'Doe je niet mooier of vromer voor dan je bent'

Ds. H.G. van der Ziel (Ooltgensplaat) maakte in het zicht van zijn emeritaat kennis met IZB-Focus. 'Er is een beweging op gang gekomen, waarvan ik hoop dat die doorzet.'

‘In de kerk praten we veel en vaak nogal gemakkelijk over secularisatie. Je krijgt daarbij soms het idee dat het alleen maar over anderen gaat. En over oorzaken buiten onszelf. Maar de interne secularisatie, de uitholling van het geloof, is ons grootste probleem. Bijzonder hoogleraar Herman Paul legt de vinger op de zere plek: We hebben te maken met een secularisatie van het verlangen.’ Ds. H.G. van der Ziel ging begin deze maand met emeritaat. Hij was de laatste 10 jaar verbonden aan de Hervormde gemeente van Ooltgensplaat, één van de pilotgemeenten van IZB-Focus.

De laatste jaren vóór zijn emeritaat deed hij twee ervaringen op. ‘Hoe langer hoe meer heb ik oog gekregen voor het probleem dat veel kerken in de gereformeerde gezindte bedreigt. Zolang de kerken nog goed gevuld zijn, zijn we tevreden en lijkt het nog heel wat. Maar als je in het pastoraat dóórpraat, dóórvraagt, over wat het geloof voor mensen persoonlijk betekent, schrik je soms. Ook bij trouwe kerkgangers! Want als je dan de kerkgang van het geloof aftrekt, blijft er in veel gevallen weinig over, vrees ik wel eens. Veel nadruk op vormen, maar gebrek aan focus op Christus, op de omgang met Hem, dat is het grootste euvel.’

Beweging
De andere ervaring betreft de kennismaking met IZB-Focus. ‘Het gevaar is levensgroot dat we het van een programma gaan verwachten. Maar het is waar, ik constateer dat er mede dankzij het toerustingswerk van de IZB een beweging op gang is gekomen in Ooltgensplaat, waarvan ik van harte hoop dat die doorzet.’
Aanvankelijk stond Van der Ziel niet te trappelen, toen één van de kerkenraadsleden opperde om de IZB in huis te halen, vertelde hij vorig jaar in ‘De Waarheidsvriend’. ‘Tot mijn verrassing pakte het anders uit. Vanaf onze eerste contacten spraken de medewerkers over de noodzaak van gebed en verootmoediging, over samen het aangezicht van God zoeken.’

Persoonlijk
Kerkenraadsleden begonnen met een wekelijkse bidstond. Er groeide een verlangen om terug te gaan naar de Bron, het Woord. De Hervormde gemeente ging aan de slag met het materiaal van IZB-Focus. ‘Die ervaringen hebben me aangenaam verrast. Ik had ook ‘kabbelend’ naar mijn emeritaat kunnen gaan, maar ik heb deze nieuwe impuls in het gemeenteleven dankbaar verwelkomd. De persoonlijke insteek van het materiaal was wel wennen. Als je in kleine groepjes de vraag voorgelegd krijgt hoe je tot geloof gekomen bent, en er in het dagelijks leven in staat, is dat voor heel wat kerkgangers nogal confronterend. Maar dat blijkt heilzame schrik.’

Urgentie
De ervaringen van de laatste jaren hebben ‘het gevoel van urgentie onderstreept om het samen bij Christus te zoeken. We kunnen wijzen op de ontwikkelingen in de maatschappij: het doorgeslagen individualisme, of op de verschuivingen op het vlak van ethiek, de vragen rond het levensbegin en -einde. We kunnen beter dichtbij huis blijven. Waar zien we bij onszelf iets van het leven vanuit Christus? Er is zoveel schone schijn en dat staat een eerlijk gesprek over het evangelie in de weg. Ik merkte het bijv. toen ik tijdens een WK-voetbal tegen de catechisanten zei dat ik best snap dat ze gek zijn van die sport. “Ik heb vroeger ook gevoetbald en vind het spelletje op zich nog altijd mooi, maar ben er gelukkig niet meer bezeten van”, zei ik. Daar keken ze van op, want dat verwachtten ze niet van een dominee. Het bood een opening voor een goed gesprek. Dat heb ik er óók van geleerd: doe je niet mooier of vromer voor dan je bent. Maar wees echt, dat waarderen jongeren. En ouderen niet minder!’

Eenheid
Eén van de zaken die hem zwaar op de maag liggen, is de kerkelijke verdeeldheid. Al veracht hij de dag van de kleine dingen niet. ‘Tien jaar geleden was het ondenkbaar dat de Hervormde gemeente, samen met de Gereformeerde Kerk, de Gereformeerde Gemeente en de Hersteld Hervormde Kerk een gezamenlijke Reformatie-herdenking zouden houden. Dit jaar gebeurt het. Het zou mooi zijn als de onderlinge verhoudingen verder ontdooien en deze ontwikkeling zich doorzet. We kampen immers allemaal met de dezelfde vragen en problemen.’

Hoop
Zestien jaar was ds. Van der Ziel predikant, na een late roeping. Eerst zes jaar in Drenthe, daarna tien jaar op Goeree-Overflakkee. ‘Nu dus een agenda zonder vergaderverplichtingen, dat is na zoveel jaar wel welkom. Tevens hoop ik nog dienstbaar te mogen blijven in Gods koninkrijk. Want bij alle misère is er hoop en verwachting! Niet van onze kant, maar omdat de Heere getrouw is en het ook doen zal. Veelal ondanks ons!’