘Natuurlijk ben ik op deze leeftijd afhankelijk van hulp. Gelukkig krijg ik die in ruime mate.’

Ans Waaning hoopt zo lang mogelijk in dit huis te kunnen blijven wonen, in de buurt die haar zo vertrouwd is. Mensen uit diverse fasen van haar leven weten haar te vinden, soms verrassen ze haar met een onaangekondigd bezoek. ‘Een tijdje geleden belde er een oud-leerling uit Alphen aan den Rijn aan, die nu in Amersfoort woont. Hij kwam een bloemetje brengen. “U zorgde er in 1961 voor dat ik herexamen kon doen, anders had ik van school gemoeten.” Zó leuk, dat iemand zich dat na al die jaren nog herinnert en de moeite neemt om langs te komen. Sindsdien heb ik er een schoolvriend bij!’

Tekst: Anneke Verhoeven. Foto’s: Wouter Muskee

Dit artikel verscheen in Lichtspoor, het magazine voor ouderenpastoraat van de IZB. Info over abonnementen is hier te vinden. De laatste editie van Lichtspoor is hier te lezen.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, vandaag

'Traditie is een actief proces van doorgeven'

2026-05-20T12:56:14Z

Stel je de kerkgeschiedenis voor als een enorme zolder. Een plek vol verhalen, ideeën en figuren. Voor velen een stoffige, onbekende ruimte. Voor Nathan is het een schatkamer. Samen met Rozamaryn Orsel werd hij verkozen tot Jonge Theoloog der Nederlanden, een titel waarmee ze een jaar lang het publieke gesprek over theologie en geloof voeren. Nathan, tweedejaars masterstudent theologie aan de PThU, heeft daarin een duidelijk verlangen: de deuren van die zolder opengooien voor een nieuwe generatie.

Maar niet als doel op zich. Nathan wil laten zien dat de vragen waar jongeren vandaag mee worstelen - wie ben ik, hoe hoor ik Gods stem, hoe ga ik om met de onrust in de wereld - ook eeuwen geleden al werden gesteld. En dat de antwoorden die toen werden gevonden, ook vandaag nog iets te bieden hebben. Niet alleen voor je eigen geloof, maar ook in het gesprek met mensen om je heen.

Present zijn

Hoe deel je je geloof in een tijd waarin veel mensen niets meer met de kerk hebben? Nathan is eerlijk: het begint niet met praten, maar met luisteren. 'In Zwolle heb je mensen die op de Grote Markt gaan staan met een groot kruis en iedereen de hel in praten. Ik word er heel kriebelig van. Mensen vinden het irritant. Je doet daarmee niet wat je zou moeten doen als je het evangelie wilt verspreiden’, vindt hij.

Wat dan wel? Nathan wijst op Jezus zelf. 'Jezus gaat naar mensen toe, luistert naar hun verhaal en laat iets zien van het goede leven. Hij komt niet en zegt: "Vrouw, u bent zondig en bekeer u snel." Hij is present en zoekt relatie, als doel op zich.'

Dat is een houding die hem aanspreekt. ‘Je bouwt relaties op, niet om die te gebruiken om vervolgens iemand de kerk in te praten, maar gewoon als doel op zich. Vanuit die relatie kun je prima een keer zeggen: kom eens mee naar de kerk, want ik denk dat het je heel goed gaat doen.'

Geïnspireerd door de Bergrede en het werk van theologen zoals Stefan Paas ziet Nathan missionair-zijn breder dan alleen woorden delen. 'Waar je opkomt voor recht en vrede zoekt, daar wordt het koninkrijk zichtbaar. Dan ben je eigenlijk al missionair bezig.' Maar om dat goed te kunnen, moet je wel weten waar je zelf staat, vanuit welke wortels je voeding krijgt. En daar komt de kerkgeschiedenis om de hoek kijken.

In gesprek

'Wie ben ik en waarom ben ik hier?' Het is volgens Nathan een vraag die elke jonge generatie bezighoudt. In een tijd van prestatiedruk en een constante stroom aan nieuws, voelt die vraag misschien wel extra dringend. In plaats van een canon op te stellen van figuren die je 'moet' kennen, kiest Nathan voor een andere weg. 'Ik selecteer thema's waarvan ik denk: dit raakt aan iets waar jongeren vandaag mee bezig zijn. En dan redeneer ik terug: welke persoon uit de kerkgeschiedenis heeft hier een inzicht dat ons verder kan helpen?'

Hij probeerde het al eens uit in een gemeente, met een groep jongeren van 16 tot 18 jaar die worstelde met de vraag hoe je Gods stem kunt verstaan. Hij dook niet direct de Bijbel in, maar pakte er een tekst bij van Thomas a Kempis, de bekende Zwolse monnik uit de vijftiende eeuw.

'Het was niet een groot succes,' vertelt Nathan lachend. 'Het was vrijdagavond, ze hadden een tentamenweek gehad en ik gaf ze een tekst uit de 15e eeuw. Dat was best even ploeteren.'

Toch kwamen er praktische handvatten uit. Thomas a Kempis adviseerde bijvoorbeeld om aan het begin van de dag te kijken waar je God zou kunnen ontmoeten en aan het eind te checken of dat gelukt is. 'Waarschijnlijk niet', zei Thomas al, 'dus maak je geen zorgen.' Maar wat de jongeren het meest raakte, was dit: 'Er zijn momenten dat je God niet hoort, niet voelt, niet merkt. Dat kan even duren. Als je het idee hebt dat het te lang duurt, ga dan praten met een ouder persoon, die heeft al eens meegemaakt wat jij meemaakt.' Het leidde direct tot een concrete vraag van een jongere aan de predikant: 'Heeft u nog een oud persoon voor mij met wie ik kan kletsen?'

Ruimte voor onenigheid

Het mooie van het gebruiken van een tekst van Thomas a Kempis, in plaats van een Bijbeltekst, is de ruimte die het schept. 'Het is niet de Bijbel. Niet Gods Woord. Het is ‘gewoon' een tekst van een christen en daar kun je het heel goed over oneens zijn,' legt Nathan uit. 'Er was meer ruimte om te zeggen: dat vind ik wel heel erg hard, of: zo werkt het voor mij niet.'

Thomas a Kempis schreef soms best prikkelende dingen. Zoals: als je maar een halfslachtige poging doet, wat denk je dan wel niet? Dan gaat het nooit lukken. 'Een aantal jongeren was het daar gewoon niet mee eens. Maar dat is juist het mooie, want het is niet de Bijbel. Het is een tekst van een mede-christen en dan kun je daar heel goed over discussiëren.'

Zo ontstaat een gesprek waarin jongeren ontdekken dat ze niet de eersten zijn met hun vragen. 'Wat een mooie boodschap, dat iemand dat 600 jaar geleden ook al dacht. Ik ben niet alleen met deze vraag.' Die herkenning geeft houvast. En het werkt ook de andere kant op: wie zijn eigen bronnen beter kent, kan in het gesprek met niet-gelovigen ook iets delen. Niet als verkooppraatje, maar vanuit echte verbinding.

Samen zoeken

Wat kunnen kerken hiervan leren? Nathan merkt dat veel kerken worstelen met de vraag hoe ze jongeren kunnen bereiken. De neiging is soms om direct met antwoorden te komen als jongeren vragen stellen. 'Ik denk dat het een evenwichtig gesprek moet zijn. Niet: jij hebt vragen, wij beantwoorden ze. Maar: jij hebt vragen, wij zijn met diezelfde vragen bezig en wij vinden een onderdeel van het antwoord hier. Misschien helpt het jou ook.'

Het vraagt van kerken om hun eigen verhaal, hun eigen traditie, goed te kennen. Niet als iets statisch, maar als een levend proces. 'Traditie komt van het Latijnse tradere: doorgeven. Het is een actief proces. Je kunt terugkijken en zien welke afslagen er zijn genomen. Misschien staan we nu ook wel weer op een moment dat we een nieuwe afslag moeten nemen, waarin we de wortels vasthouden, maar de vorm aanpassen.'

Nathan ziet ook mooie voorbeelden, zoals de Jacobikerk in Utrecht, waar de kerk een plek is geworden voor ontmoeting met de buurt. 'Niet alleen voor op zondag, maar ook waar ruimte is voor het gesprek, waar een sfeer is van veiligheid. Dat soort plekken trekt ook jongeren aan.'

Wat hij jongeren wil meegeven? 'Je bent niet de eerste met je vragen. En die mensen uit de kerkgeschiedenis die er ook doorheen zijn gekomen, die wijzen allemaal terug naar Jezus. Dat is misschien cliché, maar het is wel waar.’

Tekst: Christiaan Posthumus

Labels: Areopagus nieuws, Nieuwsberichten, vandaag

IZB publiceert boek over kerk-zijn op het platteland

2026-04-03T11:18:35Z

Hoe kun je Christus zoeken samen met je dorpsgenoten? Hoe houd je zicht op je roeping als kerk wanneer gebouwen met sluiting worden bedreigd? Dit boek brengt een beweging in beeld van lokale dorpskerken in Drenthe, die op initiatief van dominee Mark de Jager de afgelopen jaren experimenteerden met pionieren op het platteland. De Jager en zeven andere mensen vertellen over hun verbondenheid met verschillende initiatieven.

Verbeelding

Drenthe is niet de enige plek waar een zoektocht op het platteland gaande is. Dit boek is daarom een uitnodiging aan christenen en zoekers die een ‘heilige onrust’ voelen, om hun verbeeldingskracht de ruimte te geven, aldus auteur Henk Boerman. Hij is hoofd van de afdeling van de IZB die pioniersprojecten begeleidt. ‘Ik hoop dat mensen zich herkennen in de gewone verhalen in het boek. En dat ze zich kunnen verbeelden dat dit op hun eigen plek ook kan.’

Tegenbeweging

Kees van Ekris, scriba van de Protestantse Kerk, schreef in zijn voorwoord: ‘Dit boek is een verademing om te lezen. Er zit in onze kerk soms een sfeer van gelatenheid en resignatie. Alsof we ons er al bij hebben neergelegd dat interesse in geloof afneemt en ophoudt. Maar als ik het goed aanvoel, is er ook een tegenbeweging gaande.’

Het boek kost € 14,99 en is te bestellen via uitgeverij Vuurbaak of de lokale boekhandel. Ben je geïnteresseerd om ‘Biertje met de dominee’ in een groep te lezen? De uitgever biedt voor kerkenraden en andere belangstellenden een ‘sixpack’ aan à € 75, zes boeken voor de prijs van vijf. Gespreksvragen bij het boek en meer informatie over het concept 'Biertje met de dominee', gestart door dominee Folkert de Jong in Aalten, vind je hier.

Lees hier een uitgebreid interview met de auteur, Henk Boerman. Een leesfragment van het boek is hier te vinden.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Podcast De Leerlingen verbindt jongvolwassenen met geloofsvragen

2026-03-19T15:27:51Z

De IZB heeft als belangrijk speerpunt het ondersteunen van twintigers en dertigers in hun zoektocht naar geloof. Eén van de middelen die daarvoor worden ingezet, zijn podcasts die jonge zoekers ondersteunen. De podcast De Leerlingen wordt enkele tienduizenden keren per aflevering beluisterd, met uitschieters naar zo’n 70.000, schrijft het Nederlands Dagblad. Diverse kerken startten een traject waarin de thema’s uit De Leerlingen centraal staan. Zo’n traject bestaat uit themadiensten, gemeenteavonden en gespreksvragen voor kringen.

In het artikel ‘Katholiek, nieuwgelovig en evangelisch ontmoeten elkaar bij De Leerlingen’ beschrijft de krant hoe deze podcastserie gesprek op gang brengt tussen twintigers van diverse tradities die elkaar vinden in hun zoektocht om Jezus te volgen. De Leerlingen is aan het vijfde seizoen toe, en inmiddels liggen er ook drie boeken, die het geheel tot een multimediaal project maken.

Stevig Bijbelonderwijs

Wat maakt dat de podcast aanslaat? ‘Het is stevig bijbelonderwijs’, zegt presentator Jurjen ten Brinke, ‘We kijken naar wat er speelt in de cultuur en proberen het bijbelgedeelte relevant te maken voor deze tijd.’

‘We willen sensitief zijn voor de cultuur’, zegt podcastmaker Daan Molenaar. Dat blijkt uit het thema van het nieuwe seizoen: ‘Lichaam en ziel’, met aandacht voor ‘hot topics’ zoals gender en seksualiteit. ‘Daar gaat het vaak over in de kerk en samenleving, en er ontstaan dan hele karikaturale beelden van conservatief en progressief. We willen een origineel christelijk geluid laten horen, zonder in die cultuurframes te vervallen.’

Zelf maken Ten Brinke en Molenaar ook een hele ontwikkeling door, dankzij De Leerlingen. ‘Het eerste seizoen, over Jezus volgen, waren we geïnspireerd door de theoloog John Mark Comer, die de nadruk legt op geloofspraktijken’, vertelt Molenaar. ‘Hij gaf ons een sleutel om het volgen van Jezus dichterbij te brengen.’

Genade als grondtoon

Toch zijn de podcastmakers in de loop van de tijd een beetje van de theologie van Comer afgestapt. ‘Het was behulpzaam en belangrijk, maar het kan neigen naar ‘iets moeten’, terwijl deze generatie al zo veel moet, in de zelfhulpcultuur van nu.’

‘Steeds meer kwamen we uit bij een grondtoon van genade’, vertelt Molenaar. ‘Je ontvangt eerst iets, en pas daarna word je uitgenodigd om te reageren. Dat ontdekte ik doordat we serieus met de bijbelteksten bezig gingen, waarin staat dat je zelf niets hoeft mee te brengen. Dat past ook goed bij de theologie die we hebben in de calvinistische traditie. Je kunt wel iets leren van Comer, maar je moet hem in verband brengen met bevindelijke stemmen.’

Lees het hele artikel bij het Nederlands Dagblad.

Labels: Nieuwsberichten, vandaag

‘Iets alledaags kan veel groter zijn dan we denken’

2026-04-03T11:19:34Z

Op de zolder van het Pakhuis in Amersfoort kijk je uit over rode daken, kerktorens en een moestuintje aan een plein. Hier spreek ik Henk Boerman, hoofd van de afdeling Impact, over pionieren op het platteland.

Drie jaar geleden begon dominee Mark de Jager in Drenthe een opmerkelijk missionair project. De gemeente Westerveld, waar zijn toenmalige woonplaats Dwingeloo onder valt, stelde in een rapport dat als er niets veranderde, 10 van de 13 kerken in de regio zouden sluiten. Mark schrok daarvan en ook van de lauwe reacties van collega’s. ‘Dat schuurde enorm, dat bracht iets in beweging bij mij’, zo vertelde hij in een interview.

Hij nodigde alle kerken in de regio uit voor een missionair project. Uiteindelijk deed bijna iedereen mee en ontstond er iets als nieuw elan. Er groeide een gemeenschap van jongeren rond het initiatief ‘Een biertje met de dominee’, er worden maaltijden voor ouderen georganiseerd en het initiatief 'Grond' over natuur en zingeving werd opgestart.

Voor Henk Boerman is Missie Westerveld een goed voorbeeld van wat hij op veel plekken in het land ziet gebeuren. ‘Je zou dat wat Mark overkwam een heilige ontevredenheid kunnen noemen. Hoe kan het dat er in mijn kerk niet meer mensen bij komen, vragen sommige mensen zich af. Het kan ook gaan kriebelen als je onrecht in je omgeving ziet. Waarom doen we in onze kerk niet iets tegen eenzaamheid? Er zijn in onze samenleving veel mensen ontevreden, maar bij heilige ontevredenheid komt daar iets bij: het gaat je om de ander. Je onrust wordt gevormd door het evangelie.’

Daaruit ontstaat het besef: hier kunnen we het niet bij laten. ‘En ergens beweegt God daarin mee. Mijn advies zou zijn: Als je zo’n onrust ervaart, praat er dan over met anderen. Zo ontstaat een gezamenlijke roeping. Iets alledaags kan veel groter zijn dan we denken.’

Wortels
Waarom publiceert de IZB hierover? ‘Vanuit onze landelijke rol ervaren wij ook een heilige onrust over het feit dat het zo moeilijk is om kerk te zijn op het platteland. Ik geloof niet dat pionieren beperkt moet blijven tot een stedelijke omgeving met veel mensen.’

Typerend voor het platteland is dat ogenschijnlijk kleine veranderingen grote invloed kunnen hebben. ‘In Sebaldeburen, een andere plek waar de IZB bij betrokken is, hebben we gezien wat een invloed een verhuizing heeft. Als er een gezin bij komt, kan dat een grote impuls zijn voor een kerk. In Sebaldeburen, Siddeburen en bij Missie Westerveld zien we dat er verandering mogelijk is. Het kan moeizaam gaan, maar God is niet weg.’

Hij beseft dat de positie van dorpskerken moeilijk is, met vaak dure en monumentale gebouwen. ‘Ook op het platteland zal er een omslag moeten komen in het denken over wat kerk-zijn betekent. De verbinding met mensen is er al, in kleine dorpen. Dat is anders dan in de stad, waar je die verbinding eerst moet zoeken. Maar je moet op een andere manier met de mensen in verbinding zien te komen.’

Wat valt op als je pionieren in de stad met het dorp vergelijkt? ‘Mensen hebben diepe wortels. Ze kennen elkaar al. Ook hun geschiedenis met de kerk is bekend. Dat is in een stedelijke omgeving anders. En alles is dichtbij. Dat is ook wel spannend. Je kunt niet ongezien een keer naar de kerk. Het kost ook meer tijd om het vertrouwen te winnen van mensen die teleurgesteld zijn in de kerk. Maar aan de andere kant kunnen kleine veranderingen, bij elkaar opgeteld, wel degelijk een grote verandering zijn.’

Voorhof
Het boek bevat 8 portretten van mensen die betrokken zijn bij Missie Westerveld. Wat viel hem op aan die verhalen? ‘Er zit ook een portret bij van Alexander, een Colombiaanse theoloog die getrouwd is met de nieuwe dominee van Havelte. Hij vertelt dat hij werkt als postbode in het dorp. Hij komt uit een andere cultuur, zoekt naar zijn plek en ervaart een omslag bij zijn baan als postbode: hij wordt een vertrouwd gezicht. In de missionaire activiteiten in Havelte proberen ze de natuur te verbinden met God, bijvoorbeeld door fietstochten te ontwikkelen. Ze zijn een beginnende plek, ze zijn aan het luisteren naar de omgeving. Ik denk dat dit veel potentie heeft.’

In Dwingeloo initieerde Mark de Jager het initiatief ‘Een biertje met de dominee’, in navolging van ds. Folkert de Jong die hier al eerder mee pionierde in Aalten. Een lokaal team van twintigers nodigt nu telkens een dominee uit de regio uit om in een café in gesprek te gaan over geloof. Een van de teamleden, Maartje, komt in het boek aan het woord. ‘Zij vertelt dat het haar opviel hoe benaderbaar de dominee is. Dat is ook een belangrijke vraag voor andere contexten: is de kerk zo benaderbaar dat je iemand zou meenemen? Je kunt op allerlei manieren een ‘voorhof’ inrichten, zoals het ‘Biertje met de dominee’ dat is. Dat zorgt ervoor dat iemand die geïnteresseerd is, ook een Alpha-cursus kan doen, zoals in het boek beschreven wordt.’

Onverwacht
Missie Westerveld bestaat uit drie proefplekken en is ook een regionaal netwerk dat een jaarlijkse kerkenradendag organiseert, waarbij ook de burgerlijke gemeente wordt betrokken. ‘Ik denk dat een dergelijke werkwijze heel goed mogelijk is op andere plekken. Het is relatief betaalbaar om ook elders iemand voor één of twee dagen als coördinator aan te stellen die het vermogen heeft om mensen uit twee of drie wijkgemeenten missionair toe te rusten en te verbinden met de context.’

En toen kwam er van alles in beweging - zo heet het afsluitende hoofdstuk. Dat is wat Boerman eigenlijk altijd ziet gebeuren als mensen gaan pionieren. ‘Als mensen zich geroepen weten en hun oor te luisteren leggen in de omgeving, gebeuren er altijd mooie, onverwachte dingen. Het is niet maakbaar, maar het is bijna een wetmatigheid dat God daarin meebeweegt. Dit ligt ook heel erg in het verlengde van de manier waarop Jezus zelf afdaalde. Dat draagt vrucht. Daarom heb ik ook zo veel respect voor pioniers. Zij willen bij mensen zijn en dan is God daar ook. Die ervaring van incarnatie, van menswording, is in heel de kerkgeschiedenis terug te zien.’

Wat hoopt hij dat er met het boekje gebeurt? ‘Dat mensen zich herkennen in de gewone verhalen in het boek en dat ze zich ertoe kunnen verhouden. Dat ze zullen ervaren dat God in heel kleine dingen te vinden is. En dat ze zich kunnen verbeelden dat dit op hun eigen plek ook kan.’

Het boek ‘Biertje met de dominee’ is onder anderen hier te bestellen of in de lokale boekhandel. Er is ook een 'sixpack' beschikbaar voor als je het met anderen samen wilt lezen, 6 boeken voor de prijs van 5. Gespreksvragen bij het boek zijn hier te vinden.

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten, Over missionaire en contextuele verkondiging, Impact nieuws

Toer voor het Goede Doel 2026

2026-07-02T10:35:48Z

De Toer is inmiddels gereden, lees hier het verslag Toer voor het Goede Doel 2026 - IZB.

Fietsen, ontmoeting, geloof en inspiratie: dat zijn de ingrediënten van de Toer voor het Goede Doel. Dit jaar start de route met een kop verse koffie bij het Huis van Zending in Zeist, vanaf juni het nieuwe kantoor van de missionaire organisaties IZB en GZB. Deelnemers fietsen langs pioniersplekken in Waddinxveen en Nieuwegein en doen zo inspiratie op voor hun eigen geloofsleven en kerkelijke gemeente.

'Dit is niet zomaar een sponsortocht zoals er zoveel zijn, maar een stukje geestelijke verdieping en over de schutting kijken bij andere kerken', vertelt deelnemer en mede-organisator Henk Tukker. 'Ik vind het heel boeiend om de pioniersplekken bezoeken en te horen waar ze mee te maken hebben. Het is na zo’n bezoek ook mooi om op de fiets na te praten over wat we gezien en gehoord hebben met anderen uit de groep.’

In Nieuwegein staat pionier Jaron Jongeneel klaar om te vertellen over Ondersteboven, waar vanuit een leefgemeenschap tal van missionaire activiteiten worden ontplooid, van intercultureel voetbal tot ‘Koffie met de dominee’ bij een nabijgelegen winkelcentrum. In Waddinxveen vertelt pionier Jan Folkert van Zijl hoe zijn team bouwt aan een netwerk voor ontmoeting en zingeving in de nieuwe wijk Triangel. De dag eindigt met een pastamaaltijd bij het nieuwe Huis van Zending in Zeist, waar ook een inkijkje zal worden gegeven in het werk van de GZB.

Met hun deelname en sponsorgeld ondersteunen fietsers het zendings- en evangelisatiewerk van de IZB en GZB, waaronder de twee plekken die worden aangedaan op de tocht. Er geldt geen minimumbedrag voor sponsoring; het draait in de eerste plaats om inspiratie en betrokkenheid.

Ook wie minder ervaren is op de racefiets, kan deelnemen. Er is keuze uit een route van 115 of 150 kilometer, met voldoende tussenstops. ‘Het is vooral een sociale tocht. Daar waar het kan rijden we met de ‘150 km groep’, in een rustig tempo van maximaal 30 kilometer per uur. Met de ‘115 km groep’ uiteraard minder snel. Dus ook als je niet regelmatig fietst, kun je zeker meedoen.’, aldus Tukker.

Meer informatie over inschrijving, routes en sponsoring is te vinden op www.toervoorhetgoededoel.nl

Hoofdsponsor

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten

Dabar 2026: ga mee op missie deze zomer!

2026-03-03T16:30:52Z

Dabar is al jarenlang een begrip. Afgelopen zomer deden meer dan 250 jongeren mee. ‘We ontvingen zóveel mooie en bemoedigende verhalen,’ vertelt Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact. ‘Vrolijke kinderclubs, waardevolle gesprekken over het geloof met tieners, en ouders op de camping die hun kind voor het eerst voorlazen uit een ontvangen kinderbijbel.’
Ook waren er vier pop-upcampings, speciaal voor gezinnen met een minimuminkomen. Dankzij Dabar konden zij genieten van een onbezorgde vakantie, met aandacht, ontspanning en geloofsgesprekken.

Dabar betekent veel voor campinggasten, maar minstens zoveel voor de jongeren zelf. Rebel: ‘Dabar daagt jongeren uit om hun geloof handen en voeten te geven. Ze leren samenwerken in een team, ontdekken hun talenten en groeien in vertrouwen om over hun geloof te spreken. Het is prachtig om te zien hoeveel invloed dat heeft.’

Die impact werkt vaak nog jarenlang door. Veel oud-deelnemers zijn later actief in kerk en missionair werk. ‘Voor gemeenten is het daarom een waardevolle investering om jongeren te stimuleren een deel van hun vakantie aan Dabar te besteden.’

Sinds 2023 wordt Dabar georganiseerd door lokale kerken, met ondersteuning van de IZB. De IZB faciliteert de aanmeldprocedure en verzorgt toerusting voor commissies en teams. Zo is er op 30 mei een landelijke voorbereidingsbijeenkomst waar deelnemers worden toegerust en bemoedigd voor hun missie.

Aanmelden, overzicht campings en meer informatie: www.izb.nl/dabar

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

IZB organiseert webinar over twintigers en de kerk

2026-02-26T10:36:02Z

Twintigers vormen voor veel gemeenten een uitdagende doelgroep, constateert Mette van Hell, kwartiermaker Twintigers bij de IZB. ‘Sommige zijn erg betrokken en willen graag verdieping, terwijl andere twintigers zich steeds minder in de kerk laten zien.’ Daarnaast is er een groeiende groep jonge mensen buiten de kerk met een grote interesse in zingeving en christelijk geloof. Zij zoeken naar gemeenschappen die hen hierin kunnen begeleiden.

Tijdens het webinar gaan Mette van Hell en missionair predikant Dick Wolters in op verhalen van twintigers en thema’s die in hun leven spelen. Ze delen inspirerende voorbeelden van kerken uit het land die twintigers weten te betrekken bij de geloofsgemeenschap. Ook vertellen zij wat de IZB specifiek voor deze doelgroep kan betekenen.

Het webinar is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij gemeenteopbouw en missionair werk onder twintigers. Predikanten, jeugdouderlingen, clubleiders én twintigers zelf zijn van harte welkom om aan te haken. ‘We willen kerken helpen om nieuwe mogelijkheden te zien en met een creatieve blik naar bestaande activiteiten voor twintigers te kijken.’

Aanmelden voor het webinar kan hier. Op deze pagina kun je je (onderaan) aanmelden voor de kwartaalnieuwsbrief 'Twintigers en de kerk' van de IZB.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten

Het speelcaf�: een zegen voor de buurt

2026-03-04T13:15:17Z

Veel kerken hebben wel een crècheruimte die alleen op zondagochtend wordt gebruikt. Waarom zou je die doordeweeks niet openstellen voor gezinnen uit de buurt? Nelleke Rebel, coördinator bij IZB-Impact beschrijft in de brochure verschillende mogelijkheden om als kerk of pioniersplek een speelcafé te starten. ‘Het speelcafé is niet ingewikkeld om te organiseren’, zegt ze. ‘De kern is dat het gericht is op kinderen én hun ouders. Het is dus geen kinderclub, maar een plek waar je relaties op kunt bouwen, waar een community ontstaat en waar je tot rijkere contacten komt.’

Vriendschappen

De brochure is bedoeld voor kerken die het Evangelie graag handen en voeten willen geven en iets willen doen om het sociale weefsel in de buurt te versterken. ‘Er kunnen vriendschappen ontstaan en gesprekken over geloof’, zegt Rebel. Engels onderzoek toont aan dat dit daadwerkelijk gebeurt. ‘De kern is dat je als kerk dienstbaar wilt zijn en een brug wilt slaan met de buurt. Die afstand kan heel groot zijn. Mensen die op zondag niet naar de kerk komen, kun je doordeweeks zegenen met dit speelcafé, of ze nu betrokken raken bij de kerk of niet.’

Praktijkverhalen

Waarom zou je een speelcafé opzetten, en zo ja, hoe kun je dat aanpakken? De brochure deelt praktijkverhalen van pioniersplekken en kerken uit Rotterdam-Overschie, Brakel en Warmond. ‘Je kunt een eenvoudige structuur aanhouden, waarbij de kleintjes eerst een halfuurtje spelen terwijl de ouders kletsen, daarna samen iets drinken aan tafel en ten slotte weer een halfuurtje spelen. Je kunt dit concept uitbreiden met een voorleesmomentje, knutselen of koekjes bakken, maar dat hoeft natuurlijk niet.’

De brochure is gratis te bestellen en digitaal in te zien via www.izb.nl/speelcafe

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Een revival die veel van kerken vraagt

2026-01-28T15:37:33Z

Als God beweegt kunnen wij niet blijven stilzitten. Het zou heel vreemd zijn als we dat wel geloofden. Als God dingen en mensen in beweging zet in onze cultuur, zou Hij dat dan ook niet in de kerk willen doen?

Anders gezegd: als we ons verheugen over de bekering van mensen kunnen we ons toch moeilijk verzetten tegen noodzakelijke bekering van onszelf en onze kerken?

Laat ik vooropstellen dat bij mij nog steeds de vreugde en de verwondering overheerst over een beweging van God zoals ik die mijn bediening als predikant nooit eerder meemaakte. Het meemaken van de conferentiedag Responding to the Rebirth, in Londen, afgelopen november, over de Quiet Revival maakte een energie en vreugde in mij los die ook voelt als een stukje innerlijke revival, een groot geschenk.

Maar inmiddels wordt het me ook steeds duidelijker dat deze revival ook echt veel van ons vraagt. Er komen mooie dingen op ons af, maar ook uitdagende, ontregelende, ongemakkelijke. Het was vooral het themanummer van de Groene Amsterdammer – God is terug – geschreven met de blik van de buitenstaander, dat me ook onrustig maakte. In de beweging die zichtbaar wordt komt van alles mee en soms gaat het er ook echt wild aan toe.

Er is echt bekering nodig. Bekering in de zin van: anders gaan denken, maar ook anders gaan doen en vooral anders zijn. De boodschap in Londen was vooral: be ready! Er is namelijk geen sprake van ‘terúgkeer’ naar de kerk, waardoor alles weer wordt zoals het was, nee, er is een omkeer. Maar een omkeer tot wat?

Openstaan voor de revival

Laten we beginnen bij wat naar mijn gevoel het meest fundamenteel is: staan wij open voor een revival in ons midden? Zijn we geestelijk ontvankelijk om een nieuw werk van Gods Geest te ontvangen? Als de stroom van de Geest ook ons leven en dat van onze gemeente bereikt, vindt Hij daar dan een bedding of op zijn minst een open sluisdeur? Of lopen we misschien de kans dat de hele beweging aan onze gemeenschap voorbijgaat omdat … nou ja, omdat.

Laat ik het wat scherper zeggen: uit beschikbare cijfers of indrukken in Engeland maar ook Nederland tot nu toe blijkt dat nieuw gelovigen gemiddeld genomen het minst aankloppen bij gewone protestantse kerken. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn, maar laat het een wel een wake-up call zijn: laat de revival asjeblieft niet aan jullie deur voorbijgaan omdat je met andere dingen bezig bent.

Wat is er dan nodig bij ons? Gebed, zeggen we dan. Maar wat zeggen we daarmee? Zoeken we echt hartstochtelijk Gods aangezicht, in overgave en bereidwilligheid om te doen wat nodig is? Maken onze gebeden – en zouden we er niet bij moeten vasten? – echt ruimte in onszelf om te ontvangen wat en wie God wil geven? Is er iets zichtbaar bij ons van het eenparige gebed zoals we dat in het boek Handelingen vinden? De uitstorting van de Geest maakt hen alleen maar vuriger in het gebed om zelf ook te mogen ontvangen wat ze zagen gebeuren bij anderen. Ik werd geraakt door wat iemand in Londen zei: ‘De cijfers over wat God geeft zijn hoopgevend, dus laten we onze gebedsinspanning verdubbelen.’ Dat zeg ik ook tegen ons: laten we bidden wat we kunnen om te ontvangen wat we niet kunnen organiseren!

Mystieke gehoorzaamheid

Wat in het verlengde daarvan ook nodig is, is wat Dallas Willard ergens mystieke gehoorzaamheid noemt. Die twee woorden – mystiek en gehoorzaamheid – zie je niet vaak samen, maar dat zou eigenlijk wel moeten. Want mystieke gehoorzaamheid betekent dat we in de kerk gehoor geven aan wat we in geestelijke verbondenheid met God (verborgen omgang, zo je wilt) van Hem leren. En dat is belangrijk omdat veel nieuwe gelovigen via dit soort persoonlijke ervaringen tot geloof komen.

Een rooms-katholieke priester vertelde daar in Londen een sprekend verhaaltje over. In zijn kerk melden zich nogal wat mensen die via een droom of een visioen op het spoor van Jezus zijn gekomen en aan die mystieke gebeurtenis gehoor hebben gegeven. Als die mensen dan aankloppen zou het wel heel schrijnend zijn als ze te horen krijgen: Oh, sorry, we don’t do dreams. Wij doen niet aan dromen.

Wat ik maar wil zeggen is: we moeten er niet vreemd van opkijken dat mensen in tijden als de onze in beweging worden gezet door ervaringen waar wij niet altijd meteen raad mee weten. Ook in ons land zijn er steeds meer getuigenissen: diverse vrouwen uit de New Age-beweging die door een droom of verschijning van Jezus tot geloof komen en weer anderen in beweging zetten. En het zou zo zonde zijn als we ons ertegen gingen verzetten of alleen al onuitgesproken communiceren dat wij daar eigenlijk niet zo van gediend zijn. Verlegenheid mag natuurlijk, maar dan graag wel met nieuwsgierigheid en openheid.

Want het zou ons toch ook niet moeten verrassen als we onze Bijbel kennen? Ik lees op dit moment het verhaal van Jozef in mijn stille tijd en ben opnieuw onder de indruk hoe God spreekt door dromen en via die weg juist ook onder heidenen deuren opent. Jozef leeft, in dat verre Egypte, in het koninkrijk van God en God heeft allerlei kanalen om tot hem te spreken. En met Pinksteren is het toch ook gewoon beloofd, dat ouderen dromen zullen dromen en jongeren visioenen zullen zien? Laten we dus gehoorzaam zijn als dit soort mystieke verschijnselen meekomen in hoe God beweegt vandaag. Dat betekent: leren verstaan (op hartsniveau) wat God zegt, ons oefenen in luisteren naar zijn stem, gevoeligheid krijgen voor waar God beweegt, Hem moedig volgen. We zouden die dromen en visioenen wel eens hard nodig kunnen hebben voor de toekomst van de kerk.

Yes, but no, but yes

Het gaat echter niet alleen om mystiek, het gaat veel nieuwe gelovigen ook om houvast. Om kaders voor het leven, om waarheid die structuur geeft en je niet totaal overgeleverd laat zijn aan je eigen gevoel of verlangen. Dat overgegeven zijn aan eigen gevoel, daar zijn veel jongeren inmiddels zo moe van. Er is jonge mensen veel beloofd op dit gebied – je kunt kiezen wat je wilt, je kunt worden wat je wilt, je kunt zijn wie je wilt – maar hoe waardevol ook in sommige opzichten, veel jongeren trekken die vrijheid niet meer.

En dus verlangen ze vaak naar duidelijkheid. Ook als het om het geloof gaat. En daar wordt het inmiddels wel spannend, want voor welke duidelijkheid vallen ze dan? In de online-wereld wordt door allerlei leraren en influencers inmiddels veel duidelijkheid geboden. En inmiddels is wel duidelijk dat daar ook veel ideeën bij zitten die zacht gezegd niet overeenkomen met de ‘geest van Jezus’. Jezus, die zegt: Leer van mij dat ik zachtmoedig ben en nederig van hart. Ik denk dan aan christelijke content in de manosphere, waar jonge mannen hun houvast in zoeken. Ik denk aan anti-woke bewegingen die zich vermengen met christen-nationalisme en dus anti-dit en anti-dat. Ik denk aan radicale christelijke apologeten, influencers die het evangelie terugbrengen tot heldere schema’s. Je snapt welke behoefte eronder zit, maar vallen we niet van het ene uiterste in het andere?

En hier wordt het dus spannend voor de kerk. Want als mensen bij de kerk aankloppen hebben ze vaak al een hele geloofsreis via YouTube achter de rug en dus ook van alles meegekregen. En dan kan het gebeuren dat je als kerk die al een tijd zelf in een geloofsreis zit, weg van al te benauwde tradities en zoekend naar de vrijheid in Christus, opeens geconfronteerd wordt met jonge mensen die een stuk conservatiever zijn dat wij of ik. Ikzelf ben er een voorbeeld van en ik vind dat behoorlijk ingewikkeld en ik merk het ook bij collega’s.

Wat dan nodig is zijn gesprekken die ongeveer deze vorm hebben (en ook dat nam ik mee uit Londen): yes (ik begrijp wat je zegt en waarom), but no (ik geloof dat het evangelie van het koninkrijk (ook) iets anders is), but yes (laten we samen zoeken hoe we kunnen groeien in een meer gebalanceerde visie op het evangelie). Maar duidelijk is: het vraagt ook weer nieuwe bekering van onszelf. Als je dacht dat je het nu wel ongeveer wist is dit een flinke uitdaging.

Geestelijke vorming

En ja, lieve mensen, uiteindelijk draait heel veel wat we te doen hebben om een thema dat voor mij persoonlijk steeds meer in het centrum van mijn aandacht komt te staan: geestelijke vorming. Spiritual formation, in goed Engels. Als ik al die verhalen over wat mensen uiteindelijk in de kerk zoeken probeer te ontleden en verstaan kom ik toch steeds ook daar op uit: het verlangen van mensen om te worden ingewijd in geestelijk vormende praktijken die hun hele bestaan (lichaam, geest en ziel) omvormen in de werkelijkheid van God.

In elk geval gaat het om twee concrete verlangens: ingewijd worden in de levende werkelijkheid van de Bijbel, woorden van God. Er is echt nieuw verlangen naar de Bijbel onder jongeren. En ingewijd worden in de vormende praktijk van de kerkdienst en het leven in de gemeenschap van de kerk. Natuurlijk verschilt dit heel erg per persoon, maar hoe dan ook geloof ik dat we in de kerk echt moeten weten hoe je dat doet: geestelijke vorming door middel van geestelijke praktijken.

Dus als we nou zien dat er echt een honger is naar kennis van de Bijbel: hebben we dan in onze kerk nog een onderwijspraktijk die daarin voorziet? Een wekelijks preek en een maandelijkse Bijbelkring die vooral gesprekskring is, is dan niet genoeg. En het probleem zou wel eens kunnen zijn dat de generatie die jongeren in de Bijbel zou moeten onderwijzen zelf veel te weinig Bijbelkennis heeft, omdat de Bijbel toch te ingewikkeld was en ze het lieten lopen. Een nieuwe gelovige die ik sprak, was daar echt tegen aangelopen: de Bijbelkring, die ze zeer waardeerde, was toch vooral een gesprekskring, omdat de Bijbel als ingewikkeld wordt ervaren. Dus als ik jullie vraag: weten jullie raad moet grondig en verdiepend bijbelonderwijs voor bijvoorbeeld jongeren, wat is dan je antwoord?

NB: Er is natuurlijk online heel veel content te vinden en veel jongeren worden daar als eerste gevormd. Gelukkig is er veel goeds bij, maar vaak is het bijbelonderwijs ook versnipperd, in kleine filmpjes. Daarnaast zijn er websites, bijbelapps, podcasts, die doen allemaal mee en zijn heel belangrijk. Maar uiteindelijk komt de vraag ook in onze kerk terecht.

En hetzelfde geldt voor inwijding in praktijken van kerkzijn. Vaak is het voor nieuwe gelovigen helemaal niet zo nodig om van alles veranderen in de dienst of het gemeenteleven. Ze accepteren wel wat er is. Maar wat wel nodig is, is dat ze bij de hand worden genomen, dat ze stap voor stap worden ingewijd. Hoe creatief zijn we daarin?

Geestelijk leiderschap

En dat brengt me dan ook meteen bij het laatste punt wat ik wil delen: nieuwe gelovigen hebben gidsen nodig. Vraagbaken, mensen die zelf gevormd zijn in het leven met God en weten hoe ze dan anderen kunnen leren.

Mette van Hell ontdekte in haar onderzoek naar de aantrekkingskracht van de oosters orthodoxe kerk op jonge nieuwe gelovigen dat dit een hele belangrijke factor blijkt te zijn: de priester die, als wijze gids, aanspreekbaar, benaderbaar is, om geestelijk de weg te wijzen. Geestelijke leiders die je echt zien staan, die naar je luisteren en die ook kunnen zeggen: doe het maar zo. Als je hier meer over wil weten luister dan de podcast van Kerkpunt met Mette en met Cors Visser, daar zit een heleboel in.

Geestelijk leiderschap dus. Ook in de zin dat we moedig onder ogen zien wat er echt nodig is om nieuwe gelovigen te ontvangen en ons te bekeren als dat nodig is. Ik hoef jullie niet te vertellen dat hier altijd spanning op zit: het lijkt ons fantastisch om nieuwe gelovigen te ontvangen, maar niet zelden schrikken we terug voor wat dat van ons vraagt. En dan is het nodig dat leiders opstaan en vooropgaan, de weg wijzen, niet alleen aan de nieuwkomers maar ook aan de gemeenschap zelf.

Niet alles hoeft van vorm te veranderen, soms liever niet. Maar dat betekent niet dat we zelf onveranderd kunnen blijven. En als je bent geroepen tot leiderschap, hoe klein ook, laat deze dag dan ook een (extra) stimulans zijn om innerlijk in beweging te komen. Als God beweegt kunnen wij niet blijven stilzitten. Hoe dat er in jouw gemeente of context uitziet, kan ik niet voor je invullen. Maar beweeg mee met de beweging van de Geest, luister naar mensen en naar God. Als het God is die de beweging in gang zet, weet Hij ook raad met onze verlegenheid en ons verlangen.

Tekst: Bas van der Graaf

Bas van der Graaf is hoofd IZB-Toerusting.

Deze lezing werd uitgesproken bij de Missionaire Conferentie 2026 in Houten, georganiseerd door Kerkpunt en Verre Naasten, in samenwerking met de IZB. Op die dag werd ook de Missionaire Trendrede 2026 gehouden, door dr. Cors Visser.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten

Dit is nog maar het begin

2026-01-28T12:53:22Z

Woensdagavond. De sporthal loopt langzaam leeg. Zweet op het voorhoofd, vermoeide benen, maar het hoofd van Mosi zit nog vol. Na het sporten blijft hij even hangen en ik luister naar zijn gemopper. We kennen elkaar al jaren via Pandsport, onze sportactiviteiten voor tieners uit de buurt, waar hij zich als vrijwilliger inzet. En dan zegt hij: ‘Ik word niet gezien door organisaties.’ Meer dan een half uur blijven we doorpraten en ik beloof hem hierop terug te komen.

Mosi komt uit Tanzania. Het leven heeft hem niet gespaard. Door schade en schande heeft hij geleerd wat overleven is. Op straat kent hij de jongeren die anderen vaak alleen van het nieuws kennen: kleine criminelen, drugsrunners, soms zelfs jongeren met een wapen op zak. Letterlijk schietgevaarlijk. En juist hén zoekt hij op. Andersom ook, er zijn ook jongens die Mosi opzoeken.

Hij probeert ze uit de criminaliteit te halen. Niet met grote woorden, maar door te sporten. Door gesprekken. Door inzicht te geven in gedrag. Door te laten zien dat verandering mogelijk is. Op scholen geeft hij workshops, preventief. Voordat het misgaat. We sparren samen vaak: over jongeren, over kansen, over hoe je écht verschil maakt.

En dan ontstaat een idee. Wat als we een evenement organiseren? Niet denken in problemen, maar in talenten. Zo wordt ‘Foundation’ geboren. Wij stellen Het Pand gratis ter beschikking. Op het evenement komen sprekers die hun verhaal delen. Er wordt samen gegeten, gedanst, gelachen. Er worden filmpjes geschoten, kleding gepimpt. Jongeren die normaal tegenover elkaar staan, staan nu naast elkaar. Sommigen hebben eerder met pistolen tegenover elkaar gestaan en werken nu samen aan iets goeds. Foundation wordt een groot succes. Voor herhaling vatbaar. Meer dan dat: het werkt.

Weer een woensdagavond. Ruim een half jaar later. Dit keer staat Mosi zelf voor de groep sporters van Pandsport. Hij vertelt hoe hij tegen de organisatie van het evenement op heeft gezien. Hoe groot het voelde. Hoe spannend. Dat hij tot God gebeden heeft, want hij is een gelovige jongen. En daarna: rust. De rust om het gewoon te doen.

Maandagochtend. Nu zijn we in het gemeentehuis. Aan tafel zitten Mosi, zijn maat Sep, Bibi en ik. We zitten voor vier ambtenaren. Op tafel: een aanvraag voor €200.000 subsidie voor twee jaar. Voor een reeks evenementen. Voor workshops. Voor één-op-één begeleiding. We krijgen één uur om te pitchen. Voldoet het aan de criteria? Is het een goed idee? Wordt er goed samengewerkt? We vertellen. Over jongeren. Over keuzes. Over pistolen die plaatsmaakten voor plannen. Over hoop, structuur en toekomst. Over iemand die ooit niet gezien werd.

Na een uur volgt het oordeel: ‘Jullie zijn door. De aanvraag mag officieel gemaakt worden.’ We zijn zó blij. En zó dankbaar. Wat begon met gemopper op een woensdagavond na het sporten, groeit uit tot iets dat levens verandert.

En het mooiste? Dit is nog maar het begin.

Jan Waanders

Jan Waanders is als missionair werker verbonden aan Het Pand in Groningen.

Labels: Columns, Nieuwsberichten, Impact nieuws

Inschrijving Dabar 2026 geopend

2026-01-07T14:10:26Z

Afgelopen jaar deden meer dan 250 jongeren mee aan Dabar. We kregen inspirerende verhalen terug: vrolijke kinderclubs, waardevolle gesprekken over het geloof met tieners, en ouders op de camping die hun kind voor het eerst voorlazen uit een ontvangen kinderbijbel. Daarnaast waren er vier pop-up campings, waarmee gezinnen met een minimuminkomen toch een zorgeloze vakantie konden beleven. Dabar raakt mensen met de liefde van Christus!

Ook voor de jongeren zelf is de impact groot. Dabar daagt hen uit om hun geloof te delen in woord en daad, om samen te werken als team en om hun talenten in te zetten. We horen vaak hoe Dabar jongeren laat groeien in geloof. Jaren later blijken veel ‘dabaristen’ nog steeds actief in missionair werk en in de kerk. Het is daarom voor gemeenten een waardevolle investering om jongeren aan te moedigen om Dabar te doen.

De plaatselijke commissies hebben in overleg met de IZB de periodes voor 2026 vastgesteld. Het zou prachtig zijn als jongeren in de gemeenten gestimuleerd worden om een deel van hun vakantie aan dit werk te wijden. Op onze website staan alle plaatsen en periodes vermeld, met de mogelijkheid om je direct aan te melden.

Doe jij mee? En helpt u mee met werven? Kijk voor campings en periodes op Campings & Stadswijken - IZB

Labels: Dabar nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Ik ben gaan zien dat God in het heden werkt’

2026-03-25T09:44:36Z

Het uitgestrekte Dwingelderveld. De iconische radiotelescoop. De omgeving van Dwingeloo kent een aantal bekende en geliefde plaatsen die in april, als The Passion er neerstrijkt, ongetwijfeld in beeld zullen komen. Minder bekend is dat er in deze regio de afgelopen jaren een brede samenwerking tussen kerken is gegroeid, onder de naam ‘Missie Westerveld’. Ds. Mark de Jager is daar de initiatiefnemer van. Ik spreek hem in Heerde, in de gloednieuwe pastorie van zijn nieuwe kerkelijke gemeente. Bij een kop koffie blikken we terug op zijn tijd in Drenthe, waar hij als predikant begon en een bijzondere samenwerking initieerde tussen heel verschillende kerken in de regio.

De aanleiding voor wat nu Missie Westerveld is, is een overheidsrapport uit 2021 waarin werd aangegeven dat als er niets zou veranderen, 11 van de 14 kerken in de gemeente Westerveld zouden moeten sluiten. ‘Het rapport kwam uit in de coronacrisis. Ik was net aangesteld als dominee in de Brug-Eskerk in Dwingeloo. Bij de werkgemeenschap van predikanten hoorde ik de reacties van collega’s op deze ‘kerkenvisie’ van de gemeente. Een collega zei: ik ben hier al dertig jaar dominee en ik heb nog nooit een kind gedoopt; straks doe ik het licht uit. En zo waren er meer reacties. Ik raakte gedesillusioneerd van die gelatenheid. Dat schuurde enorm, dat bracht iets in beweging bij mij.’

Roeping

Bij kerkenraadsleden merkte hij dat het rapport van de gemeente hard aankwam. ‘Ik zag verdriet bij mensen die heel hard bezig waren geweest om de kerk als organisatie draaiende te houden. Ze konden niet meer vooruitkijken en tijd voor theologische verdieping was er ook niet meer. Ik was bezig met een promotieonderzoek en dat voelde opeens als de makkelijkste weg. Ik dacht: ligt hier niet een roeping voor mij?’

De Jager besloot contact te leggen met de toenmalig IZB-directeur Sjaak van den Berg. ‘Hij was mijn dominee in Groningen, toen ik daar studeerde. Hij luisterde naar me en zei: als jij denkt dat dit een roeping is, dan nemen wij jou in dienst. Ik heb eerst nog de dertien kerken in de regio aangeschreven – één was al langer geleden gesloten. Ik vroeg: ik zou jullie graag drie jaar lang willen meenemen in een missionair project; de financiering komt van de IZB, maar ik heb wel draagvlak nodig. Bijna allemaal deden ze mee; één kerk had weinig affiniteit met het begrip ‘missie’, sommigen hadden vragen bij het wat orthodoxe imago van de IZB, maar uiteindelijk zijn twaalf van de dertien kerken betrokken geraakt.’

Biertje met de dominee

Zo ontstond Missie Westerveld. Er is in de Protestantse Kerk weinig ervaring met structurele missionaire projecten op het platteland, constateerde De Jager al snel. ‘Ik vroeg me af: kan Westerveld niet een soort proeftuin zijn? Er is hier een situatie van krimp, zoals op veel plekken. We hebben te maken met heel kleine dorpen, vrijwilligers die vermoeid zijn. Hoe kun je dan iets zien van wat God je geeft? We wilden geen pioniersplek starten, maar wel losse missionaire activiteiten aanbieden, zoals de Alpha-cursus. Én we wilden onderzoek doen naar de sociale functie van de kerk, om op basis daarvan in gesprek te gaan met de overheid. In de kerkenvisie was daar weinig aandacht voor: die ging vooral over de bestemming van de gebouwen.’

Wie op de website van Missie Westerveld kijkt, ziet dat er in de afgelopen drie jaar meerdere missionaire initiatieven zijn ontstaan, onder meer in Havelte, Dwingeloo en Diever. Drie daarvan worden zogeheten ‘proefplekken’ genoemd: dat zijn geen aparte pioniersplekken, maar missionaire initiatieven onder het dak van een bestaande kerk. ‘Het was niet zo dat het van meet af aan de bedoeling was dat er drie proefplekken zouden komen’, vertelt De Jager. ‘Het ging eigenlijk andersom: we hadden bepaalde missionaire activiteiten en die hebben we gebundeld als de doelgroep ervan ongeveer hetzelfde was. We zijn enthousiast begonnen met bijvoorbeeld de Alpha-cursus en een activiteit om Oekraïners te helpen. Toen kwam van alles in beweging. De burgerlijke overheid kreeg ons in beeld. De kerken werden daardoor een beetje zenuwachtig: wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor dit project? Er was ook een bepaalde diversiteit in kerkelijke ligging bij de kerken die betrokken zijn. Daarom leek het goed om het eigenaarschap bij een bepaalde kerk te leggen.’

In Dwingeloo ontstond zo de proefplek ‘Jong’. ‘In Dwingeloo is er een eetgroep voor dertigers, de maandelijkse bijeenkomst ‘Biertje met de dominee’ in een café, en Alpha Youth, de Alpha-cursus voor jongvolwassenen. Die activiteiten hebben we gebundeld onder één proefplek. Bestuurlijk valt die onder de kerkenraad. Het team wordt inhoudelijk begeleid, via onder meer intervisie, door de IZB. Op die manier zijn de proefplekken onderdeel van Missie Westerveld. In Vledder wordt ongeveer hetzelfde gedaan, maar dan voor ouderen. In plaats van een biertje is hier een koffieochtend, er is een Alpha-cursus voor senioren. Daarnaast zijn er liturgische momenten, bijvoorbeeld rond 4 mei en rond Allerzielen.’ Dit sluit aan bij de missionaire theorie over graden van betrokkenheid.

Fietsroutes

Het doel is bij deze proefplekken dus niet het vormen van nieuwe gemeenschappen, maar het versterken van de missionaire taak van de bestaande kerken en het creëren van een soort ‘voorhof’. ‘De helft van het team van ‘Jong’ is via de activiteiten van Missie Westerveld actief betrokken geraakt bij de Brug-Eskerk in Dwingeloo. In een dorp werkt het sowieso niet goed om een nieuwe gemeenschap te stichten, want een dorp is al een gemeenschap; iedereen komt elkaar tegen in de supermarkt of bij de school. Je kunt wel proberen te zoeken naar waar God al aanwezig is. Vervolgens kun je dat zichtbaar proberen te maken. In een café, waar jongeren zitten, krijg je een ander gesprek als daar een dominee binnenstapt.’

In de zomer verviervoudigt het aantal inwoners van Westerveld, door het toerisme. De kerken organiseren daarom ook gezamenlijk activiteiten voor toeristen onder de paraplu van Missie Westerveld, vertelt De Jager. ‘We hebben fietsroutes rond de kerken gemaakt en sommige kapelletjes zijn als rustpunt opengesteld. Die activiteiten kun je niet onder een proefplek scharen omdat de doelgroep anders is, dus die worden vanuit het centrale team van Missie Westerveld georganiseerd.’ Per 1 januari 2026 zal Anita Eenkhoorn alle activiteiten van Missie Westerveld coördineren.

Verantwoordelijkheid

Dat deze organisatiestructuur er ligt, heeft te maken met de begeleiding door de IZB, die meedacht nadat De Jager aangaf dat hij ook weer zou vertrekken na de proefperiode van drie jaar. ‘Ik had mezelf eindverantwoordelijk gemaakt voor het project en dat was geen goede situatie voor de continuïteit. Daarom heb ik al vrij vroeg gezegd: ik ga aan het eind van de projecttermijn van vijf jaar stoppen. Dat dwong ons als team van Missie Westerveld om vooruit te kijken. Daardoor ontstond ook een nieuwe verhouding. Het team van de proefplek ‘Jong’ in Dwingeloo zei bijvoorbeeld meteen tegen mij: prima, wij nemen de verantwoordelijkheid zelf wel over.’

Uiteindelijk nam hij dit jaar een beroep naar de hervormde gemeente van Heerde aan. Een kerk die graag meer op het dorp betrokken wil zijn. Dat trok hem aan. ‘Toen we in de auto terug zaten, zeiden mijn vrouw Julia en ik tegelijkertijd tegen elkaar: dit moeten we doen. Ik denk dat dit een roepingsmoment was. Ik had er vanaf dat moment ook vrede mee om Missie Westerveld los te laten, al is dat ook ingewikkeld. Er zijn mensen met wie we gezamenlijk hebben gestreden – dat is het juiste woord, denk ik - en het is moeilijk om dan afscheid te nemen.’

Vlak voor hij wegging kreeg hij een telefoontje van de wethouder dat The Passion naar Westerveld zou komen. Dat was een mooi moment. ‘Hij vroeg of Missie Westerveld een van de lokale partners wilde worden. Als losse kerken ben je te klein en te kwetsbaar om daarin partner te zijn, maar gezamenlijk kan dat wel. Dat is ook een effect van de samenwerking geweest.’

Boswachter

In Vledder, waar de proefplek ‘Westerveld bloeit’ is gestart, was er een andere situatie dan in Dwingeloo. ‘In Vledder wilden ze aanvankelijk dat ik zou beginnen met het organiseren van kliederkerk, voor jonge gezinnen. Maar er zat bijna niemand meer in de kerk onder de 70 jaar. De meeste kerkgangers zijn gepensioneerd. Daarom hebben we ons afgevraagd: wat kunnen we bieden aan ouderen die hier ooit gedoopt zijn? Daar zijn onze activiteiten op gericht. Ondertussen is het wel zo dat die gemeente zich heeft herpakt en dat zich weer een of twee gezinnen hebben aangesloten. En sinds Missie Westerveld bestaat, zijn er een paar nieuwe predikanten beroepen in Vledder en Havelte met een missionair profiel. Het initiatief doet kennelijk ook iets met de kerkelijke cultuur.’

Naast een plek voor ouderen in Vledder en een plek voor jongeren in Dwingeloo is ook een derde proefplek ontstaan onder de noemer ‘Grond’. ‘In dit gebied in Drenthe komen allerlei grote maatschappelijke thema’s bij elkaar. Denk aan de lelieteelt, de stikstofproblematiek en de wolf. Bij onze buurman zijn schapen doodgebeten. Gaandeweg ontstond het besef: hier moeten we als kerk iets mee. Hoe kunnen we de thema’s hoop, duurzaamheid en verworteling bij elkaar brengen? Daarom hebben we het thema ‘grond’ gekozen voor de proefplek in Havelte. De kerk van Havelte heeft zelf veel grond; een van de kerkrentmeesters beheert de bossen daarop. We hebben vertegenwoordigers van allerlei initiatieven uitgenodigd, zoals iemand van een biologische pluktuin. Hoe kunnen we nadenken over de bloei van Havelte, letterlijk maar ook geestelijk? Al die dingen samen hebben we samengevoegd onder de noemer ‘Grond’, waarbij het gaat om de verbinding van natuur en zingeving.’

Relaties

De kerk heeft hier een rol als initiator van gesprekken, vanuit de gedachte van Missio Dei: de overtuiging dat de wereld Gods werkterrein is, waarin lokale christenen mogen meewerken. Die gedachte spreekt De Jager erg aan. ‘In het contact met mensen kom je op theologische vragen. Kees van Ekris zou dat missionaire intelligentie noemen. Specifiek voor het platteland is dat mensen diepe wortels hebben: als jouw opa een conflict had met iemand die ook in de kerk zat, kon dat zomaar een reden zijn om niet meer in de kerk te komen. Die diepe wortels kunnen ook leiden tot argwaan tegen alles wat nieuw is. Of een afkeer van ‘import’ uit de stad. Hoe kun je de mooie en kwetsbare kanten van die verworteling ook een plek geven in de missie van de kerk?'

Die vraag werd actueel bij de protesten rond de stikstofproblematiek. 'Als dominee heb ik na de boerenprotesten met tractors alle boeren uit Dwingeloo uitgenodigd. Dat zijn er niet zo veel. We hebben een gesprek gevoerd over de vraag: wat doet het met je dat je bedrijf onder druk staat? Het ging daarbij om de spirituele en emotionele kant. Wat doet dat met je hart? Waar vind je nog hoop? Daarbij kwam veel los. Boeren hebben onderling veel hechte contacten.’

Die onderlinge relaties zijn cruciaal in het dorp, ontdekte hij al snel. Soms kan de kerk ook een samenbindende rol spelen terwijl je dat van te voren niet ziet aankomen. ‘Een bepalende gebeurtenis voor mij in de periode in Dwingeloo was het overlijden van een jongen die lid was van onze kerk en actief was bij de schaatsvereniging. Er zaten heel veel mensen uit het dorp in de kerk bij zijn uitvaart. De tijd daarna werd ik vaker aangesproken in de supermarkt. Er ontstond blijkbaar bij een aantal mensen het besef: deze dominee hoort ook bij mijn meubilair. Dat heeft eraan bijgedragen dat ik in 2024 werd verkozen tot ‘Dwingeler van het jaar’; dat is iets wat in die omstandigheden ontstond. Vertrouwen en relaties zijn altijd belangrijk, maar door de lange verworteling van mensen in het dorp, geldt dat extra. Mensen van buiten willen vaak graag iets betekenen voor een nieuw project, maar het is juist belangrijk om mensen in je team te hebben die er al lang wonen, die in de haarvaten van het dorpsleven zitten. Deze mensen hielpen me bijvoorbeeld bij de keuze van het café voor het ‘Biertje met de dominee.’

Hoezeer je van betekenis kunt zijn, als je als kerk zichtbaar bent, bleek na een ernstig ongeluk in Dwingeloo. ‘Er waren twee jongeren omgekomen. Er was gereden onder invloed van drank. De burgemeester vroeg mij toen: wil jij met mij de keten langs? Er was rouw, verslagenheid. Er waren ook wraakgevoelens jegens de jongen achter het stuur, die het had overleefd. Vanwege het initiatief ‘biertje met de dominee’ wisten de jongeren dat ik niet afwijzend stond tegenover hen. Daarom vroeg hij me om samen met hen in gesprek te gaan.’

Elkaars lasten dragen

Er is dus veel in beweging in Westerveld, maar ondertussen is het allemaal ook kwetsbaar. ‘Ik had het zonet over de bijeenkomst die we hadden naar aanleiding van de Kerkenvisie van de overheid. Van de elf kerken die zouden sluiten, zijn er ondertussen wel twee gesloten. Ik bedoel: Missie Westerveld gaat kerksluitingen niet voorkomen. De kapel in Zorgvlied wordt nu opengehouden door iemand die in de 80 is. Als die man overlijdt, houdt dat op. Dat is lastig om mee te dealen. Wat ik ben gaan zien, is dat God ook in het heden werkt. We zijn vaak gericht op de toekomst. We gaan de sluiting van kerken niet stoppen, maar het grotere verband van Missie Westerveld helpt wel om elkaars lasten te dragen. Samen kun je meer doen dan alleen, voor toeristen, voor vluchtelingen.’

De kerken in Westerveld hebben een lange geschiedenis van zorg voor vluchtelingen. Dat is een belangrijk aandachtspunt binnen Missie Westerveld, maar geen aparte proefplek. ‘Dit werk is ontstaan door het azc dat hier een aantal jaren geleden gekomen is. Door Missie Westerveld is het zichtbaarder geworden. Wat er nu gebeurt, is dat de overheid de kerk belt met de vraag: willen jullie helpen om activiteiten te organiseren voor vluchtelingen? Het gevolg is dat minderjarige asielzoekers les krijgen in de kerk van Diever. Dat doet ook iets met de kerkleden zelf: er wordt iets van ons verwacht, we mogen iets doen.’

Passion

Dat The Passion naar Dwingeloo komt, waarbij Missie Westerveld een van de lokale partners is, ziet De Jager als de kroon op het werk van heel veel mensen in de afgelopen jaren. ‘Hier is een situatie ontstaan waarbij overheid en kerk samen proberen om allerlei spanningen te overbruggen. Dat het grootste christelijke evenement van Nederland hiernaartoe komt, is prachtig. De lijntjes worden snel gelegd. Er komt bijvoorbeeld een ondernemersbijeenkomst over The Passion. Die wordt in de kerk gehouden. Kerkelijke mensen weten nu dat het hun roeping is om als kerk naar buiten te treden.’

Ten slotte, wat geeft hem vreugde als hij terugdenkt aan de tijd in Drenthe? Waarin zag hij iets van het Koninkrijk? ‘Ik heb gezien dat mensen tot een nieuw besef komen dat het evangelie een schat in de akker is. Dat is iets anders dan de vraag: hoe houden we de kerk draaiend? Die verandering in hoofden en harten zien gebeuren, was mooi om mee te maken. We hebben geen spectaculaire verhalen, wel was er een enkele dopeling die zei: ik ben gaan geloven dat Jezus van mij houdt. Dat zijn vreugdevolle momenten.’

Tekst: Nels Fahner

In april 2026 verschijnt bij uitgeverij Vuurbaak een boek met portretten van mensen betrokken bij Missie Westerveld. Ook pionieren? Informeer dan eens bij IZB-Impact naar de mogelijkheden. Eerdere interviewden we in deze serie over missionair werk de pioniers Gerben Bremmer en Rik Zwalua.

Labels: Areopagus nieuws, Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws