Genade - tot in elke hoek

Gert van den Bos (Capelle-Schollevaar) sprak in de weekpreek van EO Live over de stortvloed berichten over seksueel misbruik.

‘Laat je niet overwinnen door het kwaad. Maar overwin het kwaad door het goede.’
Romeinen 12:21

Een toneeldocent uit Maastricht, militairen van een eenheid in Schaarsbergen, een topacteur uit Amerika, een TV-producent uit Nederland, een profeet in een kerk in Nijkerk…….ze worden allemaal beschuldigd van seksueel misbruik. Wat jarenlang achter gesloten deuren bleef, kwam in de afgelopen weken boven tafel. En het leek deze week wel een niet te stoppen stroom van onthullingen. Vanuit alle hoeken van het land, vanuit alle lagen van de samenleving. Verschrikkelijke verhalen die het licht niet kunnen verdragen, ze kwamen aan het licht.

De slachtoffers, ze stonden in de hoek, ze konden geen kant op. Wat moet het nu bevrijdend maar ook eng zijn om dit in alle openheid te vertellen. En we zijn stil, verbaasd, geschokt. Dit kan toch niet waar zijn? We ondernemen actie. Daders worden op non-actief gezet en straffen worden uitgedeeld. Ze komen publiekelijk in het zogenaamde verdomhoekje terecht.

De daders proberen op hun beurt hun versie van het verhaal te vertellen, nuanceren het of dekken het toe. Dat toedekken lijkt heel gelovig of misschien zelfs Bijbels. Er is toch ook zoiets als Genade en een tweede of 7-maal-zeventigste kans?

Tja, wat moet je met genade? Luther ontdekte opnieuw de diepte van genade, onverdiende goedheid van God. We vierden deze week dat dat 500 jaar geleden is gebeurd, de zogenaamde reformatie. Onverdiende goedheid snappen we als het om barmhartigheidswerk gaat, het bouwen van een school in een arm land. We snappen het ook als het om onvoorwaardelijke liefde gaat in een huwelijk. Toch kan het dan ook stevig onder druk komen te staan, getrouwd zijn is tenslotte niet de hemel. Maar wat doet genade als het om seksueel misbruik gaat?

‘Overwin het kwaad door het goede’ betekent niet dat je het kwade moet laten voor wat het is. Je moet het overwinnen, dat is heel actief. Niet in de zin van 10 keer harder terugpakken, dat gaat dan van kwaad tot erger. Overwinnen doe je met liefde én waarheid. Het werkt als een boog. Goedheid en logische liefde zijn de ene kant van de boog, recht en waarheid de andere kant. Als je waarheid en liefde als een boog op spanning houdt, kan genade als een pijl zijn doel bereiken. Genade komt op plekken waar ik het niet voor elkaar krijg, waar ik niet bij kan. Genade bevrijdt je uit de hoek waar je als slachtoffer stond. Genade bereikt ook het verdomhoekje waar je als dader nu terecht bent gekomen.

Amazing Grace, jazeker! Maar ook onvoorstelbaar moeilijk! Seksueel misbruik en genade, ik stamel, stumper, faal. Als je genade onmogelijk voor elkaar krijgt, wat kun je dan in hemelsnaam doen? Allereerst genadig zijn naar jezelf dat het je niet lukt. En vervolgens smeken naar de hemel waar genade is uitgevonden. Waar die genade doorbreekt, daar is de hemel. Tot in elke hoek.