Nieuws

Missionair met weinig menskracht

2026-08-26T17:29:34Z

Een veelgehoord argument om niet aan een nieuwe missionaire activiteit te beginnen, is het gebrek aan menskracht. Dat is begrijpelijk. Midden in drukke levens kost het moeite om ruimte te maken voor iets nieuws. Soms is het verlangen om een missionaire stap te zetten er wel, maar lukt het niet om voorbij het bestaande takenpakket te kijken.

Maar vraagt missionair kerk-zijn altijd om nieuwe activiteiten? Misschien begint een eerste stap wel met opnieuw kijken naar wat we al doen. Welke bestaande activiteiten zouden we zo kunnen vormgeven dat ook mensen die niet of niet meer naar de kerk gaan zich welkom en uitgenodigd voelen?

Nieuwe ontmoetingen

Om die vraag te beantwoorden, is het goed eerst de gemeenteagenda eens te bekijken door de ogen van iemand van buiten. Veel kerkelijke activiteiten zijn in principe toegankelijk voor iedereen. Maar daarmee zijn ze nog niet vanzelf uitnodigend. De gebruikte taal, de bekendheid met kerkelijke gewoonten en de bestaande onderlinge contacten kunnen voor een nieuwkomer een behoorlijke drempel vormen. Wie niemand kent, stapt niet gemakkelijk alleen een kerkzaal of verenigingsavond binnen.

Kijk daarom niet alleen naar wat je organiseert, maar ook naar voor wie je het organiseert. Welke activiteiten bieden werkelijk ruimte voor nieuwe ontmoetingen? Denk bijvoorbeeld aan een maaltijd, een wandelgroep, een knutselclub, een koor, een opvoedavond of activiteiten voor de jeugd. Bij welke activiteit zou iemand die niet kerkelijk betrokken is kunnen aansluiten? En wat zou er moeten veranderen om die stap eenvoudiger te maken?

Daarbij is een persoonlijke uitnodiging vaak belangrijker dan een bericht in het kerkblad of op sociale media. Missionair kerk-zijn begint niet bij een programma, maar bij relaties. Wie kennen gemeenteleden in hun straat, op hun werk, rond de school of bij de sportvereniging? En bij welke bestaande activiteit zouden zij iemand op een natuurlijke manier kunnen meenemen?

Tijdstip

Overigens is niet iedere kerkelijke activiteit geschikt om missionair in te zetten. Sommigen activiteiten zijn niet geschikt voor een eerste ontmoeting. Het helpt niet om overal het etiket ‘missionair’ op te plakken. De vraag is eerder waar al openheid, ontmoeting en een verbinding met de leefwereld van anderen aanwezig zijn. Juist daar liggen kansen.

Dat vraagt ook om bereidheid tot verandering. Nieuwe mensen uitnodigen betekent niet alleen dat zij mogen aansluiten bij wat wij al bedacht hebben. We zullen ook naar hen moeten luisteren. Hoe ervaren zij de activiteit? Sluit het tijdstip aan? Begrijpen zij de taal? Is er ruimte voor hun vragen en ideeën? Een missionaire activiteit ontstaat niet alleen vóór mensen, maar krijgt steeds meer vorm mét hen.

Begin daarom klein. Kies één bestaande activiteit en bekijk die samen opnieuw. Nodig enkele mensen persoonlijk uit, verlaag een concrete drempel en vraag achteraf hoe zij het hebben ervaren. Zo hoeft missionaire vernieuwing niet altijd te beginnen met méér doen. Zij kan ook beginnen met anders kijken naar wat er al is — en met ruimte maken voor mensen die nu nog buiten beeld blijven.

Tekst: Henk Boerman

Wil je zelf een vraag stellen namens jouw gemeente? Lees dan hier meer over ons gratis online missionaire spreekuur. Het volgende spreekuur is op 7 september, aanmelden is niet nodig.

Henk Boerman is lid van het team Gemeentecontact en Advies van de IZB en hoofd van de afdeling Impact. Onlangs schreef hij het boek Biertje met de dominee over missionair kerk-zijn op het platteland.

Meer lezen over praktische missionaire vragen? Lees hier aflevering 1, 2 en 3 van deze rubriek terug.

Labels: Focus verhalen, Nieuwsberichten, Impact nieuws

‘Als je je leven deelt, verandert er iets’

2026-08-12T15:12:41Z

Sjoelen, bouwen, kleien, lego: in een bovenzaal van het moderne wijkcentrum Zuiderzee zijn zo’n twaalf basisschoolkinderen druk bezig. ‘Dit is onze inloop’, vertelt Annemieke van den Dool, die me deze zaterdagochtend rondleidt. Op de gang oefent een groepje meisjes een toneelstukje, dat straks het Bijbelverhaal zal inleiden. Ze worden geholpen door Robbert de Pater, die hier met een groepje tieners van hervormd Elburg een ochtendje meehelpt. ‘Je kunt samenwerken met een kerk in Afrika, maar ook met een missionaire plek in de buurt’, zegt hij. Vier tieners uit zijn kerk helpen vandaag een handje in het kader van jeugddiaconaat.

In de grote zaal beneden is teamlid Adrianne bezig om de beamer klaar te zetten om straks het verhaal van Zacheüs te vertellen. Ondertussen druppelen wat tieners binnen die helpen met ranja inschenken. Als de kinderen uitgeknutseld zijn, worden ze beneden door haar ontvangen. Adrianne krijgt de stemming er al snel goed in: ‘We gaan een lied zingen met alle namen van Jezus, en als we bij de letter van jouw naam zijn, mag je gaan staan!’

Aardappels

De kinderen zingen en dansen mee met de liedjes, sommige oudere kinderen doen de bewegingen voor op het podium. Aan de wand afbeeldingen van regionale iconen: windmolens, de Batavia, het standbeeld van Lely.

‘Hoe lang komen jullie hier al?’, vraagt Adrianne even later. ‘Ik twee jaar’, zegt een meisje op de achterste rij. ‘Ik elf jaar, zij acht jaar’, zegt een ander. Dan is het tijd voor het verhaal van Zacheüs, die in een boom klimt en door de mensen wordt geminacht. ‘Jezus wil er zijn voor iedereen. Mensen die verkeerde dingen hebben gedaan, mogen ook bij hem horen’, houdt Adrianne de kinderen voor. ‘Zacheüs verandert, omdat hij ook bij Jezus wil horen. Wie hoort er al bij Jezus?’ Er gaan heel wat vingers de lucht in.

Buiten rijdt een kar met aardappelen het plein voor het wijkcentrum op. Al snel staat het pleintje vol met groepjes mensen uit de wijk, die allemaal een eigen tas hebben meegenomen. Teamleden van Zuiderlicht staan op de kar om te helpen om de tassen vol te stoppen met aardappelen.

In de hal van het wijkcentrum tref ik Annemieke van den Dool, die hier sinds 2024 als missionair werker is aangesteld, nadat ze al jaren actief was als vrijwilliger. De Hervormde gemeente Lelystad organiseert hier in de Zuiderzeewijk al zo’n 25 jaar kinderwerk, vertelt zij. Sinds 2019 is er begonnen om dit werk uit te bouwen tot een pioniersplek, in samenwerking met de IZB. ‘Toen we begonnen als pioniersplek was het net coronatijd. Wat kunnen we doen om met de wijk in contact te komen, vroegen we ons af. Een van onze teamleden heeft een boerderij. Hij vertelde dat de prijs voor aardappelen en uien erg laag was. Waarom delen we die niet uit, zei hij. Dan zetten we er een tafel bij voor koffie en thee.”.’

Vrouwenochtenden

Ze kijkt even naar buiten, waar niet alleen aardappelen, maar ook warme wafels worden uitgedeeld. ‘We doen dit zo’n acht keer per jaar. We wisten niet dat het zou uitgroeien tot een soort evenement. Iedereen die komt, krijgt ook een uitnodiging voor de viering.’ Ze vertelt dat ze lang erover hebben nagedacht of ze het gratis zouden houden. ‘We hebben nu besloten om twee euro te vragen. Bijna niemand vindt dat een probleem. Zo maken we mensen niet afhankelijk. De inkomsten kunnen we gebruiken voor onze activiteiten. En als mensen het echt niet kunnen betalen, krijgen ze het natuurlijk wel gratis mee.’

Zuiderlicht organiseert ook een wekelijkse inloop en vrouwenochtenden. En als mensen daar behoefte aan hebben, worden ze thuis bezocht. ‘De vrouwenochtenden zijn ongeveer tien jaar geleden ontstaan. Als je ergens mee blijft doorgaan, groeit het, is onze ervaring. Meestal zijn we nu met ongeveer twaalf vrouwen uit de wijk. In het begin verzonnen we telkens een thema. Maar nu hoeven we niets meer te organiseren. We delen gewoon het leven met elkaar.’

De KinderBijbelClub is voor alle kinderen van de basisschool, vertelt ze. ‘Op een van de basisscholen organiseren we op vrijdagochtend een schoolontbijt. Je smeert op zo’n ochtend zo zes broden weg.’ Annemieke schat dat ergens rond de 20% van de kinderen thuis geen ontbijt krijgen, maar het ontbijt is voor iedereen, zodat het onderscheid wegvalt. ‘Eén kind vroeg een keer of ze een extra zakje mocht, dan had ze voor ’s avonds ook wat.’

Voor de liefde verhuisde Annemieke zo’n 20 jaar geleden naar Lelystad. Zoals wel meer missionair werkers heeft ze een achtergrond als ondernemer. Na haar studie HTS-Bouwkunde richtte ze met een compagnon een eigen bedrijf op, waar ze nog twee dagen in de week bij betrokken is. ‘Maar mocht het werk van Zuiderlicht groeien, dan ligt mijn hart hier.’

Erwtensoep

Georgette, een van de vrijwilligers die buiten bij de koffietafel heeft gestaan, loopt naar binnen. ‘Hé Annemieke, zal ik over twee weken erwtensoep maken?’ Ze vertelt dat ze voor de Alpha-cursus ook erwtensoep heeft gemaakt. ‘Wel 9 liter! Ik zal voor je zoon een bakje apart houden.’

‘Ik ben heel blij dat we zo veel vrijwilligers uit de wijk hebben’, zegt Annemieke. ‘De meeste mensen die bij ons naar de vieringen komen, kennen we al jaren. De dochter van Georgette bijvoorbeeld, ging als kind naar de KinderBijbelClub. Als tiener bleef ze ons helpen. Zij is pas gedoopt en heeft belijdenis gedaan. Haar moeder helpt ons nu ook bij van alles. Bij de vrouwengroep vertelde ze pas dat ze ook bidt. Dat vond ik bijzonder om te horen. Als je je leven deelt, verandert er iets.’

De vieringen worden eens in de maand gehouden, in een zaal boven de Wibra in het winkelcentrum. ‘We zijn ermee gestart doordat mensen uit de wijk zeiden: jullie organiseren wel iets voor kinderen over het geloof, maar niet voor volwassenen; kunnen jullie dat ook gaan doen?’ De eerste keer was spannend: zou er wel iemand komen? Nu zijn er telkens ongeveer 25-30 mensen, waarvan de helft zonder kerkelijke achtergrond. ‘We volgen eigenlijk een traditionele liturgie, in vereenvoudigde vorm. We starten met koffie en na de viering eten we altijd samen. Dan kun je makkelijker napraten.’

Deze zaterdagochtend is voorbij. Het pleintje wordt steeds leger. Ik krijg van een van de vrijwilligers nog een warme wafel toegestopt. De KinderBijbelClub is klaar, kinderen komen naar buiten gerend met een knutsel en een zakje met wat lekkers. Annemieke staat op om vier kinderen zelf naar huis te brengen. ‘Wij doen zulk dankbaar werk. Of er nu vijf of vijfentwintig kinderen komen, dat maakt mij echt niet uit.’

Tekst Nels Fahner, foto's Wouter Muskee

Dit artikel over het werk van pioniersplek Zuiderlicht in Lelystad verscheen in Vuur, een uitgave ter gelegenheid van 125 jaar GZB, als bijdrage namens de IZB. Het hele magazine, met impressies over zending wereldwijd, is hier te bestellen.

Labels: Nieuwsberichten, Impact nieuws, Pioniers

Toer voor het Goede Doel 2026

2026-07-02T10:34:51Z

Van jongeren tot deelnemers die al jarenlang meefietsen: op zaterdag 13 juni stapten 31 racefietsers op de pedalen om onderweg verhalen te horen van mensen die in hun wijk of stad vormgeven aan missionair werk.

Een plek voor vragen in Waddinxveen
De eerste stop is bij Samen Triangel in de nieuwbouwwijk Triangel in Waddinxveen. Dit initiatief wordt gedragen door acht kerken en wil een plek zijn waar wijkbewoners elkaar kunnen ontmoeten en vragen over geloof en zingeving kunnen verkennen.

Pionier Jan Folkert van Zijl vertelt hoe de afstand tot de kerk vaak niet fysiek is, maar vooral mentaal. Daarom wordt gezocht naar laagdrempelige vormen van ontmoeting. Vanuit een schoolgebouw ontstonden onder meer een kookgroep, Kliederkerk, wandelgroep, gebedsgroep en het concept ‘Open tafel’, waar een aantal mensen bij elkaar komt die geloven willen ontdekken.

Onder het motto 'Wij geloven in de wijk' wordt gebouwd aan relaties in de wijk. Soms ontstaan daar verrassende ontmoetingen uit. Zo kwam een vrouw in haar zoektocht naar een wandelgroep in contact met Samen Triangel en bleek zij ook op zoek te zijn naar geloof. Een andere vrouw zocht een plek om een kaarsje te branden voor haar overleden vader en vond uiteindelijk haar weg naar een kerk in de buurt.

Samen leven in Nieuwegein
Na de middag wordt de groep gastvrij onthaald bij ‘Binnenstebuiten’ in Nieuwegein-Zuid Deze pioniersplek is verbonden aan leefgemeenschap ‘Ondersteboven’, waar onder andere initiatiefnemers Benno en Berdine van den Toren en Jaron Jongeneel wonen.

In het historische pand dat zij samen verbouwden, worden regelmatig maaltijden en ontmoetingen georganiseerd. De indrukwekkend lange tafel in de kamer is dan ook een gebed dat verhoord is, vertelt Berdine. ‘Gisteren hebben we hier nog met twintig mensen gegeten. Het is een tafel waar aandacht is voor God, bidden en Bijbellezen.’

Een deelnemer merkt op dat het een beetje lijkt op de eerste christengemeente: samen eten, bidden en het leven delen. Berdine bevestigt dit: ‘Het christendom begon ook bij kleine huisgemeentes, in de huizen met mensen onderling. Je bent dan veel dichter bij de maatschappij.’

De leefgemeenschap ontstond vanuit het besef dat veel mensen in Nieuwegein te maken hebben met eenzaamheid. Daarom worden er onder meer spelavonden, gezamenlijke maaltijden en sportactiviteiten georganiseerd. Jaron ontmoet daarnaast buurtbewoners via ‘Koffie met de dominee’, waarbij hij met een bakfiets en koffie aanwezig is in de wijk.
Met één van de contacten die hieruit voort is gekomen, leest Jaron nu samen de Bijbel. ‘We weten niet altijd wat werkt, maar we proberen. We hopen nog heel veel maaltijden te delen. We hebben écht goed nieuws!’

Het bezoek in Nieuwegein-Zuid wordt afgesloten met het spontaan zingen van ‘Samen in de naam van Jezus’. Een bijzonder moment.

Zending dichtbij en ver weg
De tocht begon en eindigt bij het nieuwe Huis van Zending in Zeist, waar IZB en GZB sinds kort samen gevestigd zijn.

Tijdens de afsluitende maaltijd vertelt GZB-directeur Martijn van den Boogaart over het ontstaan van de samenwerking rond zending en pionieren. Volgens hem laten initiatieven als Samen Triangel en Binnenstebuiten iets zien van wat wereldwijd gebeurt.

"Kerken zoeken wereldwijd naar nieuwe manieren om mensen in veranderende woonwijken te bereiken. Missionair werk begint vaak niet met grote programma's, maar met aanwezig zijn, relaties opbouwen en optrekken met mensen."

De deelnemers van de Toer voor het Goede doel brachten dit jaar een bedrag van ruim €16.000 bij elkaar. Meer info over deelnemers en sponsoring vind je op deze website.

Hoofdsponsor van de Toer voor het Goede Doel 2026:

Labels: Digitaal nieuws, Nieuwsberichten, Impact nieuws