Een handvol voetnoten

TOELICHTING OP DE MISSIE

In de missie wordt geformuleerd wat de IZB ziet als de reden van zijn bestaan. De kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland zegt in art X,1: 'De gemeente is vanwege haar missionaire opdracht, in heel haar bestaan gericht op getuigenis en dienst aan hen die het Evangelie niet kennen of daarvan vervreemd zijn, opdat ook zij delen in het heil in Jezus Christus' . De IZB is overtuigd van het allesbeslissende karakter van dit heil en daarmee van de urgentie om dit heil bekend te maken. Het is een zaak van levensbelang.

De IZB en de Protestantse Kerk in Nederland werken samen op basis van overgangsbepaling 295 van de kerkorde; nader vastgelegd in de overeenkomsten van 2006 en 2010 . Deze samenwerking krijgt in het bijzonder gestalte met de programmalijn Missionair Werk en Kerkgroei (MWKG) en met de programmalijn Kerk In Ontwikkeling (KIO). De IZB hecht grote waarde aan deze nauwe samenwerking met de kerk, maar ziet geen reden tot opheffing van de vereniging. Dit komt voort uit de overtuiging dat er bestaansrecht is voor een vereniging die als taak heeft om in de kerk de gereformeerde accenten inzake zending aan de orde te stellen en vanuit deze visie mede leiding te geven aan de vervulling van de missionaire opdracht en de toerusting op dit terrein.

Missio Dei
Het is in lijn met de geschiedenis van de IZB dat de kerk (c.q. de gemeente) van meet aan genoemd wordt als instantie die zending ter hand neemt. Het zicht hierop is in de loop van de jaren steeds scherper geworden. Parallel hieraan is er echter ook een andere ontwikkeling: uiteindelijk is niet de gemeente, maar God zelf degene van Wie zending uitgaat. Hij neemt het initiatief; het is en blijft zijn werk. Vanuit deze visie heeft de IZB een zekere zelfstandigheid in de verhouding tot de kerk. Tegelijk is de IZB overtuigd van de sleutelrol van de kerk in de Missio Dei. Het primaat bij de uitvoering van de missionaire roeping ligt bij de kerk (c.q. de gemeente) en niet bij een organisatie. Een vereniging als de IZB kan principieel alleen ondersteunend en dienstverlenend zijn bij de vervulling van de missionaire opdracht. Het gereformeerde karakter van de IZB komt o.a. daarin tot uiting dat de kerk en de ambtelijke structuren van de kerk voluit gerespecteerd worden. Daarin onderscheidt de IZB zich -soms zelfs fundamenteel- van andere organisaties die zich ook met zending in Nederland bezighouden.

Context
De IZB als vereniging voor zending in Nederland wil zich bezighouden met de missionaire roeping van de kerk en de gemeenten in de (actuele) Nederlandse context. Voor de Nederlandse context en de opdracht van de kerk en de gemeenten daarin ziet de IZB als kenmerkende verschijnselen waarmee steeds gerekend moet worden (een selectie van kansen en bedreigingen in willekeurige volgorde):

De interesse voor religiositeit; beleving en gevoel staan centraal; digitalisering van relaties door de opkomst van sociale media; netwerken versus instituten; de aanwezigheid van andere etnische en religieuze stromingen; het groeiende missionaire bewustzijn in gemeenten; de focus op kwaliteit in gemeenten; het kleiner worden van gemeenten; de toename van missionaire inzet vanuit de Protestantse Kerk in Nederland en bij de zusterorganisaties; het groeiend aantal netwerken met missionaire doelstelling; de vergrijzing; de aantrekkingskracht van evangelische groeperingen, secularisatie, relevantie-verlies van geloof, materialisme, voortgaande ontkerkelijking, dominante positie (natuur-)wetenschap, enz. enz.

TOELICHTING OP DE VISIE

In de visie wordt uitwerking gegeven aan de manier waarop de missie van de IZB gestalte krijgt. De IZB acht enkele noties fundamenteel voor een visie op zending vanuit de traditie van de Reformatie (waarbij in het bijzonder gedacht wordt aan de calvinistische stroming binnen het protestantisme); met andere woorden: voor een missiologisch ontwerp vanuit gereformeerd perspectief:

In het middelpunt staat dat het initiatief voor zending bij God zelf ligt. Zending is het werk van God in Christus door de heilige Geest. Dat behoedt voor activisme en overspannen verwachtingen, maar evenzeer voor passiviteit. God gaat Zijn weg door de geschiedenis; wij worden geroepen die weg te ontdekken en Hem daarop te volgen.

Gereformeerd protestantisme
Het is kenmerkend voor de grote traditie binnen het gereformeerde protestantisme om het heil te verstaan in een alomvattende zin. God is betrokken op heel zijn schepping en zijn heil bedoelt de redding van de totale mens naar lichaam en ziel, van enkeling en mensheid, voor tijd en eeuwigheid. Het koninkrijk van God als aanduiding van Gods heilzame heerschappij over mens en wereld bevat al deze aspecten. Zending in gereformeerde zin is daarom gericht op het leven van mensen in hun relationele, maatschappelijke en politieke context. Getuigenis en dienst, woord en daad zijn niet te scheiden.

In de zending is de oproep tot bekering essentieel. Het gaat God in zijn gerichtheid op mens en wereld om reële en persoonlijke participatie van mensen. De bijbel spreekt over de noodzaak om in te gaan in het Koninkrijk. God roept mensen weg uit de oude wereld die ten onder gaat om burger te worden van zijn nieuwe wereld die in Christus is aangebroken. De boodschap is nooit vrijblijvend.

In de oproep tot bekering gaat het God niet om enkelingen, maar om een nieuw volk. Dat is de gemeenschap van de gemeente, het lichaam van Christus: een wereldwijde gemeenschap. Zending heeft altijd het doel dat mensen door de doop toetreden tot de kerk als het volk van God.

Al deze wezenstrekken van de traditie van de Reformatie zijn doortrokken van het ‘sola gratia, sola fide en sola Scriptura': alleen door genade, alleen door geloof, alleen door de Schrift. Zij vinden hun kern in wat de nerf van het reformatorische belijden is: het genade-karakter van het heil.

Gemeenten
De IZB wil de kerk en de gemeenten ‘dienen'. Daarmee is gezegd dat de IZB de kerk en de gemeente ziet als de eigenlijke actoren in de missionaire opdracht. De IZB wil ter ondersteuning daarvan ‘maatwerk' leveren dat bij concrete gemeenten past. Tegelijk vindt de IZB het belangrijk om soms tegendraads te zijn: dus op loyale, maar ook prikkelende manier gestalte te geven aan de dienst aan de kerk en de gemeenten. De IZB is een ‘kritische vriend'. Dat brengt tevens mee dat de IZB met gemeenten een weg gaat en niet alleen op afroep een pakket diensten levert.

Nieuwe generaties
De IZB als organisatie wil ook meer dynamisch en bewegelijk zijn en een jonger publiek aan zich binden. Het is van groot belang dat nieuwe generaties de missionaire opdracht verstaan en uitvoeren. De IZB wil dat o.a. bereiken door:
Gebruik te maken van professionaliteit en kwaliteit in dienstverlening; het trainen en vormen van nieuw kader; het gericht testen van missionaire strategieën in missionaire projecten; een prikkelend aanbod via internet en overige publiciteit.
In gehoorzaamheid aan de opdracht van Jezus: 'Maakt alle volken tot Mijn discipelen' zet de IZB zich in voor het werk van de zending.