Pionieren in Wateringse Velddoor D.Ph.C. Looijen
‘Komt u een keer kijken’, zeiden de twee ouderlingen uit Wateringen. Nog goed herinner ik mij de eerste aanblik van de nieuwbouwwijk in de zomer van 2004. Eén van de vele Vinexlocaties, de nieuwe woon/slaapsteden die als paddestoelen uit de grond rijzen. Rond tal van steden is een aanbouw ontstaan waar zoveel mogelijk huizen, op efficiënt verdeelde stukjes grond, te koop of te huur worden aangeboden.
De aanblik van de nieuwbouwwijk bij Wateringen bracht mij in verwarring. Ik had nog niet eerder een stadsdeel gezien dat zó sterk de geest van onze tijd ademt. Wooneenheden op eilandjes, omsingeld door kleine grachten. Huizen die als forten bereikt alleen via een brugverbinding te bereiken zijn. Het kwam op mij over als een toonbeeld van individualisering. Wel mooi, goed doordacht en ruimtelijk, maar ook eenzaam en onbenaderbaar. Waar is hier het hart? Is er een centrum van waaruit geleefd wordt? Ik weet dat ook oudere stadswijken zielloos kunnen aandoen, maar hier was het het nieuwe dat liet zien hoezeer mensen op zichzelf teruggeworpen moeten leven.
Groei
‘Wij voelen ons verantwoordelijk,’ zeiden de ouderlingen uit Wateringen. ‘We zouden graag willen dat hier mensen met het Evangelie in aanraking kwamen. Maar we weten niet hoe dat moet.’ Ze waren er al een poosje bezig geweest. Vanuit de Gereformeerde kerk van Wateringen en de Hervormde gemeente waren twee theologen (ds. S.T. van der Hauw en A.W. van de Griend) er een paar jaar aan het werk geweest. Alles op tijdelijke basis. Uit eigen middelen en met subsidie van een fonds uit de classis. Nieuwe kerkgangers had het niet opgeleverd. Wel ontstonden er contacten tussen belangstellenden, gemeenteleden en medechristenen die elkaar op kringen ontmoetten.
Intussen breidde de wijk zich uit. In 1996 werd de eerste paal geslagen en in 2007 zijn 7.500 woningen opgeleverd. De wijk telt ongeveer 22.000 bewoners. Het gebied is een stadsdeel van Den Haag, maar kerkelijk lopen de grenzen anders en hoort het bij Wateringen.
Samenwerking
De uitnodiging om te komen kijken kwam nadat het Provinciaal Dienstencentrum van Zuid Holland in 2004 een bezinningsavond had gehouden over kerkelijke presentie in nieuwbouwwijken. Inmiddels liep een aanvraag voor een nieuwe subsidie bij het Bureau Steunverlening van de landelijke kerk in Utrecht. Ook werd vanuit Wateringen een kijkje genomen in Zoetermeer bij het project Perron 61 in de wijk Oosterheem. Al snel werd contact gezocht met de IZB om gebruik te maken van onze expertise en begeleiding bij de opzet van een nieuwe aanpak.
In deze zelfde periode zette de synode van de Protestantse Kerk in Nederland de missionaire roeping hoog op de agenda. Als missionaire organen in de kerk gaven we op de synode een presentatie over de nieuwe ‘missionaire voorposten’. Het werd spoedig duidelijk dat Wateringse Veld er één van zou worden. We hebben er voor gekozen alle lijnen te laten samenlopen en als IZB samen te werken met de afdeling binnenland van de PKN.
Verkenning
Het eerste wat we gingen doen was een brede terreinverkenning. Er werd een professioneel onderzoek gestart. Voor de zomer van 2006 was dit onderzoek afgerond, met als advies in te zetten op brede samenwerking in de wijk. ‘Connectivity’ was het sleutelwoord, of in gewoon Nederlands ‘aansluiting’: breng mensen en instanties met elkaar in verbinding en benut de netwerken die voorhanden zijn. Uit het onderzoek bleek dat er veel te doen zou zijn op het terrein van kinderen en jongeren. Ook senioren bevolken de wijk en het zou goed zijn hen in te schakelen. Gelukkig zijn er ook enkele scholen in de wijk, waarvan de protestants christelijke te kennen gaf waar mogelijk te willen samenwerken met de kerk.
Hoe langer hoe meer werd duidelijk dat we te maken zouden krijgen met een echte pioniersplek en dat hier iemand moest gaan werken met het geloof en de durf om een onontgonnen terrein te betreden. Toch vonden we het niet wijs als daar zomaar iemand moederziel alleen aan het werk zou gaan. Daarom keerden we terug naar de beide gemeenten in Wateringen met de vraag: Welke mensen in jullie gemeente willen het werk in Wateringse Veld helpen uitvoeren? Zijn er 10 of 12 ‘pioniers’ die willen meehelpen als er straks een werker komt?
Inzet
Die vraag bracht in beide gemeenten een flink proces van bewustwording op gang. Het werd opeens serieus. Wateringse Veld was echt een zendingsgebied naast de deur. Op een bezinningsavond werden de plannen ontvouwd. Verschillende mensen meldden zich aan voor de vorming van een kernteam.
Het werd nóg spannender toen als voorwaarde voor een project duidelijk werd dat er voor een toekomstige werker in de wijk een werkplek moest zijn, van waaruit activiteiten ontwikkeld kunnen worden. Daarmee werd aan de gemeente niet alleen een offer in tijd maar ook in geld gevraagd. Want zie maar eens een plek of pand te vinden in een woongebied waar alles al verkaveld is en de prijzen bijna onbetaalbaar zijn. In gebed is een weg gezocht. Wekenlang werd uitgekeken naar een opening. Tot zich onverwacht de mogelijkheid voordeed een pand te kopen, waarin een dierenkliniek gevestigd was geweest. Het gebouw staat op een strategische plek in de wijk en biedt naast woonruimte een mooie werk- en ontvangstruimte. Tegelijkertijd met de procedure van aankoop in Wateringen werd de werving van een werker ingezet.
Leren
Met spanning keken we er naar uit wie er zou solliciteren voor de functie van missionair pionier. We kregen interessante reacties, maar beseften dat we aan een werker hoge eisen moesten stellen. We realiseerden ons ook, dat we in onze kerk nog niet veel ervaring hebben als het gaat om het starten van nieuw werk in een omgeving waar de kerk niet zichtbaar aanwezig is. Bovendien zijn er in Nederland nog geen mensen voor opgeleid om dit werk te doen. Opnieuw werden we verrast. Toen we de oproep al bijna van onze website wilden verwijderen, belde iemand op met de vraag of de vacature al vervuld was. Dat was Arjen ten Brinke.
We zullen ons de komende jaren, samen met de landelijke kerk, bezighouden met hopelijk nog meer initiatieven waarmee we jongeren en ouderen met het Evangelie kunnen laten kennismaken en nieuwe gemeenten kunnen vormen. Niet minder dringend is de vraag naar werkers die voor dit werk geschikt zijn. In die zin is Wateringse Veld voor ons allemaal een belangrijke leerplek, naast al die andere plaatsen waar missionair gewerkt wordt in oude en nieuwe woongebieden.
ds. D.Ph.C. Looijen is predikant-directeur van de IZB.
Dit artikel verscheen eerder (in iets gewijzigde vorm) in Tijding, ledenblad van de IZB.
|
