Zoek

De verloren zoon in Vredenburg

De verloren zoon in Vredenburg
Podcast event

Het verhaal van de verloren zoon raakt me. Op 22-jarige leeftijd heb ik iets soortgelijks gedaan. Ik ben van huis weggegaan om maandenlang te gaan backpacken. Weg uit het burgerlijke leventje, op zoek naar het grote avontuur. Daarvoor moest ik veel loslaten. God doodverklaren, afstand van Hem nemen. Maar ik heb veel leegte ervaren. Het is later wel goed gekomen, maar die jongste zoon is in mijn beleving nooit helemaal weg.

11 oktober 2021

De makers van Eerst Dit verzorgden zondagmiddag een workshop tijdens het NPO Podcastevent in Tivoli/Vredenburg. Op het podium een grote afbeelding van Rembrandts schilderij van de thuiskomst van de verloren zoon. Achter de microfoons ds. Dirk de Bree en Daan Molenaar, conceptontwikkelaar innovatie van de EO en redactielid van Eerst Dit. De bijeenkomst had voor hen iets van een avontuur, omdat ze vooraf geen idee hadden wie ze konden verwachten. ‘Ik luister altijd; nu wilde ik er weleens een gezicht bij zien’, zegt een oudere man in de zaal. Een jonge vrouw: ‘Ik luister Eerst Dit altijd op de racefiets. Meestal komt er dan iets op het juiste moment.’ De meeste aanwezigen blijken trouwe luisteraars.
De workshop voegt zich naar het format van Eerst Dit. Dirk leest drie keer een 7-minuten uitleg bij een fragment uit de gelijkenis van Lucas 15. Tussendoor is er een plenair gesprek met de zaal, waarin het er soms openhartig aan toe gaat. Dirk: ‘Ik weet niet of jij ooit vertrokken bent, uit de kerk, of bij God vandaan. Je mag vertrekken, blijkt uit dit verhaal, maar het zal je leven niet blijvend verrijken. Uiteindelijk sta je alleen. Of je nu een dikke portemonnee hebt, of dat zelfs varkensvoer onbetaalbaar voor je is. God verlaten maakt eenzaam.’

Veel aanwezigen spiegelen de gelijkenis aan hun eigen levensverhaal. ‘Wel mooi, zo’n verhaal over thuiskomen’, zegt een jongeman. ‘Maar wat, als je geen thuis hebt, om naar terug te gaan? Als je geen vangnet hebt?’ Zo zijn er meer flarden van rauwe levenservaringen. Iemand vertelt over zijn LSD-trips, de ‘nachtclubs met bonkebonkmuziek en inhoudsloze gesprekken’. ‘Een innerlijke gids heeft me weer op het juiste spoor gebracht.’ ‘Ik ben ooit van huis weggelopen’, vertelt een vrouw, ‘omdat ik het nodig had dat mijn moeder tegen me zei: “Ik hou van je”. Het vergt lef, om dat te forceren.’ Een ander: ‘Het is genade dat ik terug ben gekomen. Er zijn ook tallozen die niet terugkeren. Als je dat tot je door laat dringen, besef je hoeveel risico je hebt gelopen.’

Niet alleen de jongste zoon roept veel herkenning op; de oudste zoon, ‘de mopperende deugmens’ evenzeer. ‘Die herken ik bij mezelf. Altijd de hoogmoed, het oordelen over een ander.’ ‘Tuurlijk snap ik hem, het is gewoon oneerlijk. Of hij is jaloers op zijn broer.’

Het schilderij van Rembrandt geeft een nieuwe impuls aan het gesprek. Henri Nouwen zei erover dat ‘je vele malen gestorven moet zijn om God zo af te beelden’. Dirk: Alles wordt de vader afgenomen, het enige wat hij nog kan is liefhebben. De jongste zoon rekent bij thuiskomst niet op genade. Hij blijkt zijn vader niet echt te kennen, want hij wil zich door goed gedrag en toewijding als dagloner gaan bewijzen. Eigenlijk wordt de vader door beide zoons niet begrepen. De gelijkenis stelt de indringende vraag aan de oudste en jongste zoon: Durf je te accepteren dat je geliefd bent?

Het zou ons helpen als we meer van de vader in de gelijkenis hadden. Hij is uit op verbinding en verzoening. Dat zou ook voor de samenleving en de politiek goed zijn. Moet je de reacties eens zien als iemand een fout maakt. Daarbij vergeleken is de houding van de vader weldadig.’

Tekst: Koos van Noppen

Foto: Ward Mavis