Rotterdam Centrum
'De Samaritaan'
'De Samaritaan', een PKN-wijkgemeente aan het Lisplein in Rotterdam-Centrum, onder de rook van de A20, bestaat inmiddels voor een groot deel uit twintigers en dertigers en jonge kinderen onder de 10 jaar. Dit is lang niet altijd zo geweest. In de jaren '90 bereikte de neergang een dieptepunt. In die tijd bezocht ca. 50 mensen de kerkdienst. De gemiddelde leeftijd van deze groep lag tamelijk hoog. De kerkenraad hield er ernstig rekening mee dat de gemeente op een gegeven moment zou moeten worden opgeheven. Halverwege de jaren '90 kwam echter de omslag. Een aantal leden van de reformatorische studentenvereniging CSFR besloten zich trouw voor deze gemeente in te gaan zetten. Al snel kwamen deze (ex-)studenten in de kerkenraad. Langzaamaan groeide het aantal jonge mensen en aan het begin van de 21e eeuw werden er voor het eerst sinds lange tijd weer kinderen gedoopt. Begin 2004, bij de komst van ds. H.G. de Graaff was de gemeente gegroeid naar ca. 70 mensen. Daarvan was de helft onder de 35 jaar.
Deze ontwikkeling zette zich door. De ouderen leden vielen weg (door ziekte en ouderdom), maar daar kwamen steeds meer jonge mensen voor in de plaats. In 2006 kreeg de gemeente een eigen kerkgebouw en mede door het missionaire werk, dat met steun van de IZB in 2007 werd ontwikkeld, zette de groei zich langzaam maar gestaag door. Met enige regelmaat verhuisden er wel gezinnen uit de stad, maar er kwamen weer meer mensen voor terug.
In het motto van is het verlangen van ‘De Samaritaan' verwoord: ‘Een kerk met een hart voor God, elkaar en de stad.' De gemeente ziet het als haar kernopdracht God en mensen te dienen met het Woord en met daden. In haar visie bestaat een kerk niet in de eerste plaats voor zichzelf, maar voor God. In de visie zit een sterke gerichtheid op mensen die niet betrokken zijn bij de gemeente met het evangelie van Jezus Christus. In het beleidsplan 2008-2011 spreekt de kerkenraad de wens uit te willen groeien, zowel in de breedte (kwantitatief) als in de diepte (kwalitatief).
De gemeente heeft twee brandpunten. Het eerste brandpunt is de Opstandingskerk, sinds ca. 5 jaar de thuisbasis van de gemeente. Vóór die tijd heeft de gemeente jarenlang gezworven van het ene naar het andere kerkgebouw. Wekelijks komt de gemeente nu samen in het kerkgebouw aan het Lisplein. Onder leiding van de missionaire predikant wordt werk gemaakt om de bewoners van de wijk rondom het kerkgebouw te bereiken. Die diensten kenmerken zich door een sobere liturgie en een verkondiging die bijbels en hedendaags wil zijn.
Het tweede brandpunt is het wijkgebouw De Bron in Rotterdam-Crooswijk. In deze achterstandswijk wordt sinds 1998 geprobeerd om allerlei contacten te leggen met buurtbewoners. Dit heeft tot een scala aan (diaconale) activiteiten geleid. Langzaam is hier ook een gemeenschap gegroeid met eigen (maandelijkse) samenkomsten en Bijbelkringen. Gemeenteleden van ‘De Samaritaan' vormen voor een groot deel het vrijwilligersbestand van dit wijkhuis dat onder leiding staat van een diaconaal werker.
‘De Samaritaan' is in de loop van de jaren geleidelijk aan veranderd. De verjonging bracht een andere, meer informele sfeer, zich mee. Als gevolg van de groei werd de gemeente minder homogeen; het huidige ledenbestand bevat met een zeer uiteenlopende achtergronden.
Het aantal dopelingen is de laatste jaren gestegen naar gemiddeld 8 per jaar. Ook het aantal mensen dat belijdenis van het geloof heeft afgelegd is dat laatste jaren sterk gestegen, gemiddeld 7 per jaar. Ook het activiteitenaanbod van de gemeente is veranderd. Zo kregen bijvoorbeeld de Bijbelkringen een steeds belangrijker rol in de opbouw van de gemeente.
Vijf jaar geleden was 'De Samaritaan' nog betrekkelijk nieuw in de wijk - ze had aanvankelijk een ander kerkgebouw toegewezen gekregen. Maar er was wel het verlangen om iets te gaan betekenen voor de wijk en haar wijkbewoners. Via 'trial and error' is van alles geprobeerd - al dan niet met succes. Debatavonden, Alpha-cursus, cursussen, thema-avonden, bezoeken, een culturele week, uitdeelpunt van de Voedselbank, lunches, uitgave van een aantal glossy's, etc. Door al die dingen zijn er wel allerlei contacten gegroeid.
In de jaren van het missionaire project bij De Samaritaan is de gemeente duidelijk gegroeid. Niet alleen door missionaire contacten en niet alleen door het missionaire werk, maar het heeft wel degelijk meegespeeld. Elk half jaar is er gestart met een Alpha-cursus (met een gemiddeld aantal van 6 a 7 deelnemers). Een groot deel van die mensen is al weer verhuisd, heeft soms elders kerkelijk onderdak gevonden of heeft toch niet ergens aansluiting gevonden. Een ander deel is nog steeds actief: hetzij bij een Beta-groep, in een bijbelkring en/of bij de gemeente. Het verhaal van De Samaritaan - waar zo'n 60% van de volwassen leden tussen de 20 en 35 jaar is - is onder andere onderzicht voor het onderzoek 'Young Urban Protestants', zie de bijlage.
Projectplan
De eerste projectperiode liep van 2007-2010. In augustus 2010 is het project met twee jaar verlegd. In deze laatste periode is Niels de Jong (foto) als missionair predikant in dienst getreden van de IZB.
Website van de kerk: www.samaritaan.org
Website van Niels de Jong: www.uitonverwachtehoek.nl